II GSK 756/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę X. P. Sp. z o.o. Sp. k. za naruszenie zakazu prowadzenia dyskotek w okresie pandemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zakaz prowadzenia dyskotek, wprowadzony § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 marca 2021 r., został wprowadzony z przekroczeniem granic ustawowego upoważnienia (art. 46a i 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) i narusza art. 92 Konstytucji RP. Sąd I instancji podkreślił, że upoważnienie ustawowe pozwalało na ograniczenie działalności gospodarczej, a nie na jej całkowity zakaz, co naruszało istotę konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inspektora sanitarnego. Sąd podkreślił, że zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w formie dyskotek, wprowadzony rozporządzeniem, nie miał wystarczającej podstawy prawnej w ustawie, ponieważ upoważnienie ustawowe nie pozwalało na wprowadzenie tak daleko idącego zakazu, a jedynie na ograniczenie pewnych zakresów działalności. Ponadto, sąd wskazał, że zakaz ten ingerował w konstytucyjną wolność działalności gospodarczej, naruszając jej istotę, co jest niedopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. NSA potwierdził, że rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 92 Konstytucji RP (przekroczenie upoważnienia ustawowego) oraz art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (naruszenie istoty wolności działalności gospodarczej). Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa NSA w podobnych sprawach, potwierdzając, że zakazy wprowadzane rozporządzeniami w okresie pandemii, które ingerowały w sferę praw i wolności obywatelskich, musiały mieć ścisłe oparcie w ustawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że zakazy wprowadzane rozporządzeniami w okresie pandemii, które ingerują w konstytucyjne wolności i prawa, muszą mieć ścisłe oparcie w ustawie i nie mogą przekraczać granic upoważnienia ustawowego. Orzeczenie stanowi ważny precedens w zakresie kontroli legalności rozporządzeń wykonawczych i ochrony wolności działalności gospodarczej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i wprowadzonych wówczas ograniczeń. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, ale zasady interpretacji przepisów i kontroli konstytucyjności pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w formie dyskotek, wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów w okresie stanu epidemii, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 92 ust. 1 (przekroczenie upoważnienia ustawowego) oraz art. 22 i art. 31 ust. 3 (naruszenie istoty wolności działalności gospodarczej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w formie dyskotek, wprowadzony § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 19 marca 2021 r., został wprowadzony z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż przekroczono zakres upoważnienia ustawowego, a także naruszył art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ingerując w istotę wolności działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że upoważnienie ustawowe (art. 46a i 46b u.z.o.z.) pozwalało na ograniczenie, a nie na całkowity zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Wprowadzenie zakazu dyskotek w rozporządzeniu było wyjściem poza ramy ustawowe i naruszało konstytucyjną wolność działalności gospodarczej, która może być ograniczana tylko w formie ustawy i w sposób nienaruszający jej istoty.
Przepisy (15)
Główne
rozporządzenie z 19 marca 2021 r. art. 9 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Sąd uznał, że przepis ten został wydany z naruszeniem upoważnienia ustawowego i Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 92 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie wydane z naruszeniem upoważnienia ustawowego jest pozbawione mocy obowiązującej.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność działalności gospodarczej może być ograniczana tylko w ustawie.
Konstytucja RP art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności i praw nie mogą naruszać ich istoty.
Pomocnicze
u.z.o.z. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.o.z. art. 46b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozporządzenie z 21 grudnia 2020 r. art. 10 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd ma kompetencje do badania zgodności z Konstytucją aktów podustawowych.
p.p.s.a. art. 174 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo przedsiębiorców
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w formie dyskotek, wprowadzony rozporządzeniem, został wydany z naruszeniem upoważnienia ustawowego (art. 92 Konstytucji RP). • Zakaz ten naruszał istotę konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej (art. 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP), ponieważ ingerował w nią w sposób wykraczający poza dopuszczalne ograniczenia ustawowe.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Inspektora Sanitarnego, że rozporządzenie było zgodne z Konstytucją i ustawą, a działalność spółki mieściła się w zakresie zakazu.
Godne uwagi sformułowania
Ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej (rozumiane jako stan kiedy działalność może być prowadzona po spełnieniu określonych warunków) nie jest równoznaczne z zakazem jej prowadzenia (czyli stanem kiedy działalność gospodarcza danego rodzaju w ogóle nie może być prowadzona). • W ocenie WSA zakaz prowadzenia dyskotek i klubów nocnych wprowadzony na mocy § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 19 marca 2021 r. (§ 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2020 r.) został wprowadzony z przekroczeniem granic ustawowego upoważnienia, a zatem z naruszeniem art. 92 Konstytucji, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. • Sąd w składzie orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własne zasadnicze motywy wyrażone w uzasadnieniach przywołanych orzeczeń, gdyż są one trafne również w okolicznościach tej sprawy. • Zasada legalizmu musi być, bez względu na okoliczności, widziana jako wiążąca organy działające wprost w konkretnej sprawie administracyjnej (załatwiające daną sprawę obywatela), jak również jako nakładająca obowiązki przestrzegania prawa na organy władzy publicznej tworzące, na podstawie odpowiednich przepisów kompetencyjnych, proceduralnych i materialnych, akty prawne rangi podustawowej. • Rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jego językowe znaczenie ani pozostawać w sprzeczności z treścią ustawowego upoważnienia. […]
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zakazy wprowadzane rozporządzeniami w okresie pandemii, które ingerują w konstytucyjne wolności i prawa, muszą mieć ścisłe oparcie w ustawie i nie mogą przekraczać granic upoważnienia ustawowego. Orzeczenie stanowi ważny precedens w zakresie kontroli legalności rozporządzeń wykonawczych i ochrony wolności działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i wprowadzonych wówczas ograniczeń. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, ale zasady interpretacji przepisów i kontroli konstytucyjności pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego związanego z ograniczeniami wolności gospodarczej w czasie pandemii, co było tematem szerokiego zainteresowania publicznego i prawniczego. Pokazuje, jak sądy egzekwują zasady praworządności i kontrolują działania władzy wykonawczej.
“Czy zakaz tańczenia w klubach był zgodny z Konstytucją? NSA rozstrzyga spór o granice władzy w pandemii.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.