II GSK 862/22

II GSK 862/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Gabriela Jyż
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4181/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-08
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 944
art. 37ap ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 4181/21 w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 18 września 2020 r. nr PORZI.503.68.2019.KK.3 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4181/21, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę Z. C. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 18 września 2020 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 18 września 2020 r. o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, utrzymującą w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z 24 stycznia 2019 r., wydano na skutek przeprowadzonej 13 września 2018 r. przez inspektorów farmaceutycznych kontroli doraźnej apteki skarżącej, w związku ze skargą pacjenta odnośnie do warunków jej prowadzenia. W trakcie kontroli stwierdzono następujące uchybienia w pracy apteki:
1. tablica ogłoszeń dla pacjentów nie zawiera wszystkich wymaganych przepisami informacji;
2. wszystkie termo-higrometry w aptece, gdzie są przechowywane produkty lecznicze są uszkodzone;
3. apteka nie spełnia w rażący sposób wymogów Prawa farmaceutycznego odnośnie wykorzystywania pomieszczeń apteki zgodnie z ich przeznaczeniem, warunków przechowywania leków i czystości w aptece;
4. produkty lecznicze nie są przechowywane zgodnie z obowiązującymi przepisami;
5. izba recepturowa i zmywania nie spełniają norm do sporządzania leków recepturowych;
6. brak legalizacji wag szalkowych;
7. otaksowanie recepty nie zawiera wszystkich wymaganych przepisami danych;
8. dokonywane są niedozwolone zmiany przez kierownika apteki na wycenach do recept;
9. w obrocie znajdują się leki przeterminowane m.in. leki psychotropowe, leki zawierające substancje bardzo silnie działające oraz produkty lecznicze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci;
10. naruszenie zakazu reklamy, tj. art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944, ze zm., dalej: u.p.f.);
11. brak prowadzenia dokumentacji wstrzymanych/wycofanych z obrotu produktów leczniczych i wyrobów medycznych;
12. nie okazano dokumentu remanentu z 31 grudnia 2017 r.
Skarżąca utraciła zatem rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej z powodu naruszeń warunków prowadzenia apteki ogólnodostępnej określonych w obowiązujących przepisach prawa i zasad obrotu produktami leczniczymi, w tym wstrzymanych i wycofanych z obrotu produktów leczniczych, obrotu produktami leczniczymi po upływie terminu ważności oraz z powodu naruszenia zasad przechowywania produktów leczniczych.
Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję złożyła skarżąca.
Opisanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Główny Inspektor Farmaceutyczny w sposób prawidłowy przyjął, że skarżąca przestała dawać rękojmię należytego prowadzenia apteki, z powodu nieprzestrzegania wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi, wynikających z przepisów ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz rozporządzeń wykonawczych, w szczególności poprzez niewłaściwe przechowywanie produktów leczniczych w prowadzonej przez siebie aptece. Sąd uznał za zasadne uwzględnienie przez organy obu instancji tego, że skarżąca dopuściła się wielokrotnego na przestrzeni wielu lat naruszania przepisów regulujących działalność aptek zarówno prowadząc aptekę w Ł. przy ul.[...], jak również w Ł. przy ul. [...].
Sąd uznał, że organy obu instancji przeprowadziły w koniecznym zakresie postępowanie dowodowe. Organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania, umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie przed wydaniem decyzji, zebrał w wystarczającym stopniu materiał dowodowy, dokonał prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego i wydał decyzję zawierającą wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz poprzez brak poszanowania gwarancji strony postępowania do zapewnienia jej czynnego udziału w jego toku, tj. poprzez przeprowadzenie kontroli doraźnej apteki 13 września 2018 r. w sytuacji, gdy stan zdrowia skarżącej kasacyjnie nie pozwalał na wykonywanie jakichkolwiek czynności z jej swobodnym udziałem oraz poprzez zakończenie postępowania kontrolnego w sytuacji, w której skarżąca kasacyjnie przebywała na zwolnieniu lekarskim do dnia 15 października 2018 roku oraz nieuwzględnieniu wniosku skarżącej kasacyjnie o powtórzenie czynności kontrolnych z jej czynnym i swobodnym udziałem;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowodu z dokumentów z innych kontroli w przedmiotowej aptece bez wcześniejszego umożliwienia wypowiedzenia się przez skarżącą kasacyjnie co do treści ww. dowodów i możliwości zgłoszenia innych wniosków dowodowych, mających dowieść twierdzenia przeciwne, w sytuacji gdy dowody z dokumentów z odrębnych kontroli nie znajdowały się w aktach sprawy w dacie końcowego zapoznania się skarżącej kasacyjnie z aktami postępowania przed organem pierwszej instancji, a organy obu instancji oparły swoje ustalenia faktyczne wyłącznie na ich treści;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie skarżącej kasacyjnie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a to poprzez niepoinformowanie skarżącej kasacyjnie o trybie i sposobie złożenia zastrzeżeń co do treści protokołu kontroli doraźnej z 17 września 2018 r., i nakazanie skarżącej kasacyjnie złożenia podpisu pod protokołem;
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącą kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego, tj. poprzez: (i) oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie oględzin apteki położonej w Ł. przy ul. [...], na okoliczność spełniania przez placówkę wszystkich wymaganych prawem wymogów stawianym aptekom ogólnodostępnym i oparcie ustaleń faktycznych wyłącznie na protokole kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu 13 września 2018 r., w sytuacji w której skarżąca kasacyjnie w toku całego postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji kwestionowała ustalenia zawarte w treści przedmiotowego dokumentu wykazującego się merytorycznymi uchybieniami i rozbieżnościami w wywiedzionych w nim konkluzjach i spostrzeżeniach, zawierającego informację niezgodne ze stanem faktycznym oraz informacje powielone z treści innego dokumentu, a to protokołu kontroli apteki położonej w Ł. przy ul. [...], a ponadto sporządzonego podczas gdy skarżąca znajdowała stanie wyłączającym możliwość jej czynnego udziału przy jego spisywaniu, i weryfikowaniu jego treści, (ii) oddalenie wniosku dowodowego skarżącej kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin książki kontroli środków odurzających i psychotropowych, co doprowadziło do błędnego uznania, iż Skarżąca kasacyjnie nie prowadziła rejestru środków psychoaktywnych, (iii) oddalenie wniosku skarżącej kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. M., w sytuacji, gdy dowód miał na celu wykazanie warunków higieniczno-sanitarnych panujących w przedmiotowej aptece w warunkach codziennej pracy, zakresu, sposobu i częstotliwości sprzątania oraz rozmieszczenia produktów leczniczych w aptece, a także sposobu ich zabezpieczenia, (iv) oddalenie wniosku skarżącej kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J.W., w sytuacji, gdy dowód ten miał na celu wskazanie źródła pochodzenia próbki leku Urydynox, a tym samym wykazania, iż protokół kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu 13 września 2018 r. zawiera nieprawdziwe błędne wnioski oraz stwierdzenia, (v) oddalenie wniosku skarżącej kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej kasacyjnie na wykazanie sposobu prowadzenia przez nią apteki i sposobu postępowania z przeterminowanymi lekami,
co świadczy o zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej, a w efekcie doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę wydania zaskarżonego wyroku;
5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji dowodu z dokumentów, dołączonych do skargi z dnia 6 listopada 2020 roku, mimo iż uwzględnienie w/w wniosku skarżącej kasacyjnie przyczyniłoby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (zgłoszony wniosek dowodowy dotyczył dowodu z dokumentów);
6. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 u.p.f. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie było ku temu podstaw, bowiem skarżąca kasacyjnie - wbrew ustaleniom organu pierwszej i drugiej instancji oraz Sądu pierwszej instancji - nie przestała spełniać warunków określonych przepisami prawa, wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu;
7. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, tj. niezasadne oddalenie skargi z dnia 6 listopada 2020 r. w sytuacji, w której nie było ku temu ani podstaw prawnych, ani podstaw faktycznych.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dołączonych do skargi skarżącej kasacyjnie z 6 listopada 2020 r. (karta 5-7 akt postępowania), tj. dowodu z dokumentu w postaci: (i) zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA seria i nr [...] z 14 września 2018 r., zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA nr [...] z 5 września 2018 r., zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA nr [...] z 2 października 2018 r., zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA nr [...] z 9 października 2018 r., (ii) faktury VAT nr [...] P. w. W., (iii) faktury VAT nr [...] P. z 30 grudnia 2009 r., (iv) dwóch sztuk zdjęć izby recepturowej oraz sali ekspozycyjnej apteki położonej przy ul. [...] w Ł., (v) umowy odbioru do unieszkodliwienia lub wtórnego wykorzystania odpadów niebezpiecznych i/lub innych niż niebezpieczne z 28 kwietnia 2004 r., umowy odbioru do unieszkodliwienia lub wtórnego wykorzystania innych odpadów niż niebezpiecznych z 25 września 2014 r., protokołu przekazania produktu leczniczego do utylizacji wraz z kartą przekazania odpadów z 22 czerwca 2018 r., protokołu przekazania produktu leczniczego do utylizacji wraz z kartą przekazania odpadów z 31 marca 2017 r., protokołu przekazania produktu leczniczego do utylizacji wraz z kartą przekazania odpadów z 9 listopada 2018 r., protokołu przekazania produktu leczniczego do utylizacji wraz z kartą przekazania odpadów z 18 listopada 2019 r., trzech wyciągów faktury [...] A. Sp. z o.o., (vi) 99 sztuk kart protokołów oraz druków reklamacyjnych, kart zwrotu produktów leczniczych, wyrobów medycznych wycofanych z obrotu, przeterminowanych, niezdatnych do użytku, (vii) dwóch świadectw legalizacji ponownej Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie z [...] października 2018 r., faktura M. nr [...] z 6 listopada 2018 r. oraz pokwitowania serwisowego z 1 sierpnia 2018 r. M. , (viii) dwóch stron kserokopii książki kontroli środków odurzających i psychotropowych, na wykazanie faktów tam wskazanych (pkt a) - h) skargi z 6 listopada 2020 r., karta 5-7 akt postępowania).
Wobec powyższego wniesiono o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz przyznanie na rzecz skarżącej od Skarbu Państwa, według norm prawem przepisanych, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej kasacyjnie z urzędu. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.
III
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Farmaceutyczny, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
VI
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Sąd jest więc związany podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego albo procesowego.
Przystępując do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy wskazać, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując legalność decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organy prawidłowo wykazały, iż skarżąca prowadząc aptekę ogólnodostępną dopuściła się naruszenia przepisów prawa farmaceutycznego, przez co utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki.
Dokonując oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzuty zawarte w punkcie 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej. Ze względu na treść tych zarzutów i sposób ich sformułowania, NSA rozpoznał je łącznie, gdyż istota wszystkich tych zarzutów sprowadza się do próby zakwestionowania prawidłowości przebiegu przeprowadzonej przez organ kontroli apteki w dniu 13 września 2018 r.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 u.p.f. organ zezwalający cofa zezwolenie gdy przedsiębiorca, któremu zezwolenia tego udzielono, przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Wykładnia przywołanego przepisu prawa prowadzi do wniosku, że zasadniczym powodem cofnięcia, w drodze decyzji, zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest brak spełniania przez podmiot, któremu udzielono tego zezwolenia, określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej tym zezwoleniem. Analizowany przepis stanowiąc o braku spełniania określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem, odwołuje się do warunków, których niespełnianie stanowi podstawę wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Brak następczy spełniania tych warunków, tj. ustalenie, że podmiot dysponujący zezwoleniem przestał je spełniać, stanowi przesłankę wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Rekonstrukcja normatywnej treści art. 37ap ust. 1 pkt 2 u.p.f. uwzględniać bowiem musi przepis art. 101 tej ustawy, który określa przesłanki wydania decyzji, o której w nim mowa (por. m.in. wyrok NSA z 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 1406/18).
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia, a tym samym i jego cofnięcia, jest brak rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, to jest brak zagwarantowania należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej polegającego na przestrzeganiu przepisów prawa w zakresie jej prowadzenia, w tym warunków wynikających z udzielonego zezwolenia. O braku rękojmi należytego prowadzenia apteki świadczyć będą podmiot działania prowadzącego aptekę, które sprzeciwiają się podstawowym zasadom jej funkcjonowania i tym samym naruszają przepisy prawa określające zasady prowadzenia apteki oraz zezwolenie na jej prowadzenie.
W toku postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie, organy zebrały materiał dowodowy wskazujący na liczne uchybienia w pracy apteki przy ul. [...] w Ł., stwierdziły bowiem następujące uchybienia w pracy apteki:
1. tablica ogłoszeń dla pacjentów nie zawiera wszystkich wymaganych przepisami informacji; 2. wszystkie termo-higrometry w aptece, gdzie są przechowywane produkty
lecznicze są uszkodzone; 3. apteka nie spełnia w rażący sposób wymogów Prawa farmaceutycznego odnośnie wykorzystywania pomieszczeń apteki zgodnie z ich przeznaczeniem, warunków przechowywania leków i czystości w aptece; 4. produkty lecznicze nie są przechowywane zgodnie z obowiązującymi przepisami; 5. izba recepturowa i zmywalnia nie spełniają norm do sporządzania leków recepturowych; 6. brak legalizacji wag szalkowych; 7. otaksowanie recepty nie zawiera wszystkich wymaganych przepisami danych; 8. dokonywane są niedozwolone zmiany przez kierownika apteki na wycenach do recept; 9. w obrocie znajdują się leki przeterminowane m.in. leki psychotropowe, leki zawierające substancje bardzo silnie działające oraz produkty lecznicze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci; 10. naruszenie zakazu reklamy; 11. brak prowadzenia dokumentacji wstrzymanych/wycofanych z obrotu produktów leczniczych i wyrobów medycznych; 12. nie okazano dokumentu remanentu z 31 grudnia 2017 r. Ustalenia faktyczne dokonane w trakcie kontroli apteki zostały udokumentowane w szczególności obszerną dokumentacją fotograficzną obrazującą stan prowadzonej przez skarżąca apteki w dniu kontroli.
W ocenie NSA zasadnie Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organów, że stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia przepisów określających zasady prowadzenia apteki dawały podstawy do uznania, że skarżąca utraciła rękojmię prowadzenia apteki ogólnodostępnej.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że organy obu instancji działały wbrew przepisom postępowania administracyjnego odnosząc się również do wielokrotnego naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne przez skarżącą w innej prowadzonej przez skarżącą aptece w Ł. przy ul. [...].
Rzeczywiście rozważając w zaskarżonej decyzji przesłankę utraty przez skarżącą rękojmi, z urzędu wzięto pod uwagę także uchybienia stwierdzone podczas kontroli w dniu 13 września 2018 r. w pracy innej apteki prowadzonej przez skarżącą, tj. w aptece przy ul. [...] w Ł. Uwzględnić jednak należy, na co zasadnie wskazał w tej sprawie także WSA, że uchybienia w pracy obu aptek powtarzały się na przestrzeni lat i były częściowo tożsame. Zezwolenie na prowadzenie apteki w Ł. przy ul. [...] zostało skarżącej cofnięte ze względu na uchybienia stwierdzone w trakcie kontroli apteki, w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z 19 września 2014 r. utrzymanej w mocy przez decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 6 maja 2015 r. ustalono, że w tej aptece skarżąca, dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej oraz wydawała z apteki produkty lecznicze niezgodnie z kategorią dostępności.
Nie są także zasadne zarzuty skarżącej odnoszące się do sposobu przeprowadzenia kontroli w aptece ogólnodostępnej na ul. [...] w Ł. Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że z akt sprawy wynika, że skarżąca sama odmówiła podpisania w dniu kontroli upoważnień do jej przeprowadzenia, które zawierały pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanej. Ponadto skarżąca kilka dni po przeprowadzeniu kontroli doraźnej miała możliwość zapoznania się z protokołem kontroli, który w dniu 17 września 2018 r. podpisała, a następnie pismem z 6 listopada 2018 r. poinformowała Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o wykonaniu zaleceń pokontrolnych znajdujących się właśnie w protokole kontroli.
Wobec tego za niezasadne należało uznać twierdzenia skarżącej o przeprowadzeniu postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz brak poszanowania gwarancji strony postępowania do zapewnienia jej czynnego udziału w jego toku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób, w jaki w rozpatrywanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie i oceniły dowody, nie stanowi naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Zasad tych nie naruszył również Sąd pierwszej instancji, potwierdzając zgodność z prawem dokonanego przez organy ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W konsekwencji powyższego, ze względu na swoją istotę i nierozerwalny związek z dokonaną powyżej oceną, za niezasadne należało uznać także zawarte w punkcie 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 u.p.f. (punkt 6 petitum skargi kasacyjnej) i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. (punkt 7 petitum skargi kasacyjnej). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że ustalenia organu odwoławczego prowadziły do wniosku, że sposób działalności apteki nie odpowiadał wymaganiom określonym w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, co skutkowało uznaniem, że skarżąca nie posiada rękojmi należytego prowadzenia apteki, a skutkiem tego było cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o oddaleniu skargi strony skarżącej było zatem zgodne z prawem.
Nie jest też zasadny podniesiony w punkcie 6 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji dowodu z dokumentów dołączonych do skargi.
Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Przeprowadzenie uzupełniającego dowodu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu administracyjnego jest jedynie kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Sąd może zatem dopuścić tylko taki dowód z dokumentu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia kwestii legalności zaskarżonego aktu, i tylko w razie istnienia "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że takie przesłanki nie zachodzą i nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącej wskazując, że spóźnione jest dołączenie dopiero na etapie postępowania przed sądem dowodów nieprzedstawionych organowi przed wydaniem decyzji. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił przy tym, że organ odwoławczy wziął pod uwagę wszelkie dowody znane Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu na dzień wydania decyzji, w związku z tym uwzględnił częściowo przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia skarżącej w zakresie prowadzenia ewidencji środków odurzających, substancji psychotropowych, preparatów zawierających te środki lub substancje oraz prekursorów kategorii. Należy zatem uznać, że prawidłowa informacja o tym w jaki sposób wniosek dowodowy został rozpatrzony przez WSA oraz jakie były powody takiego rozstrzygnięcia, została zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie doszło więc do naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. również oddalił złożony przez skarżącą na etapie postępowania kasacyjnego wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi skarżącej kasacyjnie z 6 listopada 2020 r.
NSA uznał, że przeprowadzenie tych dowodów na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej nie było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, tj. do dokonania kontroli legalności zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od zasady, że sąd takiego postępowania nie prowadzi i jest możliwe jedynie wówczas, gdy bez tych dowodów nie jest możliwe dokonanie przez sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu. Wniosek dowodowy został przez NSA oddalony, gdyż taka sytuacja nie wystąpiła przed NSA. Jak bowiem wskazano powyżej, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. oceny sposobu i wyniku kontroli posiadania przez skarżącą rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie miały znaczenia dowody z dokumentów przedstawione przez skarżącą na etapie wniesienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną (punkt 1).
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, mając na względzie sytuację materialną skarżącej, której przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym (punkt 2).