II GSK 747/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niejasności co do zarządcy drogi.
Sprawa dotyczyła sporu o przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, gdzie Gmina Miejska L. dokonała instalacji barier. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów administracji, uznając, że droga wojewódzka nr 335 stała się drogą gminną z mocy prawa po oddaniu do użytkowania południowej obwodnicy Lubina. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na istotne wady uzasadnienia, które uniemożliwiały kontrolę instancyjną, w szczególności brak jasnego określenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i stanu faktycznego.
Sprawa wywodzi się ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy nakaz przywrócenia pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr 335 do stanu poprzedniego. Gmina dokonała instalacji barier w pasie drogowym, co zostało uznane przez organy za samowolne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wojewódzkiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów, przyjmując, że droga wojewódzka nr 335 stała się drogą gminną z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych po oddaniu do użytkowania południowej obwodnicy Lubina. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie wyjaśniało w sposób jednoznaczny podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę kasacyjną. W szczególności Sąd I instancji nie przedstawił jasnych ustaleń faktycznych dotyczących zastąpienia drogi wojewódzkiej nową obwodnicą i nie sprecyzował, czy uchylenie decyzji nastąpiło z powodu naruszenia prawa materialnego czy przepisów postępowania. Dodatkowo, brak było uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
NSA uznał, że wyrok WSA opierał się na wadliwym uzasadnieniu, które nie wyjaśniało w sposób wystarczający, czy i w jakich okolicznościach następuje zmiana kategorii drogi i zarządcy na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
NSA wskazał na istotne wady uzasadnienia wyroku WSA, które uniemożliwiły kontrolę instancyjną. Brak było jasnych ustaleń faktycznych i prawnych co do podstaw uchylenia decyzji organów, w tym kwestii zmiany kategorii drogi i zarządcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.d.p. art. 10 § ust. 5
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepis dotyczący zmiany kategorii drogi w związku z zastąpieniem jej nowym odcinkiem.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wskazania co do dalszego postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w ich granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
u.d.p. art. 4 § pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 36
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepis dotyczący obowiązku przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego.
u.d.p. art. 40 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepisy dotyczące zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość uzasadnienia wyroku WSA, które uniemożliwia kontrolę kasacyjną. Brak jasnego określenia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku, stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego realizuje istotne, przypisane mu funkcje wadliwe uzasadnienie orzeczenia może prowadzić do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy uzasadnienie to utrudnia lub wręcz uniemożliwia kontrolę kasacyjną orzeczenia brak możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Maria Jagielska
przewodniczący
Cezary Pryca
sprawozdawca
Ewa Cisowska-Sakrajda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność i wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, a także zasady kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi dotyczącymi kategorii dróg publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kategorii drogi w związku z budową obwodnicy i wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie wyroku dla zapewnienia kontroli sądowej. Dotyczy również praktycznych kwestii zarządzania drogami publicznymi.
“Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA uniemożliwiło kontrolę NSA w sprawie zarządcy drogi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 747/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-10-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-04-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /sprawozdawca/ Ewa Cisowska-Sakrajda Maria Jagielska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane III SA/Wr 665/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2015-01-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 141 par 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. O. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 665/14 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję S. K. O. we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. zasądza od Gminy Miejskiej L. na rzecz S.K. O. we W. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sygnatura akt III SA/Wr 665/14, po rozpoznaniu skargi Gminy Miejskiej Lubin (dalej: Gmina, Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2014r. nr ...., w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego: I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 11 marca 2014r., nr ....; II. określił, że wymienione w punkcie I decyzje nie podlegają wykonaniu; oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. Decyzją z 30 kwietnia 2014 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wydane z upoważnienia Zarządu Województwa Dolnośląskiego, Kierownika Oddziału Uzgodnień Drogowych w Dolnośląskiej Służbie Dróg i Kolei (dalej: Organ I instancji) we Wrocławiu z dnia 11 marca 2014 r., którym nakazano stronie skarżącej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr 335 w km 28+145 strona prawa i strona lewa w mieście Lubin, Aleja Niepodległości. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że orzeczony decyzją organu pierwszej instancji obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego polegał na rozbiórce barier w chodnikach i w pasie zieleni pomiędzy jezdnią a chodnikiem oraz odbudowę nawierzchni naruszonych chodników w istniejącej technologii. Zgodnie z definicją pojęcia pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), jest nim wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zakaz ten nie ma jednakże charakteru bezwzględnego, albowiem ustawa dopuszcza przypadki i zasady zastosowania odstępstw. Przedmiotem sporu jest kwestia kategorii przedmiotowej drogi publicznej na której dokonano umieszczenia barier w chodnikach i w pasie zieleni, w związku z faktem oddania do użytkowania tzw. południowej obwodnicy Lubin. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest zatem niezbędne dla oceny czy Gmina Miejska Lubin była uprawniona do dokonania instalacji barierek w pasie ruchu drogowego, w ramach sprawowanego zarządu drogą gminną, czy te działania Gminy zostały podjęte na terenie obcym, tj. w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, w odniesieniu do której wyłącznie uprawnionym do tego rodzaju czynności jest Zarząd Województwa Dolnośląskiego jako zarządca drogi. W ocenie organu odwoławczego przewidziany w art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych skutek w postaci pozbawienia drogi wojewódzkiej nr 335 w miejscowości Lubin – Aleja Niepodległości tej kategorii i zaliczenia jej do kategorii dróg gminnych w związku z oddaniem do użytkowania tzw. południowej obwodnicy Lubina nie nastąpił. Tzw. południowa obwodnica Lubina została wybudowana i zrealizowana przez Gminę jako droga publiczna kategorii gminnej. Realizacja tej inwestycji drogowej odbyła się bez inicjatywy i udziału ze strony zarządcy dróg wojewódzkich. Zarządca drogi wojewódzkiej nr 335 nie wyrażał woli, ani nie miał zamiaru zastąpienia tej drogi odcinkiem tzw. obwodnicy południowej Lubina, jak również nie był zainteresowany pozbawieniem tego odcinka drogi wojewódzkiej tej kategorii i uzyskaniem przez nią statusu drogi gminnej. Zrealizowanie wymienionej inwestycji drogowej nie prowadziłoby do sytuacji dublowania się odcinków dróg tej samej kategorii, gdyż zarządca drogi wojewódzkiej nie pełnił roli inwestora czy podmiotu zainteresowanego realizacją tzw. obwodnicy południowej, której celem było przejęcie ruchu drogowego z Alei Niepodległości. W ocenie organu II instancji, regulacja art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w zamiarze ustawodawcy, miała mieć zastosowanie w sytuacji, w których zarządca dróg określonej kategorii miałby zarządzać dwoma drogami tej samej kategorii i mającymi spełniać tę samą funkcję dla lokalnego ruchu drogowego. Organ odwoławczy wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczność nie miała miejsca, albowiem tzw. obwodnica południowa Lubina została zrealizowana przez zarządcę dróg gminnych. Za błędne uznało również SKO założenie, że oddanie do użytkowania południowej obwodnicy spowodowało, iż Aleja Niepodległości straciła status drogi wojewódzkiej nr 335 i uzyskała status drogi gminnej. Skutkowałoby to utratą przez zarządcę dróg wojewódzkich zarządu tą drogą bez jakiejkolwiek rekompensaty w postaci uzyskania zarządu nad inną drogą w miejscowości Lubin. Organ odwoławczy wskazał, iż konsekwencją powyższego jest to, że oddanie do użytku obwodnicy południowej nie pozbawiło statusu drogi wojewódzkiej w jej dotychczasowym przebiegu, a to oznacza, że strona skarżąca zajmując pas drogowy drogi wojewódzkiej działała samowolnie, albowiem nie uzyskała wymaganego prawem zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Sam fakt umieszczenia w jej przebiegu barier nie jest w sprawie kwestionowany, co powoduje, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Sąd I instancji wskazał, iż decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie kto jest zarządcą "starej" drogi wojewódzkiej nr 335 z momentem oddania do użytkowania nowo wybudowanej obwodnicy południowej Lubina. Sąd I instancji, przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 września 2005 r., sygnatura K 46/04 podnosząc, iż art. 10 ust. 5 wyraża zasadę nabywania ex lege przez gminę własności dróg należących dotychczas do Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Każdorazowe bowiem zastąpienie odcinka drogi należącego do innego podmiotu niż gmina odcinkiem nowym wiąże się z zaliczeniem odcinka zastąpionego do kategorii dróg gminnych. Sąd I instancji wskazał, iż tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 27 stycznia 2012 r. (sygn. I OW 149/11) i z 4 marca 2014 r. (sygn. I GW 28/13). Sąd I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że południowa obwodnica Lubina została oddana do użytkowania i że u podstaw jej budowy legła intencja wyprowadzenia z centrum miasta Lubin ruchu tranzytowego. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, iż nie ma znaczenia dla oceny podjętego rozstrzygnięcia czy dotychczasowy zarządca biegnącej przez centrum miasta drogi wojewódzkiej wyrażał zgodę na tę inwestycję, czy partycypował w kosztach tej inwestycji oraz czy wydano stosowne akty prawne zmieniające kategorie zarówno nowej jak i starej drogi. Z mocy prawa, tj. art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych stary odcinek drogi wojewódzkiej staje się drogą kategorii gminnej i w tym zakresie nie jest potrzebna żadna decyzja (uchwała). Nie mają więc zastosowania ust. 1-3 tej normy prawnej, które regulują nadanie drodze określonej kategorii w "normalnym" trybie. W trybie określonym w ust. 1-3 art. 10 organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii, a pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. Pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. Sąd I instancji wskazał, iż art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych ma charakter normy szczególnej, bowiem rozstrzyga o zmianie kategorii drogi publicznej w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych ustawą i niezależny od woli zainteresowanych podmiotów. Zarządcą tej drogi staje się więc gmina, na którą przechodzą z tym momentem zarówno prawa, jak i obowiązki związane z tą drogą. W ocenie Sądu I instancji nie ma więc w sprawie zastosowania art. 40 ustawy o drogach publicznych. Sąd I instancji wskazał, iż konsekwencją tego jest wadliwość podjętego przez organy obu instancji rozstrzygnięcia, wydanego na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy to Gmina była z mocy prawa zarządcą spornego odcinka drogi, posadowienie przy Alei Niepodległości barierek w chodnikach i w pasie zieleni nie wymagało uzyskania zezwolenia Zarządu Województwa Dolnośląskiego Zarządcy Dróg Wojewódzkich Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei, gdyż podmiot ten nie miał przymiotu zarządcy drogi wojewódzkiej nr 335 w odniesieniu do tego odcinka drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu na powyższy wyrok złożyło skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Nadto, wniosło o zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skargą kasacyjną zarzucono: 1). w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a). art. 145 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a: - poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji braku należytego uzasadnienia wyroku co do podstaw i przyczyn uchylenia decyzji organów obu instancji - jedynie ogólnikowe wskazanie art. 145 § 1 p.p.s.a jako podstawy rozstrzygnięcia - oraz poprzez brak uzasadnienia wyroku w przedmiocie rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania zawartego w pkt III sentencji wyroku, - poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności wskazania dowodów i okoliczności na podstawie, których Sąd uznał, że tzw. południowa obwodnica Lubina stanowiła nowo wybudowany odcinek drogi w rozumieniu art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych i zastąpiła odcinek drogi wojewódzkiej nr 335 - al. Niepodległości w miejscowości Lubin, a w konsekwencji, wskazany odcinek drogi wojewódzkiej został pozbawiony dotychczasowej kategorii drogi publicznej i został zaliczony do kategorii drogi gminnej, z chwilą oddania do użytkowania tzw. południowej obwodnicy Lubina, co uniemożliwia Stronie wnoszącej skargę kasacyjną polemikę z dokonaną przez Sąd oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku; b). art. 200 w związku art. 205 § 1 p.p.s.a. i § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) poprzez błędne określenie, w pkt III sentencji zaskarżonego wyroku, wysokości zasądzonej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz Skarżącej, kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2). w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych polegającą na przyjęciu, że pozbawienie odcinka drogi publicznej dotychczasowej kategorii i zaliczenie go do kategorii drogi gminnej następuje zawsze i bezwarunkowo w związku z zastąpieniem go nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania, bez względu na kategorię nowo wybudowanego odcinka drogi, i w konsekwencji, niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa w sytuacji, gdy z uwagi na cel i istotę tej regulacji nie mógł mieć on zastosowania oraz niewłaściwe zastosowanie art. 36 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez odmowę ich zastosowania w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy dawały podstawy do orzeczenia o przywróceniu stanu poprzedniego pasa drogowego w związku z zajęciem przez Skarżącą tego pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska Lubin wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, ewentualnie o odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność oraz o zasądzenie na rzecz Gminy Miejskiej Lubin – Prezydenta Miasta Lubina kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie albowiem jako zasadne ocenić należało zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, a tym samym skutecznie podważające zgodność z prawem zaskarżonego wyroku. W tym miejscu podkreślić należy, że uzasadnienie wyroku, stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego realizuje istotne, przypisane mu funkcje, w tym funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda tego, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej (vide wyrok NSA z dnia 30.05.2012 r. sygn. akt II GSK 620/11, wyrok NSA z dnia 3.02.2016 r. sygn. akt II GSK 661/14 niepublikowane). Powyższe oznacza, że uzasadnienie orzeczenia sądowego nie jest instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym, ale przeciwnie – wadliwe uzasadnienie orzeczenia może prowadzić do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy, a obarczone nim orzeczenie co do zasady nie odpowiada prawu. Do sytuacji, gdy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie to utrudnia lub wręcz uniemożliwia kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak zwłaszcza wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej oceny stanowiska Sądu I instancji co do stanu faktycznego przyjętego przezeń za podstawę rozstrzygnięcia, czy też jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15.02.2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, ONSiWA 2010, z.3, poz.39, wyrok NSA z dnia 24.04.2015 r. sygn. akt I OSK 1174/14 niepublikowany). W związku z powyższym w sytuacji, gdy sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, za oczywiste uznać należy, że uzasadnienie wyroku powinno w jednoznaczny sposób odnosić się do normatywnego wzorca kontroli legalności zaskarżonego aktu, poprzez wyznaczenie ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (vide wyrok NSA z dnia 9.01.2013 r. sygn. akt II GSK 1934/11 niepublikowany). Odwołując się do treści art.141 § 4 p.p.s.a. podkreślić należy, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przy czym pamiętać należy, że obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art.3 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że uzasadnienie powinno zawierać nie tylko opis stanu faktycznego, ustalonego przez organ, ale musi obejmować także ocenę tych ustaleń i wskazanie, w jakim stopniu zostały one przyjęte przez Sąd I instancji i z jakich powodów. Również wskazania co do dalszego postępowania w rozumieniu art.141 § 4 p.p.s.a. muszą spełniać ogólnie przyjęte wymagania metodologicznej poprawności, cechować się logiką oraz dostatecznym stopniem precyzji. Oznacza to, że wskazania, co dalszego postępowania muszą być konkretne i jednoznacznie sformułowane, to jest tak, aby w ponowionym postępowaniu umożliwić organowi usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a w konsekwencji, aby doprowadzić do wydania w sprawie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Odnosząc wyżej poczynione uwagi do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, należy zauważyć, że treść uzasadnienia nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie odnośnie motywów, którymi kierował się Sąd I instancji stwierdzając, że kontrolowana decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie są zgodne z prawem, jak również uznać należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera w swej treści wskazań, co do dalszego postępowania, w sposób jaki został przedstawiony powyżej. Wskazując bowiem, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma "...ustalenie kto jest zarządcą "starej" drogi wojewódzkiej nr 335 z momentem oddania do użytkowania nowo wybudowanej obwodnicy południowej Lubina" należało odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, a stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, a w szczególności odnieść się do okoliczności faktycznych odnoszących się do zaistnienia przesłanki warunkującej zastosowanie art.10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, to jest czy odcinek drogi wojewódzkiej numer 335 (Al. Niepodległości w Lubinie) został zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi tzw. południową obwodnicą Lubina. Trafnie więc wskazuje kasator, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia się do stanu faktycznego przyjętego przez organ za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W omawianym zakresie nie jest wystarczające odwołanie się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 2005 roku wydanego w sprawie K 46/04, ani do treści wskazanych w uzasadnieniu orzeczeń NSA. W tym stanie rzeczy, uwzględniając poczynione wyżej uwagi oraz w sytuacji, gdy Sąd I instancji wskazuje jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art.145 § 1 p.p.s.a. nie jest możliwe jednoznaczne zidentyfikowanie przyczyn, które spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W szczególności Sąd I instancji nie wyjaśnił i nie wskazał, czy przyczyną uchylenia obu decyzji organu administracji publicznej było naruszenie przez organ prawa materialnego, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a., czy przyczyną było naruszenie przez organ przepisów postępowania, o których mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., czy też przyczyn uchylenia należy doszukiwać się w stwierdzeniu przez Sąd I instancji kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a., art.145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie Sądu I instancji dotknięte jest wadą polegającą na braku możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Ponadto należy zauważyć, że z treści sentencji zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd I instancji orzekał także o kosztach postępowania. W treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku brak jest wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie oraz brak jest wskazania jakie koszty złożyły się na zasądzoną kwotę. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji sporządzi pisemne motywy wyroku zgodnie z wymogami art.141 § 4 p.p.s.a. i rozpozna sprawę, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w całokształcie okoliczności sprawy. W tej sytuacji ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest przedwczesna. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. oraz art.203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI