II GSK 74/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-22
NSAAdministracyjneWysokansa
drogi publicznepasy drogowekara pieniężnazezwoolenie na zajęcie pasaprzywrócenie stanu poprzedniegoustawa o drogach publicznychpostępowanie administracyjnesyndyk masy upadłościodpowiedzialność

NSA oddalił skargę kasacyjną syndyka masy upadłości spółki, potwierdzając zasadność nałożenia kary pieniężnej za nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zajęcia.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na syndyka masy upadłości spółki za nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminów określonych w zezwoleniach. Sąd I instancji oddalił skargę syndyka, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. NSA uznał, że nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zezwolenia stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, a przepisy art. 36 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych mogą być stosowane równolegle.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości M. S.A. w upadłości od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę syndyka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Spółka uzyskała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu realizacji inwestycji, z obowiązkiem przywrócenia go do stanu poprzedniego w określonych terminach. Wobec niedotrzymania terminów, na spółkę nałożono kary pieniężne. WSA we Wrocławiu uznał, że nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zezwolenia stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, a przepisy art. 36 i art. 40 ust. 12 mogą być stosowane równolegle. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kara pieniężna ma na celu wymuszenie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, a okres naliczania kary trwa do chwili faktycznego przywrócenia tego stanu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zezwolenia, na skutek niewykonania obowiązku, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dopóki pas drogowy nie zostanie przywrócony do stanu poprzedniego, istnieje stan jego zajęcia. Nieprzywrócenie go w terminie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, a przepisy art. 36 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych mogą być stosowane równolegle.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 36

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zezwolenia stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Przepisy art. 36 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych mogą być stosowane równolegle. Kara pieniężna jest naliczana za okres do chwili przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego.

Odrzucone argumenty

Niezasadność nałożenia kary pieniężnej za nieprzywrócenie pasa drogowego. Błędne obliczenie wysokości kary. Zaliczenie do okresu zajmowania pasa drogowego okresów, w których pasy te zajmowali inni wykonawcy. Zwłoka organu w wydaniu decyzji o nałożeniu kary.

Godne uwagi sformułowania

dopóki nie zostanie przywrócony stan poprzedni, dopóty będzie istniał "stan zajęcia pasa drogowego" kara pieniężna ma na celu "wymuszenie" na stronie zobowiązanej wykonania obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Kuba

sędzia

Magdalena Bosakirska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania kar pieniężnych za nieprzywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zezwolenia oraz równoległe stosowanie przepisów art. 36 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego po upływie terminu zajęcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności zarządców dróg i podmiotów zajmujących pasy drogowe, z istotnymi konsekwencjami finansowymi. Interpretacja przepisów dotyczących kar jest kluczowa dla praktyki.

Kara za zajęcie pasa drogowego: kiedy kończy się zezwolenie, a zaczyna odpowiedzialność?

Dane finansowe

WPS: 4 138 301,2 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 74/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Bosakirska
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 367/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
art. 36, art. 40 ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości M. S.A. w upadłości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 367/06 w sprawie ze skargi syndyka masy upadłości M. S.A. w upadłości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wr 367/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę syndyka masy upadłości M. S.A. w upadłości z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
Sąd I instancji przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy podał, że M. S.A. (obecnie w upadłości) na mocy sześciu ostatecznych decyzji administracyjnych Burmistrza Miasta i Gminy M. uzyskała zgodę na zajęcie pasa drogowego ulic: K., O., S., K.j i Pl. T. w M., w ramach realizacji zadania inwestycyjnego "Rozwiązanie gospodarki ściekowej dla miasta i gminy M.". W decyzjach tych określono warunki i terminy zajęcia pasa drogowego oraz ostateczne terminy przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, tj. odtworzenia nawierzchni bitumicznych na zajętych odcinkach ulic będących w zarządzie Gminy. Terminy te w odniesieniu do poszczególnych ulic określono następująco: ul. O., objęta decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. - w terminie do dnia 30 listopada 2003 r.; ul. S., objęta decyzją z dnia [...] września 2004 r. - w terminie do dnia 30 września 2004 r.; uli. K., objęta decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. - w terminie do dnia 31 maja 2004 r.; Pl. T., objęty decyzją z dnia [...] września 2003 r. - w terminie do dnia 10 listopada 2003 r.; ul. K. przy wyjeździe od ulicy Z., objęta decyzją z dnia [...] października 2003 r. - w terminie do dnia 30 listopada 2003 r.; ul. K. przy wyjeździe z ulicy M., objęta decyzją z dnia [...] września 2004 r. - w terminie do 30 września 2004 r.
Wobec niedotrzymania terminów określonych w powyższych decyzjach i zaprzestania jakiejkolwiek działalności ze strony M. S.A., Burmistrz Miasta i Gminy w M. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] nałożył na zarządcę masy upadłości M. S.A. w upadłości z siedzibą w P. karę pieniężną za okres od dnia upływu terminu przywrócenia stanu poprzedniego (wskazanego w decyzjach) do dnia 22 czerwca 2005 r. Decyzja ta została zaskarżona przez zarządcę masy upadłości M. S.A., jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją reformatoryjną z dnia [...] października 2005 r. orzekło o braku podstaw do kwestionowania prawidłowości nałożenia kary w ustalonej przez organ I instancji wysokości za nieprzywrócenie do stanu poprzedniego nawierzchni bitumicznych jezdni.
W związku z ustaniem przyczyn zajęcia pasów drogowych wymienionych dróg gminnych oraz nieprzywróceniem do stanu poprzedniego przez spółkę nawierzchni bitumicznych, Gmina M., uwzględniając konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym na zarządzanych drogach, na swój koszt do dnia 28 października 2005 r. dokonała niezbędnych robót drogowych i odtworzeń nawierzchni.
Mając na uwadze fakt niepodjęcia przez spółkę wymaganych działań, w dniu 2 lutego 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy M. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [....] Burmistrz Miasta i Gminy w M., na podstawie art. 36 i art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) oraz § 3 ust. 2 i 3 uchwały Rady Miejskiej Gminy M. nr XIX/154/04 z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg i ulic gminnych (Dz. Urzęd. Województwa [...] z 5 lipca 2004 r. Nr 127, poz. 2202), nałożył na zarządcę masy upadłości M. S.A. w upadłości karę pieniężną w łącznej wysokości 4.079.171,20 zł za nieprzywrócenie w wyznaczonych terminach nawierzchni bitumicznych jezdni pasa drogowego ulic: K., O., K. (wyjazd od ul. Z. i od ul M.), S. i Pl. T. w M., gdzie zajmowanie pasów drogowych tych ulic obejmowało okresy: od 23 czerwca 2005 r. do 31 lipca 2005 r. (data odbioru robót nawierzchni bitumicznych jezdni w granicach pasów drogowych ulicy K. i S.) oraz od 23 czerwca 2005 r. do 28 października 2005 r. (data odbioru robót nawierzchni bitumicznych jezdni w granicach pasów drogowych ulicy O., K. oraz Pl. T.). W uzasadnieniu decyzji Burmistrz Miasta i Gminy M. powołał się na sześć wskazywanych wyżej decyzji, na mocy których udzielono spółce zezwolenia na zajęcie pasa ruchu drogowego i w których określono terminy odtworzenia nawierzchni bitumicznych na zajętych odcinkach ulic.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekło, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 36 i art. 40 ust. 4 i ust. 12 ustawy o drogach publicznych, o nałożeniu na zarządcę masy upadłości M. S.A. w upadłości z siedzibą w P. kary pieniężnej w kwocie 4.138.301,20 zł, związanej z nieprzywróceniem w okresie od dnia 23 czerwca 2005 r. do dnia 31 lipca 2005 r. nawierzchni bitumicznych jezdni w granicach pasów drogowych dróg gminnych ul. K. i ul. S. w M. oraz w okresie od dnia 23 czerwca 2005 r. do dnia 28 października 2005 r. nawierzchni bitumicznych jezdni w granicach pasów drogowych dróg gminnych ul. O., ul. K. i Pl. T. w M., pomimo wyznaczenia terminów przywrócenia nawierzchni tych dróg do stanu poprzedniego decyzjami Burmistrza Miasta i Gminy M.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. potwierdziło przyjęte przez organ I instancji ustalenia w zakresie podstaw nałożenia kary na spółkę za zajmowanie pasów drogowych bez zezwolenia. W ocenie Kolegium nie zasługiwało przy tym na zaakceptowanie stanowisko zarządcy masy upadłości w przedmiocie błędu co do tytułu nałożenia kary. Nie budziło bowiem wątpliwości, że skarżąca zajmowała pas drogowy także po okresie, na jaki zostało wydane zezwolenie. Istota uchybienia polegała zatem na nieprzywróceniu stanu poprzedniego. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu niedopuszczalności wymiaru kary pieniężnej z uwagi na upływ znacznego czasu od dnia, w którym wyznaczono termin przywrócenia pasów drogowych do stanu poprzedniego. Kolegium podniosło, że wymiar kary jest uzależniony od stwierdzenia przez zarządcę drogi przekroczenia terminu zajęcia pasa drogowego, w tym również terminu jego nieprzywrócenia do stanu poprzedniego. Okoliczność ta może być przy tym ustalona w każdym czasie. Uznając, że podjęte w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie było, co do zasady, poprawne, SKO wskazało na konieczność jego reformacji ze względu na dostrzeżone uchybienia odnoszące się do przyjętej kwoty nałożonej kary. Organ odwoławczy odniósł się w tym zakresie przede wszystkim do wadliwego dokonania obliczenia kar za nieprzywrócenie pasów drogowych ul. K. i ul. S. W związku z tym, że zajęcie pasów obu ulic nie trwało 40 dni, jak ustalił to organ I instancji, ale 39 dni (okres od 23 czerwca 2005 r. do 31 lipca 2005 r.), SKO dokonało ponownego obliczenia kar za zajęcie pasa drogowego ul. K. (622.767,60 zł) oraz ul. S. (75.098,40 zł) oraz nowej sumy kar jednostkowych, wyliczonych przez Kolegium na kwotę 4.138.301,20 zł.
Syndyk masy upadłości "M." S.A. w upadłości złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. oraz poprzedzającej to rozstrzygnięcie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M.
Oddalając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. stwierdził, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Stosownie do art. 40 ust. 12 pkt 2 tej ustawy za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Regulacja ta związana jest z nałożonym na zajmującego pas drogowy obowiązkiem przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności w określonym terminie (art. 40 ust. 15 ustawy o drogach publicznych). Dla zastosowania sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej niezbędne jest bezsporne ustalenie faktu przekroczenia terminu zajęcia pasa drogowego określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Z kolei ustalenie takie wiąże się z wymierzeniem kary pieniężnej przez organ administracji drogowej za zajęcie pasa drogowego.
Jak zauważył Sąd, w kontrolowanej sprawie bezsporne było, że skarżąca strona na mocy sześciu ostatecznych decyzji uzyskała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego będącego w zarządzie Gminy. W decyzjach tych jednocześnie określono warunki i terminy zajęcia pasa drogowego oraz ostateczne terminy przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, tj. odtworzenia nawierzchni bitumicznych na zajętych odcinkach ulic. Nie trafny był więc, zdaniem Sądu, zarzut skargi, że na spółce nie spoczywał obowiązek przywrócenia pasów drogowych do stanu poprzedniego. W opinii Sądu, ze wskazanych przepisów art. 40 ust.12 pkt 2 i ust. 15 ustawy o drogach publicznych wynika, że dopóki nie zostanie przywrócony stan poprzedni, dopóty będzie istniał "stan zajęcia pasa drogowego". Przesłanką do stwierdzenia zajmowania przedmiotowych pasów jest więc nieprzywrócenie ich stanu we wskazanym terminie.
Według Sądu, bezsporne było, że po upływie terminów przywrócenia stanu poprzedniego - wskazanych w decyzjach zezwalających - strona skarżąca nie legitymowała się ważnym zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego oraz, że nie otworzyła nawierzchni bitumicznych na odcinakach ulic, na zajęcie których uzyskała zezwolenie. W tym stanie faktycznym i prawnym, w kontrolowanej przez Sąd sprawie, wystąpiła przesłanka przekroczenia terminu zajęcia pasa drogowego określonego w zezwoleniu (art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych), na skutek nieprzywrócenia ich poprzedniego stanu, w wyznaczonym terminie, skutkująca wymierzeniem kary pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podzielił stanowisko zajęte przez SKO w J. G., zgodnie z którym przesłanką pozwalającą stwierdzić, iż strona skarżąca zajmowała pasy drogowe bez wymaganych zezwoleń, było przekroczenie określonych w zezwoleniach terminów zajmowania tych pasów, poprzez pozostawienie tych pasów w stanie nienaprawionym w wyniku postępowania spółki. Istotne znaczenie w tym zakresie miały ostateczne decyzje administracyjne wydane w 2003 i 2004 r. zezwalające na zajęcie pasa drogowego określonych ulic. Sąd podkreślił, że decyzjami tymi nie tylko zezwolono na zajęcie pasa drogowego, ale także nałożono na stronę skarżącą obowiązek przywrócenia nawierzchni bitumicznych na zajętym pasie drogowym. Określono przy tym terminy, w jakich ma to nastąpić. Strona skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, wobec czego Burmistrz Miasta i Gminy w M. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nałożył na spółkę karę pieniężną za okres do dnia 22 czerwca 2005 r.
Zdaniem Sądu, niezasadne byłoby także przyjęcie, iż wykonane przez Gminę M. na swój koszt działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym na zarządzanych drogach i dokonanie niezbędnych robót drogowych zwolniło stronę skarżącą z ciążącego na niej obowiązku. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko SKO w J. G., które przyjęło, że zajęcie pasów drogowych przez skarżącą bez zezwolenia trwało do chwili przywrócenia ich nawierzchni do stanu poprzedniego, tj. niejako do chwili wykonania obowiązku skarżącej przez samą Gminę. W tym stanie sprawy nie znajdował uzasadnienia zarzut strony, że nie było możliwe jednoczesne zajmowanie pasa drogowego przez kilka podmiotów, skoro zajęcie to nastąpiło w wyniku zaniechania strony, która była podmiotem gospodarczym, od którego można i należało wymagać profesjonalizmu i staranności w podejmowanych przedsięwzięciach.
Odnosząc się do kwestionowanego przez stronę skarżącą tytułu nałożenia kary, Sąd wyjaśnił, że zajmowanie pasa po upływie terminu zezwolenia, na skutek niewykonania obowiązku przywrócenia nawierzchni, jako jedno zdarzenie, mogło uzasadniać zarówno orzekanie o przywróceniu pasa drogi do stanu poprzedniego (art. 36), jak i nałożenie kary pieniężnej (art. 40 ust. 12). W tym zakresie, jak podał Sąd, przyjąć należało trafnie sformułowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA 3103/2000 pogląd, iż "zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w razie samowolnego naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, właściwy zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego. W świetle art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych (poprzedni odpowiednik art. 40 ust.12 ustawy) za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne. Przepisy te mogą być stosowane równolegle. Zarządca może także zadecydować, że dla osiągnięcia celu, jakim jest opróżnienie pasa drogowego, zastosuje jedynie mechanizm kary, jako bardziej skuteczny. W tym ostatnim przypadku decyzja o nałożeniu kary pieniężnej zawiera w sobie niejako dwa elementy: stwierdzenie, iż został nielegalnie zajęty pas drogowy i wymuszenie jego przywrócenia do stanu poprzedniego poprzez mechanizm kary".
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie to w interesie strony skarżącej leżało jak najszybsze przywrócenie stanu poprzedniego i tym samym uniknięcie wymierzenia wysokiej kary. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. wymierzono spółce karę za okres do dnia zakończenia robót budowlanych na zajętym pasie drogowym, a nie za okres do dnia wydania decyzji. W konsekwencji nieuzasadnione było stanowisko, że Burmistrz Miasta i Gminy M. celowo zwlekał z wydaniem decyzji, by wymierzyć wyższą karę, albowiem data wydania zaskarżonej decyzji nie miała w tym przypadku żadnego wpływu na sposób naliczenia kary.
Ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. prawidłowo skorygowało wymiar kary obliczonej przez organ I instancji i właściwie obliczyło jej wysokość, a powołane przez spółkę zarzuty okazały się nietrafne, Sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
W skardze kasacyjnej syndyk masy upadłości M. S.A. w upadłości zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i merytoryczne rozpoznanie skargi, ewentualnie – uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40 ust. 12 pkt 2 (obecnie art. 40 ust. 4) oraz art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, polegające na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., że zajmowanie pasa po upływie terminu zezwolenia, na skutek niewykonania obowiązku przywrócenia nawierzchni, jako jedno zdarzenie, może uzasadniać zarówno orzekanie o przywróceniu pasa drogi do stanu poprzedniego (art. 36), jak i nałożenie kary pieniężnej (art. 40 ust. 12), a także polegające na uznaniu, że zastosowanie jako podstawy rozstrzygnięcia przepisu art. 36 ustawy o drogach publicznych nie wyklucza wymierzenia kary pieniężnej, jak również naruszenie wymienionych przepisów polegające na nieprawidłowym obliczeniu wysokości kary.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że jego zdaniem, przesłanką wymierzenia kary nie jest "nieprzywrócenie pasa drogowego", lecz przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego. W myśl 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych zarządca drogi wymierza karę w drodze decyzji administracyjnej za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. Natomiast z treści przytoczonego przepisu nie wynika, że kara wymierzana jest za nieprzywrócenie pasa drogowego. Zdaniem skarżącego, w pierwszej kolejności powinna zostać wydana decyzja o obowiązku przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego. Następnie, dopiero po wydaniu takiej decyzji, organ administracji powinien wydać decyzję rozstrzygającą kwestię kary na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. W ocenie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. błędnie ocenił, iż przesłanką do stwierdzenia zajmowania pasów drogowych jest nieprzywrócenie ich stanu we wskazanym terminie.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nieprawidłowo uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy M. wydając decyzję nakładającą karę prawidłowo ustalił okresy, w jakich skarżący zajmował pasy drogowe bez zezwolenia. Ustalając okresy, za które zostały naliczone kary, Burmistrz uwzględnił również okresy, w których pasy drogowe zajmowali inni wykonawcy. Zdaniem skarżącego, do okresu zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia okres, w którym pasy te zajmowali inni wykonawcy, został zaliczony bezpodstawnie.
Ponadto, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. błędnie uznał, że Burmistrz nie zwlekał z wydaniem decyzji o nałożeniu kary i termin wydania tej decyzji nie miał wpływu na wysokość kary.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy w pierwszej kolejności podnieść, iż strona wnosząca skargę kasacyjną oparła zarzuty skargi kasacyjnej na podstawie kasacyjnej wymienionej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a więc wskazała, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 40 ust. 12 pkt 2 (obecnie art. 40 ust. 4) i art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego w sposób wyżej opisany, zdaniem strony skarżącej, polegało na uznaniu przez Sąd I instancji, że zajmowanie pasa drogowego po upływie terminu zezwolenia na skutek niewykonania obowiązku przywrócenia nawierzchni, jako jedno zdarzenie, może uzasadniać zarówno orzekanie o przywróceniu pasa drogi do stanu poprzedniego (art. 36), jak i nałożenie kary pieniężnej (art. 40 ust. 12), a także, że zastosowanie jako podstawy rozstrzygnięcia przepisu art. 36 ustawy o drogach publicznych nie wyklucza wymierzenia kary pieniężnej, a także błędne obliczenie kary pieniężnej.
Przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne. Z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych strona skarżąca była uprawniona do zajmowania pasa drogowego ulic będących w zarządzie Gminy M. Jednocześnie z treści tych decyzji wynikało, że organ wydający zezwolenie nałożył na stronę skarżącą obowiązek przywrócenia pasów drogowych do stanu poprzedniego, to jest odtworzenia nawierzchni bitumicznej na zajętych odcinkach ulic w terminach ściśle określonych w treści tych decyzji administracyjnej. Oczywistym więc jest, że strona skarżąca zobowiązana była w określonym terminie przywrócić zajmowane odcinki ulic do stanu poprzedniego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że z nałożonych obowiązków strona skarżąca się nie wywiązała.
Trafnie ocenił Sąd I instancji, że po upływie terminów wskazanych w decyzjach, a dotyczących przywrócenia do stanu poprzedniego pasów drogowych zajętych odcinków ulic, strona skarżąca zajmowała owe pasy drogowe ulic bez stosownego zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Również za zasadne należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wskazujące, że dopóki nie zostanie przywrócony stan poprzedni, dopóty będzie istniał "stan zajęcia pasa drogowego". W tym stanie rzeczy, poza sporem winna pozostawać okoliczność, że nieprzywrócenie przez stronę skarżącą stanu poprzedniego zajmowanych odcinków ulic w terminie określonym w decyzjach administracyjnych, uzasadnia twierdzenie, iż strona skarżąca nadal (po upływie terminów) zajmowała pasy drogowe ulic wymienionych w decyzjach administracyjnych. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że zajmowanie pasa drogowego po upływie terminu określonego w zezwoleniu, na skutek niewykonania obowiązku dotyczącego przywrócenia stanu poprzedniego ulic, jako jedno zdarzenie, może uzasadniać orzekanie zarówno o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego - art. 36 ustawy o drogach publicznych, jak również może uzasadniać orzekanie o nałożeniu kary pieniężnej - art. 40 ust. 12 ustawy. Stanowisko to zostało zaprezentowane w powoływanym przez Sąd I instancji wyroku NSA z 26 czerwca 2002 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 3102/2000, a także w wyroku NSA z 26 lipca 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1334/05. Przypomnieć jedynie należy, że stosownie do treści ww. orzeczeń NSA przyjęło, iż w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku nałożonego na podmiot zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego zajętego pasa drogi, organ może zastosować mechanizm kary pieniężnej. Taki stan rzeczy miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organ administracji publicznej w celu "wymuszenia" na stronie zobowiązanej wykonania obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasów dróg zajmowanych bez stosownego zezwolenia, zastosował instytucję określoną w art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych.
Ponadto należy podkreślić, że kara pieniężna winna dotyczyć, obejmować swym zakresem okres czasu jaki upłynął do chwili, gdy brak będzie podstaw do uznania, że mamy do czynienia ze stanem zajęcia pasa drogowego. Zasadnie więc Sąd I instancji przyjął, że stan zajęcia pasów dróg istniał do chwili przywrócenia zajętych odcinków dróg do stanu poprzedniego (zgodnie z treścią decyzji). Za ten okres czasu została naliczona kara pieniężna. Także korekta organu odwoławczego w zakresie błędu rachunkowego popełnionego przez organ I instancji pozostawała bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów i zasadnie Sąd I instancji zaakceptował to stanowisko.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI