II GSK 74/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości, potwierdzając dopuszczalność ponownej weryfikacji wyników egzaminu na aplikację radcowską w przypadku wadliwego testu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku WSA, który uchylił decyzję Ministra sprzeciwiającą się wpisowi K.C. na listę aplikantów radcowskich. WSA uznał, że decyzja Ministra była wadliwa, ponieważ Komisja Konkursowa miała prawo dokonać ponownej weryfikacji wyników egzaminu z powodu błędów w teście. NSA podzielił to stanowisko, uznając, że w sytuacji wadliwego testu, komisje konkursowe miały kompetencje do weryfikacji wyników, nawet jeśli nie przewidywały tego wprost przepisy, a naruszenie formalne w postaci sporządzenia protokołu zamiast uchwały nie miało wpływu na wynik sprawy.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 74/07 dotyczył skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, która sprzeciwiała się wpisowi K.C. na listę aplikantów radcowskich. Powodem sprzeciwu Ministra było uznanie, że Komisja Konkursowa przekroczyła swoje kompetencje, dokonując ponownej weryfikacji wyników egzaminu na aplikację radcowską, który odbył się w grudniu 2005 roku. Minister Sprawiedliwości argumentował, że przepisy nie przewidywały takiej możliwości, a jedynie Zespół ds. przygotowania pytań mógł dokonywać weryfikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że w sytuacji wadliwie opracowanego testu, Komisja Konkursowa miała prawo podjąć działania mające na celu usunięcie błędów, w tym ponowną analizę wyników, co doprowadziło do ustalenia pozytywnego wyniku egzaminu dla K.C. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że dotychczasowe orzecznictwo NSA potwierdza dopuszczalność takiej weryfikacji w przypadku błędów w teście. NSA wskazał, że choć przepisy nie przewidywały wprost procedur usuwania wadliwości testu, to jednak działania podjęte przez Krajową Radę Radców Prawnych, Zespół ds. pytań oraz apel Ministra Sprawiedliwości sugerują rozszerzającą wykładnię kompetencji komisji konkursowych. Sąd uznał, że rolą komisji było weryfikowanie prawidłowości odpowiedzi i reagowanie na błędy, a nienazwanie protokołu z ponownej weryfikacji uchwałą nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż istotą było kolegialne ustalenie i potwierdzenie wyniku. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji wadliwie opracowanego testu, komisje konkursowe mają kompetencje do weryfikacji wyników, nawet jeśli przepisy nie przewidują tego wprost.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć przepisy nie przewidywały wprost procedur usuwania wadliwości testu, to działania organów (KRRP, Zespół ds. pytań, apel Ministra) sugerują rozszerzającą wykładnię kompetencji komisji konkursowych do weryfikacji wyników i reagowania na błędy. Nienazwanie protokołu uchwałą nie miało wpływu na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.r.p. art. 33 § ust. 3 i 4
Ustawa o radcach prawnych
Pozytywna ocena z egzaminu uprawnia do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów w ciągu 2 lat. Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki.
u.r.p. art. 33(10) § ust. 1
Ustawa o radcach prawnych
Po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego Komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały.
ustawa zmieniająca art. 7 § ust. 1 i 12
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
Ustawa regulowała sposób przeprowadzania egzaminu na aplikację radcowską w 2005 roku. Krajowa Rada Radców Prawnych powołuje Zespół do przygotowania pytań, a egzamin przeprowadzają komisje konkursowe.
Pomocnicze
u.r.p. art. 33(9) § ust. 2
Ustawa o radcach prawnych
u.r.p. art. 339 § ust. 1-3
Ustawa o radcach prawnych
ustawa zmieniająca art. 7 § ust. 27
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komisja Konkursowa miała prawo dokonać ponownej weryfikacji wyników egzaminu z powodu wadliwości testu. Naruszenie formalne w postaci sporządzenia protokołu zamiast uchwały nie miało wpływu na wynik sprawy. Decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie była wadliwa prawnie.
Odrzucone argumenty
Komisja Konkursowa nie miała kompetencji do ponownej weryfikacji wyników egzaminu. Niewłaściwa forma ustalenia wyniku egzaminu (protokół zamiast uchwały) dyskwalifikuje rozstrzygnięcie. Sprzeciw Ministra Sprawiedliwości był uzasadniony naruszeniem zasady równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie można ograniczać roli tej Komisji jedynie do technicznego sprawdzenia testu istotą bowiem tej uchwały przewidzianej w art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest kolegialne ustalenie i potwierdzenie na piśmie przez wszystkich członków komisji wyniku egzaminu konkursowego nie ponoszenia negatywnych konsekwencji przez obywateli na skutek stosowania prawa niezawierającego odpowiednich mechanizmów dla prawidłowej realizacji norm prawnych stanowionych przez państwo
Skład orzekający
Jan Bała
przewodniczący
Małgorzata Korycińska
sprawozdawca
Andrzej Kuba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność ponownej weryfikacji wyników egzaminu w przypadku wadliwego testu oraz interpretacja formalnych wymogów dotyczących uchwał komisji egzaminacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego testu egzaminacyjnego na aplikację radcowską w 2005 roku, ale zasady interpretacji przepisów i ochrony praw obywatela mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę, chroniąc prawa obywatela w obliczu błędów proceduralnych i wadliwego testu. Jest to ciekawy przykład wykładni rozszerzającej.
“Wadliwy test na aplikację radcowską: czy można było poprawić wynik?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 74/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba Jan Bała /przewodniczący/ Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy Hasła tematyczne Aplikacje prawnicze Sygn. powiązane VI SA/Wa 1154/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-23 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059 art. 33 ust. 3 i 4, art. 33(9) ust. 2, art. 33(10) ust. 1 Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Andrzej Kuba Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1154/06 w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę aplikantów radcowskich oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie I Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi K. C. (zwanej dalej skarżącą) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r., w przedmiocie sprzeciwu od wpisu skarżącej na listę aplikantów radcowskich, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania uznając, że decyzja o sprzeciwie została wydana z naruszeniem art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Komisja Konkursowa (zwana dalej Komisją) powołana uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych (zwaną dalej OIRP) w O. do przeprowadzenia egzaminu konkursowego na aplikację radcowską w dniu 10 grudnia 2005 r., w tym samym dniu podjęła uchwałę nr [...] o uzyskaniu przez skarżącą negatywnego wyniku egzaminu konkursowego (177 punktów). Po dokonaniu weryfikacji wyników egzaminu - z uwzględnieniem komunikatu Zespołu ds. przygotowania pytań z dnia 21 grudnia 2005 r. weryfikującego dziesięć odpowiedzi, wydanego w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 grudnia 2005 r. nr 479/VI/2005 oraz mając na uwadze apel Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. skierowany do Przewodniczących Komisji Konkursowych - OIRP w O. stwierdziła, że skarżąca uzyskała 182 punkty, co w dalszym ciągu skutkowało uzyskaniem negatywnej oceny z egzaminu. W dniu 20 stycznia 2006 r. Komisja dokonała ponownej analizy testu i wobec zastrzeżeń dotyczących innych pytań i odpowiedzi, niż wskazane w komunikacie z dnia 21 grudnia 2005 r. ustaliła, że kolejnych dziesięcioro kandydatów uzyskałoby co najmniej 190 punktów (wśród nich znalazła się skarżąca, która otrzymałaby 190 punktów). Rozważenie wpisania tych osób na listę aplikantów radcowskich Komisja pozostawiła Radzie OIRP w O. W dniu 30 stycznia 2006 r. odbyło się posiedzenie Prezydium Rady OIRP w O., a w dniu [...] stycznia 2006 r. Rada OIRP w O. podjęła uchwałę Nr [...] o wpisie skarżącej na listę aplikantów radcowskich. Zaskarżoną do WSA w W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 311 ust. 2 w związku z art. 33 ust. 3 i art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych sprzeciwił się powyższemu wpisowi. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości stwierdził, że przepisy regulujące przebieg egzaminu konkursowego w 2005 r. nie dały komisjom konkursowym, ani radom okręgowych izb radców prawnych uprawnień do samodzielnego ustalania klucza prawidłowych odpowiedzi do pytań egzaminacyjnych i przeprowadzania dodatkowych weryfikacji wyników egzaminu w oparciu o inne pytania, niż wskazane w Komunikacie Zespołu z dnia 21 grudnia 2005 r. Nie było zatem podstawy do dokonania w dniu 20 stycznia 2006 r. ponownej analizy testu egzaminacyjnego przez Komisję i tym samym do ustalenia w dniu 30 stycznia 2006 r. na posiedzeniu Prezydium Rady OIRP w O., że skarżąca uzyskała 190 punktów, czyli pozytywny wynik z egzaminu. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, przeprowadzenie dodatkowego sprostowania wyników egzaminu przez Radę OIRP w O., w sytuacji, gdy nie dokonano analogicznej weryfikacji w pozostałych okręgowych izbach radców prawnych, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i powołał się na wyrok z dnia 18 lutego 2004 r. o sygn. P 21/02, w którym Trybunał Konstytucyjny wskazał, że selekcja kandydatów na aplikantów i ich kwalifikowanie (ocenianie) winny być przeprowadzane wyłącznie według zasad ustawowych i na podstawie jednoznacznie sprecyzowanych kryteriów. WSA w W. po rozpoznaniu skargi K. C. uchylił powyższą decyzję. Sąd stwierdził, że ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361), w oparciu o którą odbywał się nabór na aplikację radcowską w 2005 r., nie przewidziały sytuacji wadliwie opracowanego testu i nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości. Za niezasadny Sąd uznał pogląd Ministra Sprawiedliwości, że wadliwie opracowany test mógł weryfikować tylko jego autor, czyli Zespół do spraw przygotowania pytań. WSA podkreślił, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż prawidłowość testu egzaminacyjnego, a co za tym idzie prawidłowość przeprowadzenia egzaminu i ustalenia jego wyniku budziła poważne zastrzeżenia. W zaistniałej sytuacji wdrożone zostały "awaryjne", nieprzewidziane ustawą procedury mające na celu usunięcie błędów, do których należało podjęcie przez Krajową Radę Radców Prawnych uchwały nr 479/VI/2005, wydanie przez Zespół ds. przygotowania pytań Komunikatu z dnia 21 grudnia 2005 r. oraz wydanie przez Ministra Sprawiedliwości komunikatu, w którym apelował on do Przewodniczących Komisji o rozstrzyganie wątpliwości na korzyść kandydatów. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie Komisja kierując się powyższym apelem dokonała ponownej analizy testu egzaminacyjnego z dnia 10 grudnia 2005 r. i w oparciu o tą analizę ustaliła, że kolejnych dziesięć osób spośród kandydatów na aplikację radcowską uzyskało co najmniej 190 punktów, a wśród tych osób była również skarżąca. Weryfikacja ta nie została zakończona wydaniem przez Komisję uchwały, co w ocenie Sądu stanowiło naruszenie art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Z protokołu z dnia 20 stycznia 2006 r. podpisanego przez wszystkich członków Komisji i z dołączonej do niego listy osób po drugiej weryfikacji jednoznacznie wynika, że skarżąca uzyskała 190 punktów wymaganych dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego, a zatem OIRP w O. stosownie do art. 33 ust. 4 ustawy o radcach prawnych nie mogła odmówić jej wpisu na listę aplikantów radcowskich. Sąd stwierdził, że brak zastosowania przez Komisję wymaganej prawem formy wskazania wyników egzaminu nie może wywierać negatywnych skutków dla skarżącej, która uzyskała limit punktów przewidziany dla uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu konkursowego. W ocenie WSA, przy dostrzeżeniu błędów, co do innych niż wskazane w komunikacie Zespołu pytań i odpowiedzi, nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem Komisji Konkursowej było wyrazić dostrzeżone nieprawidłowości w protokole weryfikacji wyników konkursu. Brak bowiem było ustawowego uregulowania wyłączającego takie działanie z kompetencji Komisji, brak było też ustawowej procedury, która nakazywałaby Komisji zwracanie się w takiej sytuacji z wątpliwościami do Zespołu ds. pytań, jako do autora testu. Prawidłowo zaznaczone odpowiedzi nie mogły być zatem nieuwzględnione przez Komisję, której obowiązkiem było rzetelne i obiektywne sprawdzenie wiedzy osoby przystępującej do egzaminu, tylko dlatego, że nie odpowiadały wersji odpowiedzi przygotowanej przez Zespół. W konkluzji Sąd stwierdził, że Minister Sprawiedliwości wydając zaskarżoną decyzję nie wykazał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady równości wobec prawa, a oparcie sprzeciwu na braku kompetencji Komisji Konkursowej do dokonania powtórnej weryfikacji wyników egzaminu nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. II W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Minister Sprawiedliwości domagał się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 7 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 33 ust. 2 i 4, art. 331 ust. 1 i 3, art. 339 ust. 1-3 oraz art. 3310 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Sprawiedliwości podtrzymał zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę argumentację odnoszącą się do braku podstaw prawnych do weryfikacji przez Komisję Konkursową wyniku egzaminu konkursowego uzyskanego przez skarżącą. Organ podniósł, że przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. oraz ustawy o radcach prawnych nie przyznały Komisjom Konkursowym uprawnień do ponownego ustalania bądź zmiany już ustalonego wyniku kandydata albo samodzielnej oceny, czy pytania egzaminacyjne zawierają nieprawidłowości i wymagają sprostowania. Nie można uznać apelu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r., jako podstawy i przyzwolenia do przeprowadzania innych weryfikacji wyników, aniżeli wynikającej z Komunikatu Zespołu z dnia 21 grudnia 2005 r. Tylko zatem Zespół, który opracował pytania i odpowiedzi egzaminacyjne, był właściwy do stwierdzenia, które odpowiedzi na określone pytania powinny ulec weryfikacji. Samodzielne decydowanie przez poszczególne Komisje Konkursowe o tym, które z odpowiedzi na poszczególne pytania testu są prawidłowe i ocenianie na tej podstawie prac oraz ustalanie wyników, prowadziłoby do naruszenia zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto, Minister Sprawiedliwości nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, zgodnie z którym, ustalenie przez Komisję Konkursową wyniku egzaminu w innej formie niż uchwała komisji konkursowej (art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 7 ust. 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r.) nie ma wpływu na wynik sprawy. Rada OIRP w O. nie była uprawniona na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o radcach prawnych do wpisania skarżącej na listę aplikantów radcowskich w oparciu o protokół z dnia 20 stycznia 2006 r., ustalający pozytywny wynik egzaminu, a wydany i podpisany przez Komisję Konkursową. W konkluzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że w niniejszej sprawie uzyskanie pozytywnego wyniku z testu w rzeczywistości stwierdziło Prezydium Rady OIRP w O. w dniu 30 stycznia 2006 r. w formie protokołu, a taka forma ustalania wyniku egzaminu nie była przewidziana w przepisach w/w ustaw. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2007 r. K. C. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego pisma stwierdziła, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Minister Sprawiedliwości oparł skargę kasacyjną na pierwszej podstawie wymienionej w art. 174 p.p.s.a. zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które polegało na błędnej wykładni art. 7 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy − Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 ze zm.), zwanej dalej ustawą zmieniającą, oraz art. 33 ust. 2 i 4, art. 331 ust. 1 i 3, art. 339 ust. 1 - 3 oraz art. 3310 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), zwanej dalej ustawą o radcach prawnych, w zw. z art. 7 ust. 27 ustawy zmieniającej. Ocena prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zależy od rozstrzygnięcia kwestii, czy kwestionowana uchwała OIRP w O. w sprawie wpisu K. C. na listę aplikantów radcowskich, od której Minister wniósł sprzeciw, była zgodna z prawem. Powodem zgłoszenia sprzeciwu przez Ministra Sprawiedliwości było przekroczenie przez Komisję Konkursową i Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w O. kompetencji do ponownej weryfikacji wyników egzaminu na aplikantów radcowskich przeprowadzonego w 2005 r. Na wstępie należy podkreślić, że dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące spornego zagadnienia kompetencji Komisji Konkursowych w weryfikowaniu wyników egzaminu na aplikację radcowską przeprowadzonym w grudniu 2005 r. w sposób jednolity zajęło stanowisko, że taka weryfikacja była dopuszczalna z powodu licznych błędów w przygotowaniu testu przez Zespół powołany na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy zmieniającej (vide wyroki NSA z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 22/07; z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II GSK 331/06; z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 42/07; z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 362/06). Wymaga w tym miejscu przypomnienia, że ustawa zmieniająca w art. 7 uregulowała sposób przeprowadzania egzaminu na aplikację radcowską w 2005 roku. Zgodnie z art. 7 ust. 4 tej ustawy, Krajowa Rada Radców Prawnych powołuje Zespół do przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich. Zespół ten w myśl ust. 10 tego przepisu przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru. Egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich przeprowadzały komisje konkursowe powołane przez rady okręgowe izb radców prawnych (art. 7 ust. 12 ustawy zmieniającej). W myśl art. 339 ust. 2 ustawy o radcach prawnych test sprawdzała Komisja Konkursowa, a zgodnie z art. 3310 ust. 1 tej ustawy po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego Komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały. Należy w pełni podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa zmieniająca nie przewidziały sytuacji wadliwie opracowanego testu i procedur usuwania tej wadliwości. Trafnie również WSA stwierdził, że trudno przyjąć, aby wadliwość testu wobec braku stosownych procedur była nieusuwalna. W sytuacji bowiem błędnego sformułowania pytań testowych (i odpowiedzi uznawanych za prawidłowe) przez Zespół do spraw przygotowania pytań, zaczęto podejmować działania nieprzewidziane wprost w przepisach prawa, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują na to, że kompetencje do oceny prawidłowości odpowiedzi na pytania egzaminacyjne zostały przyznane także komisjom konkursowym, działającym na podstawie art. 7 ust. 12 ustawy zmieniającej. Sąd I instancji podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Krajowa Rada Radców Prawnych w uchwale nr 479/VI/2005 z 17 grudnia 2005 r. zobowiązała Komisje egzaminacyjne do zmiany wyników egzaminu z uwzględnieniem Komunikatu Zespołu do spraw przygotowań pytań. Zespół ten wydał Komunikat w dniu 21 grudnia 2005 r. i dokonał w nim korekty nieprawidłowych odpowiedzi na 10 spośród 250 pytań. Następnie Minister Sprawiedliwości wydał apel z dnia 22 grudnia 2005 r., w którym stwierdził, nawiązując do stanowiska KRRP, że doszło do nieprawidłowości w teście sporządzonym przez Zespół. W związku z tym Minister zwrócił się do przewodniczących Komisji Konkursowych o rozstrzyganie na korzyść uczestników konkursu wątpliwości, stwierdzonych w toku weryfikowania jego wyników. Powyższe okoliczności wzmacniają zatem wykładnię rozszerzającą kompetencje komisji konkursowych w zakresie weryfikowania prawidłowości odpowiedzi i reagowania na dostrzeżone błędy w sformułowaniu pytań i odpowiedzi przyjętych przez Zespół do spraw przygotowania pytań. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena trafności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej zależy od kwalifikacji czynności wskazanych wyżej organów i jednostek organizacyjnych podejmowanych w grudniu 2005 r. i styczniu 2006 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest przy tym pogląd, że jako kryterium tej kwalifikacji służyć powinny zarówno normy konstytucyjne, jak i ustawowe. W wyroku z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 362/06 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w sprawie ustalenia organu i trybu właściwego do usunięcia wadliwości testu opracowanego na egzamin konkursowy na aplikację radcowską w 2005 roku wchodziła w grę taka wykładnia, która nie będzie stała w sprzeczności z celem i sensem dokonanej nowelizacji, to jest centralizacją, wyrównaniem szans wszystkich zdających poprzez obiektywne sprawdzenie ich wiedzy, według jednolitych zasad i kryteriów, w oparciu o zasadę równego dostępu do zawodu i z poszanowaniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa z jednej strony, ale jednocześnie będzie uwzględniała fundamentalną zasadę zaufania obywatela do organów państwa i nieponoszenia negatywnych konsekwencji przez obywateli na skutek stosowania prawa niezawierającego odpowiednich mechanizmów dla prawidłowej realizacji norm prawnych stanowionych przez państwo. Wskazane cele wprowadzonej nowelizacji nie mogą bowiem przysłonić wartości, jakim powinna odpowiadać i jakie ma realizować omawiana regulacja prawna, to jest rzetelność, dążenie do pełnej realizacji zasady prawdy obiektywnej i sprawiedliwość rozstrzygnięć. Wyżej przytoczony pogląd znajduje w pełni uzasadnienie w rozpoznawanej sprawie, w której Komisja Konkursowa w O. dokonała dwukrotnej weryfikacji wyników egzaminu K. C. i w wyniku powtórnej weryfikacji stwierdziła, że dalsze 10 osób, w tym między innymi K. C. uzyskała na egzaminie 190 punktów. Komisja Konkursowa wystąpiła do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. o wpis tych 10 osób (w tym skarżącej) na listę aplikantów radcowskich, co zostało dokonane uchwałą Rady OIRP w O. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest prawidłowy pogląd Ministra Sprawiedliwości, że Komisja Konkursowa nie miała kompetencji do weryfikacji wyników egzaminu. Rolą Komisji Konkursowej składającej się z wysoko wykwalifikowanych pracowników (radców prawnych i sędziów) było weryfikowanie prawidłowości odpowiedzi i reagowanie na dostrzeżone błędy. W sytuacji wystąpienia błędów w sformułowaniu pytań egzaminacyjnych i odpowiedziach traktowanych jako prawidłowe, nie można ograniczać roli tej Komisji jedynie do technicznego sprawdzenia testu. Taki wniosek nasuwa się po dokonaniu prawidłowej wykładni przepisów art. 7 ust. 12−14 ustawy zmieniającej, która znajduje dodatkowe uzasadnienie w potrzebie zapewnienia, aby egzamin został zorganizowany i przeprowadzony rzetelnie, a jego wyniki uwzględniały rzeczywisty stan wiedzy kandydatów. Naczelny Sąd Administracyjny uważa przy tym za trafne stanowisko Ministra Sprawiedliwości wyrażone w skardze kasacyjnej o potrzebie zapewnienia jednolitego w skali całego kraju oceniania wyników egzaminu dla kandydatów na aplikantów radcowskich. Jednolitość tę można osiągnąć dzięki sprawowanej przez Ministra Sprawiedliwości kontroli w ramach postępowania w sprawie wyrażania sprzeciwu od uchwały rady okręgowej izby radców prawnych na podstawie art. 311 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Trafnie również Minister Sprawiedliwości wskazuje w skardze kasacyjnej na znaczenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Na gruncie rozpoznawanej sprawy w świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, że podjęcie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w sprawie wyrażenia sprzeciwu od uchwały Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie wpisania K. C. na listę aplikantów radcowskich, naruszało przepisy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również za bezzasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezachowania wymaganej formy uchwały Komisji Konkursowej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu K. C. Wymaga podkreślenia, że kwestia charakteru prawnego protokołu z posiedzenia Komisji Konkursowej w O. odbytego dnia 20 stycznia 2006 r. w celu ponownej weryfikacji testu egzaminacyjnego na aplikację radcowską była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 94/07, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela zaprezentowany w tym orzeczeniu pogląd, zgodnie z którym niewątpliwie Komisja Konkursowa nie zachowała w niniejszej sprawie wymagań formalnych przewidzianych w art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Nie wydała bowiem odrębnej uchwały, ale sporządziła protokół, który podpisali wszyscy członkowie komisji (z załącznikami). Należy przy tym zauważyć, że nienazwanie przedmiotowego protokołu weryfikującego wyniki egzaminu i ustalającego nowy wynik egzaminu, który został podpisany przez wszystkich członków komisji konkursowej, uchwałą, nie zmienia treści tego rozstrzygnięcia i jego charakteru prawnego, które może spełniać wymogi z art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Istotą bowiem tej uchwały przewidzianej w art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest kolegialne ustalenie i potwierdzenie na piśmie przez wszystkich członków komisji wyniku egzaminu konkursowego. Za trafne należy zatem uznać stanowisko Sądu I instancji, że sporządzenie z posiedzenia Komisji Konkursowej protokołu stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które nie miało wpływu na wynik sprawy. Uchwały komisji konkursowej nie miały bowiem w świetle art. 339 i 3310 ustawy o radcach prawnych samodzielnego prawnie charakteru, a jedynie stanowiły przesłankę podjęcia uchwały izby radców prawnych o wpisie na listę aplikantów radcowskich na podstawie art. 33 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z treścią przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o radcach prawnych wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego na podstawie uchwały okręgowej izby radców prawnych właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 333 ust. 2. Uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich w ciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego. W myśl z kolei ust. 4 tego przepisu nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3. Z uwagi na treść cytowanych przepisów należało zatem uznać za prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Z wyżej wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należy uznać za bezzasadne zarzuty skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów art. 7 ust. 1 i 12 ustawy zmieniającej, art. 33 ust. 2 i 4, art. 331 ust. 1 i 3, art. 339 ust. 1-3 oraz art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 7 ust. 27 ustawy zmieniającej przyjmując, że Komisja Konkursowa mogła powtórnie zweryfikować wyniki egzaminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. 10
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI