Orzeczenie · 2023-01-27

II GSK 739/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-01-27
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo farmaceutycznereklama aptekikara pieniężnaprawo administracyjneochrona zdrowiasąd administracyjnyprawo UEswoboda świadczenia usługswoboda przepływu towarów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego nakładającą karę pieniężną za prowadzenie reklamy apteki. Sąd pierwszej instancji uznał, że umieszczenie w aptece ulotek z danymi, broszur informacyjnych promujących produkty oraz gazetek z cenami stanowi niedozwoloną reklamę. Naczelny Sąd Administracyjny, częściowo uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów. Sąd uznał, że wykładnia art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego dokonana przez WSA była prawidłowa w odniesieniu do broszur i katalogów produktów, które miały na celu zwiększenie sprzedaży. Jednakże, NSA podkreślił, że ustawodawca w art. 94a ust. 1 zdanie drugie Prawa farmaceutycznego wyłączył z zakresu zabronionej reklamy informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki. W związku z tym, ulotka zawierająca nazwę apteki, dane teleadresowe, godziny czynności oraz mapkę poglądową, a także sama nazwa apteki, nie stanowiły reklamy. NSA uznał, że naruszenie prawa materialnego w tym zakresie uzasadnia uchylenie wyroku i decyzji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej wykładni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących reklamy aptek, w szczególności wyłączenie z zakazu informacji o lokalizacji i godzinach otwarcia oraz nazwie apteki.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów krajowych w kontekście prawa UE, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy materiały informacyjne umieszczone w aptece, zawierające dane teleadresowe, godziny otwarcia, mapkę lokalizacji oraz informacje o produktach i cenach, stanowią niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Część materiałów (broszury, katalogi produktów z cenami) stanowi niedozwoloną reklamę, ponieważ ma na celu zwiększenie sprzedaży i zachęcenie do skorzystania z usług apteki. Natomiast ulotka zawierająca nazwę apteki, dane teleadresowe, godziny czynności oraz mapkę poglądową, a także sama nazwa apteki, nie stanowią reklamy, lecz mieszczą się w zakresie dozwolonych informacji o lokalizacji i godzinach pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem przepisów o zakazie reklamy aptek jest ochrona zdrowia publicznego poprzez ograniczenie nadmiernej konsumpcji leków. Materiały promujące produkty i ceny są reklamą, podczas gdy informacje o lokalizacji i godzinach otwarcia, w tym nazwa apteki, są wyłączone z tego zakazu.

Czy szeroka interpretacja zakazu reklamy aptek, obejmująca informacje o lokalizacji i godzinach otwarcia, jest zgodna z zasadami swobody przepływu towarów i swobody świadczenia usług wynikającymi z Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej?

Odpowiedź sądu

Zakaz reklamy aptek, nawet szeroko interpretowany, może być uzasadniony ochroną zdrowia publicznego i nie jest bezwzględny. Przepisy te niekoniecznie naruszają zasady swobody przepływu towarów i usług, zwłaszcza gdy nie mają na celu regulowania wymiany handlowej między państwami członkowskimi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 36 TFUE, który dopuszcza ograniczenia w celu ochrony zdrowia publicznego. Podkreślono, że celem przepisów unijnych jest wolność wyboru i nabycia towaru, a nie gwarancja wolności przedsiębiorczości.

Czy umieszczanie w aptece gazetek z cenami produktów leczniczych, stanowiących wykonanie obowiązku informowania o cenach, może być uznane za niedozwoloną reklamę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli stanowi wykonanie obowiązku informowania o cenach, gazetki z wyeksponowanymi cenami, rekomendowanymi przez producenta i obowiązującymi w określonym czasie, są uznawane za niedozwoloną reklamę, ponieważ przeciętny klient odbiera je jako zachętę do skorzystania z oferty cenowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że taka forma prezentacji cen, nawet w ramach obowiązku informacyjnego, góruje nad warstwą informacyjną i stanowi zachętę do zakupu, co jest cechą reklamy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji. Sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ administracji.

Przepisy (13)

Główne

p.f. art. 94a § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Zakazana jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

p.f. art. 129b § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług art. 3 § ust. 2 pkt 2 i 3

Przepisy te kreują obowiązki przedsiębiorców w zakresie udostępniania konsumentom informacji o cenach produktów leczniczych, ale sposób realizacji tego obowiązku nie może naruszać zakazu reklamy aptek.

TfUE art. 34

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TfUE art. 35

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TfUE art. 36

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dopuszcza ograniczenia w celu ochrony zdrowia publicznego.

TfUE art. 56

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ulotka zawierająca nazwę apteki, dane teleadresowe, godziny czynności oraz mapkę poglądową nie stanowi reklamy w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, lecz mieści się w zakresie dozwolonych informacji o lokalizacji i godzinach pracy. • Sama nazwa apteki, jako element identyfikacyjny, nie stanowi reklamy.

Odrzucone argumenty

Interpretacja art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego przez WSA, uznająca wszystkie materiały promocyjne za reklamę, była błędna. • Szerokie rozumienie zakazu reklamy aptek jest sprzeczne z zasadami swobody przepływu towarów i usług wynikającymi z TFUE. • Gazetki z cenami produktów są wykonaniem obowiązku informowania o cenach i nie można im przypisywać charakteru reklamy.

Godne uwagi sformułowania

„Celem tych działań było zwiększenie poziomu sprzedaży reklamowanych w nich produktów.” • „każda informacja mająca jakikolwiek związek z działalnością apteki lub podmiotu prowadzącego aptekę, a niebędąca informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki, stanowi reklamę i jest niedozwolona” • „interpretowany w tak szeroki sposób art. 94a § 1 i 2 p.f. pozostaje regulacja sprzeczna z ustanowionymi mocą art. 35 i 56 TfUE zasadami swobody przepływu towarów oraz swobody świadczenia usług” • „informacja umieszczona w gazetce zatytułowanej 'Katalog produktów' stanowi niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy działanie to stanowi wykonanie prawnie nałożonego obowiązku informowania o cenach oferowanych produktów w formie cennika i katalogu” • „ustawodawca w art. 94a ust. 1 zdanie drugie p.f. wyłączył z zakresu zabronionej reklamy apteki informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki.” • „W myśl art. 94a ust. 1 p.f. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.” • „Niewątpliwie przeciętny klient, do którego skierowana jest ta wypowiedź odbiera ją jako zachętę do skorzystania z oferty cenowej nadawcy, właśnie ta zachęta góruje nad warstwą informacyjną przekazu.”

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

przewodniczący

Mirosław Trzecki

sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących reklamy aptek, w szczególności wyłączenie z zakazu informacji o lokalizacji i godzinach otwarcia oraz nazwie apteki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów krajowych w kontekście prawa UE, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia reklamy aptek i kar za jej naruszenie, z istotnym rozróżnieniem między informacją a reklamą. Wykładnia przepisów Prawa farmaceutycznego w kontekście prawa UE jest ciekawa dla prawników.

Czy ulotka z mapką apteki to reklama? NSA wyjaśnia granice zakazu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst