II GSK 738/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Sanitarnego nakładające grzywnę za niewykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym brak wymagalności obowiązku z powodu nieudokumentowania braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz wadliwość upomnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest wymagalny, gdy nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych, a rodzic nie przedstawił dowodów na ich istnienie. Sąd podkreślił, że brak PESEL w upomnieniu nie dyskwalifikuje dokumentu, a brak zaświadczenia o braku przeciwwskazań nie stanowi podstawy do podważenia wymagalności obowiązku, jeśli dziecko zostało zakwalifikowane do szczepienia. Ustawa nie przewiduje prawa do odmowy zgody na szczepienie, gdy brak jest przeciwwskazań, a obowiązek ten leży po stronie rodzica.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dzieci w przypadku braku przeciwwskazań zdrowotnych i braku przedstawienia przez rodzica dowodów na ich istnienie. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii wadliwości upomnienia i znaczenia badania kwalifikacyjnego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi dzieci w Polsce. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie istnieją udokumentowane przeciwwskazania medyczne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak zaświadczenia o przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego do szczepień ochronnych, potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych, czyni obowiązek szczepienia niewymagalnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak takiego zaświadczenia nie czyni obowiązku niewymagalnym, jeśli z dokumentacji medycznej wynika, że dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień, a rodzic nie przedstawił dowodów na istnienie przeciwwskazań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie badania kwalifikacyjnego i pozytywna kwalifikacja do szczepienia są wystarczające do uznania wymagalności obowiązku, nawet jeśli formalne zaświadczenie o braku przeciwwskazań nie zostało wydane lub nie zostało przedstawione przez rodzica. Obowiązek poddania się badaniu i szczepieniu spoczywa na rodzicu.
Czy upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym, któremu brakuje numeru PESEL zobowiązanego, jest wadliwe i może stanowić podstawę do uchylenia późniejszych czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak numeru PESEL w upomnieniu nie dyskwalifikuje go, jeśli dokument ten skutecznie zidentyfikował zobowiązanego i celowo wezwał do dobrowolnego wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że upomnienie spełniło swój cel, informując o obowiązku i zagrożeniu postępowaniem egzekucyjnym. Brak PESEL nie uniemożliwił identyfikacji zobowiązanego ani dziecka, które miało zostać zaszczepione, co czyni zarzut wadliwości upomnienia niezasadnym.
Czy rodzic ma prawo odmówić zgody na obowiązkowe szczepienie ochronne dziecka, jeśli nie przedstawił dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa nie przewiduje prawa do odmowy zgody na szczepienie, gdy brak jest przeciwwskazań zdrowotnych. Obowiązek poddania się szczepieniu jest ogólny i wynika z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek szczepień ochronnych jest działaniem w interesie ogółu i wynika wprost z przepisów prawa. Rodzic jest zobowiązany do zgłoszenia dziecka na badanie kwalifikacyjne w celu potwierdzenia lub wykluczenia przeciwwskazań.
Przepisy (16)
Główne
u.z.z.ch.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit.b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Określa obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym osób przebywających na terytorium RP.
u.z.z.ch.z. art. 17 § ust. 2, 4 i 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Reguluje kwestie badania kwalifikacyjnego do szczepień, wydawania zaświadczeń i konsultacji specjalistycznych.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4 i 6 lit.c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w tym braku wymagalności obowiązku i braku doręczenia upomnienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia decyzji lub postanowienia organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA i przesłanki nieważności postępowania.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
u.p.e.a. art. 15 § ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu § § 2 pkt 3
Określa dane, które powinno zawierać upomnienie, w tym PESEL lub NIP.
t. j. art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wymogów tytułu wykonawczego.
t. j. art. 2 § pkt 26
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja szczepionki.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych § § 2 i 3
Określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych.
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń
Odpowiedzialność za niewykonanie obowiązku szczepień.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.ch.z. poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, a dziecko było poddawane lekarskim badaniom kwalifikacyjnym. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit.c u.p.e.a. z uwagi na brak wymagalności obowiązku, w związku z brakiem zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, potwierdzającym kwalifikację małoletniego dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny • wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego • podstawowym obowiązkiem rodzica jest zgłoszenie dziecka na badanie kwalifikacyjne • ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne • brak PESEL strony zobowiązanej w treści upomnienia nie dyskwalifikuje tego dokumentu
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dzieci w przypadku braku przeciwwskazań zdrowotnych i braku przedstawienia przez rodzica dowodów na ich istnienie. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii wadliwości upomnienia i znaczenia badania kwalifikacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi dzieci w Polsce. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie istnieją udokumentowane przeciwwskazania medyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień ochronnych dzieci, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące wymagalności obowiązku i praw rodziców.
“Czy rodzic może odmówić szczepienia dziecka? NSA rozstrzyga!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.