II GSK 728/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę w części dotyczącej zwrotu pierwszej raty płatności unijnej, uznając, że beneficjent nie złożył w terminie wymaganego oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia.
Sprawa dotyczyła zwrotu pierwszej raty unijnej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. WSA uchylił decyzję organu w części dotyczącej kwoty 36.543,11 zł, uznając, że beneficjent prawidłowo zrealizował część przedsięwzięcia w terminie. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że beneficjent nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia, co skutkowało obowiązkiem zwrotu pierwszej raty płatności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części dotyczącej kwoty 36.543,11 zł, uznając, że beneficjent R. M. prawidłowo zrealizował część przedsięwzięcia w terminie. Sąd I instancji argumentował, że organ niewłaściwie zinterpretował instytucję zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 kpa) i że termin realizacji przedsięwzięcia powinien być liczony od nowa od daty decyzji zmieniającej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za uzasadnioną. NSA stwierdził, że decyzja zmieniająca z 2007 r. nie mogła zmienić terminu wykonania przedsięwzięcia, który wynikał z pierwotnej decyzji z 2006 r. i wynosił 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Ponadto, NSA podkreślił, że beneficjent nie złożył w wymaganym terminie (14 dni od upływu terminu realizacji przedsięwzięcia) oświadczenia o jego zakończeniu, co zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. skutkowało obowiązkiem zwrotu pierwszej raty płatności. W związku z tym, NSA oddalił skargę R. M. w części dotyczącej kwoty 36.543,11 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja zmieniająca na podstawie art. 155 kpa nie może zmienić terminu wykonania zobowiązania, jeśli strona nie wyraziła na to wyraźnej zgody.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wniosek o zmianę decyzji dotyczył jedynie zakresu przedsięwzięcia, a nie terminu jego realizacji. Termin wykonania zobowiązania wynikał z pierwotnej decyzji i przepisów prawa, a decyzja zmieniająca nie mogła go modyfikować bez wyraźnej zgody strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. § 6 § ust. 2 pkt 2 lit. a) i c)
Określa termin realizacji przedsięwzięć (12 miesięcy od dnia przyznania płatności) oraz obowiązek zwrotu pierwszej raty w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. § 9 § ust. 3 pkt 1 lit. b
Określa warunek złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia i osiągnięciu żywotności ekonomicznej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. § 10 § ust. 1
Zobowiązuje do zwrotu pierwszej raty płatności w przypadku niezrealizowania w terminie przedsięwzięcia lub niezłożenia w terminie oświadczenia.
Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
Odwołanie do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r.
Pomocnicze
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej za zgodą strony, ale zakres tej zgody musi być wyraźny i nie może dotyczyć terminu wykonania zobowiązania, jeśli nie zostało to jednoznacznie wskazane we wniosku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia wyroku sądu I instancji przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, jeśli sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania, a wystąpiło naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej.
Dz.U. 2013 poz 267 art. 155
Odwołanie do art. 155 k.p.a. w tekście jednolitym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezłożenie przez beneficjenta w terminie oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia. Decyzja zmieniająca na podstawie art. 155 kpa nie może zmienić terminu wykonania zobowiązania wynikającego z pierwotnej decyzji, jeśli nie było wyraźnej zgody strony na taką zmianę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że termin realizacji przedsięwzięcia powinien być liczony od nowa od daty decyzji zmieniającej. Argumentacja WSA, że organ niewłaściwie zinterpretował instytucję zmiany decyzji ostatecznej. Argumentacja WSA, że można rozdzielnie traktować poszczególne przedsięwzięcia w ramach planu dostosowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Zgoda strony na wzruszenie w całości lub w części decyzji z której strona czerpie swoje prawa nie może być ani dorozumiana ani domniemana. Wobec niezłożenia w terminie przedmiotowego oświadczenia skarżący R. M. zobowiązany jest do zwrotu pierwszej raty płatności.
Skład orzekający
Maria Jagielska
przewodniczący
Stanisław Śliwa
sprawozdawca
Zofia Przegalińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów realizacji przedsięwzięć w ramach pomocy unijnej, znaczenie złożenia oświadczenia o zakończeniu prac, zasady stosowania art. 155 kpa przy zmianie decyzji ostatecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia z 2005 r. i procedur ARiMR. Interpretacja art. 155 kpa ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z pomocą finansową UE i interpretacją przepisów kpa, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i rolnym.
“Nawet prawidłowo zrealizowane przedsięwzięcie może nie uchronić przed zwrotem unijnej dotacji – kluczowy jest termin złożenia oświadczenia.”
Dane finansowe
WPS: 36 543,11 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 728/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-04-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Jagielska /przewodniczący/ Stanisław Śliwa /sprawozdawca/ Zofia Przegalińska Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane V SA/Wa 211/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-01-09 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok w części i skargę w tym zakresie oddalono Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2005 nr 17 poz 142 par. 6 ust. 2 pkt 2 lit. a) i c), par. 9 ust. 3 pkt 1 lit. b, par. 10 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 211/11 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1, 3 i 4 i oddala skargę w zakresie kwoty 36.543,11 zł (trzydzieści sześć tysięcy pięćset czterdzieści trzy złote jedenaście groszy) wypłaconej tytułem nienależnie pobranych płatności; 2. zasądza od R. M. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 2349 (dwa tysiące trzysta czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 211/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwoty 36.543,11 zł wypłaconej tytułem nienależnie pobranych płatności, oddalił skargę w pozostałej części i stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd I instancji podał, że w dniu [...] lutego 2005 r. R. M. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, w którym ubiegał się o płatność na wyposażenie gospodarstwa w płytę gnojową o powierzchni 60,88 m2 i zbiornik na gnojówkę o pojemności 48,70 m3 oraz na przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do doju i do przechowywania mleka, na zakup dojarki, schładzalnika do mleka o pojemności 650 litrów, zbudowanie ujęcia wody i zainstalowanie umywalki z podgrzewaczem wody. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] przyznał pomoc finansową kwocie 79.086,22 zł. Pierwszą ratę w kwocie 39.543,11 zł przelano na rachunek bankowy Beneficjenta. W dniu [...] stycznia 2007 r. R. M. zwrócił się z prośbą o zmianę decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. Swoją prośbę motywował "niemożnością zrealizowania części przedsiębiorstwa (ujęcie wody)". W tym samym dniu dobrowolnie zwrócił kwotę 3 000 zł. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej ograniczając zakres przedmiotowy przedsięwzięć i przyznał pomoc finansową w kwocie 73.086,22 zł, która miała zostać wypłacona w dwóch równych ratach po 36.543,11 zł. W dniu [...] marca 2007 r. ponownie została przelana na rachunek bankowy Beneficjenta pierwsza rata płatności w wysokości 36.543,11 zł. W konsekwencji Beneficjent otrzymał nadmierną płatność w wysokości 36.543,11 zł. W dniu [...] grudnia 2007 r. R. M. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie, co najmniej 4EJW. W dniu [...] stycznia 2008 r. w gospodarstwie rolnym została przeprowadzona kontrola na miejscu, która wykazała, iż założone w Planie dostosowania, przedsięwzięcia nie zostały zrealizowane, Producent nie wyposażył gospodarstwa w dojarkę, nie pomalował ścian w pomieszczeniach do udoju i przechowywania mleka. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we T., działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, ustalił R. M. kwotę nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w wysokości 73.086,22 zł. Po rozpoznaniu wniosku R. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Beneficjent zrealizował przedsięwzięcie niezgodnie z Planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Kontrola dokonana w dniu [...] stycznia 2008 r. oraz wizytacja stwierdziły fakt złożenia przez Producenta rolnego w dniu [...] grudnia 2007 r. oświadczenia niezgodnego ze stanem rzeczywistym. Zdaniem organu, strona składając oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, musiała mieć wiedzę jak i świadomość, że nie dostosowała gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, tak więc złożyła nieprawdziwe oświadczenie. Prezes Agencji zwrócił uwagę, że przeprowadzona kontrola dotyczyła i dotyczyć musiała prawdziwości realizacji przedsięwzięcia na dzień złożenia oświadczenia tj. na dzień [...] grudnia 2007 r., bez znaczenia jest okoliczność, czy w terminie późniejszym przedsięwzięcie zrealizowane zostało w całości, nawet jeśli byłby to termin ustawowy przewidziany na jego realizację. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. R. M. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 kpa oraz naruszenie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w związku z art. 7 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwoty 36.543,11 zł nienależnie pobranych płatności, stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz oddalił skargę w części dotyczącej zwrotu nadmiernie wypłaconej płatności w kwocie 36.543,11 zł. Sąd I instancji zauważył, że skarga w części odnoszącej się do wypłaconej skarżącemu nadmiernie kwoty 36.543,11 zł. z tytułu I raty płatności nie jest uzasadniona. Wypłacenie R. M. dwukrotnie I raty płatności w związku z błędnym wygenerowaniem i przekazaniem do wypłaty, jest w sprawie bezsporne i kwota 36.543,11 zł z tego tytułu winna zostać przez Beneficjenta zwrócona. Sąd I instancji uznał za zasadną skargę w zakresie rozstrzygnięcia organu co do kwoty I raty nienależnie pobranych przez skarżącego środków pieniężnych w wysokości 36.543,11 zł. Zdaniem Sądu, organy obu instancji w niewłaściwy sposób zinterpretowały instytucję prawną zmiany decyzji ostatecznej uregulowaną w art. 155 kpa. Organ nie uwzględnił, że w obrocie prawnym istnieje wyłącznie nowa decyzja podjęta na podstawie art. 155 kpa. Jest to decyzja nowa, wydana w nowej sprawie. Po wszczęciu postępowania w sprawie wzruszenia decyzji na mocy przepisu art. 155 kpa należy podjąć decyzję merytoryczną, tzn. albo wzruszającą dotychczasową decyzję w sprawie, albo też utrzymującą w mocy tę decyzję. Uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa nie może rodzić skutków prawnych z mocą wsteczną. Należało zatem przyjąć, że decyzją przyznającą R. M. płatności jest decyzja z dnia [...] lutego 2007 r., doręczona stronie w dniu 8 lutego 2007 r. i od tego dnia jako dnia przyznania płatności winien być liczony termin realizacji przedsięwzięcia. Organ w zaskarżonej decyzji skoncentrował się na konsekwencjach złożenia w dniu [...] grudnia 2007 r. przez R. M. oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4EJW w sytuacji, gdy przedsięwzięcie w części dotyczącej mleka na dzień [...] grudnia 2007 r. nie było w pełni zrealizowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w dniu składania wniosku o pomoc finansową rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zakreślało jeden termin dla realizacji wszystkich wskazanych we wniosku i przyjętych przez Beneficjenta zadań – 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Na dzień wydania decyzji przyznającej stronie płatności, tj. [...] lutego 2007 r. w stosunku do mleka takie określenie terminu płatności nadal obowiązywało, podczas gdy w odniesieniu do zadań związanych z przechowywaniem nawozów naturalnych termin ich realizacji został określony na dzień [...] grudnia 2007 r. (rozporządzenie z dnia 18 stycznia 2005 r. w wersji obowiązującej od dnia 9 sierpnia 2006 r. do 31 grudnia 2007 r.). Pomimo tego wraz z decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. skarżącemu doręczono informację o obowiązku złożenia Oświadczenia bez wyjaśnienia sposobu postępowania w sytuacji, gdy terminy realizacji poszczególnych zadań nie są takie same. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji podał, że terminowość wykonania powinna być oceniana przez organ oddzielnie w stosunku do każdego zadania. Jeśli jedno ze zgłoszonych przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, to bezpodstawnym jest nakładanie na Skarżącego sankcji za niewykonanie obu przedsięwzięć, a tak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Bezspornie bowiem R. M. w wymaganym terminie do [...] grudnia 2007 r. w sposób prawidłowy wykonał objęte wnioskiem z dnia [...] lutego 2005 r. zadanie dotyczące dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. W dniu tym złożył potwierdzające ten fakt Oświadczenie w swej treści obejmujące także (przedwcześne) wykonanie zadania dostosowania gospodarstwa do minimalnych standardów higieny odnośnie do mleka oraz produktów mlecznych. Wobec treści § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. i przy braku jakichkolwiek wskazówek dla rolnika, co do postępowania, gdy termin wykonania drugiego z zadań jeszcze nie upłynął nie można, zdaniem Sądu I instancji, postawić skarżącemu zarzutu formułowanego przez organ, świadomego złożenia oświadczenia nieprawdziwego, skutkującego obowiązkiem zwrotu I raty w całości. Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wyjaśnienie, czy zadanie dotyczące zapewnienia właściwych warunków higienicznych przy udoju zostało przez skarżącego wykonane w całości w terminie wynikającym z obowiązujących przepisów, tzn. w terminie nieprzekraczającym 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, tj. od dnia doręczenia stronie decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożył Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w części uchylającej zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwoty 36.543,11 zł wypłaconej tytułem nienależnie pobranych płatności oraz oddalenie skargi R. M. na decyzję Prezesa ARiMR nr [...], a także o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 155 kpa oraz § 6 ust. 2 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez wadliwe przyjęcie, że termin na wykonanie zadania nie upłynął z uwagi na istnienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., zmieniającej decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., wydanej na podstawie art. 155 kpa, - przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 5 i § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. i przyjęcie, że mając na uwadze § 5 rozporządzenia, który zdaniem sądu specyfikuje rodzaje przedsięwzięć, § 10 ust. 1 rozporządzenia powinien być interpretowany jako odnoszący się do możliwości ustalenia kwoty środków nienależnie pobranych w odniesieniu do poszczególnych przedsięwzięć a nie wobec jednego przedsięwzięcia składającego się z kilku schematów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że Beneficjent złożył wniosek o zmianę decyzji ze względu na niemożliwość zrealizowania części przedsięwzięcia dotyczącej budowy ujęcia wody. Organ zmienił swoją pierwotną decyzję jedynie w tym zakresie, co oznacza, że decyzją zmieniającą, beneficjent został zwolniony z realizacji części przedsięwzięcia polegającej na zbudowaniu ujęcia wody. W zaskarżonym wyroku Sąd uznał, że 12-miesięczny termin na realizację przedsięwzięcia dotyczącego mleka należy liczyć od dnia wydania decyzji zmieniającej. Takie twierdzenie, w ocenie organu, sprowadza się do tego, że beneficjent może korzystać z dodatkowych 12 miesięcy na realizację przedsięwzięcia podczas, gdy zmiana przedsięwzięcia polegała na rezygnacji jednej z czynności, mianowicie zbudowania ujęcia wody. Sąd uznał, że termin na realizację przedsięwzięcia powinien być dłuższy, pomimo że przedsięwzięcie składa się z mniejszej liczby czynności. Organ zauważył, że gdyby Sąd podzielił stanowisko, iż omawiany termin należy liczyć od dnia wydania pierwszej decyzji, należałoby jednocześnie uznać, że w dniu złożenia oświadczenia termin ten upłynął i beneficjent nie zrealizował przedsięwzięcia w terminie. Jednocześnie organ podkreślił, że złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia skutkuje tym, iż w ciągu 60 dni od dnia jego złożenia musi nastąpić wypłata drugiej raty płatności. W konsekwencji zgodnie z § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia, bezpośrednia przesłanka wypłaty drugiej raty płatności to warunek formalny - złożenie oświadczenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że warunki materialne wynikające z planu dostosowania (przedsięwzięcie) powinny być zrealizowane w dniu, w którym złożone jest oświadczenie. Przyjęcie innej koncepcji prowadziłoby do sytuacji, w której organ dysponując złożonym oświadczeniem w przypadku, kiedy przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane, musiałby wypłacić drugą ratę w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia. W konsekwencji zasadnym jest, zdaniem organu, przyjęcie interpretacji § 5 i § 10 ust. 1 rozporządzenia, która prowadzi do uznania, że plan określa jedno przedsięwzięcie polegające na realizowaniu określonych działań (schematów), niezależnie od tego ile działań zostało przewidzianych. W konsekwencji przedsięwzięciem jest dostosowanie gospodarstwa do standardów. Natomiast termin na realizację przedsięwzięcia ulega skróceniu w momencie złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Taka unitarna koncepcja przedsięwzięcia jest szczególnie istotna z punktu widzenia wymogu określonego w § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazującego, że płatność wypłaca się w dwóch ratach. W konsekwencji przepis dotyczący realizowania płatności dla całego przedsięwzięcia określonego w planie nie pozwala na częściowe płatności do poszczególnych przedsięwzięć, a jedynym rozdzieleniem płatności jest wypłata w dwóch równych ratach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a.. Strona skarżąca oparła skargę na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Zasadą jest, że w przypadku, kiedy skarga kasacyjna obejmuje zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów procesowych, bowiem dopiero po stwierdzeniu, że wyrok zapadł po przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania można ocenić, czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 155 kpa oraz § 6 ust. 2 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. poprzez wadliwe przyjęcie, że termin na wykonanie zadania nie upłynął z uwagi na istnienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., zmieniającej decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., wydanej na podstawie art. 155 kpa jest uzasadniony i aczkolwiek kasator określa go, jako zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania w swojej istocie jest zarzutem naruszenia przepisów prawa materialnego. Stanowiący podstawę wydania decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. przepis art. 155 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia lub zmienienia - za zgodą strony - przez organ administracji decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo pod warunkami w nim wskazanymi. Zakres uchylenia lub zmiany decyzji określa zawsze wyrażona w sposób niewątpliwy zgoda strony. Zgoda strony na wzruszenie w całości lub w części decyzji z której strona czerpie swoje prawa nie może być ani dorozumiana ani domniemana. Tylko i wyłącznie zgoda wyrażona w sposób wyraźny i jednoznaczny może stanowić jedną z przesłanek zmiany lub uchylenia w całości lub w części ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. W kontrolowanej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. przyznano R. M. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W okresie przyznania rolnikowi pomocy finansowej maksymalny termin realizacji przedsięwzięć, które zamierzał zrealizować skarżący przepis § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich określał na 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. W takim przypadku termin realizacji przedsięwzięć wynikających z decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. zaczął biec od dnia doręczenia jej R. M. tj. od dnia 14 lutego 2006 r. i upływał z dniem 14 lutego 2007 r. Wnioskiem złożonym w dniu [...] stycznia 2007 r. rolnik zwrócił się do organu I instancji o zmianę decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. z uwagi na niemożność zrealizowania części przedsięwzięcia w zakresie wykonania ujęcia wody. Wskazać należy, że wniosek ten jednocześnie określał zakres zgody R. M. na zmianę tej decyzji. We wniosku tym nie zawarto żądania zmiany terminu wykonania zobowiązania, który w sposób jednoznaczny wynikał z wniosku pierwotnego i był określony na podstawie wskazanego wyżej przepis § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzeni a Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. W takiej sytuacji przyjąć należy, że decyzja z dnia [...] lutego 2007 r. zmieniająca - w trybie art. 155 k.p.a.- ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. w przedmiocie przyznania R. M. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej nie zmieniała i nie mogła nawet zmienić decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. w zakresie określenia terminu wykonania przedsięwzięcia. Decyzją zmieniającą ograniczono jedynie zakres planowanego przedsięwzięcia poprzez usunięcie z niego obowiązku wykonania ujęcia wody w związku z czym producent zwrócił część wypłaconej mu pierwszej raty płatności wynikającą z ograniczenia zakresu przedmiotowego. W dalszym więc ciągu obowiązywał termin wynikający z brzmienia przepisu § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. obowiązującym w dniu wydania decyzji pierwotnej wynoszący 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. W takiej sytuacji uznać należy za nieuprawnione stanowisko Sądu I instancji, iż termin do wykonania objętych planem R. M. dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej przedsięwzięć z dniem wydania decyzji [...] lutego 2007 r., nr [...] o zmianie decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2006 r. zaczął biec na nowo w oparciu o brzmienie przepisu § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. obowiązującym w dniu wydania decyzji zmieniającej. Powyższe okoliczności skutkować muszą stwierdzeniem, że skarga kasacyjna w zakresie wyżej opisanym jest uzasadniona, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonego wyroku. Przepis art. 188 p.p.s.a. daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi w przypadku stwierdzenia, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. Sąd orzeka wówczas na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zobowiązuje producenta rolnego do zwrotu pierwszej raty płatności, jeżeli nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b. Oświadczenie o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. ma zostać złożone kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję. Musi ono zawierać informacje o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). Termin realizacji przedsięwzięć wynikających z decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. zaczął biec od dnia doręczenia jej R. M. tj. od dnia 14 lutego 2006 r. i upływał z dniem 14 lutego 2007 r. W związku z tym 14. dniowy termin do złożenia oświadczenia określonego w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. upłynął producentowi w dniu 28 lutego 2007 r. Oświadczenie to zostało złożone w dniu [...] grudnia 2007 r., a więc ze znacznym przekroczeniem wskazanego wyżej terminu. W takiej sytuacji mając na uwadze § 10 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 lipca 2006 r.) w zw. z § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, które określały obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności w przypadku niezłożenia w terminie 14 dni, od upływu terminu zakończenia realizacji przedsięwzięcia, oświadczenia o realizacji przez producenta rolnego objętego planem dostosowania przedsięwzięcia uznać należy, że wobec niezłożenia w terminie przedmiotowego oświadczenia skarżący R. M. zobowiązany jest do zwrotu pierwszej raty płatności. Wobec powyższego uznać należy, że skarga R. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] jest nieuzasadniona, dlatego musiała ulec oddaleniu. Zaprezentowane wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego czyni zbędnymi rozważania nad trafnością pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem skoro producent uchybił terminowi do złożenia oświadczenia o wykonaniu planowanych przedsięwzięć bezprzedmiotowym jest rozważanie na temat możliwości rozdzielnego traktowania poszczególnych przedsięwzięć realizowanych w ramach jednego planu dostosowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny po myśli przepisu art. 188 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w przepisie art. 200 w zw. z art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI