II GSK 727/20

II GSK 727/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1604/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-03
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 26 ust. 1, art. 256 ust. 1.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3, art. 113 par. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło –Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. W. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1604/19 w sprawie ze skargi G. W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 maja 2019 r. nr Sp. 171.2018 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r., oddalił skargę G. W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 maja 2019 r., w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniu 14 sierpnia 2018 r. W. Z. wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania stalowego przyłącza gazowego i stalowe przyłącze gazowe" nr [...] udzielonego na rzecz skarżącej spółki, z pierwszeństwem od dnia 6 czerwca 2013 r. Wnioskodawca jako podstawę swojego żądania wskazał art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., dalej: p.w.p.), podnosząc, że sporny wynalazek pozbawiony był poziomu wynalazczego. W zakresie swojego interesu prawnego wnioskodawca wskazał na okoliczność, że ze skarżącą są konkurentami w dziedzinie produkcji i wprowadzania do obrotu stalowych przyłączy gazowych, zaś uprawniona wystąpiła przeciwko niemu do Sądu Okręgowego w Gdańsku, w związku z naruszaniem spornego patentu.
Objętą skargę decyzją Urząd Patentowy RP unieważnił patent na wymieniony wynalazek. Organ uznał, że wnioskodawca posiadał interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu co wynikało z faktu, że strony są bezpośrednimi konkurentami w dziedzinie produkcji i wprowadzania do obrotu stalowych przyłączy gazowych oraz okoliczności wystąpienia skarżącej spółki przeciwko wnioskodawcy do Sądu w związku z naruszaniem spornego patentu.
Odnosząc się do spornego wynalazku organ uznał, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określony w zastrzeżeniach niezależnych nr 1 i 7 należy interpretować w ten sposób, że:
"1. Sposób wytwarzania stalowego przyłącza gazowego, polegający na wygięciu jednego odcinka stalowej rury, na którą uprzednio przed operacją wyginania nakładana jest izolacja, przy czym korzystnie (zastosowanie określenia "korzystnie" sprawia, że cecha określona jako korzystna nie należy do zespołu cech niezbędnych do realizacji zastrzeganego wynalazku) przed operacją wyginania, dostosowuje się końce stalowej rury do rodzaju złącza z poprzedzającym - i odpowiednio następującym względem stalowej rury elementem instalacji przesyłowej, znamienny tym, że izolację (2,8) nakłada się (w porównaniu ze znaną izolacją mechaniczną) ściśle i nierozerwalnie na zewnętrzną powierzchnię (9) stalowej rury (1) w (co najmniej jednym, dowolnym) procesie elektrochemicznym lub chemicznym, poprzedzonym dokładnym oczyszczeniem zewnętrznej powierzchni (9) stalowej rury (1), korzystnie poprzez operację śrutowania i/lub odtłuszczenia.";
"7. Stalowe przyłącze gazowe wykonane z jednego wygiętego odcinka stalowej rury, na której położona jest izolacja, a końce stalowej rury są dostosowane do rodzaju złącza z poprzedzającymi odpowiednio następującym względem niej elementem instalacji przesyłowej, znamienne tym, że izolację (2) stanowi rękaw (8) (co najmniej z jednego z materiałów w postaci) PE i/lub PP osadzony ściśle i nierozerwalnie na zewnętrznej powierzchni (9) stalowej rury (1), przy czym przynajmniej połączenie (10) rękaw-stal ma wiązania typu (co najmniej jednego, dowolnego) połączenia zwulkanizowanego lub adhezyjnego."
Organ zauważył, że ze względu na brak ujawnienia zastrzeganego w zastrzeżeniu 1 procesu elektrochemicznego i chemicznego, oraz ze względu na brak ujawnienia w zastrzeżeniu 7 połączenia zwulkanizowanego i adhezyjnego, skuteczne przeciwstawienie stanowi rozwiązanie ujawniające cechy zastrzeżenia niezależnego 1 i obejmujące dowolny proces elektrochemiczny lub chemiczny oraz rozwiązanie ujawniające cechy zastrzeżenia niezależnego 7 i obejmujące dowolne połączenie zwulkanizowane lub adhezyjne. W konsekwencji organ za zasadny uznał zarzut udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 26 p.w.p. - braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w odniesieniu do sposobu wytwarzania stalowego przyłącza gazowego zastrzeganego w zastrzeżeniu 1, jak i w odniesieniu do stalowego przyłącza gazowego zastrzeganego w zastrzeżeniu 7.
Odnosząc się do kryterium nieoczywistości (poziomu wynalazczego) organ uznał, że część niezamienna zarówno w zakresie sposobu zastrzeganego przez zastrz.1, jak i w zakresie urządzenia zastrzeganego przez zastrz.7 jest znana z dokumentu D1 - z opisu ochronnego wzoru użytkowego [...] (zgłoszenie nr [...]), który stanowił najbliższy stan techniki i został wskazany jako najbliższy stan techniki w opisie spornego patentu. Organ wskazał również, że z dokumentu D4 (wydruku internetowego Web archive) znana była od dnia 27 czerwca 2010 r., a więc prawie 3 lata przed datą pierwszeństwa spornego patentu, izolacja, którą stanowi wytłaczany rękaw PE (polietylenu) lub PP (polipropylenu) osadzony ściśle i nierozerwalnie na zewnętrznej powierzchni stalowej rury poprzez adhezyjną warstwę epoksydową i warstwę kopolimera PE lub PP.
W ocenie organu przeciętny fachowiec dążąc do zapewnienia najlepszej możliwej szczelności linii przesyłowej dla stalowego przyłącza gazowego oraz jednocześnie najlepszej możliwej izolacji mechanicznej i przeciwwilgociowej, a w szczególności zastąpienia izolacji w postaci taśmy znanej z opisu ochronnego wzoru użytkowego [...] izolacją zastrzeganą, sięgnąłby do rozwiązania znanego na przykład z dokumentu D4. Zdaniem organu zastąpienie znanej z dokumentu D1 izolacji w postaci taśmy izolacją znaną z dokumentu D4, którą stanowi zastrzegany rękaw PE i/lub PP nakładany w zastrzegany sposób, byłoby dla przeciętnego fachowca w tej dziedzinie oczywiste, co świadczyło o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że spór dotyczył kwestii, czy wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania stalowego przyłącza gazowego i stalowe przyłącze gazowe" nr [...] posiadał poziom wynalazczy.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że wymieniony wynalazek nie spełniał przesłanki określonej w art. 26 ust. 1 p.w.p. nie posiadał poziomu wynalazczego.
Sąd stwierdził, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określony w zastrzeżeniach niezależnych nr 1 i 7 został prawidłowo zinterpretowany przez organ. Za prawidłowe również uznał stanowisko organu, że ze względu na brak ujawnienia zastrzeganego w zastrzeżeniu 1 procesu elektrochemicznego i chemicznego, oraz, ze względu na brak ujawnienia w zastrzeżeniu 7 zastrzeganego w tym zastrzeżeniu połączenia zwulkanizowanego i adhezyjnego, skuteczne przeciwstawienie stanowi rozwiązanie ujawniające cechy zastrzeżenia niezależnego 1 i obejmujące dowolny proces elektrochemiczny lub chemiczny oraz rozwiązanie ujawniające cechy zastrzeżenia niezależnego 7 i obejmujące dowolne połączenie zwulkanizowane lub adhezyjne.
Prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji, organ stwierdził, że część niezamienna zarówno w zakresie sposobu zastrzeganego przez zastrz.1, jak i w zakresie urządzenia zastrzeganym przez zastrz.7 jest znana z dokumentu D1, który stanowi najbliższy stan techniki i został wskazany jako najbliższy stan techniki w opisie spornego patentu.
Sąd I instancji zauważył, że ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu D4 znana była od dnia 27 czerwca 2010 r., izolacja, którą stanowił wytłaczany rękaw PE (polietylenu) lub PP (polipropylenu) osadzony ściśle i nierozerwalnie na zewnętrznej powierzchni stalowej rury poprzez adhezyjną warstwę epoksydową i warstwę kopolimera PE lub PP. Sąd za słuszne uznał w tym zakresie stanowisko organu, że przeciętny fachowiec dążąc do zapewnienia najlepszej możliwej szczelności linii przesyłowej dla stalowego przyłącza gazowego oraz jednocześnie najlepszej możliwej izolacji mechanicznej i przeciwwilgociowej, a w szczególności zastąpienia izolacji w postaci taśmy znanej z opisu ochronnego wzoru użytkowego [...] izolacją zastrzeganą, skorzystałby z rozwiązania znanego na przykład z dokumentu D4. Zastąpienie znanej z dokumentu D1 izolacji w postaci taśmy izolacją znaną z dokumentu D4, którą stanowi zastrzegany rękaw PE i/lub PP nakładany w zastrzegany sposób, byłoby dla przeciętnego fachowca w tej dziedzinie oczywiste, co świadczyło zdaniem Sądu o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
Konkludując, Sąd I instancji stwierdził, że organ prawidłowo uznał za zasadny zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w odniesieniu do sposobu wytwarzania stalowego przyłącza gazowego zastrzeganego w zastrzeżeniu 1, jak i w odniesieniu do stalowego przyłącza gazowego zastrzeganego w zastrzeżeniu 7, wobec czego organ zasadnie unieważnił patent na przedmiotowy wynalazek.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
G. W. Sp. z o.o. w P. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
1) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 151 w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, pomimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, przejawiającego się w podzieleniu ustaleń poczynionych przez organ administracji pomimo tego, że organ ten naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, niepełną i dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów i standardów uzasadnienia decyzji administracyjnej w zakresie wskazanym w skardze do Sądu I instancji, tj.:
- w zakresie, w jakim organ administracji zinterpretował znaczenie użytego w zastrzeżeniach patentowych słowa "korzystny", i jego form fleksyjnych ("korzystnie"),
- w zakresie, w jakim organ administracji nie dokonał wyczerpującej oceny procesu prowadzącego do wytwarzania stalowego przyłącza gazowego pod kątem spełniania przesłanek poziomu wynalazczego,
- w zakresie, w jakim organ administracji pominął zbadanie zastrzeżeń zależnych, które wprawdzie wywodzą się z zastrzeżeń niezależnych, jednak posiadają ponadto własne cechy techniczne, które mogą świadczyć o poziomie wynalazczym całości rozwiązania technicznego chronionego patentem,
- w zakresie, w jakim organ administracji nie dokonał analizy celu rozwiązania technicznego (wynalazku, którego dotyczy skarżona decyzja);
oraz w zakresie niewskazanym co prawda w skardze administracyjnej, ale wymagającym uwypuklenia w niniejszej skardze kasacyjnej, tj.:
- w zakresie, w jakim organ administracji, a następnie Sąd I instancji nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, w celu sprawdzenia czy zaskarżony przez uczestnika postępowania wynalazek posiada poziom wynalazczy wskazany w art. 26 ust. 1 p.w.p., lecz oparły swoje rozstrzygnięcie o braku poziomu wynalazczości na podstawie dokumentu D4, tj. wydruku zrzutu ekranu z archiwalnej strony internetowej spółki I., którego treść w korelacji z dokumentem D1, tj. opisem wzoru użytkowego [...], nie pozwala jednakże na jednoznaczną konstatację, że zaskarżony przez uczestnika postępowania wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego wskazanego w art. 26 ust. 1 p.w.p., a do powyższego stwierdzenia konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie;
b) art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, przejawiający się w braku szczegółowego odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów podniesionych w skardze z dnia 25 lipca 2019 roku i - w zasadzie - bezrefleksyjnym podzieleniu stanowiska organu administracji, co wynika z treści uzasadnienia wyroku, które to uchybienie powoduje, że kontrola decyzji organu administracji miała charakter jedynie iluzoryczny, a przez to godzi w art. 1 § 1 p.u.s.a.;
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 p.w.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że wynalazek skarżącego nie posiada poziomu wynalazczego, o którym mowa w tym przepisie.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
P. P.-H.-U. "W." w M., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie w całości jako pozbawionej podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwiony podstaw, tj. wskazane w nich naruszenia przepisów przez Sąd I instancji nie spełniają wymogu istotności naruszenia.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej – ich komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie Zasadniczym mankamentem sposobu sformułowania zarzutów w tejże skardze kasacyjnej jest ich nieprawidłowa konstrukcja, która sprowadza się do skierowania tych zarzutów nie wobec wyroku Sądu I instancji a wobec decyzji organu patentowego. Wskazać tu trzeba w grupie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego na zarzuty pomieszczone w punkcie 1 podpunktach a), b) petitum skargi kasacyjnej. Po pierwsze, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Spółki, Sąd I instancji nie naruszył art. 151 w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi: "pomimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, przejawiającego się w podzieleniu ustaleń poczynionych przez organ administracji pomimo tego, że organ ten naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, niepełną i dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów i standardów uzasadnienia decyzji administracyjnej w zakresie wskazanym w skardze do Sądu I instancji". Podkreślić trzeba, iż skarga kasacyjna jest odrębnym od skargi do Sądu I instancji i dodatkowo wysoce sformalizowanym środkiem prawnym, który musi spełniać ustawowe wymogi, w tym wymogi co do jego poprawnej konstrukcji, wskazane w art. 174-176 p.p.s.a., a nadto skierowanym do Sądu II instancji, a nie do Sądu I instancji. Zaakcentować należy, iż w przeciwieństwie do zarzutów pomieszczonych w skardze do Sądu I instancji, zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej są dla Sądu II instancji wiążące i muszą one być skierowane wobec zaskarżonego wyroku WSA, a nie tak jak skarga do WSA wobec decyzji organu. Z tego również powodu ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski (w sprawach z zakresu własności przemysłowej także rzecznikowski) przy jej sporządzeniu. Odwoływanie się przez skarżącego kasacyjnie do zarzutów i ich uzasadnienia poprzez czynienie ich "integralna częścią skargi kasacyjnej" jest błędne. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w tej sprawie, podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt II FSK 477/18), iż: "każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być osobno uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca wyrokowi sadu I instancji naruszenie wskazanych przepisów prawa procesowego lub materialnego. Podkreślenia też wymaga, ze Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane." Nadto twierdzenie, iż organ, a za nim Sąd I instancji nie przeprowadził "pełnego postępowania dowodowego, w celu sprawdzenia czy zaskarżony przez uczestnika postępowania wynalazek posiada poziom wynalazczy wskazany w art. 26 ust. 1 p.w.p., lecz oparły swoje rozstrzygnięcie o braku poziomu wynalazczości na podstawie dokumentu D4, tj. wydruku zrzutu ekranu z archiwalnej strony internetowej spółki I., którego treść w korelacji z dokumentem D1, tj. opisem wzoru użytkowego [...], nie pozwala jednakże na jednoznaczną konstatację, że zaskarżony przez uczestnika postępowania wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego wskazanego w art. 26 ust. 1 p.w.p., a do powyższego stwierdzenia konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie", jest niezasadny, a dodatkowo zdaje się wskazywać na niezrozumienie przez skarżącego kasacyjnie istoty postępowania spornego przed Urzędem Patentowym i istoty postępowania przed sądem administracyjnym. Postępowanie sporne przed UP RP charakteryzuje się tym, że: "zasada działania organu z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09). W wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 350/06, Lex nr 322819 NSA zaakcentował, że w postępowaniu spornym Urząd Patentowy nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego przez art. 256 ust. 1 pwp, wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., obowiązków Urzędu Patentowego w zakresie zbierania dowodów oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ art. 255 ust. 4 pwp jest przepisem zawierającym objętą nim pełną regulację wykluczającą możliwość uzupełniającego zastosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 82/06 (LEX nr 308131) NSA stwierdził, że w treści art. 256 ust. 1 pwp odesłano w zakresie postępowania spornego do przepisów kpa, stosowanych jednak odpowiednio, gdyż: "Już sama natura postępowania spornego, w którym Urząd Patentowy rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu niż administracyjnemu, nakazuje daleko idącą ostrożność w przenoszeniu zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do regulowania przebiegu postępowania spornego.". Z kolei w wyroku z dnia z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 508/15 (LEX nr 2083286) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie sporne nie stanowi nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania, które w sprawie o udzieleniu prawa miały zastosowanie) decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa. (por.: Szewc/Sieńczyło-Chlabicz [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Wydawn. C.H. Beck, Warszawa 2020,s. 1236-1237)."
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony we wskazanych orzeczeniach i literaturze przedmiotu, iż kontradyktoryjność postępowania spornego przed UP RP polega na tym, że wnioskodawca podnosi określone zarzuty i dowody dla poparcia swojego twierdzenia, a uprawniony przy użyciu wybranych przez niego środków i dowodów te zarzuty odpiera. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w swych orzeczeniach, że wymóg aktywności procesowej dotyczy nie tylko wnioskodawcy lub wnoszącego sprzeciw w postępowaniu o unieważnienie prawa wyłącznego (lub wnoszącego wniosek o unieważnienie), ale także – uprawnionego. (por. np. wyroki NSA: z 15 styczna 2015 r., sygn. akt II GSK 1985/13; z 16 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2199/15; z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1306/17). Podkreślić także trzeba, iż w postępowaniu spornym przed UP RP ograniczenia doznają zasady określone w k.p.a., a zwłaszcza zasada prawdy obiektywnej, zasada oficjalności, czy tez zasada czuwania przez organ administracji nad interesem strony postępowania. Nie oznacza to jednak, że te zasady nie obowiązują, jednakże ulegają znaczącej modyfikacji. Z tej przyczyny w art. 256 ust. 1 p.w.p. przyjęta została w odniesieniu do postępowania spornego zasada odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., nie zaś zasada stosowania tychże przepisów wprost.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć trzeba, iż skarżąca kasacyjnie (uprawniona) nie przedstawiła w toku postępowania żadnych kontr dowodów w stosunku do dowodów dostarczonych przez wnioskodawcę, a jedynie kwestionowała wiarygodność dowodów złożonych przez wnioskodawcę, polemizując ze stanowiskiem wnioskodawcy i organu.
Natomiast postępowanie przed sądem administracyjnym charakteryzuje się tym, iż sąd ten co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego, ale bada zgodność z prawem rozstrzygnięcia organu i postępowania poprzedzającego to rozstrzygnięcie. Zgodnie z przyjętą formułą postępowania przed sądami administracyjnymi podstawą ich orzekania są akta administracyjne wraz z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy administracji publicznej. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. ma jedynie charakter uzupełniający, a prowadzenie dowodów uzupełniających zależy od uznania sądu. W analizowanej sprawie niewadliwie Sąd I instancji uznał, iż nie ma konieczności prowadzenia takiego postępowania. W doktrynie i judykaturze wskazuje się, iż zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyrok NSA z 13 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 1886/07). Taka sytuacja nie wystąpiła w analizowanej sprawie. W konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył także art. 113 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że: "Przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną."
Sąd I instancji nie mógł także naruszyć wskazanych w punkcie 1 podpunkcie b) petitum skargi kasacyjnej przepisów procesowych, tj. art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a., "poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, przejawiający się w braku szczegółowego odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów podniesionych w skardze z dnia 25 lipca 2019 roku i - w zasadzie - bezrefleksyjnym podzieleniu stanowiska organu administracji, co wynika z treści uzasadnienia wyroku, które to uchybienie powoduje, że kontrola decyzji organu administracji miała charakter jedynie iluzoryczny, a przez to godzi w art. 1 § 1 p.u.s.a."
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu I instancji, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).
Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącego kasacyjnie nie odniesienia się w uzasadnieniu wyroku przez WSA do wszystkich zarzutów zawartych Naczelny Sąd Administracyjny ich nie podzielił. Wskazać trzeba, iż skarżący kasacyjnie nie sprecyzował jakich zarzutów konkretnie Sąd I instancji nie rozpoznał, do jakich się nie odniósł, poprzestając na ogólnikowych stwierdzeniach.
Całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1 podpunkcie b) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołany przepis prawa należy do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Naruszenie tego przepisu nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. W analizowanej sprawie wskazano wprawdzie na art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 113 § 1 p.p.s.a. jako naruszone przez Sąd I instancji, ale zgodnie z wyrażonym wyżej stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te są niezasadne. O naruszeniu przepisów art. 1 § 1 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na decyzję administracyjną Urzędu Patentowego RP. WSA w Warszawie przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej, Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji ani art. 1 § 1 p.u.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu pomieszczonego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego – art. 26 ust. 1 p.w.p. – "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że wynalazek skarżącego nie posiada poziomu wynalazczego, o którym mowa w tym przepisie". Zarzut ten jest niezasadny z uwagi na to, iż skarżący kasacyjnie nie zdołał podważyć skutecznie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i jego pozytywnej oceny zaprezentowanej przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W konsekwencji zastosowanie art. 26 ust. 1 p.w.p. do tak ustalonego stanu faktycznego nie budzi wątpliwości prawnych. Sąd I instancji niewadliwie uznał, że subsumpcja dokonana przez organ patentowy pod tak ustalony stan faktyczny sprawy jest prawidłowa, ponieważ stan faktyczny ustalony w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie tej normy prawnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.