II GSK 722/23

II GSK 722/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II SA/Bk 786/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-01-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 786/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2022 r. nr BP.501.1163.2022.2135.WA7.264139 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 786/22, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2022 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. Sp. z o.o. w B., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji GITD, a także o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. prawa materialnego w postaci:
1) niezastosowania przepisu art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.t.d.), w sytuacji, w której za ten sam czyn stwierdzony jednym protokołem kontroli z dnia 18 czerwca 2021 r. wymierzona została zarówno kara 9300 zł, na podstawie załącznika nr 3 do ww. ustawy (zgodnie z decyzją z dnia 25 lutego 2022 r., w sprawie o sygn. akt WP.8140.2.752.2021), jak i kara 2000 zł, w oparciu o załącznik nr 4 do ww. ustawy (zgodnie z decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 maja 2022 r., w sprawie o sygn. akt WP.8140.8.48.2022).
Argumentację na poparcie zarzutu sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzut skargi kasacyjnej nie jest uzasadniony i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało bowiem uznać zarzut niezastosowania przepisu art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, w której za ten sam czyn, stwierdzony jednym protokołem kontroli z dnia 18 czerwca [pic]2021 r. wymierzona została zarówno kara 9.300 zł, na podstawie załącznika nr 3 do w/w ustawy (zgodnie z decyzją z dnia 25 lutego 2022 r., w sprawie o sygn. akt [pic]WP.8140.2.752.2021), jak i kara 2.000 zł, w oparciu o załącznik nr 4 do w/w ustawy (zgodnie [pic]z decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 maja [pic]2022 r., w sprawie o sygn. akt WP.8140.8.48.2022).
Jak trafnie zauważył Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie, w związku z niewyznaczeniem przez stronę skarżącą zarządzającego transportem, organ prowadził postępowanie wobec skarżącej, która jako przedsiębiorca odpowiadała za naruszenia opisane w załączniku nr 4 do u.t.d. (na zasadzie innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym).
Rację ma także Sąd I instancji oraz organ, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że skarżąca - będąca jednocześnie podmiotem wykonującym transport drogowy (tj. podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d.) oraz inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym (tj. podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d.) dopuściła się naruszenia, polegającego na wykonaniu transportu przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (opisane w lp. 4.2 Załącznika nr 4 do u.t.d.) oraz polegającego na wykonaniu transportu przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (opisane w lp. 4.3 Załącznika nr 4 do u.t.d.).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela bowiem stanowisko WSA, iż w następstwie powyższego organ prawidłowo zastosował art. 92a ust. 2 u.t.d., nie naruszając przy tym normy zawartej w art. 92a ust. 10 tej ustawy. Nie można bowiem podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej poglądu, iż art. 92a ust. 10 u.t.d. ma zastosowanie w sprawie niniejszej. Z art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
NSA w zakresie tej materii przedstawia prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd (por. m.in. wyrok NSA z 11 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 1053/20 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 785/22), że tożsamość czynów, do której odwołuje się art. 92a ust. 10 u.t.d., jest wyznaczona nie przez sam fakt wykonywania krajowego transportu drogowego, ale przez przedmiotowe znamiona każdego konkretnego naruszenia w świetle treści poszczególnych pozycji załącznika nr 3 i nr 4 do tej ustawy. Ponadto normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w załączniku nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Uprawnione zatem jest twierdzenie, że w przedmiotowym przepisie chodzi o to, aby wyłączyć możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. Sytuacje objęte dyspozycją art. 92a ust. 10 u.t.d. zachodzą zatem wtedy, gdy jeden czyn wypełnia znamiona naruszeń z dwóch załączników. Przykładem takiego naruszenia jest przypadek, gdy wystąpi brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu, o którym mowa w załączniku nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli, o czym mowa w załączniku nr 4 lp. 1.1. Wtedy więc, zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d., nie można ukarać podmiotu określonego w art. 92a ust. 2 u.t.d. za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie. Tego rodzaju "kumulacji" naruszeń w załącznikach nr 3 i 4 jest więcej, np. naruszenia z l.p. 4.5, 5, 11-13, 15.1 i 15.2 opisane w załączniku nr 4, stanowią odpowiednio naruszenia z l.p. 6.3.3., 8, 5.4 pkt 3 i pkt 4, 5.5 pkt 3, 9.1 i 9.2 załącznika nr 3.
Tymczasem, jak już wyżej wskazano, wprawdzie podczas jednej kontroli przewozu drogowego z dnia 18 czerwca 2021 r. stwierdzono zarówno naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d., jak i w załączniku nr 4 do u.t.d. (przedmiotowa sprawa), jednakże podkreślenia wymaga, że naruszenia te są od siebie niezależne i w żadnym razie nie mogą być uznane za jeden czyn w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d., co oznacza, że przepis ten nie miał w okolicznościach sprawy zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12) oraz za udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu.