II GSK 722/22

II GSK 722/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1214/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1214/21 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 lutego 2021 r. nr BP.702.2526.2020.2012.BEPO.668 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1214/21 oddalił wniesioną przez M. K. skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 17 lutego 2021 r., nr BP.702.2526.2020.2012.BEPO.668 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
M. K. w piśmie z 15 listopada 2021 r. złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 21 listopada 2025 r. żona skarżącego kasacyjnie – E. K., poinformowała Sąd o śmierci M. K.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w dniu 26 listopada 2025 r. Urząd Stanu Cywilnego w Jarosławiu przesłał odpis skrócony aktu zgonu skarżącego kasacyjnie, z którego wynika, że zmarł on w dniu 4 czerwca 2023 r.
W piśmie z 27 listopada 2025 r. GITD poinformował NSA, że w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne, które z uwagi na śmierć M.K.zostało umorzone i na tę okoliczność przedłożył postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu z 7 lipca 2023 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarosławiu z 18 lipca 2023 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Co do zasady obowiązek zapłaty kary pieniężnej – nałożonej, jak w niniejszej sprawie, przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej - jest obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji. W prawie administracyjnym nie występuje bowiem generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa (tak m.in. NSA w postanowieniu z 25 września 2018 r., sygn. akt II GSK 3700/17).
Naczelny Sąd Administracyjny miał przy tym na uwadze, że mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej o nałożeniu kary mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji, zadaniem Sądu jest ocena, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy.
Należy zauważyć, że gdyby zaskarżona decyzja została wykonana, a w wyniku sądowoadministracyjnej kontroli tej decyzji okazało się, że jest ona sprzeczna z prawem, to zachodziłaby możliwość domagania się zwrotu kwoty uiszczonej tytułem tej kary. Skoro skarżący zmarł, roszczenie o zwrot tej kwoty przechodziłoby na spadkobierców (por. postanowienie z 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07). W tym sensie wykonana decyzja o nałożeniu kary dotyczyłaby interesu prawnego spadkobierców skarżącego kasacyjnie. Wówczas, do czasu ich zgłoszenia się, postępowanie w sprawie należałoby zawiesić (por. postanowienie NSA z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 949/22).
W rozpoznawanej sprawie ten przypadek jednak nie miał miejsca. Zaskarżona decyzja nie została bowiem wykonana, a obowiązek zapłaty kary pieniężnej pozostał wyłącznie obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji postanowienia.