II GSK 702/09

Naczelny Sąd Administracyjny2011-04-20
NSAinneWysokansa
własność przemysłowapatentwynalazekkolagenskóry rybnowośćpoziom wynalazczystan technikihydratacjaekstrakcja

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego postępowania administracyjnego, które nie oceniło całości materiału dowodowego ani wszystkich zarzutów.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu na wynalazek "Sposób otrzymywania kolagenu biologicznie aktywnego ze skór ryb łososiowatych". WSA oddalił skargę A.F. na decyzję UP, uznając wynalazek za nowy i posiadający poziom wynalazczy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował wadliwe postępowanie administracyjne, które nie oceniło wyczerpująco materiału dowodowego ani wszystkich zarzutów skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP. Decyzja UP dotyczyła sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek "Sposób otrzymywania kolagenu biologicznie aktywnego ze skór ryb łososiowatych". Skarżący zarzucał brak nowości i poziomu wynalazczego, wskazując na szereg znanych rozwiązań technicznych. WSA uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił sprawę, stwierdzając, iż sporny wynalazek spełnia kryteria nowości i nieoczywistości, a różnice między nim a stanem techniki, w tym zastosowanie hydratacji zamiast ekstrakcji oraz użycie filtrów jedwabnych, są wystarczające. Sąd pierwszej instancji przyznał jednak, że Urząd Patentowy nie przedstawił wyczerpującej oceny materiału dowodowego i nie odniósł się do wszystkich zarzutów, ale uznał te uchybienia za niemające wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że WSA błędnie zaakceptował wadliwość postępowania administracyjnego, które nie oceniło całości materiału dowodowego i nie ustosunkowało się do wszystkich zarzutów. NSA podkreślił, że takie uchybienia dyskwalifikują wynik postępowania i uniemożliwiają kontrolę sądową. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował wadliwe postępowanie administracyjne, które nie oceniło całości materiału dowodowego i nie ustosunkowało się do wszystkich zarzutów. Takie uchybienia dyskwalifikują wynik postępowania i uniemożliwiają kontrolę sądową.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA, mimo wskazania na wadliwość postępowania administracyjnego (niepełna ocena dowodów i zarzutów), błędnie uznał, że nie miało to wpływu na wynik sprawy. Zdaniem NSA, takie uchybienia muszą prowadzić do wadliwości decyzji i uniemożliwiają kontrolę sądową, co skutkuje koniecznością uchylenia wyroku WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pwp art. 24

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 25 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 26 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pwp art. 256 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 246

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 247

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 255 § 4

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 2551 § 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

pwp art. 2558 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych art. 12 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił, że wadliwe postępowanie administracyjne (niepełna ocena dowodów i zarzutów) nie miało wpływu na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

takie uchybienia dyskwalifikują jego wynik, jako ustalony przedwcześnie i w sposób nieuprawniony pominięcie oceny części zarzutów sprzeciwiającego się jak również brak oceny wskazanych przez niego dowodów musi prowadzić do wadliwości podjętej decyzji i powodować, że w istocie motywy rozstrzygnięcia organu nie poddają się kontroli sądowej

Skład orzekający

Tadeusz Cysek

przewodniczący

Magdalena Bosakirska

sprawozdawca

Jacek Czaja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego i sądowego, w tym wyczerpującej oceny materiału dowodowego i wszystkich zarzutów strony, jako warunek dopuszczalności kontroli sądowej i prawidłowości rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach patentowych, ale zasady dotyczące wadliwości postępowania są uniwersalne dla postępowań administracyjnych i sądowo-administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania patentowego – konieczności rzetelnej oceny dowodów i zarzutów przez organ i sąd. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli meritum sprawy nie zostało w pełni zbadane.

Wada postępowania patentowego: dlaczego sąd uchylił wyrok mimo braku analizy meritum?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 702/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Czaja
Magdalena Bosakirska /sprawozdawca/
Tadeusz Cysek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1837/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-03-30
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 256 ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1837/08 w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. F. kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1837/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Sposób otrzymywania kolagenu biologicznie aktywnego ze skór ryb łososiowatych" nr [...].
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz J. E. P. i K. S.-P. patentu nr [...] na wynalazek pt. "Sposób otrzymywania kolagenu biologicznie aktywnego ze skór ryb łososiowatych" zgłoszony w dniu [...] października 2002 r.
Sprzeciw od powyższej decyzji skarżący wniósł A. F. Zarzucił, że wynalazek w dacie zgłoszenia nie spełniał wymogu nowości oraz wymogu poziomu wynalazczego określonych w art. 24, art. 25 oraz art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, ze. zm. – dalej zwanej: pwp). Zdaniem skarżącego, poszczególne cechy znamienne w wynalazku są oczywiste, wynikają z wcześniejszego stanu techniki, są niezrozumiałe, zaś poziom wynalazczy w sposób oczywisty wynika ze stanu techniki. W części nieznamiennej przedstawiony jest produkt, którym jest kolagen otrzymany ze skór ryb łososiowatych poddanych czyszczeniu, selekcjonowaniu i płukaniu, zaś w części znamiennej przestawiono szczegółowo procesy i czynności wykonywane przy produkcji kolagenu biologicznie czynnego.
Na dowód braku nowości i oczywistości w świetle znanego stanu techniki przedmiotowego patentu, skarżący przedstawił wykaz publikacji sprzed daty pierwszeństwa, w których wskazano elementy technologii zbieżne z wynalazkiem:
1) w patent polski PL 167 114 z dnia 18 stycznia 1993 r., w którym jest opisana wstępna obróbka mechaniczna (czyszczenie) surowca kwasem organicznym, w tym wypadku kwasem cytrynowym, a następnie filtracja surowca,
2) zgłoszenie patentowe P. 312122, w którym przedstawiono wstępną obróbkę mechaniczną oczyszczającą skóry, zakwaszenie surowca kwasem askorbinowym, octowym lub bursztynowym, ekstrakcję w temperaturze nie niższej niż 10° C przez 24-36 godz. i filtrację podciśnieniową na sitach,
3) patent europejski EP 0602297 z dnia 22 czerwca 1994 r., w którym przedstawiono sposób zakwaszania surowca kwasem organicznym, a zwłaszcza kwasem cytrynowym oraz proces filtracji surowca,
4) patent francuski FR 2 783 836 z dnia 31 marca 2000 r., w którym opisano filtrację w celu wyeliminowania tłuszczy, olejów, barwników i substancji zapachowych zanieczyszczających kolagen,
5) patent amerykański US 2003/0004315 z dnia 31 maja 2001 r., w którym przedstawiono technologię wytwarzania kolagenu morskiego polegającą na czyszczeniu mechanicznym skór strumieniami wody, ekstrakcję kwasową kolagenu stosując kwas octowy, cytrynowy, winowy, nie wykluczając kwasów organicznych,
6) patent US 5 420 248 z dnia 30 maja 1995 r., w którym zastosowano ekstrakcję w roztworze kwasu octowego,
7) patent DE 100 10 113.3 (PCT/EP01/02228), w którym opisane jest czyszczenie wstępne surowca, stabilizacja do dH od 2 do 6 kwasem octowym, propionowym, mrówkowym, mlekowym oraz ekstrakcja chemiczna,
8) patent FR 2806414 z dnia 21 września 2001 r., w którym podobną ekstrakcję w kwaśnym roztworze prowadzi się w czasie 24 do 72 h .
Uprawnieni uznali sprzeciw za nieuzasadniony. Podnieśli, że rozwiązanie z patentu obejmuje całkowicie odmienny proces chemiczny, którym jest hydratacja, zaś w przeciwstawionych rozwiązaniach wytwarzanie kolagenu oparte jest na ekstrakcji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], Urząd Patentowy oddalił wniosek skarżącego o unieważnienie patentu (podtrzymany na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2008 r.). Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie wynalazek pt: "Sposób otrzymywania kolagenu biologicznie aktywnego ze skór ryb łososiowatych" został zgłoszony w dniu [...] października 2002 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy pwp, a zatem przepisy tej ustawy, a w szczególności art. 24, 25 i 26 (ze względu na charakter podnoszonych zarzutów) stanowiły podstawę prawną w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania spornego patentu. Zakres ochrony patentu wyznaczają zastrzeżenia patentowe określające zakres żądanej ochrony w świetle istoty wynalazku, ujawnionej w opisie patentowym i objaśnionej w oparciu o rysunek.
Organ wyjaśnił, że przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu na zgłoszony wynalazek wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Z przedstawionych ośmiu rozwiązań to jest PL 167 114; P. 312 122; EP 0602297: FR 2 783 836; US 2003/0004315; US 5 420 248; DE 100 10 113.3; FR 2806414 mających dokumentować zarzut braku nowości, żadne nie jest tożsame z rozwiązaniem według spornego patentu, różnią się bowiem zarówno celem, jak i sposobem jego realizacji. Podstawową różnicą jest zastosowanie w przeciwstawionych rozwiązaniach metody ekstrakcji, podczas gdy w przypadku spornego patentu kolagen otrzymuje się w wyniku hydratacji. Hydratacja (uwodnienie) to reakcja przyłączenia cząsteczek wody do cząsteczek innych substancji lub jonów. Ekstrakcja - to proces rozdzielenia mieszanin polegający na rozpuszczeniu składnika lub składników fazy ciekłej lub stałej w ciekłym rozpuszczalniku - ekstrahencie, a następnie mechanicznym oddzieleniu roztworu ekstrahowanego składnika np. przez filtrację wirowanie od pozostałości. Jak wskazał organ, w efekcie tej różnicy efektem rozwiązania według patentu był kolagen biologicznie aktywny, a w przeciwstawionych - różne rodzaje kolagenu biologicznie nieaktywnego. Zdaniem UP, wskazane różnice są wystarczające do stwierdzenia, iż także zarzut braku poziomu wynalazczego rozwiązania według patentu w świetle zebranych dowodów w sprawie jest bezpodstawny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł na powyższą decyzję A. F. Zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 25 pwp przez zaniechanie analizy nowości poszczególnych elementów składowych zastrzeżeń patentowych oraz art. 26 pwp poprzez brak ustalenia, które elementy spornego wynalazku wynikają w sposób oczywisty ze stanu techniki, a także naruszenie art. 63 ust. 2 pwp poprzez zaniechanie ustalenia zakresu udzielonej ochrony patentowej. Zarzucił także naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; powoływanej dalej jako: kpa) poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz brak wyczerpującej analizy całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu wskazał, że organ nie wyjaśnił na czym polega różnica w sposobie wg wynalazku, że stanowi on hydratację a nie ekstrakcję oraz na czym polega aktywność lub nieaktywność kolagenu. Wskazał, że kolegium nie odniosło się do jego poglądu, że wydzielanie kolagenu ze skór rybich w rozwiązaniach znanych ze stanu techniki oraz w spornym rozwiązaniu przebiega z udziałem tych samych surowców (skóry rybie, woda, kwas mlekowy lub inny kwas organiczny) oraz w tych samych warunkach, co musi prowadzić do tego samego rezultatu. Przyznał, że nowa jest cecha znamienna nr 18 (zastosowanie filtrów jedwabnych). Uprawnieni otrzymali wyłączność na proces, którego elementy, poza jedwabnymi sitami, są znane i wynikają w sposób oczywisty ze stanu techniki sprzed daty zgłoszenia.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
W uzasadnieniu ocenił, że rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa materialnego, a argumenty zawarte w skardze nie podważają zasadności tego rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji przedstawił rozważania ogólne i przypomniał, że zgodnie z art. 24 pwp patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Stosownie do art. 25 ust. 1 pwp wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (ust. 2). Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (art. 26 ust.1).
Opatentowaniu podlega nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, które w opinii przeciętnego fachowca nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki i może się nadawać do stosowania. Do istoty wynalazku należą zatem nowość i nieoczywistość przedstawionego rozwiązania.
Patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. Nie oznacza to jednak, iż przedmiotem patentu mogą być tylko wynalazki epokowe, rewolucjonizujące technikę. Wystarczające jest, aby wynalazek był czymś więcej niż rutynową tylko wiedzą mechanika lub inżyniera.
Zdaniem Sądu I instancji, rozwiązanie nie uważa się za nowe, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki. Dla wykazania braku nowości konieczne jest w zasadzie przeciwstawienie zgłoszeniu konkretnego rozwiązania o identycznych w istocie cechach. Nie wystarczy dowieść, że istotne elementy wynalazku są znane kilku odrębnym rozwiązaniom zaliczanym do stanu techniki. Zarzut braku nowości rozwiązania wymaga udowodnienia, iż opatentowany wynalazek jest tożsamy z rozwiązaniem wcześniej zgłoszonym do ochrony, na który udzielono patentu. Dla skuteczności zarzutu braku nowości nie wystarcza więc podobieństwo później zgłoszonego rozwiązania do opatentowanego wynalazku z wcześniejszym pierwszeństwem, zwłaszcza w sytuacji, gdyby wykazano, że doszło do uzyskania nieoczywistego efektu wynalazku w świetle wcześniejszego stanu techniki. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem, o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element.
Sąd I instancji stwierdził, że rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub w kilku rozwiązaniach, wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. Wynalazek będący kompilacją wielu środków należy oceniać całościowo, zarzut braku nieoczywistości postawiony takiemu wynalazkowi musi dotyczyć całego rozwiązania, a nie tylko jego poszczególnych części, zaś połączenie znanych środków w nowy sposób może stanowić rozwiązanie nowe i nieoczywiste.
Sąd I instancji podzielił zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego podniesione w skardze. Sąd przyznał, że Urząd Patentowy nie przedstawił w sposób wyczerpujący oceny całego materiału dowodowego, nie odniósł się także do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji takie działanie ocenił jako naganne, jednak wskazał, iż naruszenia te nie miały wpływu na wynik sprawy i tym samym nie mogły prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu I instancji, organ skrótowo, ale prawidłowo wyjaśnił, iż podstawowe różnice między rozwiązaniami wskazanymi przez skarżącego, a udzielonym patentem polegają na:
- odmiennym celu i rezultacie, a mianowicie w rozwiązaniu ze spornego patentu uzyskuje się kolagen aktywny biologicznie, natomiast według rozwiązań przeciwstawionych - kolagen biologicznie nieaktywny,
- do wytwarzania kolagenu według spornego patentu został wykorzystany proces chemiczny hydratacji, przy czym tylko w sposobie według tego patentu ma zastosowanie kwas mlekowy, natomiast w przeciwstawionych rozwiązaniach kolagen wytwarzany jest w procesie ekstrakcji,
- do filtracji został zastosowany naturalny jedwab, a nowość takiego rozwiązania przyznał sam skarżący.
Zdaniem Sądu, organ miał zatem uzasadnione podstawy, aby stwierdzić, że sporny wynalazek spełnia kryterium nowości oraz nieoczywistości. Skarżący nie wykazał w przeciwstawionych, wcześniejszych rozwiązaniach, iż sporny patent zawiera wszystkie cechy tych rozwiązań, a zarazem nie zawiera żadnej cechy nowej. Ponadto bezspornym jest okoliczność niekwestionowania przez skarżącego, iż w patencie została użyta nowatorska metoda wykorzystania filtrów z naturalnego jedwabiu. Fakt uzyskiwania kolagenu aktywnego w wyniku sposobu opisanego w spornym patencie odróżnia to rozwiązanie od rozwiązań znanych ze stanu techniki.
Sąd I instancji wskazał również, iż stosownie do art. 33 pwp opis wynalazku powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa i doktryny opis patentowy służy temu, by specjalista z danej dziedziny mógł wynalazek urzeczywistnić. Taki opis nie jest kierowany do dowolnego odbiorcy nie znającego danej dziedziny. W ocenie Sądu I instancji, aktywność kolagenu, uzyskiwana według kwestionowanego patentu jest jasna dla znawcy i nie wymagała dodatkowych wyjaśnień za strony organu.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. F. Powołując się na art. 173 § 1 w zw. z art. 175 § 3 pkt 2 i art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dale: p.p.s.a.) wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz
naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazał, że w szczególności nie zostały przez Sąd zastosowane przepisy art. 145 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Sąd błędnie przyjął, iż nie doszło do naruszenia prawa materialnego, mimo że organ nie wykazał, iż wynalazek spełniał wymóg nowości i nieoczywistości. Organ nie przeprowadził analizy nowości i oczywistości cech znamiennych wynalazku zawartych w zastrzeżeniach patentowych. Kasator wskazał, że analiza nowości i oczywistości cech składowych zastrzeżeń patentowych ma podstawowy wpływ na ocenę zdolności patentowej wynalazku.
Kasator wskazał, że Sąd naruszył prawo procesowe oddalając skargę mimo stwierdzenia, że organ w sposób naganny nie przedstawił wyczerpującej oceny całego materiału dowodowego i nie odniósł się do wszystkich zarzutów przedstawionych w przez skarżącego w toku postępowania. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ Sąd powinien zastosować art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. (powinno być art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Kasator zarzucił także naruszenie w wyroku art. 107 § 3 kpa, bowiem w uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że uzasadnienie decyzji nie zawierało przyczyn, dla których odmówiono mocy dowodowej i wiarygodności niektórym dowodom. Kasator podkreślił, że trudno uznać, iż organ, którego postępowanie Sąd określił jako "naganne", prawidłowo rozpatrzył sprawę.
Kasator zarzucił, że kwestionowana przez niego "aktywność" kolagenu nie została udowodniona w toku sprawy spornej, a Sąd to zaniechanie zaakceptował. Powoduje to wewnętrzną sprzeczność wyroku i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Nie została wyjaśniona różnica między hydratacją a ekstrakcją i Sąd błędnie przyjął, iż niewyjaśnienie tej kwestii nie miało wpływu na wynik sprawy.
Sąd zaakceptował nieprzeprowadzenie analizy 28 cech znamiennych, która dałaby odpowiedź na pytanie, czy w zakresie ochrony znajdują się elementy technologii wcześniej znane, na które uprawniony nie powinien otrzymać wyłączności.
Sąd nie wywiązał się obowiązków nałożonych na niego przez art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sąd administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., a ocena postępowania Urzędu Patentowego została dokonana w sposób błędny i bez dokładnej analizy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania – J. P. oraz K. S.–P. wnieśli o jej odrzucenie, jako niespełniającej wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a., a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazali m.in., że w skardze nie zostały sformułowane jakiekolwiek zarzuty dotyczące naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, zaś wskazane przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być przedmiotem skargi kasacyjnej od wyroku WSA.
W piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2010 r. skarżący podtrzymał zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej i uzupełnił ich uzasadnienie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, wyznacza strona przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne odnoszą się zawsze do wadliwego działania sądu pierwszej instancji i skierowane są przeciwko zaskarżonemu wyrokowi sądu, a jedynie pośrednio przeciwko decyzji administracyjnej.
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Naczelny Sąd Administracyjny najpierw rozważył zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, bowiem ich zasadność powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku bez rozważania zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe, choć nieporadnie sformułowane, pozwalają jednak na ustalenie, jakie działania Sądu kwestionuje kasator i jakie przepisy procesowe w jego ocenie zostały przez Sąd naruszone. Z treści zarzutów w powiązaniu z uzasadnieniem skargi kasacyjnej wynika, że kasator zarzuca naruszenie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu i nieuchyleniu decyzji mimo stwierdzenia wadliwości ("naganności") działania organu, która to naganność przejawia się w nieprzedstawieniu przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz w nieustosunkowaniu się do zarzutów wnoszącego sprzeciw. Jako naruszone przepisy kasator wskazał także art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa. Zarzut powyższy jest usprawiedliwiony.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że postępowanie sporne zainicjowane wniesieniem sprzeciwu przeciwko udzieleniu patentu różni się od postępowania administracyjnego regulowanego przepisami kpa. Zgodnie z art. 246 pwp w zw. z art. 247 pwp i art. 255 ust. 4 pwp Urząd Patentowy rozstrzyga sprawę w granicach sprzeciwu i jest związany podstawą prawną wskazaną przez sprzeciwiającego się. W orzecznictwie akceptowany jest pogląd, że w związku z treścią art. 2551 ust. 3 pkt 5 pwp, to na wnoszącym sprzeciw spoczywa ciężar dowodu okoliczności podnoszonych w sprzeciwie, zatem to on powinien wskazać dowody na okoliczność, że nie zostały spełnione ustawowe warunki niezbędne dla udzielenia patentu. Nie można jednak pomijać, że zgodnie z art. 256 ust. 1 pwp w sprawach nieuregulowanych, w postępowaniu spornym stosuje się odpowiednio przepisy kpa, zatem organ ma obowiązek zgodnie z art. 77 § 1 kpa rozpatrzyć cały materiał dowodowy i zgodnie z art. 80 kpa ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wydana decyzja zgodnie z art. 2558 ust. 1 pkt 8 pwp powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W sprawie niniejszej Sąd I instancji trafnie stwierdził, że Urząd nie przedstawił i nie ocenił w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego. Sąd nie wyciągnął jednak z tej konstatacji właściwych wniosków i poprzestał na stwierdzeniu, że takie działanie organu, choć jest naganne, to nie miało wpływu na wynik sprawy. Stanowisko Sądu I instancji jest błędne i zawiera w sobie sprzeczność. Skoro Sąd ten stwierdził, że organ nie ocenił całego materiału dowodowego i nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów wnoszącego sprzeciw, to nie mógł jednocześnie stwierdzić, że takie działanie organu nie miało wpływu na wynik sprawy. Jeżeli nie wszystkie zarzuty zostały rozważone i nie cały materiał dowodowy został oceniony, to jeszcze nie można stwierdzić, czy miało to wpływ na wynik sprawy. Dopiero po zbadaniu całego materiału i ocenie wszystkich zarzutów można ocenić, jakie było ich znaczenie i jaki miały wpływ na rozstrzygnięcie. Stwierdzone przez Sąd I instancji wadliwości postępowania w istocie rzeczy dyskwalifikują jego wynik, jako ustalony przedwcześnie i w sposób nieuprawniony. W sprawach toczących się na skutek sprzeciwu stwierdzone przez Sąd pominięcie oceny części zarzutów sprzeciwiającego się jak również brak oceny wskazanych przez niego dowodów musi prowadzić do wadliwości podjętej decyzji i powodować, że w istocie motywy rozstrzygnięcia organu nie poddają się kontroli sądowej.
W tym stanie rzeczy zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego, polegającego na akceptacji wadliwości postępowania administracyjnego, jest w pełni usprawiedliwiony, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku.
Rozważanie zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego jest w tej sytuacji przedwczesne, bowiem zastosowanie prawa materialnego można oceniać tylko w razie ustalenia, że postępowanie było prowadzone prawidłowo.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Sąd I instancji oceni, czy w świetle uzasadnienia decyzji można uznać, że przeciwstawione rozwiązania zostały wnikliwie ocenione, a zarzuty wnoszącego sprzeciw należycie rozważone.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz na podstawie § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076, ze zm.) i zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), równowartość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (500 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez rzecznika patentowego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną oraz prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem I instancji (300 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI