II GSK 70/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-24
NSAAdministracyjneWysokansa
finansowanie inwestycjiwsparcie inwestycjisądy administracyjnewłaściwość sąducharakter cywilnoprawnyKodeks postępowania administracyjnegoumowa cywilnoprawnaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sprawy dotyczące finansowego wspierania inwestycji na podstawie ustawy z 2002 r. mają charakter cywilnoprawny i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące finansowego wspierania inwestycji, uznając sprawę za cywilnoprawną i poza właściwością sądów administracyjnych. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że odmowa rozpatrzenia wniosku ma charakter administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że podstawą wsparcia jest umowa cywilnoprawna, co wyklucza stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego i właściwość sądów administracyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. Z. D. Spółki Akcyjnej w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę spółki na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie finansowego wspierania inwestycji. Sąd pierwszej instancji uznał, że czynności związane z udzielaniem wsparcia finansowego, oparte na ustawie z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji, mają charakter cywilnoprawny, ponieważ podstawą jest umowa, a nie decyzja administracyjna. W związku z tym, sprawy te nie należą do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Skarga kasacyjna podnosiła zarzut naruszenia prawa materialnego, argumentując, że odmowa rozpatrzenia wniosku o wsparcie inwestycji ma charakter administracyjny i powinna być rozpatrywana w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zważył, że przepisy ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji, w tym art. 12 ust. 1, wykluczają organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów Kpa. Sąd potwierdził, że podstawą udzielenia wsparcia jest umowa cywilnoprawna, a czynności z nią związane również mają taki charakter. W konsekwencji, postępowanie to nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy te mają charakter cywilnoprawny, ponieważ podstawą udzielenia wsparcia jest umowa cywilnoprawna, a nie decyzja administracyjna.

Uzasadnienie

Ustawa o finansowym wspieraniu inwestycji przewiduje zawarcie umowy cywilnoprawnej między ministrem a przedsiębiorcą jako podstawę udzielenia wsparcia. Czynności związane z zawarciem umowy również mają charakter cywilnoprawny, co wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i właściwość sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

u.f.w.i. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji

Wyklucza organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach wsparcia inwestycji.

Pomocnicze

PPSA art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego.

PPSA art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych.

PPSA art. 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych.

u.f.w.i. art. 11 § 3

Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji

Podstawa do wydania rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie trybu składania wniosków.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nie ma zastosowania w sprawach cywilnoprawnych.

k.p.a. art. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki wszczęcia postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące finansowego wspierania inwestycji na podstawie ustawy z 2002 r. mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny. Podstawą udzielenia wsparcia finansowego jest umowa cywilnoprawna, co wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności związane z zawarciem umowy wsparcia finansowego również mają charakter cywilnoprawny. Odmowa rozpatrzenia wniosku o wsparcie nie jest aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądów administracyjnych w trybie Kpa.

Odrzucone argumenty

Odmowa rozpatrzenia wniosku o wsparcie finansowe inwestycji ma charakter aktu jednostronnego, zewnętrznego, konkretnego i indywidualnego, podlegającego przepisom Kpa. Zastosowanie przepisów Kpa jest możliwe, mimo że otrzymanie wsparcia poprzedza umowa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra powinien być traktowany jako środek przewidziany w art. 127 § 3 Kpa.

Godne uwagi sformułowania

przepisy tej ustawy wykluczyły organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podstawą udzielenia wsparcia finansowego jest umowa cywilnoprawna nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, lecz rozstrzygane są przez sądy powszechne

Skład orzekający

Czesława Socha

przewodniczący sprawozdawca

Edward Kierejczyk

członek

Andrzej Kuba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących wsparcia finansowego inwestycji oraz interpretacja charakteru prawnego tych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji z 2002 r. i jej interpretacji w kontekście właściwości sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii rozgraniczenia między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście wsparcia finansowego dla inwestycji, co ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i prawników.

Czy wsparcie inwestycji to domena sądów cywilnych, czy administracyjnych? NSA rozstrzyga.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 70/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba
Czesława Socha /przewodniczący sprawozdawca/
Edward Kierejczyk
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1420/04 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2004-11-19
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Przepisy ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji /Dz.U. nr 41 poz. 363 ze zm./, w tym art. 12 ust. 1, wykluczyły organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to także poszczególnych etapów postępowania zakreślonych ramami tych przepisów. Chodzi także o ocenę ponownej odmowy rozpatrzenia wniosku o finansowe wsparcie inwestycji, co do której skarga kasacyjna upatruje możliwość kontroli na podstawie art. 127 par. 3 Kpa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Edward Kierejczyk, Andrzej Kuba, Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Z. D. Spółki Akcyjnej w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 1420/04 w sprawie ze skargi G. Z. D. Spółki Akcyjnej w S. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr bez numeru w przedmiocie finansowego wspierania inwestycji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2004 r. o sygnaturze III SA/Wa 1420/04 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. Z. D. S.A. w S. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie finansowego wspierania inwestycji.
Sąd przyjął, że złożony wniosek o wsparcie finansowe inwestycji, nakaz pozostawienia odpowiedniej puli środków budżetowych na wypadek pozytywnego rozstrzygnięcia, jak też wstrzymanie rozdziału środków budżetowych przeznaczonych na wsparcie finansowe należy zaliczyć do czynności podejmowanych w toku procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie wsparcia finansowego nowym inwestycjom. Czynności te mają charakter cywilnoprawny, a wynika to z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji (Dz.U. Nr 41, poz. 363 ze zm.). Oznacza to, że nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, lecz rozstrzygane są przez sądy powszechne. Z tego powodu na podstawie art. 58 § 1 i 3 w związku z art. 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlegała odrzuceniu jako sprawa nie należąca do właściwości sądu administracyjnego.
W skardze kasacyjnej G. Z. D. Spółka Akcyjna w S. zaskarżyły w całości postanowienie, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Domagały się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych na ich rzecz od organu. Powołały jako naruszone przepisy prawa materialnego, a to: błędną wykładnię art. 12 ust. 1 i innych ustawy z 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji (Dz.U. Nr 41, poz. 363 z p. zm.) oraz art. 58 § 1 i 3 w związku z art. 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu podały, że złożona skarga w istocie dotyczy odmowy rozpatrzenia wniesionego odwołania na negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie wsparcia finansowego inwestycji. Odmowa ta ma charakter aktu jednostronnego, zewnętrznego, konkretnego i indywidualnego. Należy do sformalizowanego postępowania administracyjnego i zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wynikających z ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji. Skarżący wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny wynikający z norm materialnych prawa administracyjnego. Fakt, że otrzymanie wsparcia finansowego (na podstawie omawianej ustawy) poprzedza umowa, nie świadczy, że wszystkie czynności wynikające z tej ustawy mają charakter cywilnoprawny. W ustawie nie można doszukać się charakterystycznych dla stosunków cywilnoprawnych elementów świadczących o równorzędności podmiotów. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Skarżący domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy przez właściwego ministra w trybie art. 127 § 3 k.p.a., a postępowanie powyższe wynika też z rozporządzenia Ministra Gospodarki z 14 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu składania wniosków o udzielenie wsparcia finansowego nowej inwestycji (Dz.U. Nr 85, poz. 770). Spełnione zostały przesłanki do wniesienia skargi, a to oznacza, że odrzucenie jej było niedopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 §1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Skarżąca powołując naruszenie prawa materialnego i procesowego, zarzuty sprowadza w istocie do polemicznej oceny przyjęcia cywilnoprawnego charakteru sprawy i w konsekwencji niedopuszczalności jej rozpoznania przez sąd administracyjny.
Treść art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) enumeratywnie wymienia w jakich przypadkach skarga podlega odrzuceniu. W punkcie 1 tego przepisu zaliczono brak właściwości sądu administracyjnego.
Podstawowy zatem problem w sprawie sprowadził się do oceny - czy trafne jest stanowisko Sądu I instancji przyjmującego, że zaskarżony akt nie ma charakteru decyzji administracyjnej ani też aktu określonego w art. 3-5 powyższej ustawy, a to wyklucza kognicję sądu administracyjnego. Do oceny tej przyjęto przepisy prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji, aktów i czynności organów administracji publicznej. Normują też inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Oczywistym jest, że przepisy procesowe tylko w ograniczonym zakresie regulują formę załatwienia sprawy.
Z rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji (Dz.U. Nr 41, poz. 363 ze zm.) niewątpliwie trafnie Sąd I instancji przyjął, że podstawą udzielenia wsparcia finansowego jest umowa cywilnoprawna zawarta między ministrem właściwym do spraw gospodarki a przedsiębiorcą. Charakter taki mają też czynności związane z jej zawarciem. Oznacza to, że przepisy tej ustawy, w tym kwestionowany art. 12 § 1 - wykluczyły organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to także poszczególnych etapów postępowania zakreślonych ramami tych przepisów. Chodzi także o ocenę ponownej odmowy rozpatrzenia wniosku, co do której skarga kasacyjna upatruje możliwość kontroli na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Podkreślić jednak należy, że tryb ten uruchamiany jest tylko wówczas, gdy są spełnione przesłanki z art. 1 k.p.a. do wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie z art. 1 k.p.a. wyznaczane jest takimi przesłankami jak: prawnym charakterem organu, jego właściwością, rodzajem spraw i prawną formą załatwienia sprawy. O ile przepisy przewidziały formę umowną, to znaczy, że wykluczona została sformalizowana forma w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Także wniosek do Ministra o ponowne rozpatrzenie, nie może być utożsamiany ze środkiem przewidzianym w art. 127 § 3 k.p.a. Oceny tej nie zmienia powołane w skardze kasacyjnej rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu składania wniosków o udzielenie wsparcia finansowego nowej inwestycji (Dz.U. Nr 85, poz. 770 ze zm.) wydanego na podstawie art. 11 ust. 3 omawianej ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji. Przepisy tego rozporządzenia regulują tryb składania wniosków. Nie zawierają też norm wskazujących na zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przekazaną kontrolę przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 3 powołanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na powyższą ocenę nie ma wpływu powołane w skardze kasacyjnej orzecznictwo, skoro dotyczy innych regulacji prawnych sprzed wydania ustawy objętej niniejszą oceną.
W związku z tym, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, dlatego Sąd na mocy art. 184 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI