II GSK 692/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę spółki J. Sp. z o.o. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (WPWIS), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej 10 000 zł za niezastosowanie się do ograniczeń działalności gastronomicznej w okresie pandemii. Sąd I instancji uznał, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ przepisy rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia (w tym § 9 ust. 10 rozporządzenia z 19 marca 2021 r.) nie mogły stanowić podstawy do nałożenia kary. Naruszono konstytucyjną zasadę, że ograniczenia wolności działalności gospodarczej mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w określonych sytuacjach, a nie w drodze rozporządzenia. Ponadto, upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia było zbyt ogólne (blankietowe) i nie spełniało wymogów konstytucyjnych. Stan epidemii nie jest stanem klęski żywiołowej, co dodatkowo ogranicza możliwość ingerencji w wolność gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną WPWIS, podzielając argumentację sądu niższej instancji i potwierdzając, że kary nałożone na podstawie wadliwych rozporządzeń nie mogą się ostać.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konstytucyjnych ograniczeń w zakresie wprowadzania obostrzeń epidemicznych przez rozporządzenia oraz zasady, że kary nie mogą być nakładane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją.
Dotyczy specyficznego okresu pandemii i konkretnych przepisów, ale zasady konstytucyjne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w działalności gospodarczej w stanie epidemii, wydane na podstawie nieprecyzyjnego upoważnienia ustawowego, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie rozporządzenie nie może stanowić podstawy do nałożenia kary, ponieważ narusza konstytucyjne wymogi dotyczące wprowadzania ograniczeń wolności gospodarczej.
Uzasadnienie
Ograniczenia wolności gospodarczej mogą być wprowadzane tylko ustawą, a nie rozporządzeniem, zwłaszcza gdy upoważnienie ustawowe jest blankietowe i nie zawiera wytycznych. Stan epidemii nie jest stanem klęski żywiołowej, co dodatkowo ogranicza możliwość ingerencji.
Czy stan epidemii pozwala na ograniczenie wolności działalności gospodarczej w sposób inny niż przewidziany dla stanu klęski żywiołowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia wolności gospodarczej w stanie epidemii, które nie jest stanem klęski żywiołowej, muszą być wprowadzane z uwzględnieniem standardów konstytucyjnych, w tym zasady proporcjonalności i wymogu formy ustawowej.
Uzasadnienie
Konstytucja RP w art. 233 ust. 3 przewiduje możliwość ograniczenia wolności gospodarczej w stanie klęski żywiołowej wyłącznie w drodze ustawy. Stan epidemii nie jest stanem klęski żywiołowej, co oznacza, że ingerencja w wolność gospodarczą musi odbywać się z poszanowaniem ogólnych zasad konstytucyjnych, w tym art. 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Czy przepis rozporządzenia, który nie spełnia wymogów konstytucyjnych, może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis rozporządzenia niezgodny z Konstytucją RP nie może być stosowany.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, żaden organ władzy publicznej nie może działać na podstawie przepisu, który jest niezgodny z Konstytucją RP. W przypadku rozporządzenia wydanego na podstawie wadliwego upoważnienia ustawowego, które narusza konstytucyjne standardy, należy odmówić jego zastosowania.
Przepisy (14)
Główne
u.z.z. art. 48a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z. art. 48a § ust. 3 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z. art. 48a § ust. 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z. art. 46b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
r.s.o. art. 9 § ust. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Przepis wprowadzający ograniczenia w działalności gastronomicznej, uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymóg określenia wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego.
Konstytucja RP art. 233 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność działalności gospodarczej.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz działania na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją RP.
Pomocnicze
k.p.a. art. 189c
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie wprowadzające ograniczenia działalności gospodarczej w stanie epidemii było niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ naruszało zasadę, że takie ograniczenia mogą być wprowadzane tylko ustawą. • Upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia było blankietowe i nie zawierało wytycznych, co narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. • Stan epidemii nie jest stanem klęski żywiołowej, co ogranicza możliwość ingerencji w wolność gospodarczą. • Organ nie mógł działać na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argumenty skargi kasacyjnej inspektora sanitarnego dotyczące rzekomego spełniania przez rozporządzenie wymogów konstytucyjnych. • Argumenty dotyczące rzekomo niewłaściwego zastosowania art. 189c k.p.a. • Argumenty dotyczące rzekomo niewłaściwej wykładni przepisów Konstytucji RP przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
przepisy r.s.o. (...) nie mogły stanowić podstawy decyzji • naruszono konstytucyjnie formę wprowadzenia ograniczeń w realizacji wolności prowadzenia działalności gospodarczej • naruszono obowiązek wprowadzania takich ograniczeń w drodze ustawy, stosując regulację rangi rozporządzenia • regulacja obejmująca upoważnienie (...) okazała się regulacją blankietową • stan epidemii nie jest stanem nadzwyczajnym określonym w art. 228 ust. 1 Konstytucji RP • przepis rozporządzenia samoistnego, a więc aktu spoza katalogu określonego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Jyż
sędzia
Krzysztof Dziedzic
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konstytucyjnych ograniczeń w zakresie wprowadzania obostrzeń epidemicznych przez rozporządzenia oraz zasady, że kary nie mogą być nakładane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i konkretnych przepisów, ale zasady konstytucyjne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywatelskich (wolność gospodarcza) w kontekście pandemii i nadużywania władzy przez organy państwowe. Pokazuje, jak sądy egzekwują przestrzeganie Konstytucji RP.
“Kara za obostrzenia pandemiczne uchylona! Sądy przypominają: rozporządzenia nie mogą łamać Konstytucji.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.