II GSK 688/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi na odwołanie sędziego z funkcji wiceprezesa sądu, uznając, że sprawy te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę sędzi P. C. na pismo Ministra Sprawiedliwości odwołujące ją z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego, uznając, że nie jest to decyzja administracyjna podlegająca zaskarżeniu do WSA. Sąd wskazał, że sprawy te mają charakter wewnętrzny i podlegają drodze sądowej w sądzie pracy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do braku właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie, mimo zarzutów dotyczących wadliwości uzasadnienia i naruszenia prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2024 r. dotyczące odwołania z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd I instancji uznał, że pismo Ministra Sprawiedliwości nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej, który nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd wskazał, że skarżąca powinna szukać ochrony prawnej w sądzie pracy. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez posłużenie się uzasadnieniem z innej sprawy, co miało uniemożliwić analizę jej zarzutów, a także naruszenie prawa materialnego dotyczące przepisów o odwołaniu sędziego z funkcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie podważają prawidłowości orzeczenia WSA. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawami, a sprawy dotyczące stosunku służbowego sędziego, w tym odwołania z funkcji, nie należą do ich właściwości. NSA powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów powszechnych, wskazując na właściwość sądu pracy do rozpoznawania tego typu spraw. Sąd uznał, że nawet jeśli uzasadnienie WSA zawierało pewne niedociągnięcia (np. posłużenie się fragmentami uzasadnienia z innej sprawy), nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż kluczowe było badanie dopuszczalności skargi, a nie jej merytoryczne rozpatrzenie. NSA stwierdził również, że zarzuty dotyczące prawa materialnego (art. 27 u.s.p.) nie mogły być rozpatrywane przez NSA, ponieważ nie dotyczyły kwestii właściwości sądu administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to jest aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej, a sprawy te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawami. Sprawy dotyczące stosunku służbowego sędziego, w tym odwołania z funkcji, nie mieszczą się w tym zakresie i powinny być rozpatrywane przez sądy powszechne (sąd pracy).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 27 § 5
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 27 § 5a
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 150
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § 2 pkt 9
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 5
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo Ministra Sprawiedliwości odwołujące sędziego z funkcji nie jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące stosunku służbowego sędziego należą do właściwości sądów pracy, a nie sądów administracyjnych. Wady uzasadnienia sądu I instancji (np. posłużenie się fragmentami uzasadnienia z innej sprawy) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż kluczowe było badanie dopuszczalności skargi.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez wadliwe uzasadnienie postanowienia WSA. Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące przepisów o odwołaniu sędziego z funkcji. Zarzuty naruszenia Konstytucji RP (prawo do sądu) poprzez pozbawienie skarżącej możliwości zaskarżenia aktu Ministra Sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
pismo o odwołaniu skarżącej z funkcji wiceprezesa sądu nie stanowiło decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. akt władczy o charakterze wewnętrznym, wynikający z podległości służbowej Sprawy wewnętrzne administracji sądowej nie podlegają regulacjom k.p.a. skarżąca może szukać ochrony prawnej w sądzie powszechnym - sądzie pracy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej uchybienie to nie wpływało na prawidłowość oceny skargi nie można zatem poczytać za błąd posłużenie się przez Sąd I instancji w tej sprawie wywodami z innych tożsamych w swoim charakterze oraz przedmiocie spraw
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących odwoływania sędziów z funkcji oraz interpretacja przepisów o dopuszczalności skargi do WSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania sędziego z funkcji wiceprezesa sądu przez Ministra Sprawiedliwości. Interpretacja przepisów o uzasadnieniu orzeczeń może być stosowana w innych sprawach sądowoadministracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości sądów i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla sędziów, co jest istotne dla prawników i środowiska prawniczego.
“Czy sędzia odwołany ze stanowiska może skarżyć decyzję Ministra do sądu administracyjnego? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 688/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 3071/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-11-28
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 1, art. 2, art. 3 § 1, art. 3§ 2, art. 3 § 2a, art. 3 § 3, art. 4, art. 58 § 1 pkt 1, z art. 133 § 1 art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c.), art. 145 § 1 pkt 3, art. 150, art. 183 § 2 pkt 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 217
Art. 27.
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 184.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 2.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. C. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 3071/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie skargi P. C. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2024 r., nr DKO-I.565.631.2024 w przedmiocie odwołania z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w Warszawie postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem 28 listopada 2024 r., odrzucił skargę P. C. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2024 r., w przedmiocie odwołania z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w W.. Zwrócił również skarżącej uiszczony wpis od skargi.
Sąd wskazał, że P. C. w wywiedzionej od wskazanego pisma Ministra Sprawiedliwości skardze podniosła, że zaskarżona decyzja niewątpliwe naruszała przepisy prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 27 § 5 i § 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217 ze zm., dalej: u.s.p.) przez odwołanie jej z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w W. w trakcie obowiązującej kadencji.
Sąd I instancji odrzucając skargę stwierdził, że pismo o odwołaniu skarżącej z funkcji wiceprezesa sądu nie stanowiło decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu odwołanie wiceprezesa sądu na podstawie art. 27 u.s.p. jest aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej. Jest to akt kierownictwa wewnętrznego z zakresu administracji sądowej i ma na celu realizację polityki kadrowej w wymiarze sprawiedliwości. Sprawy wewnętrzne administracji sądowej nie podlegają regulacjom k.p.a.
Sąd I instancji zauważył ponadto, że przepisy kształtujące odwołanie prezesa lub wiceprezesa sądu w trakcie kadencji nie mieszczą się w ramach regulowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest również w ustawie o sądach powszechnych przepisów szczególnych, które umożliwiałyby skutecznie wniesienie skargi na czynności w tym zakresie do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu I instancji skarżąca może szukać ochrony prawnej w sądzie powszechnym - sądzie pracy, który jest właściwy do rozpoznawania spraw np. z pozwu o ustalenie istnienia stosunku pracy lub o zapłatę, w ramach których to postępowań może być badana zgodność z prawem działań podjętych przez Ministra Sprawiedliwości.
W podstawie prawnej postanowienia podano art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a).
P. C., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez:
- brak zapoznania z aktami sprawy skutkujący brakiem analizy zarzutów zawartych w skardze, gdyż zarówno treść części wstępnej, jak i wywodu prawnego zaskarżonego postanowienia jest wyłącznie skopiowaniem treści postanowienia WSA w Warszawie z dnia 24 października 2024 r. sygn. VI SA/Wa 3078/24, co oznacza, że Sąd zamiast dokonać samodzielnej analizy oparł się analizie dokonanej w innej sprawie;
- wynikający z powyższego brak opisania zarzutów choćby w części historycznej uzasadnienia i przez to nieustalenie, a nawet brak próby ustalenia, stanu faktycznego opisanego w skardze, który to brak rozpoznania zarzutów miał istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd I instancji oparł się na subsumcji dokonanej w innej sprawie i nie przeanalizował sprawy nawet w zakresie warunków formalnych w zakresie pozwalającym na samodzielną ocenę przesłanek przesądzających o dopuszczalności skargi;
- posłużenie się uzasadnieniem w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania uzasadnieniem z innej sprawy (na zasadzie "jeden do jednego") włącznie ze stanem faktycznym ograniczonym do dwóch wybiórczych zdań, przez co nie można przyjąć, że sprawa została w ogóle rozpoznana;
co skutkowało odrzuceniem skargi, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. (lub art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ewentualnie art. 150 p.p.s.a.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez:
- wadliwą konstrukcję uzasadnienia postanowienia, która jest w całości kopią treści uzasadnienia wydanego przez WSA w sprawie o sygn. VI SA/Wa 3078/24 również co do wybiórczo opisanej części wstępnej, przez co nie można w żaden sposób przyjąć, aby Sąd w uzasadnieniu dokonał jakiejkolwiek analizy i samodzielnie rozstrzygnął sprawę, co uniemożliwia analizę toku rozumowania Sądu, przez co nie można orzeczenia poddać ocenie,
- wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia z uwagi na nieustalenie stanu faktycznego oraz niespójność uzasadnienia w zakresie, w jakim wskazuje podstawy odrzucenia skargi (wyłączenia określone w art. 5 pkt 2 p.p.s.a. oraz wskazanie drogi cywilnej);
co skutkowało odrzuceniem skargi, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) naruszenie prawa materialnego poprzez całkowity brak analizy i przez to niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) w okolicznościach sprawy art. 27 § 5 i § 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych mając na uwadze, że odwołanie przez Ministra Sprawiedliwości skarżącej z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w W. nastąpiło w trakcie obowiązującej kadencji wbrew negatywnej opinii kolegium Sądu Okręgowego w W. wyrażonej na posiedzeniu dnia 18 czerwca 2024 roku w związku decyzją z dnia 18 czerwca 2024 roku (DKO-I.565.458.2024, DKO-L565.459.2024, DKO-1.565.460.2024, DKO-L565.461.2024, DKO-I.565.462.2024, DKO-I.565.463.2024) oraz wobec braku uzyskania przez Ministra Sprawiedliwości pozytywnej opinii w przedmiocie odwołania wyrażonej przez Krajową Radę Sądownictwa, jak również poprzez ponowne wszczęcie procedury odwołania decyzją z dnia 1 lipca 2024 r. (DKO-1,565.547.2024) na tych samych podstawach faktycznych, co procedura już wcześniej przeprowadzona i zakończona przez Ministra Sprawiedliwości i pomimo pominięcia przewidzianego w art. 27 § 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych trybu przy wcześniejszym wniosku, co skutkowało dokonaniem tej czynności (aktu) przez organ administracji publicznej bez podstawy prawnej i poza uprawnieniem przewidzianym w art. 27 u.s.p.;
co skutkowało wadliwym przyjęciem braku dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie, to jest istotny wpływ na wynik sprawy;
4) wynikające z braku analizy stanu faktycznego naruszenie prawa procesowego tj. art. 3 § 2 pkt 4, art. 5 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co do zakresu kognicji sądów administracyjnych mające wpływ na wynik sprawy w zw. z art. 27 § 5 i 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych polegające na przyjęciu niedopuszczalności skargi w przedmiotowym stanie faktycznym kwestionującej akt (czynność) organu administracji publicznej dokonany z przekroczeniem zakresu ustawowych kompetencji i przyjęciu, że akt ten jest objęty wyjątkiem opisanym w art. 5 p.p.s.a.;
co skutkowało wadliwym przyjęciem braku dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie, to jest istotny wpływ na wynik sprawy;
5) naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 178 Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącej prawa do sądu poprzez posłużeniem się dla uzasadnienia w konkretnej sprawie w całości uzasadnieniem z innej sprawy i brak jakiejkolwiek analizy sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd prowadzące do odebrania sędziemu możliwości zaskarżenia aktu (czynności) Ministra Sprawiedliwości wydanego poza uprawnieniem przewidzianym w art. 27 u.s.p. i braku poddania takiego aktu kontroli właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu, chociaż taki akt podjęty został przez organ administracji publicznej w konkretnej sprawie, skierowany do indywidualnie oznaczonego podmiotu (sędziego) i rozstrzygał o prawach i obowiązkach tego podmiotu (sędziego);
co skutkowało wadliwym przyjęciem braku dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie, to jest istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Minister Sprawiedliwości, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważy, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają co do istoty prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji.
Wskazania na wstępie wymaga, że zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu, a więc niezależnie od powyższych granic, nieważność postępowania przed sądem I instancji.
Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W kontrolowanej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały podstawy do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
Wskazania również wymaga, że stosownie do art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idących zarzutów, zarzutów z punktów 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego strona podnosi naruszenie przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. (lub art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ewentualnie art. 150 p.p.s.a.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, a które to naruszenia polegać miało na posłużeniu się w całości przez Sąd I instancji uzasadnieniem innej sprawy orzekanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czego skutkiem był brak analizy zarzutów zawartych w skardze, wadliwość uzasadnienia orzeczenia z uwagi na nieustalenie stanu faktycznego oraz niespójność uzasadnienia w zakresie, w jakim wskazywało ono podstawy odrzucenia skargi. Zdaniem skarżącej kasacyjnie wady te uniemożliwiały przyjęcie, że Sąd I instancji w uzasadnieniu dokonał jakiejkolwiek analizy i samodzielnie rozstrzygnął sprawę, co konsekwencji uniemożliwiało analizę toku rozumowania Sądu oraz uniemożliwiało poddanie orzeczenia ocenie.
Wskazania wobec powyższego wymaga, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Analiza zaskarżonego uzasadnienia, szczególnie jego części opisowej przedstawiającej przebieg sprawy zawisłej przed sądem w zestawieniu z treścią wniesionej przez stronę skargi w istocie wskazuje, że Sąd I instancji w tej materii posłużył się treścią części historycznej innego orzeczenia, wydanego w podobnej sprawie (tożsamym przedmiocie), nie odwzorowując w swoim opisie sprawy treści petitum skargi w sposób ściśle zgodny z literalnym brzmieniem pomieszczonego w niej zarzutu. Niewątpliwie taki stan uznać należy za niedopatrzenie, jednakże mając na uwadze treść samej skargi, powołany w niej akt oraz przepisy, jakie strona wskazała, a które w jej ocenie zostały naruszone oraz normę wynikającą z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdzić należy, że uchybienie to nie wpływało na prawidłowość oceny skargi, jakiej dokonał Sąd I instancji.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem skargi, co wynika z treści jej petitum, było, określone przez stronę jako decyzja, pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2024 r., nr DKO-I.565.631.2024 odwołujące skarżącą z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w W.. Co również wynika z treści samej skargi i postawionego w niej zarzutu, strona wskazywała, że naruszało ono przepis art. 27 § 5 oraz § 5a u.s.p. Jak natomiast wynika z analizy zaskarżonego postanowienia oraz jego uzasadnienia, przedmiotem oceny było powołane pismo organu w aspekcie art. 27 u.s.p., jako przepisu regulującego odwoływanie prezesa lub wiceprezesa sądu w trakcie kadencji.
Brak jest zatem podstaw, co zdaje się sugerować skarżąca, do stwierdzenia, że posłużenie się przez Sąd I instancji merytorycznymi wywodami pochodzącymi z innego orzeczenia neguje prawidłowość zaskarżonego postanowienia oraz uniemożliwia jego instancyjną kontrolę. Stwierdzona wadliwość, choć tylko częściowa, bo nie obejmująca wskazanego aktu podlegającego ocenie i mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, nie stanowiła okoliczności uniemożliwiającej odkodowanie toku rozumowania Sądu I instancji, a w konsekwencji oceny prawidłowości lub wadliwości wydanego przez niego postanowienia.
W świetle zasady kauzalności uchybień procesowych, ewentualne wady uzasadnienia polegające na pominięciu niektórych kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą mogą doprowadzić do uchylenia wyroku tylko wówczas, gdyby w świetle akt danej sprawy oraz relewantnych dla oceny legalności danego aktu administracyjnego przepisów prawa, odniesienie się do tych kwestii w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji mogło, z wysokim prawdopodobieństwem, doprowadzić do odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2764/22).
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, szczególnie, że jak słusznie wskazał Sąd I instancji merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. To badanie tego etapu, a więc dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego stało się przyczyną odrzucenia skargi zaś fakt posłużenia się merytorycznymi wywodami z innego orzeczenia sądu administracyjnego nie wpływało w sposób negatywny na wydane w tej sprawie przez Sąd I instancji postanowienie. Rzeczą oczywistą jest bowiem posługiwanie się w procesie orzekania stanowiskiem judykatury bądź literatury, korespondującym z problematyka prawną rozpoznawanej sprawy. Nie można zatem poczytać za błąd posłużenie się przez Sąd I instancji w tej sprawie wywodami z innych tożsamych w swoim charakterze oraz przedmiocie spraw, jakie były przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Zauważyć przy tym należy, że powołane w postanowieniu i w skardze kasacyjnej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczyły identycznej kwestii, jak w niniejszej sprawie. W sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 3078/24 (postanowienie z dnia 24 października 2024 r.), WSA w Warszawie dokonał oceny możliwości (dopuszczalności) zaskarżenia pisma Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2024 r., w przedmiocie odwołania z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w W., zaś w sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 1083/24 (postanowienie z dnia 29 maja 2024 r.) ocenie takiej poddane zostało pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 lutego 2024 r., w przedmiocie odwołania z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w W.. Oba powołane postanowienia, wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie dotyczyły identycznej kwestii, jak w przedmiotowej sprawie – kwestii dopuszczalności objęcia kontrolą sądów administracyjnych pisma i wynikającej z niego czynności podjętej na podstawie art. 27 u.s.p.
Podsumowując tą część rozważań, stwierdzić należy, iż brak było podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej postawionych w punkcie 1 i 2 jej petitum.
Odnosząc się do zarzutu z punktu 4 petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że i on pozbawione jest uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP "Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej". Konstytucyjnie określony zakres właściwości sądów administracyjnych jest zatem wyznaczony ustawami ("w zakresie określonym w ustawie") i wymaga wyprowadzenia z regulacji ustaw (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13; ONSAiWSA 2014 r., Nr 4, poz. 55; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2019 r., sygn. akt II GSK 801/19; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1909/09).
Właściwość sądów administracyjnych jest uregulowana w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.; dalej: p.u.s.a.), ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w ustawach szczególnych. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wyznaczona przepisem ustrojowym właściwość sądów administracyjnych została skonkretyzowana w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Artykuł 1 p.p.s.a. przewiduje, że ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei art. 2 p.p.s.a. ustala właściwość w zakresie rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, wskazując, że do rozpoznawania tych spraw powołane są sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione, w tym na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9). Ponadto, zgodnie z treścią art. 3 § 2a p.p.s.a., art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W przypadku naruszenia przepisów o właściwości sądu administracyjnego postępowanie przed tym sądem dotknięte jest wadą nieważności (art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu I instancji, że na pismo Ministra Sprawiedliwości z 16 lipca 2024 r. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Podzielając w pełni wywód uzasadnienia przedmiotowego postanowienia podkreślić należy, że najdobitniej w kwestii prawa sędziego do drogi sądowej w sprawach o roszczenia ze stosunku służbowego wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 listopad 2019 r., sygn. akt I DSP 1/18, w którym stwierdził, że: "Ustawodawca, przydając sędziemu prawo do drogi sądowej w sprawach o roszczenia ze stosunku służbowego, nie różnicuje aspektów pracowniczych i publicznoprawnych tego stosunku. Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że stosunek służbowy sędziego nie wynika z norm prawa administracyjnego i nie jest poddany ochronie sądowej przed sądami administracyjnymi.".
Słuszne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, oparte również o stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt SK 29/01) oraz sądów powszechnych, iż skarżąca może szukać ochrony prawnej w sądzie powszechnym - sądzie pracy, który jest właściwy do rozpoznawania spraw badana zgodność z prawem działań podjętych przez Ministra Sprawiedliwości, związanych ze stosunkiem służbowym wynikającym z powołania lub odwołania na stanowisko prezesa lub wiceprezesa sądu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, zarzuty z punktu 3 i 5 jej petitum stwierdzić należy, że z uwagi na fakt, iż dotyczą one zastosowania art. 27 § 5 i 5a w aspekcie pisma Ministra Sprawiedliwości odwołującego stronę z funkcji wiceprezesa Sądu Okręgowego w W., a więc zastosowania prawa materialnego, usuwają się one spod ocen Naczelnego Sądu Administracyjnego z przyczyn opisanych w ramach oceny dopuszczalności wniesienia skargi na rzeczone pismo do sądu administracyjnego, który jak już wskazano nie jest właściwy w sprawach w takim przedmiocie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjnej wniosku Ministra o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, iż brak było podstaw prawnych do jego uwzględnienia. W myśl uchwały NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Zgodnie z p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI