II GSK 688/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-28
NSAinneWysokansa
sędziowie wyścigowiPolski Klub Wyścigów Konnychkontrola sądowoadministracyjnauchwałaskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o wyścigach konnychwładztwo administracyjneodrzucenie skargi

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na uchwałę Rady PKWK dotyczącą powołania sędziów wyścigowych, uznając uchwałę za akt podlegający kontroli sądowoadministracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) dotyczącą powołania sędziów wyścigowych, uznając ją za akt o charakterze opiniującym, a nie władczym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że uchwała Rady PKWK, mimo że nie jest ostateczna, stanowi przejaw władztwa administracyjnego i podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. W. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie sędziów wyścigowych. WSA uznał, że uchwała Rady PKWK nie ma charakteru władczego wymaganego do zaskarżenia do sądu administracyjnego, a jedynie opiniujący. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że uchwała Rady PKWK, choć nie jest ostateczna i wymaga zatwierdzenia przez Prezesa PKWK, stanowi przejaw władztwa administracyjnego i podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd wskazał, że Rada PKWK jest organem stanowiąco-kontrolnym, a jej uchwały w zakresie wniosków o powołanie sędziów wyścigowych determinują ocenę personalną i ograniczają swobodę decyzyjną Prezesa. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała Rady PKWK w tym zakresie spełnia warunki do uznania jej za akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym, który mieści się w zakresie zastosowania przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uchwała Rady PKWK, mimo że nie jest ostateczna i wymaga zatwierdzenia przez Prezesa PKWK, stanowi przejaw władztwa administracyjnego. Rada jest organem stanowiąco-kontrolnym, a jej uchwały determinują ocenę personalną i ograniczają swobodę decyzyjną Prezesa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.k. art. 8 § ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 9 § ust. 3 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

Pomocnicze

u.w.k. art. 2 § pkt 9, 11 i 12

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 186

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 181 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.k. art. 5 § ust. 7 i ust. 8

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 6

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 7

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 4

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 8 § ust. 6-8

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 15 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 21e § ust. 1 i 7

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady PKWK w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie sędziów wyścigowych ma charakter władczy i podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na uchwałę Rady PKWK, ponieważ jest to akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa.

Godne uwagi sformułowania

nie jest prawidłowe stanowisko przyjmujące, że uchwała Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) jest jedynie aktem "opiniującym", "doradczym" lub "konsultacyjnym" wyrażenie przez ten organ woli wystąpienia do Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) z formalnym wnioskiem o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.) nie stanowi przejawu wykonywania kompetencji władczych określonego stopnia (niższego, gdyż kategoria pojęciowa władztwa administracyjnego ma charakter stopniowalny) uchwała Rady PKWK w sprawie oceny kandydatów na sędziego wyścigowego oraz pozytywnych i negatywnych wniosków o powołanie na tę funkcję spełnia warunki do uznania jej za akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie uchwał organów pomocniczych lub stanowiących w strukturach organizacji nadzorowanych przez administrację publiczną za akty podlegające kontroli sądowoadministracyjnej, nawet jeśli nie są ostateczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regulowanej ustawą o wyścigach konnych i kompetencji Rady oraz Prezesa PKWK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy interpretacji charakteru prawnego uchwał organów organizacji, które nie są typowymi organami administracji publicznej, ale wykonują zadania publiczne i podlegają nadzorowi. Jest to istotne dla zrozumienia granic kontroli sądowoadministracyjnej.

Czy uchwała Rady Klubu Wyścigów Konnych to już akt administracyjny? NSA wyjaśnia granice kontroli sądów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 688/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 4078/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-11-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 2 pkt 4,  art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 194
art. 8 ust. 4 pkt 3 i art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4078/23 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr 60 w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie sędziów wyścigowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4078/23, odrzucił skargę M. W. (skarżąca) na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (Rada PKWK) z 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie powołania sędziego wyścigowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, tj. z art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy o wyścigach konnych (u.w.k.), w postaci uchwały Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych podjętej 5 kwietnia 2023 r., dotyczącej powołania sędziów wyścigowych na sezon 2023.
Postanowieniem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4078/23 WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżącej na uchwałę Rady PKWK z 5 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z analizy przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych wynika, że PKWK jest państwową osobą prawną, nad którą nadzór sprawuje minister właściwy do spraw rolnictwa, a swoje zadania PKWK realizuje m.in. poprzez powoływanie komisji technicznej i sędziów technicznych dla poszczególnych torów oraz powoływanie komisji odwoławczej (art. 5 ust. 7 i ust. 8 u.w.k.). Polski Klub Wyścigów Konnych działa na podstawie ustawy oraz statutu nadanego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, a jego organami są Rada Klubu i Prezes Klubu (art. 6 i 7 ustawy o wyścigach konnych).
Sąd I instancji wskazał, że tryb rozpoznania wniosku skarżącej w ramach zadań powierzonych ustawowo PKWK określono w ten sposób, że Rada Polskiego Klubu Wyścigów Konnych jest podmiotem wnioskującym o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.), natomiast organem PKWK, który powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych dla poszczególnych torów wyścigowych oraz który powołuje i odwołuje członków komisji odwoławczej jest Prezes Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k.).
WSA w Warszawie dokonując oceny charakteru prawnego zaskarżonej uchwały stwierdził, że nie rozstrzyga ona sprawy powołania sędziego wyścigowego danej komisji, a tym samym nie posiada charakteru władczego wymaganego treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jej przedmiotem jest bowiem jedynie zawnioskowanie o powołanie lub odwołanie określonych osób (kandydatów na sędziów wyścigowych lub sędziów wyścigowych) spośród wszystkich poddanych ocenie Rady. Podjęcie zaskarżonej uchwały i przekazanie jej Prezesowi Polskiego Klubu Wyścigów Konnych nie nadaje, ani nie zmienia zatem jeszcze uprawnień lub obowiązków skarżącej. Ich nadanie lub zmiana następuje natomiast dopiero poprzez powołanie jej na sędziego członka danej komisji w danym sezonie lub odwołanie z tej funkcji, co zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. należy do kompetencji Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych. W ocenie Sądu I instancji, stanowisko Rady, pomimo warunku jego przedstawienia w procedurze powołania lub odwołania sędziego, ma charakter opiniujący (doradczy), a tym samym nie ma charakteru wiążącego dla Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych. Wnioskowanie o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych przez Radę Polskiego Klubu Wyścigów Konnych nie następuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzyganie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej lub załatwianej milcząco. Zaskarżona uchwała z uwagi na brak charakteru władczego nie jest także aktem lub czynnością, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Konkludując WSA w Warszawie wskazał, że wniesiona w tej sprawie skarga jest niedopuszczalna, gdyż zaskarżona uchwała z 5 kwietnia 2023 r., nie mieści się w katalogu zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów i czynności administracyjnych. Brak jest także przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od ww. postanowienia złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wraz z nakazaniem WSA w Warszawie rozpoznania skargi na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień wynikających z przepisów prawa, tj. wynikających z art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. w postaci uchwały Rady PKWK podjętej w dniu 5 kwietnia 2023 r., w zakresie, w jakim dotyczy głosowania nad kandydaturą skarżącej, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1.1 naruszenie ort. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zaskarżona czynność Rady PKWK nie ma charakteru władczego, co skutkowało odrzuceniem skargi skarżącej, podczas gdy uchwała Rady PKWK w przedmiocie powołania sędziów wyścigowych jest podejmowana w sprawie indywidualnej, ma charakter publicznoprawny, dotyczy uprawnień skarżącej wynikających z przepisów prawa a ponadto, że Rada PKWK jest organem PKWK, który wchodzi w skład struktury szeroko pojętej administracji publicznej;
1.2 naruszenie art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z ort. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy pominięciu faktu nieprzedstawienia przez Radę PKWK Prezesowi PKWK kandydatury skarżącej po podjęciu uchwały przez Radę PKWK, co doprowadziło do nierozpoznawania w ogóle przez Prezesa PKWK kandydatury skarżącej w zakresie powołania skarżącej w sezonie 2023 do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej uprawnień wynikających z przepisów prawa, bowiem do dnia wnoszenia niniejszej skargi kasacyjnej Prezes PKWK nie wydał zarządzenia w przedmiocie kandydatury skarżącej, mimo złożenia wniosku w tym zakresie przez skarżącą w dniu 6 kwietnia 2023 r. i ponaglenia;
1.3 naruszenie art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Rada PKWK po głosowaniu dot. kandydatów na sędziów wyścigowych przekazuje w każdym przypadku Prezesowi PKWK protokół zawierający zaskarżoną uchwałę oraz wszystkich kandydatów z wynikami głosowania, co w ocenie Sądu stanowi o wnioskowaniu do Prezesa PKWK o powołanie sędziów wyścigowych i przekazanie informacji o wszystkich kandydatach, zarówno pozytywnie i negatywnie przegłosowanych przez Radę PKWK, podczas gdy ani z praktyki, ani z treści zaskarżonej uchwały, ani z protokołu nie wynika, czy i w jaki sposób, w jakiej formie i zawierający które kandydatury wniosek jest przekazywany, a z uchwały nr 60 z dnia 5 kwietnia 2023 r. (w załączeniu) wręcz wynika, że w przypadku głosowania jedynie kandydatury pozytywnie przegłosowane podczas posiedzenia Rady PKWK w dniu 5 kwietnia 2023 r. zostały przekazywane przez Radę PKWK Prezesowi PKWK, ale już nie negatywnie przegłosowana kandydatura skarżącej, zatem nie mogła ona być również rozpoznawane przez Prezesa PKWK;
1.4 naruszenie ort. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z ort. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z ort. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że władczym wyrazem działania PKWK wchodzącego w skład struktury szeroko pojętej administracji publicznej i nadzorowanej przez Ministra Rolnictwa, w zakresie powoływania i odwoływania sędziów wyścigowych, jest stanowisko Prezesa PKWK wydane po przedstawieniu wszystkich kandydatów na dany rok przez Radę PKWK wnioskującą o powołanie (lub odwołanie) sędziów wyścigowych [str. 5 uzasadnienia], tj. błędne w zakresie w jakim nie uwzględnia, że Rada PKWK może w ogóle nie przekazać Prezesowi PKWK informacji o kandydatach (i w praktyce tego nie robi), którzy nie uzyskali pozytywnej opinii Rady PKWK; w zakresie w jakim nie uwzględnia, że Prezes PKWK nie wydaje w ogóle zarządzenia negatywnego, tj. o niepowoływaniu danego kandydata (zatem kandydat "nie ma wiedzy, czy Prezes PKWK w ogóle miał wiedzę o kandydacie, którego Rada PKWK nie przegłosowała pozytywnie, a następnie, czy w ogóle tę kandydaturę rozpatrywał i nie objął jej powołaniem, czy w ogóle jej nie rozpatrywał); a ponadto w zakresie w jakim nie uwzględnia, że głosowanie przez Radę PKWK może odbywać się kilka razy w ciągu roku i może dotyczyć np. jednego lub dwóch kandydatów, a w przypadku, gdy żaden z nich nie uzyskał pozytywnej opinii (miało to miejsce w przypadku głosowania kandydatury skarżącej w dniu 29 czerwca 2021 r., i jak przykładowo miało to miejsce podczas głosowania Rady PKWK w dniu 10 sierpnia 2023 r.), Rada PKWK nie przekazuje Prezesowi PKWK ani wniosku o powołanie, ani informacji o głosowaniu, a Prezes PKWK w ogóle nie wydaje żadnego zarządzenia (tak np. po głosowaniu Rady PKWK w dniu 29 czerwca 2021 r., które dotyczyło jedynie kandydatury skarżącej nie wydał żadnego zarządzenia);
1.5 naruszenie art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z ort. 2 pkt 9, 11 i 12 w zw. z ort. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zaskarżona czynność Rady PKWK nie stanowi prawnej formy działania administracji publicznej, ze względu na brak charakteru władczego zaskarżonej czynności, tj. nie rozstrzyga sprawy powołania sędziego wyścigowego danej komisji w sposób ostateczny, oraz przyjęciu, że przekazana przez Radę PKWK kandydatura pozytywnie lub negatywnie przegłosowana przez Radę PKWK w każdym przypadku podlega rozpoznaniu przez Prezesa PKWK [str. 5 uzasadnienia], podczas gdy przy negatywnej opinii Rady PKWK co do kandydatury Prezes PKWK nie rozważa w ogóle danej kandydatury, o czym świadczy m.in. dotychczas nierozpoznany wniosek skarżącej do Prezesa PKWK z dnia 10 stycznia 2021 r. o powołanie skarżącej w sezonie 2021 do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego, czy też brak wydania przez Prezesa PKWK zarządzenia dot. kandydatury skarżącej po podjęciu przez Radę PKWK zaskarżonej uchwały z dnia 5 kwietnia 2023 r., pomimo złożenia przez skarżącą wniosku oraz ponaglenia;
2. naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. 1 naruszenie ort. 58 § 1 pkt 1 w zw, z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego z uwagi na brak władczego charakteru zaskarżonej uchwały Rady PKWK i w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie skargi;
2.2 naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, wbrew przepisom ustawy i materiałowi dowodowemu zgromadzonemu w sprawie, że zaskarżona uchwała Rady PKWK nie rozstrzyga władczo o prawach skarżącej, a każda kandydatura, niezależnie czy pozytywnie czy negatywnie przegłosowana przez Radę PKWK, podlega indywidualnej ocenie Prezesa PKWK i błędne przyjęcie, że w tym zakresie uchwały Rady PKWK nie rozstrzygają sprawy powołania sędziego wyścigowego, podczas gdy w procesie powoływania sędziów wyścigowych, element władczy i decyzyjny następuje już na etapie głosowania Rady PKWK, która jedynie co do kandydatów pozytywnie przegłosowanych wnioskuje do Prezesa PKWK o ich powołanie, a Prezes PKWK nie rozpatruje kandydatury do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego i nie wydaje w tym zakresie negatywnego rozstrzygnięcia, jeżeli kandydatura ta nie była głosowana przez Radę PKWK lub nie została pozytywnie zaopiniowana przez Radę;
2.3 naruszenie ort. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy oraz błędne ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym błędne przyjęcie wbrew okolicznościom faktycznym sprawy, że przy powoływaniu sędziów wyścigowych w każdym przypadku Prezes PKWK działa samodzielnie niezwiązany decyzją Rady PKWK dotyczącą danego kandydata i w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie skargi;
2.4 naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że
element władczy przy powoływaniu i odwoływaniu sędziów wyścigowych, przesądzający o zaskarżalności czynności, następuje dopiero na etapie rozstrzygania stanowiska Prezesa PKWK, podczas, gdy w procesie powoływania sędziów wyścigowych, element władczy i decyzyjny następuje już na etapie głosowania Rady PKWK, która jedynie co do kandydatów pozytywnie przegłosowanych wnioskuje do Prezesa PKWK o ich powołanie, przy czym ani z uchwały ani z protokołu z dnia 5 kwietnia 2023 r. nie wynika, że Rada PKWK przekazuje Prezesowi PKWK informacje o wszystkich kandydatach, tj. negatywnie i pozytywnie przegłosowanych, a faktyczna wiedza Prezesa PKWK (uzyskana chociażby z innych źródeł) nie może przesądzać o charakterze prawnym czynności w postaci uchwały Rady PKWK, co potwierdza fakt, że gdy w dniu 29 czerwca 2021 r. tylko kandydatura skarżącej była głosowana przez Radę, Prezes PKWK nie uzyskał informacji o tej kandydaturze skarżącej;
2.5 naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wyjaśnienia w uzasadnieniu, dlaczego uchwała Rady PKWK w przedmiocie powoływania sędziów wyścigowych nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada PKWK wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę wady nieważności postępowania i sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1 i art. 186 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów.
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny – wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego – ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.
Przeprowadzona weryfikacja doprowadziła Sąd kasacyjny do wniosku, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem zasadnicze zarzuty naruszenia – ocenianych łącznie i pozostających w związku merytorycznym i funkcjonalnym – przepisów art. 8 ust. 4 pkt 3 i art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. oraz przepisów art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie okazały się zasadne.
Przede wszystkim – niezależnie od odmiennych poglądów wyrażanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 2153/23) oraz Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie – nie jest prawidłowe stanowisko przyjmujące, że uchwała Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) jest jedynie aktem "opiniującym", "doradczym" lub "konsultacyjnym", a wyrażenie przez ten organ woli wystąpienia do Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) z formalnym wnioskiem o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.) nie stanowi przejawu wykonywania kompetencji władczych określonego stopnia (niższego, gdyż kategoria pojęciowa władztwa administracyjnego ma charakter stopniowalny). W tym zakresie należy mieć na względzie, że sam ustawodawca, rezygnując z nadania kompetencji Rady statusu fakultatywnego i niestanowczego w procesie współdziałania kompetencyjnego z Prezesem PWWK, przesądził charakter aktu kreowanego przez Radę. Jak trafnie zauważono w orzecznictwie NSA (zob. cyt. wyżej wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2153/23), zarówno Rada, jak i Prezes "aktywnie uczestniczą przy realizacji ustawowej kompetencji". Nie można zatem twierdzić, że akty wykonania kompetencji Rady w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. mają charakter niestanowczy i nie stanowią przejawu władztwa administracyjnego. Stopień władczości oraz wiążącego charakteru uchwały Rady w sprawie wniosku o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych jest oczywiście ograniczony, gdyż z jednej strony należy przyjąć, że Prezes PKWK nie jest upoważniony do samodzielnego (samoistnego) powoływania lub odwoływania sędziów wyścigowych w rozumieniu art. 2 pkt 9 u.w.k. bez przedstawienia odpowiedniej uchwały Rady, z drugiej zaś – ma on kompetencję do nieuwzględnienia pozytywnych lub negatywnych wniosków Rady na tle wszystkich kandydatów poddanych procedurze głosowania uchwałodawczego. Oznacza to, że Rada w zakresie powoływania sędziów wyścigowych ma obowiązek przekazania uchwały zawierającej ocenę pozytywną lub negatywną wszystkich zgłoszonych kandydatów, natomiast do Prezesa należy ostateczny wybór personalny spośród wszystkich kandydatów (także negatywnie zaopiniowanych), jednak z uwzględnieniem przesłanek i ocen wyrażonych przez Radę, po dokonaniu ich szczegółowego rozważenia oraz wszechstronnego i racjonalnego uzasadnienia końcowej selekcji. W tym sensie uchwała Rady determinuje oceny personalne oraz ogranicza swobodę decyzyjną Prezesa, a w dalszej kolejności nakłada na ten ostatni organ określone obowiązki merytoryczne i procesowe związane z procedurą ostatecznej oceny kandydatów na sędziów wyścigowych oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji w sprawie powołania lub odwołania sędziego wyścigowego (zob. art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k.).
Zaprezentowane powyżej stanowisko interpretacyjne znajduje potwierdzenie w dalszych argumentach językowych, systemowych i funkcjonalnych. Po pierwsze, przepis art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k. wyraźnie określa obligatoryjny charakter kompetencji Rady, nakazując jej występowanie do Prezesa o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych. Podejmowanie uchwał w tym zakresie jest zatem obowiązkiem Rady, co stanowi argument na rzecz tezy, że Prezes jest upoważniony do podejmowania decyzji w sprawach powoływania lub odwoływania sędziów wyścigowych jedynie po przedłożeniu przez Radę odpowiedniej uchwały w tej sprawie (art. 8 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k.). Po drugie, kompetencje fakultatywne Rady zostały wyraźnie określone w innych przepisach (zob. art. 8 ust. 4 pkt 5 u.w.k.). Po trzecie, Rada PKWK nie jest jedynie organem doradczym, opiniodawczym lub pomocniczym Prezesa, lecz ustawowo wyznaczonym organem stanowiąco-kontrolnym i nadzorczym (art. 7 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 4 u.w.k.) państwowej osoby prawnej, jaką jest Polski Klub Wyścigów Konnych (art. 3 ust. 2 u.w.k.). Po czwarte, Rada jest organem, za pośrednictwem którego minister właściwy do spraw rolnictwa może i powinien sprawować bieżący i efektywny nadzór nad działalnością PKWK (art. 4 w zw. z art. 8 ust. 1 u.w.k., por. art. 8 ust. 6-8 oraz art. 15 ust. 1 i 3 u.w.k.). Po piąte, przejawem osłabienia władczości kompetencji, o której mowa w art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k., jest to, że Prezes PKWK dokonuje powołania sędziów wyścigowych spośród wszystkich kandydatów zgłoszonych Radzie (także ocenionych negatywnie), jednak swoboda wyboru Prezesa – jak już wskazano – jest ograniczona przez racjonalnie i przekonująco uzasadnione oceny Rady, które powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu uchwały oceniającej wszystkich kandydatów, w tym także tych, co do których wniosek o powołanie jest negatywny.
W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że uchwała Rady PKWK w sprawie oceny kandydatów na sędziego wyścigowego oraz pozytywnych i negatywnych wniosków o powołanie na tę funkcję spełnia warunki do uznania jej za akt administracyjny o charakterze ewaluacyjnym, który mieści się w zakresie zastosowania przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten należy do poddanych kontroli sądowoadministracyjnej aktów lub czynności administracyjnych o charakterze niejurysdykcyjnym. Uchwała ta jest zatem aktem wydawanym przez organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, ma charakter publicznoprawny (administracyjny) i indywidualny, dotyczy określonych uprawnień (obowiązków) wynikających z przepisów prawa (u.w.k.) oraz wykazuje bezpośredni związek z możliwością realizacji przez podmiot wnioskujący o powołanie na funkcję sędziego wyścigowego jego uprawnień wynikających z udzielonej przez Prezesa PKWK licencji na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego, albowiem tylko osoba fizyczna, która uzyskała tego rodzaju licencję może zostać powołana na sędziego wyścigowego (zob. art. 2 pkt 9 w zw. z art. 21e ust. 1 i 7 u.w.k.), natomiast pozytywna albo negatywna ocena Rady na tle cech i właściwości danego kandydata, jako mająca wpływ na decyzję Prezesa i ograniczająca jego swobodę decyzyjną, oddziałuje niewątpliwie na zakres możliwości korzystania z uprawnień wynikających z przepisów u.w.k. oraz decyzji o udzieleniu licencji na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że odrzucenie skargi strony skarżącej kasacyjnie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 8 ust. 4 pkt 3 i art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k. było wadliwe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 181 § 2, art. 182 § 1, art. 182 § 3 oraz art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI