II GSK 684/20

II GSK 684/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Cezary Pryca
Joanna Kabat-Rembelska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1326/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-18
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 5, art. 32b ust. 5, art. 32f ust. 2 i 3, art. 39f ust. 3, art. 32 f ust. 11, art. 39a ust. 3 pkt 3, art. 39l
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1326/19 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od T. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1326/19 po rozpoznaniu skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy oraz zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku, w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] lutego 2019 r., a w punkcie drugim zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
T. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą S. T. Przewóz Towarów (zwanemu dalej: przedsiębiorcą) zostało udzielone 30 stycznia 2018 r. świadectwo kierowcy o numerze [...], uprawniające kierowcę – D. H. do wykonywania na rzecz przedsiębiorcy przewozów drogowych rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej. Świadectwo kierowcy zostało wydane na okres od 12 lutego 2018 r. do 31 grudnia 2020 r.
Następnie, Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał pismem z 24 lipca 2018 r. przedsiębiorcę do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że kierowca D. H. spełnia wymagania, o których mowa w art. 32b ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm., zwanej dalej: u.t.d.), tj. do przedstawienia dokumentu potwierdzającego aktualne ubezpieczenie społeczne, kserokopii dokumentu potwierdzającego ukończenie przez kierowca wymaganego szkolenia dotyczącego kwalifikacji wstępnej/szkolenia okresowego, kserokopii orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz kserokopii orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ważnych na dzień rozpoczęcia obowiązywania świadectwa kierowcy.
W odpowiedzi przedstawiono 16 sierpnia 2018 r. orzeczenie psychologiczne z 16 sierpnia 2018 r., orzeczenie lekarskie z 31 sierpnia 2017 r., świadectwo kwalifikacji zawodowej z 12 lutego 2017 r. oraz dokument potwierdzający ubezpieczenie społeczne. Z uwagi na to, że orzeczenie psychologiczne zostało wystawione po dacie ważności obowiązywania świadectwa kierowcy, organ wezwał kierowcę do przedstawienia wymaganego dokumentu, na co przestawiono organowi zaświadczenie psychologiczne z listopada 2016 r. wydane dla D. H., stwierdzające brak istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania samochodem kat. "B" w ramach obowiązków służbowych. W związku z tym, organ zwrócił się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Centrum Zdrowia Psychicznego i Terapii Uzależnień "A." Pracownia Psychologiczna o potwierdzenie czy w 2016 r. zostało wydane orzeczenie psychologiczne dla D. H., a także o przesłanie kserokopii tego dokumentu. W odpowiedzi, organ został powiadomiony, że po badaniu nie wydano orzeczenia psychologicznego, a jedynie pozytywny wynik konsultacji psychologicznej dla lekarza medycyny pracy.
Przedsiębiorca został wezwany przez organ pismem z 22 listopada 2018 r. do przedstawienia orzeczenia psychologicznego dla D. H. ważnego na dzień rozpoczęcia obowiązywania świadectwa kierowcy. Przedsiębiorca poinformował organ pismem z 6 grudnia 2018 r., że zaświadczenie psychologiczne wydane 10 listopada 2016 r. to jedyne zaświadczenie jakie kierowca posiadał na dzień 12 lutego 2018 r. Ponadto, przedsiębiorca wskazał, że D. H. rozpoczynając u niego pracę, posiadał świadectwo kierowcy wydane na innego przewoźnika przedsiębiorca był zatem przekonany, że GITD uznał ten dokument jako odpowiedni.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) wydał [...] lutego 2019 r. decyzję cofającą świadectwo kierowcy o numerze [...] z 30 stycznia 2019 r. dotyczące kierowcy H. D., jak również zawiesił wydawanie przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców na okres jednego roku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GITD wydał [...] kwietnia 2019 r. decyzję utrzymującą w całości w mocy decyzję wydają w pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę na decyzję GITD wniesioną przez przedsiębiorcę, zauważył, że organ w każdym czasie może kontrolować prawidłowość wykorzystywania wydanego świadectwa kierowcy. Sąd uznał jednak, że organ niezasadnie zawiesił wydawanie przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców na okres roku. Powołując się na art. 7 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U.UE.L.2009.300.72, zwane dalej: rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009), Sąd podniósł, że sankcja taka może zostać nałożona w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, a stosując w sprawie przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 należało uwzględnić Tabelę korelacji, stanowiącą jego załącznik nr IV. Konkludując, Sąd uznał, że skoro w prawie wspólnotowym sankcją za nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy jest cofnięcie tego dokumentu, to organ nie mógł ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla kierowców przez okres roku.
Przedsiębiorca wniósł od wyroku WSA w Warszawie skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w skardze kasacyjnej zarzucono następujące naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 68 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r poz. 2096, zwanej dalej: k.p.a.) poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] pomimo braku rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie wykonywania przewozu drogowego i dokonania przez organy pierwszej i drugiej instancji administracji błędnej oceny zebranych dowodów polegającej na uznaniu, że kontrolowany przedsiębiorca okazał podczas kontroli badania kierowcy, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy co według organu wyczerpuje znamiona naruszenia przepisów, których konsekwencją jest cofnięcie świadectwa kierowcy o numerze [...] z dnia 30 stycznia 2018 r. oraz zawieszenie wydania nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku;
2) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez stosowanie "wybiórczych procedur" w postępowaniu administracyjnym, co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
3) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. zignorowanie przez organ wniosku strony by organ pierwszej instancji zweryfikował błędne stwierdzenia zawarte w decyzji administracyjnej z [...] lutego 2019 r. [...] i rozpatrzył faktyczną aktywność kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę - przejazdy po kraju. Organ nie rozpatrzył również kolejnego składanego wniosku by przesłuchać w charakterze świadka T. S., który wykazać miał organowi, iż przedsiębiorca dokonał wszelkich działań by nie naruszyć przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Skargę kasacyjną wniósł również organ, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak również zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznania sprawy na rozprawie.
W skardze kasacyjnej zarzucono obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 32f ust. 2 i ust. 3, art. 32 b ust. 5 pkt 2 u.t.d., art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 7, art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, pkt 12 i pkt 25 preambuły rozporządzenia (WE) 1072/2009 poprzez ich błędną wykładnię lub zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że zgodnie z prawem wspólnotowym, sankcją nakładaną w przypadku podania nieprawidłowych informacji we wniosku o świadectwo kierowcy jest tylko i wyłącznie cofnięcie tego dokumentu, podczas gdy właściwa interpretacja powołanych norm powinna prowadzić Sąd pierwszej instancji do odmiennych wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej zostały podniesione jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.)
Odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wymaga przypomnienia, że kierowca, który jest obywatelem państwa spoza Unii Europejskiej i Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chcący zawodowo na terenie RP wykonywać transport drogowy zgodnie z art. 32a i art. 39f ust. 3 u.t.d. zobowiązany jest do posiadania świadectwa kierowcy wydanego w myśl art. 32b ust. 1 u.t.d. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Istotne jest, że możliwość skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy spełniają wymogi do wydania przedsiębiorcy świadectwa kierowcy zapewnia art. 32f ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym, GITD może w każdym czasie wezwać przedsiębiorcę posiadającego świadectwo kierowcy do przedstawienia dokumentu potwierdzającego spełnianie wymagań, o którym mowa w art. 32b ust. 5 tego aktu (w pkt 1 -5 wymienia: kopię licencji wspólnotowej, zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz spełnieniu przez kierowcę wymagań, o których mowa w art. 39a, kserokopię dokumentu tożsamości, kserokopię prawa jazdy, kserokopię dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie społeczne kierowcy). Z kolei art. 39a u.t.d. w ust. 1 wyszczególnia wymagania, jakie musi spełniać kierowca, aby został zatrudniony: musi posiadać odpowiedni wiek i prawo jazdy o określonych kategoriach (pkt 1 i 2), brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3, stwierdzanych orzeczeniami lekarskimi); brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4, stwierdzanych orzeczeniami psychologicznymi); uzyskaną kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną (pkt 5), ukończone szkolenie okresowe (pkt 6, potwierdzone świadectwem kwalifikacji zawodowej potwierdzającym ukończenie szkolenia okresowego).
Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d., który zawiera w swojej treści warunki przesądzające o możliwości zatrudnienia kierowcy przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy, nie odnosi się ani do rodzaju badań, ani do kwalifikacji osób je przeprowadzających, a wskazuje jedynie, że osoba zatrudniona na stanowisku kierowcy ma nie mieć przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Obowiązek strony uzyskania i posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy dla D. H. wynikał nie tylko z art. 32b ust. 2 w zw. z ust. 5 u.t.d., ale i z art. 39l u.t.d., który w ust. 1 w pkt 1 nakłada na przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązek kierowania kierowców na szkolenia okresowe, badania lekarskie i psychologiczne; w pkt 2 - obowiązek pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych; w pkt 3 - obowiązek przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii wymienionej dokumentacji. Powyższe przepisy, określają obowiązki przedsiębiorstw, o których mówi art. 32a u.t.d., występujących o świadectwo kierowcy w trybie art. 32b u.t.d. dla zatrudnianych kierowców niebędących obywatelami państwa członkowskiego UE.
Nie ma zatem racji skarżący podnosząc, że przepis art. 32f ust. 1 u.t.d. nie pozwalał żądać od niej przedstawienia orzeczenia lekarskiego. Świadectwo kierowcy wydawane w trybie art. 32b u.t.d. stanowi bowiem urzędowe potwierdzenie, że kierowca spełnia wymagania określone m.in. w art. 39a u.t.d. Należy zauważyć, że art. 5 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia 1072/2009 stanowi, iż każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1, czyli zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w danym państwie członkowskim.
Trafnie podnosi organ, że świadectwo kierowcy jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone. Dokumenty urzędowe korzystają bowiem ze szczególnej mocy dowodowej, jako że stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Inne organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Wydanie świadectwa kierowcy oznacza zatem stwierdzenie przez uprawniony organ, że prawdą jest, że kierowca spełnia wymagania określone w art. 39a u.t.d. Niespełnianie zaś warunków stanowiących podstawę do wydania świadectwa kierowcy, albo podanie nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy oznacza nic innego jak to, że wydane w takich okolicznościach świadectwo kierowcy potwierdza nieprawdę
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro w prawie wspólnotowym sankcją za nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy jest cofnięcie tego dokumentu, to organ nie mógł ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku. Powyższe stanowi bowiem sankcję nakładaną w przypadku poważnego naruszenia, do którego to przypadku odwołuje się ust. 3 art. 32f ustawy. Zdaniem WSA w Warszawie, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie zajmowało się zaś tą kwestią.
Natomiast skarżący kasacyjnie organ wskazując w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 32f ust. 2 i ust. 3, art. 32 b ust. 5 pkt 2 u.t.d., art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 7, art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1072/2009, pkt 12 i pkt 25 preambuły rozporządzenia 1072/2009 jest zdania, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że przepisy krajowe są niezgodne ze wskazanym rozporządzeniem unijnym.
Odnosząc się do powyżej przedstawionej spornej kwestii przypomnieć należy, że zgodnie z art. 32f ust. 2 u.t.d., w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na: 1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub 2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy - właściwy organ, o którym mowa w art. 32b, cofa świadectwo kierowcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku.
W myśl art. 7 ust. 2 lit. a) rozporządzenie nr 1072/2009, właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz: a) przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1; lub b) podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.
Do zastosowania surowszej sankcji dochodzi w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Przepis ten stanowi, że w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak: a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców; b) cofnięcie świadectw kierowców; c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu; d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej; e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej.
Istotne jest, iż państwa członkowskie na mocy pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009 zostały zobowiązane do podjęcia działań niezbędnych do wykonania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji.
Zgodzić się należy z organem, iż w ryzyko utraty świadectwa kierowcy, które na skutek złożenia nieprawdziwego oświadczenia zostało uzyskane przez przedsiębiorcę nielegalnie, nie oznacza żadnej realnej straty po stronie przedsiębiorcy, a tym samym pokusa pozyskiwania świadectw kierowcy, pomimo niespełnienia przez kierowców ustawowych warunków zatrudnienia i kształcenia zawodowego może okazać się ogromna. Cofnięcie świadectwo kierowcy nie stanowiłoby skutecznej bądź odstraszającej sankcji. Przedsiębiorca na skutek niezgodnego z prawem uzyskania świadectwa kierowcy traci jedynie ten dokument, który przy założeniu, że przedsiębiorca podałby prawdziwe informacje, nie mógłby w ogóle być wydany.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. W myśl zaś art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
- na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
- na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Stosownie do treści art. 5 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.
Treść powyższych przepisów koresponduje z pkt 12 preambuły rozporządzenia 1072/2009 zgodnie, z którym świadectwo kierowcy ustanawia się w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz.
Wydaje się zasadnym uznanie, że przepis art. 32f ust. 2 u.t.d. realizuje zawarty w art. 5 ust. 7 rozporządzenia 1072/2009 nakaz podjęcia przez państwa członkowskie właściwych środków mających na celu zapewnienie niezwłocznego zwrotu przez przewoźnika świadectwa organom wydającym, w przypadku gdy warunki na których zostało wydane nie będą mogły być spełnione. Natomiast zawieszenie wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku, jest konsekwencją zobowiązania państw członkowskich do podjęcia działań w zakresie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji (pkt 25 preambuły rozporządzenia 1072/2009 r.).
Nie można się zatem zgodzić ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skoro w prawie wspólnotowym sankcją za nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy jest cofnięcie tego dokumentu, to organ nie może ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku.
Podkreślić należy, że literalne brzmienie art. 12 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009 wskazuje, że sankcje określone w tym przepisie muszą zostać nałożone w przypadku poważnego naruszenia, przy czym za poważne naruszenie ustawodawca nakazuje uznać wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców. Pozyskiwanie świadectwa kierowcy w sytuacji niespełnienia warunków stanowiących podstawę jego wydania lub na skutek podania nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy, stanowi o niewłaściwym wykorzystywaniu przez przedsiębiorcę tego świadectwa. Jak zauważa się w orzecznictwie niewłaściwie wykorzystywanie świadectwa kierowcy poprzez niespełnienie warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy, prowadzi do bardzo poważnego naruszenia polegającego na przewozie towarów bez ważnego świadectwa kierowcy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt. VI SA/Wa 2196/21).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny - uznając, że skarga kasacyjna GITD jest zasadna na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz oddalił skargę.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.