II GSK 68/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. Sp. z o.o. za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Urządzenie kontrolne zarejestrowało przejazd pojazdu, mimo że spółka twierdziła, iż środki na koncie zostały doładowane przelewem, który jednak nie został zaksięgowany na czas z powodu opóźnień w systemie viaTOLL. Spółka dokonała kolejnego doładowania gotówką po stwierdzeniu naruszenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę 1500 zł, uznając brak należytej staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA i decyzję GITD. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na zarzutach naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 9a dyrektywy 1999/62/WE. Sąd uznał, że wymóg proporcjonalności sankcji wynikający z prawa UE stoi na przeszkodzie systemowi nakładania zryczałtowanej kary pieniężnej, która nie uwzględnia wagi naruszenia ani indywidualnych okoliczności sprawy. Kara 1500 zł za przejazd o wartości 3,20 zł została uznana za nieproporcjonalną. NSA wskazał, że opóźnienia w systemie poboru opłat, za które spółka nie ponosiła odpowiedzialności, mogły stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prounijnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności sankcji w prawie UE w kontekście kar administracyjnych za naruszenia związane z opłatami za drogi.
Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień w systemie poboru opłat i nieproporcjonalnie wysokiej kary w stosunku do wartości opłaty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, w sytuacji gdy opóźnienie w zaksięgowaniu środków na koncie wynikało z przyczyn leżących po stronie operatora systemu, jest proporcjonalna i zgodna z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara pieniężna w zryczałtowanej wysokości 1500 zł za przejazd o wartości 3,20 zł, gdy opóźnienie wynikało z przyczyn systemowych, jest nieproporcjonalna i narusza art. 9a dyrektywy 1999/62/WE.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wymóg proporcjonalności sankcji wynikający z prawa UE stoi na przeszkodzie systemowi nakładania zryczałtowanych kar pieniężnych, które nie uwzględniają wagi naruszenia ani indywidualnych okoliczności sprawy. Opóźnienia w systemie poboru opłat, za które strona nie ponosiła odpowiedzialności, mogły stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1 k.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów) i art. 75 § 1 k.p.a. (zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów), miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenia te, w połączeniu z błędną wykładnią prawa materialnego, miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 i 75 k.p.a., wskazując na brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i zaniechanie ich przeprowadzenia. NSA uznał zasadność zarzutów naruszenia prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem wyroku i decyzji.
Przepisy (6)
Główne
u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
Zastosowanie przepisu w zw. z prawem UE wymaga uwzględnienia proporcjonalności sankcji.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady art. 9a
Wymóg proporcjonalności sankcji za naruszenie przepisów dotyczących obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadku znikomej wagi naruszenia lub zaprzestania naruszania prawa.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych środków dowodowych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez oddalenie skargi mimo ewidentnych naruszeń przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara pieniężna była nieproporcjonalna do wartości opłaty i wagi naruszenia. • Prawo UE (art. 9a dyrektywy 1999/62/WE) wymaga proporcjonalności sankcji. • Opóźnienia w systemie poboru opłat nie powinny obciążać strony. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 10, 75 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania prawa materialnego. • Argumenty organu o braku należytej staranności strony.
Godne uwagi sformułowania
wymóg proporcjonalności sankcji stoi na przeszkodzie systemowi sankcji przewidującego nałożenie grzywny o zryczałtowanej wysokości za wszelkie naruszenia • kara pieniężna (art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.) została określona w sztywnej oraz niepozostającej w adekwatnej proporcji do wartości należnej opłaty (3,20 zł) wysokości (1500 zł) • istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb przejęcia skargi do merytorycznego rozpoznania
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności sankcji w prawie UE w kontekście kar administracyjnych za naruszenia związane z opłatami za drogi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień w systemie poboru opłat i nieproporcjonalnie wysokiej kary w stosunku do wartości opłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między sztywnymi przepisami krajowymi a wymogami prawa UE dotyczącymi proporcjonalności kar, co jest istotne dla praktyki prawniczej i interpretacji przepisów.
“Kara 1500 zł za przejazd wart 3,20 zł? NSA staje w obronie kierowców przed nieproporcjonalnymi sankcjami.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.