II GSK 68/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną notariusza E.M. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą zmiany siedziby kancelarii notarialnej ze względu na toczące się postępowanie o odwołanie jej ze stanowiska.
Notariusz E.M. wniosła o zmianę decyzji ostatecznej w części dotyczącej siedziby swojej kancelarii. Minister Sprawiedliwości odmówił, wskazując na toczące się postępowanie dyscyplinarne i postępowanie o odwołanie jej ze stanowiska notariusza jako przesłankę negatywną. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA w wyroku z 27 kwietnia 2006 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w sytuacji postępowania o odwołanie ze stanowiska, nie można mówić o słusznym interesie strony w domaganiu się zmiany siedziby kancelarii.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości. Minister odmówił zmiany ostatecznej decyzji w części dotyczącej siedziby kancelarii notarialnej E.M., powołując się na toczące się postępowania dyscyplinarne i postępowanie o odwołanie jej ze stanowiska notariusza. E.M. zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa o notariacie, w tym brak zebrania pełnego materiału dowodowego i bezprawność zasięgnięcia opinii Rady Izby Notarialnej. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że choć organ błędnie wskazał brak interesu społecznego jako jedyną przesłankę, to jednak zasadnie uznał, iż nie jest celowe wydawanie decyzji o zmianie siedziby w sytuacji postępowania o odwołanie ze stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że art. 155 k.p.a. wymagał rozważenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. Sąd uznał, że w sytuacji toczącego się postępowania o odwołanie ze stanowiska notariusza, nie można mówić o słusznym interesie strony w domaganiu się zmiany siedziby kancelarii, zwłaszcza że postępowanie o odwołanie zakończyło się prawomocnym oddaleniem skargi. NSA uznał również za nietrafne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa o notariacie w zakresie zasięgania opinii samorządu notarialnego, wskazując na logiczne stosowanie tej instytucji również przy zmianie decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji toczącego się postępowania o odwołanie notariusza ze stanowiska, nie można mówić o słusznym interesie strony w domaganiu się zmiany siedziby kancelarii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o odwołanie ze stanowiska notariusza jest ściśle powiązane z wnioskiem o zmianę siedziby kancelarii. W sytuacji, gdy postępowanie o odwołanie zakończyło się prawomocnym oddaleniem skargi, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o zmianę siedziby, gdyż nie można mówić o słusznym interesie strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten zawiera trzy istotne przesłanki do dokonania zmiany ostatecznej decyzji: jedną negatywną - nie sprzeciwiają się takiej zmianie przepisy szczególne i dwie pozytywne - przemawia za tym "interes społeczny" lub "słuszny interes strony".
Prawo o notariacie art. 10
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o notariacie art. 35 § pkt 1
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 11
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 76 § § 3
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 126
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęć 'interes społeczny' i 'słuszny interes strony'. Naruszenie art. 10 i 35 Prawa o notariacie poprzez błędne zastosowanie przepisów dotyczących opinii Rady Izby Notarialnej. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 106 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
nie jest celowe wydanie pozytywnej decyzji o zmianie siedziby kancelarii nie można mówić o słusznym interesie strony w domaganiu się zmiany siedziby kancelarii w toku postępowania o odwołanie jej ze stanowiska notariusza brak było przesłanek do zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. i dokonania zmiany decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza w zakresie wyznaczenia siedziby.
Skład orzekający
Andrzej Kuba
przewodniczący sprawozdawca
Jan Grabowski
sędzia
Jerzy Sulimierski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście wniosków o zmianę decyzji ostatecznych, zwłaszcza gdy toczą się inne postępowania dotyczące strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji notariusza i Prawa o notariacie, ale zasady interpretacji art. 155 k.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak postępowania dyscyplinarne i o odwołanie ze stanowiska mogą wpływać na inne decyzje administracyjne dotyczące wykonywania zawodu. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i notarialnym.
“Postępowanie dyscyplinarne blokuje zmianę siedziby kancelarii notarialnej – NSA wyjaśnia.”
Sektor
usługi prawne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 68/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/ Jan Grabowski Jerzy Sulimierski Symbol z opisem 6172 Notariusze i aplikanci notarialni Hasła tematyczne Zawody prawnicze Sygn. powiązane II SA 4508/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-12-06 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.), Sędziowie NSA Jan Grabowski, Jerzy Sulimierski, Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2004 r. sygn. akt 6 II SA 4508/03 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia kancelarii notarialnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2004 r., sygn. akt. 6 II SA 4508/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej. W uzasadnieniu wyroku między innymi podano, że notariusz E. M w dniu 8 czerwca 2002 r. wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z dnia 5 grudnia 1997 r. nr [...] powołującej E. M. na stanowisko notariusza i wyznaczającej siedziby kancelarii notarialnej w K., w części dotyczącej siedziby kancelarii. Po zasięgnięciu opinii Rady Izby Notarialnej w R., wydanej w trybie art. 106 k.p.a., decyzją z dnia 7 października 2003 r. Minister Sprawiedliwości odmówił dokonania wnioskowanej zmiany decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 grudnia 1997 r. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości wskazał, iż przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia brak interesu społecznego dla dokonania zmiany siedziby. W sytuacji toczonych przeciwko notariusz E. M. postępowań dyscyplinarnych oraz prowadzonego postępowania w sprawie jej odwołania ze stanowiska notariusza nie jest celowe wydanie pozytywnej decyzji o zmianie siedziby kancelarii. Decyzją z dnia 29 października 2003 r. Minister Sprawiedliwości, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, iż prowadzone przeciwko E. M. postępowania dyscyplinarne i postępowanie o odwołanie ze stanowiska notariusza pozostają, wbrew twierdzeniom strony, w ścisłym związku z decyzją odmawiającą zmiany siedziby kancelarii notarialnej. Nie jest bowiem celowe wydanie decyzji zmieniającej siedzibę kancelarii, skoro zostało wszczęte postępowanie o odwołanie ze stanowiska notariusza. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. M. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Ministra Sprawiedliwości, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 106 oraz art. 155 k.p.a., a także art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369), podnosząc, iż organ administracji, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie zebrał pełnego materiału dowodowego, przez co podjął decyzję noszącą cechy dowolności. Podniosła także, iż nie zapewniono jej, jako stronie postępowania, możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie, a ponadto, że zasięgnięcie opinii Rady Izby Notarialnej w R. było bezprawne, ponieważ art. 35 pkt 1 Prawa o notariacie nie upoważnia rady właściwej izby notarialnej do wydawania opinii w sprawie zmiany siedziby kancelarii notarialnej. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego, dlatego też sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w tym artykule przesłanek ustawowych. W ocenie Sądu I instancji, Minister Sprawiedliwości nie przekroczył dozwolonych granic uznania administracyjnego. Wprawdzie podejmując decyzję organ I instancji błędnie uznał, iż brak jest interesu społecznego jako niezbędnej przesłanki dla zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., podczas gdy przepis ten alternatywnie wskazuje interes społeczny i słuszny interes strony jako jedną z podstaw zmiany decyzji, to jednak w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Minister Sprawiedliwości wydając decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w granicach uznania administracyjnego, zasadnie uznał, iż wobec wszczętego postępowania związanego z odwołaniem E. M. ze stanowiska notariusza nie jest celowe wydawanie decyzji o zmianie siedziby kancelarii notarialnej. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej w kwestii braku zapewnienia jej możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Uznał także za niezasadny zarzut bezprawności zasięgnięcia przez organ opinii rady izby notarialnej, wskazując, iż zgodnie z art. 10 Prawa o notariacie notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Skoro decyzja w zakresie zmiany siedziby kancelarii notarialnej jest zmianą pierwotnie wydanej decyzji, dla której niezbędna jest opinia, to a contrario taka zgoda jest niezbędna w przypadku zmiany siedziby kancelarii notarialnej. Nie stoi to w sprzeczności z art. 35 pkt 1 Prawa o notariacie, gdyż do zadań rady izby notarialnej należy opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy i asesorów notarialnych, a zatem opinia ta dotyczy zarówno samego powołania notariusza, jak i wyznaczenia jego siedziby. W skardze kasacyjnej E. M. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub uwzględnienie skargi kasacyjnej w części obejmującej postanowienie Rady Izby Notarialnej w R. z dnia 20 sierpnia 2003 r. Nr [...] z powodu istnienia powagi rzeczy osądzonej, uchylenie w tej części zaskarżonego wyroku i stwierdzenie w tej części nieważności ww. postanowienia na podstawie art. 193 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przy zastosowaniu art. 126 k.p.a., natomiast co do pozostałej części - uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w pozostałej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przy zastosowaniu art. 185 §1 p.p.s.a, bądź po uwzględnieniu skargi kasacyjnej w całości, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o stwierdzeniu w całości nieważności zaskarżonej decyzji i (lub) decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła: A.I. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez nieprawidłowe odczytanie treści przepisu w odniesieniu do użytych w art. 155 k.p.a. pojęć o charakterze materialnoprawnym, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony, stanowiących podstawy prawne rozstrzygnięcia, błąd orzeczenia polegający na mylnym zrozumieniu treści i znaczenia prawa oraz na niezrozumieniu intencji ustawodawcy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, iż Sąd I instancji nie ocenił pod względem legalności działań Ministra Sprawiedliwości w zakresie prawa skarżącej do efektywnego wykonywania zawodu notariusza. Błędnie ustalając treść, znaczenie i sposób podejmowania rozstrzygnięcia uznaniowego, Sąd wydał orzeczenie dowolne, naruszające granice uznania administracyjnego określone w podlegającym jego kontroli art. 155 w zw. z art. 7 k.p.a. Pomimo takiego obowiązku, Sąd nie dokonał konkretyzacji w sprawie pojęcia "interesu społecznego" i nie poddał tej wady prawnej zaskarżonej decyzji ocenie negatywnej. Pomijając obligatoryjny element rozstrzygania, jakim było rozważenie kwestii słusznego interesu strony, Sąd nie był w stanie zważyć proporcji między tym interesem a interesem społecznym, co uniemożliwia weryfikację zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła także bezpodstawność posłużenia się przez Sąd pojęciem "niecelowości" orzekania o przeniesieniu siedziby kancelarii do innej miejscowości wobec wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska notariusza, które nie jest przesłanką orzekania ustanowioną w dyspozycji art. 155 k.p.a. Skarżąca dodatkowo podniosła, iż Sąd I instancji dokonując wadliwej wykładni art. 155 k.p.a., nie ocenił merytorycznie sprawy z punktu widzenia innych przepisów o charakterze ogólnym, które miały zastosowanie w sprawie: 1) art. 65 w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa skarżącej do wolności wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, 2) art. 15 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, stanowiącego, iż każdy ma prawo pracować i wykonywać swobodnie wybrany przez siebie, bądź zaakceptowany zawód, 3) zasad Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w tym: a) zasady proporcjonalności - zapewniającej zachowanie właściwej równowagi między ochroną ogólnego interesu społecznego a ochroną podstawowych praw jednostki, przy przywiązaniu szczególnej wagi do poszanowana podstawowych praw jednostki, b) zasady efektywności - nakazującej organom stosującym prawo stworzenie skutecznej ochrony podstawowych praw człowieka, w tym prawa do wykonywania zawodu, ponieważ Konwencja gwarantuje nie prawa teoretyczne, czy iluzoryczne, lecz prawa, które są praktyczne i skuteczne, a skoro tak, to efektywność prawa dotyczy również prawa krajowego sensu stricte, c) zasady skutecznej ochrony sądowej - zgodnie z którą każdy musi mieć możliwość skorzystania z efektywnego środka ochrony prawnej przed właściwym sądem krajowym, d) zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, zasady subsydiarności, zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w krajowych porządkach prawnych - ustanawiające państwo - stronę Konwencji jako zasadniczego gwaranta praw podmiotowych; A.II. Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 10 i art. 35 pkt 1 ustawy Prawo o notariacie na skutek popełnienia błędu w subsumpcji, polegającego na wadliwym powiązaniu konkretnego stanu faktycznego wyrażonego w każdym z tych przepisów z abstrakcyjnym stanem faktycznym wyrażonym w każdej z hipotez ww. norm prawnych, co w konsekwencji skutkowało zastosowaniem w sprawie niewłaściwych przepisów prawa materialnego w sprawie zmiany siedziby kancelarii notarialnej. Naruszając rażąco dyrektywy wykładni gramatycznej, funkcjonalnej i systemowej Sąd nieprawidłowo zinterpretował przywołane przepisy Prawa o notariacie, przyjmując, iż ustawodawca nadał radom właściwych izb notarialnych kompetencję do opiniowania spraw dotyczących zmiany siedziby kancelarii notarialnej. Przepis art. 10 Prawa o notariacie posługuje się pojęciem "wniosek osoby zainteresowanej", który nie może być utożsamiany ze "zgodą" strony na zmianę decyzji. Zasadność poglądu odmawiającego przypisania radom uprawnień tego rodzaju potwierdza ponadto dyspozycja art. 35 pkt 1 w związku z art. 76 § 1 i § 3 Prawa o notariacie. B. Naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie: 1) art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - dalej: p.u.s.a, przez ograniczenie przez Sąd bez podstawy prawnej zakresu swojej kognicji w stosunku do funkcji nałożonej przez ustawodawcę sądownictwu administracyjnemu i w istocie rzeczy niedokonanie wszechstronnej oceny konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego, co skutkuje nierozpoznaniem sprawy sądowoadministracyjnej w znaczeniu nadanym przepisem art. 1 p.p.s.a., której przedmiotem była zmiana siedziby kancelarii notarialnej, stanowiąca w dacie rozstrzygania przez Ministra Sprawiedliwości prawo podmiotowe (prawo nabyte), przysługujące skarżącej na mocy decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a., który stanowi, iż wojewódzki sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności z prawem aktu administracyjnego tylko na gruncie stanu faktycznego i stanu prawnego, który istniał w chwili podjęcia tego aktu i stanowił jego podstawę faktyczną. Sąd administracyjny, jako sąd niedziałający z zasady reformatoryjnie, nie jest uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji, bo nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito. 3) art. 134 § 1 p.p.s.a ustanawiającego zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, co oznacza, iż ustawodawca stworzył tym sądom bardzo szerokie możliwości kontroli administracji publicznej w celu udzielenia przez te sądy wszechstronnej ochrony prawnej skarżącym i orzeczenie wprost i wyłącznie o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Sąd I instancji bezprawie uznał, iż niecelowość działania administracji publicznej podlega ocenie sądownictwa administracyjnego i bezprawnie pominął fakt, iż weryfikacja przez te sądy aktów administracyjnych odbywa się tylko z punktu widzenia legalności działania administracji, a ocenie podlega działanie organów przy stosowaniu norm prawnych. 4) art. 106 k.p.a., ponieważ brak było podstawy prawnej do zastosowania tego przepisu i w konsekwencji do wyrażania opinii przez Radę Izby Notarialnej w R. w przedmiocie zmiany siedziby kancelarii notarialnej, z uwagi na brak przepisu materialnego, który mógłby stanowić prawną podstawę działania tego organu samorządu zawodowego w toku postępowania administracyjnego. 5) art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 i art. 106 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności w całości postanowienia Rady Izby Notarialnej w R. z dnia 20 sierpnia 2003 r. Nr 43/03 lub/j/ art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności w całości zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, przy zastosowaniu w obu przypadkach art. 135 i art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. W podsumowaniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że Sąd I instancji zaniechał oceny całego procesu tzw. opiniowania rozstrzygnięcia przez Radę Izby Notarialnej w R. z punktu widzenia nadużycia prawa, albowiem nadużycie prawa w tym zakresie polegało na: 1) nierzetelnym zbadaniu akt sprawy, co stanowiło przyczynę pozostawienia w obrocie prawnym nieważnego postanowienia i mogącej nosić również te cechy zaskarżonej decyzji wydanej w trybie art. 127 § 3 k.p.a., jak również bezpośrednio ją poprzedzającej, 2) uznaniu prawa Rady Izby Notarialnej w R. do opiniowania zmiany siedziby kancelarii notarialnej, pomimo oczywistego braku kompetencji w tym zakresie, 3) uznaniu za dopuszczalne szkodliwego dla ochrony prawa nabytego skarżącej bezprawnego przedłużania postępowania administracyjnego przez Radę Izby Notarialnej w R. podejmującą działania opiniodawcze nie znajdujące umocowania w prawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy zarzucie naruszenia prawa materialnego chodzi o wadliwe rozumienie normy prawnej do bezspornego stanu faktycznego sprawy bądź o błędne posłużenie się nią w sprawie, w której nie ma ona zastosowania. Przy drugiej podstawie skargi kasacyjnej chodzi natomiast o naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, powodujące z reguły uchybienia zaistniałe przed wydaniem orzeczenia sądowego, również wskutek błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania normy prawa procesowego. Skarżąca podnosząc w pierwszej kolejności zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 155 k.p.a. w zakresie jego pojęć o charakterze materialnoprawnym, tj. interesu społecznego i "słusznego interesu strony", błędnie umieściła ten zarzut w podstawie naruszenia prawa materialnego, gdyż przepis art. 155 k.p.a. niewątpliwie należy do kategorii przepisów postępowania administracyjnego, chociażby z uwagi umieszczenia go w kodeksie postępowania administracyjnego. Na użytek tej sprawy, bez względu na to jak przepis art. 155 k.p.a. zostanie zakwalifikowany, to niewątpliwie miał on zastosowanie w tej sprawie, gdyż decyzja o zmianie decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej, podejmowana na podstawie art. 10, 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (jedn. tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 z późn. zm.) w zakresie przeniesienia siedziby kancelarii notarialnej do innego miasta podlega trybowi z art. 155 k.p.a. Należy zauważyć, że przepisy prawa o notariacie nie regulują samodzielnie instytucji zmiany siedziby kancelarii notarialnej i dlatego należy posługiwać się przy rozstrzyganiu wniosków o zmianę decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza w zakresie zmiany siedziby przepisem art. 155 k.p.a. Przepis ten zawiera trzy istotne przesłanki do dokonania zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, a mianowicie jedną negatywną - nie sprzeciwiają się takiej zmianie przepisy szczególne i dwie pozytywne - przemawia za tym "interes społeczny" lub "słuszny interes strony". Należy zgodzić się ze skarżącą, że nie tylko interes społeczny może stanowić przesłankę do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., ale również taką samodzielną przesłanką jest "słuszny interes strony" i że w tym zakresie wystąpiły braki w argumentacji uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. należy odnieść do bezspornie ustalonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a w szczególności do faktu, że wniosek o zmianę decyzji w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii rozpatrywany był przez organ w czasie, kiedy jednocześnie toczyło się postępowanie administracyjne o odwołanie skarżącej ze stanowiska notariusza w trybie stosownych przepisów prawa o notariacie, które to postępowanie zakończyło się ostateczną decyzją o odwołaniu skarżącej z funkcji notariusza, prawomocnie potwierdzonej wyrokami sądów administracyjnych w obu instancjach (vide wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. akt II GSK 62/05). Zatem trudno mówić o słusznym interesie strony w domaganiu się zmiany siedziby kancelarii w toku postępowania o odwołanie jej ze stanowiska notariusza, czyli w postępowaniu o uchylenie decyzji, która miałaby być zmieniona w sprawie o przeniesienie siedziby kancelarii. Należy zauważyć, że postępowanie o odwołanie skarżącej ze stanowiska notariusza było oparte na przesłankach zawinionych przez skarżącą (w wyniku kilku postępowań dyscyplinarnych). W tej sytuacji uwzględnienie wniosku o zmianę decyzji w zakresie siedziby kancelarii nie spełniałoby również przesłanki słusznego interesu strony, z podkreśleniem w tym przypadku na pojęcie "słuszny", czy usprawiedliwiony okolicznościami sprawy i akceptowany w świetle obowiązującego porządku prawnego, również z punktu widzenia interesu społecznego. Dlatego też mimo powyższych mankamentów argumentacji Sądu I instancji i posłużenie się pojęciem "niecelowości", której nie zawiera dyspozycja przepisu art. 155 k.p.a., należałoby odnieść się nie tylko do interesu społecznego, ale również do słusznego interesu strony i brak szczegółowego omówienia rozumienia pojęcia słusznego interesu strony nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia przepisów art. 155 k.p.a. Należy stwierdzić, że w świetle ustalonego stanu faktycznego, który jest bezsporny w zakresie jednoczesnego prowadzonego postępowania o odwołanie skarżącej ze stanowiska notariusza, brak było przesłanek do zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. i dokonania zmiany decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza w zakresie wyznaczenia siedziby. Pozostałe zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów art. 10 i 35 prawa o notariacie i art. 106 k.p.a. poprzez zasięganie opinii samorządu notarialnego odnośnie zmiany siedziby kancelarii, mimo że taki obowiązek jej zdaniem istnieje w odniesieniu jedynie do powołania na stanowisko notariusza, art. 10 prawa o notariacie należało uznać za nietrafny. Prawidłowo bowiem przyjął Sąd I instancji, że skoro wymagana jest opinia samorządu notarialnego w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej na podstawie art. 10 prawo o notariacie w trybie art. 106 k.p.a., to całkowicie logicznym jest stosowanie tej instytucji zasięgania opinii w przypadku zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Pogląd ten nie budził wątpliwości w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można mówić również o naruszeniu przepisów art. 65 w zw. z art. 32 Konstytucji RP oraz art. 15 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, czy też zasad Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, gdyż zasada swobody wykonywania zawodu doznaje szeregu ograniczeń, które są przewidziane w ustawach zwykłych danego porządku prawnego krajowego, jeśli są one zgodne z Konstytucją. Skarżąca podnosiła w swej skardze również cały szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania mogących jej zdaniem mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które w zasadzie sprowadzały się do kwestionowania ustaleń Sądu, co do wpływu toczącego się postępowania administracyjnego o odwołanie skarżącej ze stanowiska notariusza na rozstrzygnięcie jej wniosku o zmianę siedziby kancelarii w trybie art. 155 k.p.a. Związek tych spraw jest niewątpliwy i został wykazany zarówno w postępowaniu administracyjnym i sądowym, gdyż oczywistym jest, że nie ma możliwości zmiany decyzji w zakresie siedziby po odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza, co oznacza utratę bytu decyzji, która miałaby być zmieniona. Natomiast fakt, że w momencie orzekania przez organ oraz Sąd I instancji w niniejszej sprawie decyzja o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza była jeszcze nieprawomocna, nie przesądza obecnie, że zaskarżona decyzja odmawiająca przeniesienia siedziby kancelarii była zgodna z prawem i nie mogła być uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tym bardziej nie może być uchylona obecnie kiedy sprawa odwołania skarżącej ze stanowiska notariusza została ostatecznie zakończona również w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez prawomocne oddalenie skargi od decyzji odwołującej ją ze stanowiska notariusza. Dlatego też gdyby nawet wystąpiły pewne uchybienia w postępowaniu administracyjnym, czy też przed sądem I instancji, to niewątpliwie nie mogły mieć one wpływu na wynik sprawy. Skoro zatem brak było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, należało orzec jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI