II GSK 677/10

II GSK 677/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Czaja
Magdalena Bosakirska
Zofia Przegalińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Lu 641/09 - Wyrok WSA w Lublinie z 2010-01-29
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
§ 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 58, art. 59, art. 63 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 33b
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 641/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 641/09, oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Relacjonując przebieg postępowania administracyjnego Sąd pierwszej instancji podał, że 1 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynął wniosek M. K. o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z [...] lutego 2006 r. przyznał skarżącemu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana w okresie kolejnych 5 lat z następującymi zastrzeżeniami: 1) kwota płatności miała być przeliczana z kwoty ustalonej w euro, a jej wysokość w złotych w kolejnych latach mogła ulec zmianie, 2) zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm., dalej: rozporządzenie), warunkiem wypłaty płatności w czwartym i piątym roku miało być zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie w ciągu 7 dni po upływie tego terminu oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z załącznikiem w postaci dokumentu potwierdzającego zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia.
W dniu 20 listopada 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynęło oświadczenie M. K. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z [...] maja 2009 r. orzekł o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego w 4 i 5 roku, uzasadniając ją niezłożeniem w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, decyzją z [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz złożył właściwemu kierownikowi biura powiatowego Agencji, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust.1).
Organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie wypłata płatności dla gospodarstwa niskotowarowego M. K. w trzecim roku realizacji planu nastąpiła 21 kwietnia 2008 r., w związku z tym termin na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął 21 października 2008 r. Ostatecznym terminem na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 28 października 2008 r., natomiast oświadczenie skarżącego wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w C. w dniu 20 listopada 2008 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia) jest terminem prawa materialnego, nie podlega przywróceniu i jako taki nie może być przez organy prowadzące postępowanie modyfikowany. W związku z tym uznał, że w sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając skargę M. K. zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego w kwestii uznania siedmiodniowego terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego za termin prawa materialnego. Zgodnie z treścią § 9 ust. 1 rozporządzenia, sankcją za niedopełnienie powyższych obowiązków jest wstrzymanie wypłaty płatności w czwartym i piątym roku.
Sąd I instancji stwierdził, że nie ma podstaw do utożsamiania niewykonania obowiązku terminowego złożenia oświadczenia z wystąpieniem okoliczności umożliwiających realizację samych przedsięwzięć, o których mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia i złożeniem w tym przedmiocie oświadczenia. Skarżący nie powołuje się na zaistnienie okoliczności, które uniemożliwiły mu realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, stwierdzając jedynie, że stan zdrowia uniemożliwił mu wykonanie obowiązku w zakresie terminowego złożenia oświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że decyzja o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego precyzyjnie informowała o terminie określonym w § 8 rozporządzenia oraz wskazywała, ze warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju, nie później jednak niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w ciągu 7 dni po upływie tego terminu. Skarżący przy składaniu przedmiotowego wniosku oświadczył, iż znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Odnośnie argumentacji skarżącego, iż prawo krajowe jest bardziej rygorystyczne niż prawo wspólnotowe, Sąd I instancji podniósł, że rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r. określiło szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstwa niskotowarowych, a sposób określenia tych warunków nie wykracza poza ustawową regulację. Szczegółowy tryb przyznawania pomocy w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich uregulowany jest w przepisach krajowych poszczególnych państw, w związku z czym nie można mówić o większym rygoryzmie przepisów krajowych, w sytuacji, gdy materii tej nie regulują przepisy wspólnotowe.
M. K. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 33b ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, z którego wynika, że pomoc dla gospodarstw niskotowarowych służyć ma złagodzeniu skutków transformacji sektora wiejskiego w związku z otwarciem na konkurencję w ramach wspólnego rynku. Szczegółowe kryteria ustanowione w prawie krajowym powinny przyczyniać się do realizacji celów, a wszelkie ograniczenia powinny zapobiegać ryzyku wypłaty nienależnych środków, a nie ich pozbawiać w wyniku uchybień terminu. Skarżący wprawdzie nie dotrzymał terminu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o dopłatę oraz planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jednakże spełnił warunki do wypłaty płatności. Otrzymane środki przeznaczył na rozwój ekonomiczny i gospodarczy swojego gospodarstwa rolnego, a także zakupił kombajn zbożowy oraz przekwalifikował swoje gospodarstwo z tradycyjnego na ekologiczne. Prawo unijne nie określa terminu na złożenie przedmiotowego oświadczenia i planu, a jedynie wskazuje warunki do otrzymania dopłat do gospodarstwa. Skarżący wymagane warunki w całości spełnił. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że prawo krajowe nie może być bardziej rygorystyczne od prawa wspólnotowego, tym bardziej, że środki, które podlegają wypłacie są środkami unijnymi, a nie krajowymi. Ponadto, powołując się na zasady współżycia społecznego stwierdził, że winny one zadecydować o wypłacie dopłaty, a nie o wstrzymaniu jej czwartej i piątej raty.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ani ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, ani rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie przewidują sytuacji, w której organy – dysponenci przedmiotowych środków finansowych uprawnieni byliby do odmowy przyznania płatności w sytuacji spełnienia przez wnioskodawcę wszystkich warunków formalnych. Co prawda oświadczenie skarżącego o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego zostało złożone 20 listopada 2008 r., czyli z przekroczeniem terminu określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., jednakże zdaniem autora skargi kasacyjnej, nie można przyjmować, że wniosek o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego podlega tak rygorystycznej formalizacji oraz że wszelkie jego uzupełnienia są niedopuszczalne, w tym złożenie go w terminie późniejszym.
Zdaniem skarżącego, jedynym kryterium merytorycznym powinno być zrealizowanie zadania, a złożenie oświadczenia po terminie określonym przepisami prawa krajowego nie może mieć negatywnych skutków w postaci wstrzymania płatności.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 33b ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Pomoc dla gospodarstw powinna ułatwiać i wspierać restrukturyzację gospodarstw o niskim potencjale ekonomicznym, a szczegółowe kryteria ustanowione w prawie krajowym powinny przyczyniać się do realizacji tych celów, zaś wszelkie ograniczenia powinny wynikać z zapobiegania wypłaty nienależnych środków. Przepisy krajowe należy zatem interpretować w ten sposób, by utrzymać zasadę proporcjonalności obciążeń bądź ograniczeń w stosunku do celów uzasadniających te obciążenia oraz by zapewnić możliwie pełną realizację założeń przyświecających prawu wspólnotowemu.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że normę z § 8 ust. 2 przytoczonego rozporządzenia, warunkująca wypłatę dwóch ostatnich rat płatności od dochowania krótkiego, siedmiodniowego terminu do złożenia wymaganych dokumentów, należy ocenić jako nieproporcjonalnie restrykcyjną, jeżeli bezwzględnie uniemożliwiałaby ona uzyskanie ostatnich rat w przypadku przekroczenia terminu. Restrukturyzacja gospodarstw z pomocą środków unijnych nie powinny być uzależnione wyłącznie od ściśle formalnych warunków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zasługuje na uwzględnienie z niżej podanych przyczyn.
Istota problemu występującego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, do określenia charakteru prawnego terminu, o jakim mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia do złożenia przez producenta rolnego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz skutków naruszenia wspomnianego terminu.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w zaskarżonej decyzji, a za nim również Sąd I instancji przyjęli, że termin do złożenia oświadczenia jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, a w konsekwencji jego niedotrzymanie stanowi podstawę do wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
Problematyka związana z charakterem prawnym omawianego oświadczenia była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W orzecznictwie tych sądów w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że siedmiodniowy termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku nie jest terminem materialnym (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 81/10, wyrok NSA z 2 marca 2011, sygn. akt II GSK 289/10, wyrok WSA w Kielcach z 8 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 718/08 oraz z 27 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 204/09).
Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Upływ terminu materialnego skutkuje wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym.
Wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia jest niewątpliwie skutkiem w ramach administracyjnego stosunku materialnego kształtującego prawa i obowiązki strony. W myśl powołanego przepisu skutek ten następuje, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia. Wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego będzie miało miejsce gdy nie zostanie zrealizowane przedsięwzięcie zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego lub nastąpi po terminie określonym w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, albo gdy producent rolny nie złoży oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zaznaczyć należy, że termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego określony został w § 8 ust. 2 rozporządzenia, do którego nie odwołuje się § 9 ust. 1 rozporządzenia, a zatem jego niezachowanie nie może powodować konsekwencji w ramach administracyjnego stosunku materialnego kształtującego prawa i obowiązki strony. W związku z tym należało podzielić stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że nie jest on terminem materialnym.
W powołanych już wyrokach sądów administracyjnych termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego kwalifikowany był jako termin procesowy. W motywach Sądy zauważały, że terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania, a jego uchybienie powoduje nieskuteczność czynności procesowej. Według stanowiska wyrażanego w powołanych wyrokach, złożenie oświadczenia, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy traktować jako czynność procesową inicjującą postępowanie dotyczące wypłaty przyznanej już wcześniej decyzją płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty. Oświadczenie stanowi formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 i 2 k.p.a. W przypadku uchybienia terminu do jego złożenia strona jest pozbawiona możliwości skutecznego dokonania czynności. Zaś z uwagi na to, że termin określony w § 8 ust. 2 jest terminem procesowym mają do niego zastosowanie przepisy art. 58 i 59 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu ani o materialnym, ani też o procesowym charakterze terminu do złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego z następujących przyczyn:
Z istoty rzeczy czynności procesowe są podejmowane w ramach postępowania administracyjnego. Pod pojęciem postępowania administracyjnego na ogół rozumie się regulowany przez prawo procesowe ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej.
W przypadku pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych rozstrzygnięcia w formie decyzji wymaga: przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (§ 6 rozporządzenia), wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty (§ 9 w związku z § 13 rozporządzenia) oraz wstrzymanie i zwracanie tej płatności (§ 10 w związku z § 13 rozporządzenia). O ile przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje w drodze decyzji, kończącej postępowanie administracyjne w tej sprawie, to wypłata płatności w kolejnych latach jest czynnością organu podejmowaną poza sformalizowanym postępowaniem administracyjnym. Do czynności związanych z wypłatą poszczególnych transzy płatności, podejmowanych przez organ i beneficjenta płatności nie mają więc zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tej przyczyny nie można zgodzić się z poglądem wyrażanym w powołanych orzeczeniach, że oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jest czynnością procesową inicjującą postępowanie dotyczące wypłaty przyznanej wcześniej płatności, do którego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Złożenie wspomnianego oświadczenia stanowi jeden z warunków wypłaty płatności w czwartym i piątym roku jej wypłaty, lecz nie wszczyna ono postępowania administracyjnego w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji. W wiążącym w rozpoznawanej sprawie stanie prawnym nie przewidziano bowiem możliwości rozstrzygania o omawianej wypłacie w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w przypadku, gdy wymagane oświadczenie nie zostanie złożone organ z urzędu wszczyna postępowanie, lecz nie dotyczy ono wypłaty płatności, lecz wstrzymania wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że złożenie oświadczenia, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie jest czynnością procesową, albowiem co do zasady jest składane w chwili, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne, ani takiego postępowania nie inicjuje.
W związku z tym należało przyjąć, że 7 dniowy termin do złożenia oświadczenia, określony w § 8 ust. 2 rozporządzenia nie ma charakteru terminu procesowego, gdyż nie wyznacza on terminu do dokonania czynności procesowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, analizowany termin to termin szczególny przewidziany w rozporządzeniu, który ze względu na skutki jakie wywołuje charakterem najbardziej jest zbliżony do terminu porządkowego. Do istoty terminu porządkowego należy to, że nie powoduje on utraty prawa lub możności dokonania czynności przed właściwym organem.
Jak już wspomniano, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia "Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powinno budzić wątpliwości, że sformułowanie "z zastrzeżeniem ust. 2" dotyczy ust. 2 § 9 rozporządzenia. W związku z tym, naruszenie terminu do złożenia oświadczenia, określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia, nie może stanowić podstawy wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza powołanych przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, że prawodawca w ogóle nie określił skutków niezachowania 7 dniowego terminu do złożenia przez producenta rolnego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Wobec braku podstaw do przyjęcia, że niezachowanie wspomnianego terminu wywołuje jakiekolwiek skutki, należało uznać, że wolą prawodawcy było nadanie temu terminowi charakteru zbliżonego do terminu porządkowego.
Jeżeli zatem beneficjent zrealizował przedsięwzięcie zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w terminie określonym w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, to złożenie oświadczenia w tym przedmiocie z naruszeniem 7 dniowego terminu nie stanowi przesłanki wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty. Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego może być skutecznie złożone także po upływie terminu wskazanego w § 8 ust. 2 rozporządzenia, o ile nastąpi to przed wydaniem przez organ decyzji o jakiej mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie doszło do błędnej wykładni § 9 ust. 1 rozporządzenia, gdyż Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zrozumiał treść powołanego przepisu przyjmując, że jego hipoteza obejmuje również przypadek złożenia oświadczenia wymienionego w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z naruszeniem terminu określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia.
Już tylko na marginesie należy wspomnieć, że w myśl art. 33b rozporządzenia Rady nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej warunkiem uzyskania wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych jest przedstawienie przez rolnika biznes planu, który wykazuje przyszłą ekonomiczną żywotność gospodarstwa, zawiera szczegółowy opis wymaganych inwestycji oraz określenie celów pośrednich i końcowych. Zgodność z biznes planem sprawdzana jest po upływie 3 lat, a w sytuacji, gdy cele w nim określone nie zostały osiągnięte w chwili kontroli, dalsza pomoc nie zostanie udzielona. Podkreślenia zatem wymaga, że stosownie do tego przepisu skarżący zrealizował zadeklarowane w biznes planie inwestycje, wskutek czego nie zachodziła żadna z przesłanek do wstrzymania wypłaty płatności w czwartym i piątym roku. Jest to jedyne słuszne stanowisko, jakie można przyjąć w rozpoznawanej sprawie, zwłaszcza, gdy przyjmie się, że termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jest terminem porządkowym, niepowodującym negatywnych konsekwencji dla rolnika w sytuacji jego przekroczenia. Taką też argumentację przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżony wyrok.