II GSK 675/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą unieważnienia rejestracji pośrednictwa w handlu prekursorami narkotykowymi, uznając brak należytej weryfikacji kontrahentów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Zdrowia o unieważnieniu rejestracji uprawniającej do pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów rozporządzenia WE 273/2004 dotyczących weryfikacji kontrahentów i dokumentacji transakcji. NSA oddalił skargę, uznając, że skarżący nie dopełnił obowiązków należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, a przedstawione deklaracje nie spełniały wymogów formalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Zdrowia o unieważnieniu rejestracji skarżącego w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, będącym prekursorem narkotykowym. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez wadliwą ocenę dowodów, a także naruszenie prawa materialnego (art. 3 ust. 6a w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004) przez błędną wykładnię. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał oba zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że obowiązek zagwarantowania dostarczenia substancji jedynie zarejestrowanemu podmiotowi lub użytkownikowi, który podpisał deklarację, nie jest jedynym obowiązkiem podmiotu obracającego prekursorami. Weryfikacja kontrahenta musi być skuteczna, a w niektórych sytuacjach niezbędne jest pozyskanie dokumentu potwierdzającego rejestrację. Sąd uznał również, że deklaracja klienta sporządzona przez osobę prawną nie na papierze firmowym, a jedynie z pieczęcią, nie spełnia wymogów rozporządzenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżący nie dopełnił należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, a także nieprawidłowo składował i transportował substancję, co nie było jedynie drobnym uchybieniem formalnym. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów p.p.s.a. i rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek ten obejmuje także inne działania, takie jak pozyskanie dokumentu potwierdzającego rejestrację kontrahenta, jeśli jest to celowe lub niezbędne do skutecznej weryfikacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia przepisów rozporządzenia WE 273/2004 nie może ograniczać się do płaszczyzny językowej, a proces weryfikacji kontrahenta musi być prowadzony w oderwaniu od innych przepisów i preambuły rozporządzenia, które nakazują zapobieganie nielegalnemu wykorzystywaniu substancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Rozporządzenie 273/2004 art. 3 § ust. 6
Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych
Rozporządzenie 273/2004 art. 3 § ust. 6a
Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych
Rozporządzenie 273/2004 art. 3 § ust. 6b
Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych
Rozporządzenie 273/2004 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/1013 art. 3 § ust. 5
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/1013 z dnia 25 czerwca 2015 r.
u.p.n. art. 44 § ust. 4
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez wadliwą ocenę dowodów. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 3 ust. 6a w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004) przez błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek zagwarantowania dostarczenia substancji jedynie zarejestrowanemu podmiotowi lub użytkownikowi, który podpisał deklarację, to nie jedyny obowiązek spoczywający na podmiocie gospodarczym proces zmierzający do ustalenia sensu i znaczenia wymienionych przepisów nie może być prowadzony w oderwaniu od innych przepisów tego rozporządzenia, w tym także jego preambuły w ramach weryfikacji tego podmiotu gospodarczego lub użytkownika jest celowe, a niektórych sytuacjach - niezbędne pozyskanie dokumentu potwierdzającego rejestrację wypełnienie deklaracji przez będącego osobą prawną klienta nie na papierze firmowym, a jedynie opatrzonej pieczęcią, nie odpowiada wymogom rozporządzenia nie można z niego wywodzić "obowiązku uzyskiwania zaświadczeń organów rejestracyjnych, ani innych dokumentów" nie było wystarczające wyznaczenie przez skarżącego osoby odpowiedzialnej za handel substancją sklasyfikowaną, sporządzenie pełnej dokumentacji transakcyjnej (umowy, faktury) zmiana miejsca faktycznego przechowywania będącej przedmiotem transakcji substancji sklasyfikowanej nie mogła zostać zakwalifikowana jako jedynie "drobne uchybienie formalne"
Skład orzekający
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Marcin Kamiński
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków podmiotów obracających prekursorami narkotykowymi, w szczególności w zakresie weryfikacji kontrahentów, dokumentacji transakcji oraz wymogów formalnych deklaracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego obrotu prekursorami narkotykowymi na gruncie prawa unijnego i krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy obrotu substancjami kontrolowanymi, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na potencjalne zagrożenia. Interpretacja przepisów UE w praktyce sądowej jest istotna dla przedsiębiorców.
“Nawet pieczątka nie wystarczy: NSA wyjaśnia, jak weryfikować kontrahentów przy obrocie prekursorami narkotykowymi.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 675/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-07-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Marcin Kamiński /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk Symbol z opisem 6046 Inne koncesje i zezwolenia Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Działalność gospodarcza Sygn. powiązane VI SA/Wa 1307/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-20 Skarżony organ Minister Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U.UE.L 2004 nr 47 poz 1 art. 3 ust. 6, art. 3 ust. 6a, art. 4 ust. 1, Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych Dz.U. 2023 poz 259 art. 141 § 4, art. 174, art. 193, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del.WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1307/19 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia 12 kwietnia 2019 r. nr 1/078/2019 w przedmiocie unieważnienia rejestracji uprawniającej do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa handlu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. S. na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 listopada 2019r., sygn. akt VI SA/Wa 1307/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę K. S. na decyzję Ministra Zdrowia z 12 kwietnia 2019 r. nr 1/078/2019 w przedmiocie unieważnienia rejestracji uprawniającej do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu. Minister Zdrowia zaskarżoną w sprawie decyzją unieważnił K. S.(dalej: skarżący), prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...], przyznaną przez Inspektora do Spraw Substancji Chemicznych dnia 9 maja 2017 r. rejestrację prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kat. 2 r. w miejscu prowadzenia operacji tj. [...], zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych (Dz. U. L 47 z 18.2.2004, s. 1, ze zm.). Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze, zm.. dalej: k.p.a.), w zw. z art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1030), art. 3 ust. 6a i 6b rozporządzenia (WE) 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych, oraz art. 3 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1013 z dnia 25 czerwca 2015 r. ustanawiającego przepisy dotyczące rozporządzenia (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prekursorów narkotykowych i rozporządzenia Rady (WE) nr 111/2005 określającego zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków pomiędzy Unią a państwami trzecimi (Dz. Urz. UE. L 2015 Nr 162, str. 33). Wojewódzki Sąd Administracyjny opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę na tę decyzję uznając, że została ona wydana zgodnie z prawem materialnym i procesowym. Skarżący na powyższy wyrok Sądu pierwszej instancji złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.p.s.a. w zw. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie wadliwej oceny dowodów wyrażającej się w przyjęciu, że skarżący naruszył warunki rejestracji, nie dochował aktów staranności przy weryfikacji kontrahenta, nie posiadał wymaganej dokumentacji i nie gwarantuje bezpieczeństwa obrotu bezwodnikiem, podczas gdy zgromadzony materiał wskazywał, że skarżący podjął próby zweryfikowania kontrahenta adekwatne do istniejących możliwości, wywiązał się z ciążących obowiązków, a stwierdzone nieprawidłowości dotyczące składowania bezwodnika miały charakter drobnych uchybień o charakterze formalnym. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię: - art. 3 ust. 6a w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004 wyrażającą się w przyjęciu, że na skarżącym ciążył obowiązek uzyskania także innych dokumentów niż literalnie przewidziane w tym przepisie, - art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004 wyrażającą się w przyjęciu, że zastosowanie formularza deklaracji opatrzonego pieczęcią nagłówkową osoby prawnej nie spełnia wymagań tego przepisu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów skargi. Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał na bezzasadność podniesionych zarzutów kasacyjnych i wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania oraz zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Ponieważ zarzut procesowy został sformułowany w taki sposób, że stanowi w istocie konsekwencję naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymagała uprzedniego odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. oceny prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni przepisów art. 3 ust. 6a w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004. W ocenie NSA obydwa postawione w skardze kasacyjnej zarzuty materialnoprawne nie są zasadne. Z brzmienia art. 3 ust. 6a i art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie rozporządzenia 273/2004 wynika, że zarejestrowany podmiot gospodarczy może dostarczać substancje sklasyfikowane w podkategorii 2A Załącznika I podmiotom gospodarczym lub użytkownikom, którzy również są zarejestrowani i podpisali deklarację klienta wykazującą konkretny sposób lub sposoby wykorzystania substancji sklasyfikowanych, przy czym podmiot gospodarczy musi uzyskać oddzielną deklarację dla każdej substancji. Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że wymienione w art. 3 ust. 6a wymogi muszą zostać spełnione łącznie. Zasadnie także wywiódł, że obowiązek zagwarantowania dostarczenia substancji jedynie zarejestrowanemu podmiotowi lub użytkownikowi, który podpisał deklarację, to nie jedyny obowiązek spoczywający na podmiocie gospodarczym dokonującym obrotu substancjami zarejestrowanymi. Obowiązki i czynności jakie powinny zostać dokonane przez taki podmiot gospodarczy, przykładowo wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wynikają również z innych przepisów i preambuły rozporządzenia WE 273/2004 w ramach argumentacji o potrzebie dokonania skutecznej weryfikacji klienta. Proces zmierzający do ustalenia sensu i znaczenia wymienionych przepisów nie może bowiem być prowadzony w oderwaniu od innych przepisów tego rozporządzenia, w tym także jego preambuły. Zawarto w niej fundamentalne zasady, które powinny być przestrzegane zarówno przez właściwe organy Państw Członkowskich, jak i podmioty gospodarcze pragnące wprowadzić do obrotu substancje w kategoriach 1 i 2 Załącznika I. Ustanowienie zharmonizowanych środków służących wewnątrzunijnemu kontrolowaniu i monitorowaniu prekursorów narkotykowych służy zapobieganiu nielegalnemu wykorzystywaniu takich substancji (art. 1). Wykładnia analizowanego art. 3 ust. 6a rozporządzenia WE 273/2004 nie może zatem ograniczać się tylko do ustalenia znaczenia treści przepisu na płaszczyźnie językowej, za czym opowiada się pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną, argumentując, że nie można z niego wywodzić "obowiązku uzyskiwania zaświadczeń organów rejestracyjnych, ani innych dokumentów" (s. 5 skargi kasacyjnej). Podmiot gospodarczy dokonujący obrotu substancjami sklasyfikowanymi musi mieć pewność, że dostarcza substancję sklasyfikowaną podmiotowi będącemu także podmiotem uprawnionym tj. zarejestrowanym podmiotem gospodarczym lub użytkownikiem, a zatem że otrzymana od kontrahenta podpisana przez niego deklaracja zawiera dane prawdziwe, w tym odnoszące się rejestracji kontrahenta transakcji prowadzącej do wprowadzenia na rynek substancji sklasyfikowanych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach weryfikacji tego podmiotu gospodarczego lub użytkownika jest celowe, a niektórych sytuacjach - niezbędne pozyskanie dokumentu potwierdzającego rejestrację (por. także wyrok NSA z 18 stycznia 2023 r., II OSK 92/20). Leży to w interesie posiadającego zezwolenie podmiotu gospodarczego dokonującego tej transakcji, spoczywa bowiem na nim obowiązek każdorazowego spełniania w dokonywanych transakcjach wymogów prawem przewidzianych, a jeżeli powstaną uzasadnione podstawy aby przypuszczać, że z tych obowiązków nie wywiązuje się należycie i warunki, na których to zezwolenie zostało przyznane nie są już spełnione, zezwolenie może zostać zawieszone lub unieważnione przez stosowne organy Państwa Członkowskiego (art. 3 ust. 4 i ust. 6b rozporządzenia WE 273/2004). Chybiony jest także zarzut błędnej wykładni art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004. Wzór deklaracji klienta przedstawiony jest w Załączniku III pkt 1, w przypadku osób prawnych deklaracja jest sporządzana na papierze firmowym. W taki właśnie sposób wyłożył Wojewódzki Sąd Administracyjny sens i znaczenie normy prawnej jednoznacznie i wprost zawartej w tych przepisach, skoro przyjął, że wypełnienie deklaracji przez będącego osobą prawną klienta nie na papierze firmowym, a jedynie opatrzonej pieczęcią, nie odpowiada wymogom rozporządzenia. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia była zatem prawidłowa. Podniesiony zaś przez skarżącego argument, że "taka wykładnia ma zbyt formalistyczny charakter i pomija realia obrotu gospodarczego ..." (s. 5 skargi kasacyjnej) nie może świadczyć o zasadności zarzutu błędnej wykładni przytoczonych przepisów. Mając zatem na uwadze powyższe należy uznać, że prawidłowa wykładnia prawa materialnego stanowiącego podstawę wydanej w sprawie decyzji zasadnie doprowadziła Sąd I instancji do zaakceptowania poglądu organu, że na skarżącym ciążył obowiązek uzyskania także innych dokumentów niż literalnie przewidziane w art. 3 ust. 6a rozporządzenia WE 273/2004, i że zastosowanie formularza deklaracji opatrzonego pieczęcią nagłówkową osoby prawnej nie spełniało wymagań art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004. Zdaniem NSA nie jest także zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy zaakceptowania przez Sąd naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano na czym te błędy procesowe miałyby w tej sprawie polegać, poza lakonicznym stwierdzeniem o dokonaniu wadliwej oceny dowodów. W istocie zatem skarżący jedynie polemizuje z wynikami oceny dowodów w sprawie, ale nie wskazuje na czym jeszcze miałoby polegać ewentualne uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja wydana została po prawidłowym, wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a organy administracji właściwie oceniły i rozważyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, wyprowadzając następnie trafne wnioski. Słusznie zaakcentował Sąd, że w świetle obowiązujących przepisów rozporządzenia WE 273/2004 obrót substancjami sklasyfikowanymi w wykazie tych substancji, tj. prekursorami często używanymi do nielegalnego wytwarzania środków odurzających i substancji psychotropowych, winien spełniać wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu. Transakcje prowadzące do wprowadzenia na rynek prekursorów narkotykowych powinny zatem być właściwie dokumentowane. Wytwarzanie i wykorzystywanie substancji sklasyfikowanych w kategoriach 1 i 2 Załącznika I jest uwarunkowane posiadaniem zezwolenia, a dostawa może nastąpić w przypadku, gdy osoba, której ma być dostarczona substancja również posiada zezwolenie i podpisała deklarację wykazującą konkretny sposób lub sposoby wykorzystania tych substancji. Niesporne jest, że skarżący przed wejściem w posiadanie i wprowadzeniem do obrotu bezwodnika octowego (substancja z podkategorii 2A Załącznika I) posiadał rejestrację, zgodnie z art. 3 ust. 6 cyt. rozporządzenia. W świetle zebranego materiału dowodowego niesporne też jest, że skarżący dokonał dwóch transakcji z kontrahentem słoweńskim, nieposiadającym nigdy rejestracji w państwie, w którym miał swoją siedzibę przed wejściem w posiadanie prekursora, że otrzymane od niego dwie deklaracje zawierały nieprawdziwe dane, w tym w zakresie rejestracji, a także że druga z transakcji prowadząca do wprowadzenia na rynek substancji sklasyfikowanej nastąpiła w czasie, gdy kontrahent słoweński nie tylko nie posiadał zezwolenia, ale w ogóle nie funkcjonował w obrocie (został wykreślony z rejestru przedsiębiorców). Przedstawione przez kontrahenta słoweńskiego deklaracje nie spełniały przewidzianych prawem wymogów z Załącznika III do rozporządzenia WE 273/2004, gdyż nie były sporządzone na papierze firmowym. Niesporne w sprawie jest również, że skarżący dokonał transakcji z kontrahentem hiszpańskim, nieposiadającym nigdy rejestracji w państwie, w którym miał swoją siedzibę przed wejściem w posiadanie prekursora, a także że w deklaracji powołał się on na wydaną rzekomo rejestrację udzieloną przez organ, który nigdy w Hiszpanii nie istniał. Niesporne w sprawie jest także, że w przypadku wszystkich tych transakcji towar był składowany i przepakowywany przez skarżącego kasacyjnie na parkingu przy [...], a nie w zarejestrowanym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego oraz że był przewożony przez zewnętrznego przewoźnika, a nie przez samego skarżącego własnymi środkami transportu. Nie ma racji skarżący kasacyjnie, że w tej sprawie wadliwie uznano, że przed wprowadzeniem bezwodnika octowego do obrotu nie dokonał on prawidłowej weryfikacji kontrahenta. Sąd zasadnie podkreślił, że obowiązkiem skarżącego było dokonanie skutecznej weryfikacji kontrahenta, aby wykluczyć powstanie jakichkolwiek wątpliwości zarówno co do posiadania przez kontrahenta zezwolenia, jak i warunków, na jakich udzielono rejestracji. Prawidłowa realizacja tego obowiązku sprawdzenia była konieczna, wynikała bezpośrednio z przytoczonej powyżej regulacji prawnej. Przy tej weryfikacji skarżący powinien był zachować szczególną staranność, zwłaszcza biorąc pod uwagę ilość substancji będącej przedmiotem obrotu. Trafnie w tej sprawie uznano, że nie było wystarczające wyznaczenie przez skarżącego osoby odpowiedzialnej za handel substancją sklasyfikowaną, sporządzenie pełnej dokumentacji transakcyjnej (umowy, faktury). Są to standardowe czynności, każdorazowo wymagane od podmiotu dokonującego obrotu produktami objętymi rejestracją, należące do obowiązków korzystającego z rejestracji. Wynika to w sposób jednoznaczny z art. 3 ust. 1 oraz akapitu 12 preambuły rozporządzenia WE 273/2004. Niewystarczające było także poprzestanie na odebraniu przez skarżącego od kontrahentów deklaracji, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004 i sprawdzenie, czy spółka uwidoczniona jest w bazie podatników VAT Unii Europejskiej. Podmiot dokonujący obrotu substancjami sklasyfikowanymi powinien dołożyć należytej staranności w celu zapewnienia zgodności tego obrotu z obowiązującymi przepisami. Skarżący powinien był wykorzystać wszelkie możliwe środki w celu sprawdzenia, czy jego kontrahent spełnia przewidziane prawem wymogi, a zatem czy planowana transakcja odbywać się będzie z zachowaniem warunków przewidzianych w art. 3 ust. 6a w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004. Miał on m.in. możliwość zażądania od kontrahentów kopii decyzji o rejestracji, sprawdzenia w rejestrach Republiki Słowenii i Hiszpanii (korzystając z internetowej bazy danych), czy kontrahenci występują w obrocie prawnym i posiadają rejestrację na obrót prekursorem narkotykowym, bądź też zwrócenia się do Biura do Spraw Substancji Chemicznych o pomoc w ustaleniu tych informacji. Okoliczność, że w chwili dokonywania obrotu z kontrahentem słoweńskim i hiszpańskim organizowana była dopiero baza podmiotów korzystających z rejestracji nie oznacza, że wyłączone były inne możliwości weryfikacji kontrahentów. W razie zaś istnienia wątpliwości, pomimo wyczerpania możliwości zweryfikowania potencjalnego klienta, podmiot dokonujący obrotu substancjami reglamentowanymi powinien zrezygnować z transakcji, w przeciwnym bowiem razie naraża się na odpowiedzialność z powodu przeprowadzenia transakcji niezgodnej z wymogami wynikającymi z rozporządzenia WE 273/2004. Sprawdzenie przez skarżącego jedynie niektórych, wybranych elementów dokumentacji powoduje, że cel przepisów polegający na obowiązku monitorowania wytwarzania i obrotu prekursorami nie został osiągnięty. Także zmiana miejsca faktycznego przechowywania będącej przedmiotem transakcji substancji sklasyfikowanej nie mogła zostać zakwalifikowana jako jedynie "drobne uchybienie formalne" (s. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Obrót prekursorami narkotykowymi jest ściśle reglamentowany między innymi poprzez wskazanie w dokumencie rejestracji miejsca prowadzenia tej działalności, co pozwala na właściwą weryfikację prawidłowości tego obrotu. Dokonanie dowolnej zmiany tego miejsca weryfikację tę co najmniej utrudnia. Chybiony okazał się zatem zarzut procesowy zmierzający do wykazania, że w prowadzonym przez organ postępowaniu doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, ponieważ nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). W rozpoznawanej sprawie zasądzono zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu w wysokości 75 % stawki minimalnej, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentował organ także przed Sądem pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI