II GSK 674/25

II GSK 674/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 313/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-10-15
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
§ 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 313/24 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 22 lutego 2024 r. nr NS-HP.2332.2.40.2023 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej (dalej: organ I instancji, PPIS w Dąbrowie Górniczej) decyzją z dnia 30 listopada 2023 r., stwierdził u M.P. (dalej: uczestnik postępowania) chorobę zawodową wymienioną w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1836, dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych; wykaz chorób zawodowych) wydanym na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465; dalej: k.p.), tj. przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji, uczestnik postępowania od 1 września 2005 r. do nadal pracuje bowiem w narażeniu na powstanie choroby zawodowej w A. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, spółka) w [...] w S. na stanowisku operatora urządzeń gazowych, do którego obowiązków należy praca na produkcji na wszystkich etapach napełniania butli gazem.
Po rozpatrzeniu odwołania spółki, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, ŚPWIS) decyzją z dnia 22 lutego 2024 r., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 października 2024 r., o sygn. akt III SA/Gl 313/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę spółki na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 lutego 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u uczestnika postępowania.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie wydał orzeczenie lekarskie nr 792/2023 z dnia 8 listopada 2023 r., zgodnie z którym u uczestnika postępowania rozpoznano chorobę zawodową, tj. przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. W ocenie Sądu, orzeczenie to szczegółowo odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez uczestnika postępowania, karty narażenia zawodowego i danych z wywiadu. Zdaniem Sądu orzeczenie konkretnie wskazuje również, że do choroby zawodowej uczestnika postępowania nie doszło w trakcie pracy w gospodarstwie rolnym, ale w wyniku sposobu wykonywanych obowiązków i warunków pracy w spółce. Sąd podkreślił przy tym, że orzeczenie lekarskie nr 792/2023 zostało poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, zaś w decyzjach uwzględniły pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, organy słusznie uznały zatem, że pracownik był zatrudniony w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Spółka zaś nie podważyła skutecznie związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a wystąpieniem choroby zawodowej.
III.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 § 1 k.p.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, pomimo, że zaskarżona decyzja została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego w tym m. in. nieuwzględnienia wniosków płynących z chronometrażu czasu pracy na stanowisku operatora urządzeń gazowych, nieuwzględnienia faktu, że M.P. nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do wpływu wykonywanej pracy na jego zdrowie, pozytywnie przechodził badania medycyny pracy, które stwierdzały brak przeciwskazań do wykonywania przez niego pracy na zajmowanym stanowisku, niepodjęcia niezbędnych kroków w celu zbadania wpływu prowadzenia przez pracownika gospodarstwa rolnego na zdiagnozowane schorzenie, co skutkowało błędnym ustaleniem istnienia w spółce warunków narażenia oraz zawodowego charakteru choroby M.P.;
1.2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, podczas gdy w sprawie nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadków – R.S. i J.K., na wniosek spółki, pomimo iż przedmiotem dowodu były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, oraz błędne uznanie, że organ w sposób słuszny w ramach postępowania dopuścił dowód z wyjaśnień wyłącznie jednej ze stron (uczestnika), uznając, że zebrany w sprawie materiał jest kompletny i nie istnieje konieczność jego uzupełnienia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz oddalenia skargi;
1.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a. w związku z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd obowiązku kontroli, co skutkowało oddaleniem złożonej skargi i odmową uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji pomimo braku wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego w sprawie przejawiającego się m.in. niewystąpieniem przez organ do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie nr 797/2023 z dnia 8 listopada 2023 r. z żądaniem dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, pomimo istniejących na gruncie niniejszej sprawy wątpliwości związanych z charakterem powstałego schorzenia oraz związkiem przyczynowym pomiędzy schorzeniem pracownika i wykonywaną pracą;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
2.1. § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez jego błędną wykładnię i oddalenie skargi, przyjmując za podstawę do rozstrzygnięcia jedynie orzeczenie lekarskie i formularz oceny narażenia zawodowego pracownika, w sytuacji, gdy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
2.2. art. 2351 kodeksu pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy m.in. w okresie zatrudnienia w spółce.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
IV.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Inspektor wniósł o jej oddalenie jako niemającej uzasadnionych podstaw.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2025 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi złożonej przez spółkę, zgodnie z art. 184 p.p.s.a., zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto uczestnik postępowania, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do odpowiedzi na skargę, tj. kopii świadectwa pracy z dnia 8 marca 2024 r.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji.
Wstępnie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną, w granicach której podejmuje czynności Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę spółki na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 lutego 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Górniczej stwierdzającą u uczestnika postępowania (byłego pracownika spółki) chorobę zawodową wymienioną w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych tj. przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej.
Wniesiona w niniejszej sprawie przez spółkę skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., w ramach których skarżąca sformułowała dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego, a także trzy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które, zdaniem skarżącego, miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiot tych zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostają w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół błędnego uznania przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem, podczas gdy, zdaniem skarżącej została ona wydana jedynie na podstawie orzeczenia lekarskiego i formularza oceny narażenia zawodowego pracownika, a także bez zbadania wpływu na stan zdrowia pracownika czynników pozazawodowych. Zdaniem skarżącego powyższe było wynikiem błędnej wykładni § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz niewłaściwego zastosowania art. 2351 k.p., a także naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organy, określonych w przepisach k.p.a. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w rozpatrywanej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostały kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów materialnych rozpatrywanej skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Stosownie natomiast do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie nr 797/2023 z dnia 8 listopada 2023 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej u pracownika spółki M.P. zostało wydane przez dwóch lekarzy orzeczników Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie na podstawie przeprowadzonych badań medycznych oraz karty oceny narażenia zawodowego z dnia 23 maja 2023 r. sporządzonej przez upoważnionego przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Górniczej (akta administracyjne, k. 17). Badanie narażenia zawodowego obejmującego zakres oraz sposób wykonywania pracy (z uwzględnieniem stopnia obciążenia układu ruchu, chronometrażu wykonywanych czynności oraz rotacji pracownika na stanowiskach pracy) przez wyżej wymienionego pracownika spółki pracującego od 2005 r. na stanowisku operatora urządzeń gazowych zostało przeprowadzone z udziałem przedstawiciela zakładu pracy, kierownika [...] w S. Orzecznicy Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzili badanie ogólnolekarskie, badanie ortopedyczne, a także zapoznali się z dostarczoną dokumentacją medyczną oraz dokonali analizy sposobu wykonywania pracy. Na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej oraz karty narażenia zawodowego u wymienionego wyżej pracownika rozpoznano przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. W orzeczeniu stwierdzono jednoznacznie, że narażenie zawodowe mogło się wiązać z określonym sposobem wykonywania pracy, co pozwala na uznanie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzaną chorobą, a narażeniem zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej prawej.
Uwzględniając przywołane normy art. 2351 k.p. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, twierdzenia skarżącej o konieczności prowadzenia dalszych dowodów (m.in. w kierunku ustalenia pozazawodowych źródeł choroby) podważają znaczenie, jakie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prawodawca przypisał orzeczeniom lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia, o jakich mowa w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenia lekarskie w zakresie choroby zawodowej stanowiące środki dowodowe w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej wydają w I instancji lekarze wojewódzkich ośrodków medycyny pracy lub klinik i poradni chorób zawodowych uniwersytetów bądź akademii medycznych, a w II instancji – instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).
W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że orzeczenia lekarskie wydawane w zakresie chorób zawodowych są opiniami biegłych w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i stanowią dowód w dziedzinie wiadomości specjalnych w zakresie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ inspekcji sanitarnej nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie może zatem samodzielnie stwierdzić istnienia, bądź nie, choroby zawodowej. Orzeczenia te są dla orzekających organów administracji wiążące co do faktów związanych ze stanem zdrowia pracownika. Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i realiów towarzyszących jej powstawaniu (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 52/21). Same bowiem organy nie mając wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2005/20). Słusznie więc stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku, iż "organ inspekcji sanitarnej, co do zasady, nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy, wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Wkraczałby przez to w dziedzinę wiedzy specjalistycznej i w istocie podważał fachowość lekarza, którego rola procesowa polega właśnie na pomocy w dokonaniu ustaleń faktycznych, jakie tej wiedzy wymagają."
Powyższe nie oznacza zwolnienia organu administracji od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a., co w rozpatrywanej sprawie organy inspekcji sanitarnej obu instancji uczyniły. Sąd administracyjny kontrolując zaś zgodność z przepisami prawa decyzji organu inspekcji sanitarnej w sprawie chorób zawodowych może zakwestionować opinie lekarskie, ale tylko wówczas, gdy nie zawierają one np. przekonywującego i jednoznacznego uzasadnienia lekarzy specjalistów bądź są sprzeczne z przepisami prawa. Jedynie zatem w przypadku gdy opinia właściwej jednostki orzeczniczej (tutaj: Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie) nie została należycie uzasadniona, zawiera sprzeczne ze sobą informacje bądź została wydana w stanie faktycznym, który nie został należycie wyjaśniony, organ inspekcji sanitarnej powinien zwrócić się do tej jednostki (w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) o uzupełnienie wydanej opinii, wskazując, jakie jej elementy budzą wątpliwości, bądź jakie jeszcze elementy stanu faktycznego powinny zostać przez tę jednostkę uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższe okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie, co oznacza, że decyzja organu inspekcji sanitarnej II instancji oraz kontrolujący ją wyrok Sądu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego i proceduralnego.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że w badanej sprawie zgromadzono wymagane: orzeczenie lekarskie nr 797/2023 wydane przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie z dnia 8 listopada 2023 r. o rozpoznaniu u pracownika spółki M.P. choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, tj. przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Zgromadzono także dokumentację medyczną pracownika oraz kartę narażenia zawodowego, które pozwalały stwierdzić uprawnionym lekarzom orzecznikom (orzeczenie zostało wydane w tej sprawie przez dwóch lekarzy specjalistów medycyny pracy), że zgodnie z wiedzą medyczną ta akurat jednostka chorobowa pozostaje w ścisłym związku ze sposobem wykonywania pracy przez wymienionego pracownika spółki. Praca ta związana była z koniecznością wykonywania monotypowych ruchów w obrębie kończyn górnych, zginania i prostowania nadgarstków, zginania oraz prostowania kończyn górnych w stawach łokciowych oraz użycia siły obu rąk. Wykonywanie zadań na stanowisku "operator urządzeń gazowych" z uwzględnieniem oceny narażenia zawodowego pozwoliło lekarzom orzecznikom oraz organom inspekcji sanitarnej stwierdzić, że to zadania zawodowe wywołały stan chorobowy.
Tym samym sformułowane w rozpatrywanej skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2351 k.p. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych należało uznać za bezzasadne, gdyż ŚPWIS dokonał prawidłowej wykładni art. 235¹ k.p. oraz prawidłowo zastosował § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Zarzuty proceduralne rozpatrywanej skargi kasacyjnej również koncentrują się na podważeniu legalności oparcia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji ŚPWIS wyłącznie na orzeczeniu lekarskim wydanym przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika, co w świetle przedstawionej powyżej prawidłowości wykładni i zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, należy ocenić jako nieuzasadnione.
Spółka błędnie wywodzi, że w sprawie brak było pewności co do tego, iż to w okresie zatrudnienia w jej zakładzie pracy powstała choroba zawodowa, bowiem mogła ona mieć swoje źródło w czynnikach pozazawodowych, czyli w prowadzeniu przez pracownika gospodarstwa rolnego. Zdaniem spółki "nie uwzględniono faktu prowadzenia przez pracownika gospodarstwa rolnego i wpływu tej pracy na stan zdrowia oraz schorzenie zdiagnozowane u pracownika" (pkt 1.1, 3.2. i 2.24 skargi kasacyjnej). W tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z przywołanym już wcześniej art. 2351 k.p., chorobą zawodową jest nie tylko taka choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, która bezspornie spowodowana została przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy (w tym narażenie zawodowe wynikające z wywołującego chorobę sposobu wykonywania pracy), ale i taka, która z wysokim prawdopodobieństwem mogła być wywołana przez takie czynniki środowiska pracy.
Stwierdzenie przez właściwą jednostkę medyczną (Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie), że diagnozę choroby zawodowej wywiedziono z wiedzy specjalnej (w sferze medycyny), zgodnie z którą wieloletnie wykonywanie czynności zawodowych monotypowych obciążających kość ramienną prawą pracownika w okresie odpowiadającym jego zatrudnieniu w spółce (w latach 2005-2024) jest czynnikiem chorobotwórczym przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, obligowało orzekające organy inspekcji sanitarnej (PPIS w Dąbrowie Górniczej i ŚPWIS) do przyjęcia, że spełniona została przesłanka związku przyczynowego łączącego zakres obowiązków pracownika ze źródłem choroby. Nie jest więc tak, że rolą organów było kontynuowanie postępowania wyjaśniającego aż do wykluczenia innego źródła choroby; obowiązek organów obejmował jedynie ocenę zaświadczenia lekarskiego z punktu widzenia logiki i spójności wypowiedzi osadzonej w sferze medycyny.
W orzecznictwie NSA słusznie w tym zakresie wskazuje się, że przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. Dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy stwierdzenie warunków narażających na powstanie choroby. Jeśli więc do stwierdzenia choroby zawodowej wystarczający jest wysoki stopień prawdopodobieństwa jej powstania w następstwie działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, to jest oczywiste, że nawet w sytuacji, w której istnieją także inne (konkurencyjne) czynniki etiologiczne powstania choroby zawodowej, której istnienie nie budzi wątpliwości, domniemanie przemawia za zawodową etiologią tego rodzaju schorzenia (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1331/24).
Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie z przyczyn nie pozostającymi w związku z pracą pozwalana na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (zob. wyroki NSA z: 21 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2217/18; 12 grudnia 2019 r., II OSK 285/18; 16 stycznia 2024 r., II GSK 583/23; 4 czerwca 2024 r., II GSK 468/24; 29 października 2024 r., II GSK 1079/24; 24 września 2025 r., sygn. akt II GSK 427/22). W niniejszej sprawie powyższe domniemanie związku przyczynowego warunków pracy w R. w S. ze stwierdzonym schorzeniem pracownika spółki nie zostało skutecznie obalone podczas postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego.
Podobnie, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut spółki łączący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z naruszeniami przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi, pomimo tego, że organy nie uwzględniły faktu, że "M.P. nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do wpływu wykonywanej pracy na jego zdrowie, pozytywnie przechodził badania medycyny pracy, które stwierdzały brak przeciwskazań do wykonywania przez niego pracy na zajmowanym stanowisku.". Rozpatrując ten zarzut, należy podkreślić, iż wykonywanie profilaktycznych badań lekarskich przez pracownika jest regulowane odrębnymi przepisami prawa (m.in. art. 229 k.p.). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie NSA, przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2751/16). Zatem fakt stosowania bądź nie stosowania przez spółkę działań profilaktycznych wobec pracownika nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między warunkami i sposobem wykonywania przez niego pracy a stwierdzeniem choroby zawodowej. Okoliczność, że zakład pracy spółki zorganizował stanowiska pracy w sposób zgodny z przepisami profilaktyki zdrowotnej pracowników, zaś pracownik nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do wpływu wykonywanej pracy na jego zdrowie, nie oznacza, że narażenie zawodowe nie istniało. Należy także zauważyć, iż w przypadku choroby, stwierdzonej u uczestnika postępowania, wymienionej pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej – jej rozpoznanie na podstawie udokumentowanych objawów chorobowych może mieć miejsce jeszcze w okresie 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, co potwierdza, że badania medycyny pracy, które wykonywane były przez pracownika w okresie jego zatrudnienia nie muszą mieć związku z postępowaniem w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
W rozpatrywanej sprawie prawidłowość stanowiska organów inspekcji sanitarnej nie budzi wątpliwości. Uczestnik postępowania – pracownik skarżącej kasacyjnie spółki - ze względu na rodzaj pracy (operator urządzeń gazowych) wykonywanej w okresie 19-letniego zatrudnienia w zakładzie pracy spółki – [...] w S. narażony był na obciążenia kości ramiennej prawej, które z wysokim prawdopodobieństwem wywołało u niego chorobę zawodową w rozumieniu art. 2351 k.p., co jednoznacznie stwierdzili lekarze orzecznicy w wydanym orzeczeniu lekarskim nr 797/2023 z 8 listopada 2023 r.
W konsekwencji wbrew zapatrywaniu autora skargi kasacyjnej, nie można zasadnie zarzucić organom administracji oraz Sądowi I instancji niewłaściwej wykładni przepisu art. 2351 k.p., ponieważ, w świetle tego, o czym już wspomniano, skarżąca kasacyjnie spółka nie zakwestionowała skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, ustalonych i przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym w sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych przepisów postępowania wymienionych w pkt 1.2 i 1.3 petitum skargi kasacyjnej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie doszło ani do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego w zakresie mającym wpływ na ustalenia faktyczne organu, ani też przepisów o środkach dowodowych (art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 k.p.a). Stąd zarzut odnoszący się do tych regulacji nie mógł być uwzględniony.
Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie narusza prawa. Sąd I instancji dokonał analizy wszystkich okoliczności stanu faktycznego i prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego. Zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, dającego podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.