II GSK 67/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów rolno-spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, kwestionując zastosowanie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz błędną wykładnię art. 8 rozporządzenia nr 1169/2011. Skarżąca argumentowała, że jako dystrybutor, który nie miał wpływu na oznakowanie produktu i nie był jego producentem, nie powinna ponosić odpowiedzialności. Wnioskowała również o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z prawem unijnym i krajowym, odpowiedzialność za zgodność żywności z wymogami prawnymi spoczywa na wszystkich podmiotach w łańcuchu dystrybucji, w tym na sprzedawcach detalicznych. NSA uznał, że posiadanie produktu w celu sprzedaży przez spółkę oznacza, iż produkt znajdował się pod jej kontrolą, a kara pieniężna jest sankcją za wprowadzenie do obrotu towaru niespełniającego wymagań, niezależnie od winy. Sąd nie dopatrzył się potrzeby wystąpienia z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE, uznając wykładnię przepisów za jasną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie szerokiej odpowiedzialności sprzedawców i dystrybutorów za jakość handlową produktów rolno-spożywczych, nawet jeśli nie są producentami. Ugruntowanie zasady obiektywnej odpowiedzialności w prawie żywnościowym.
Dotyczy specyficznego reżimu prawnego związanego z jakością handlową artykułów rolno-spożywczych i przepisów UE o informacji o żywności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedawca/dystrybutor, który nie jest producentem i nie miał wpływu na oznakowanie produktu, może ponosić odpowiedzialność administracyjną za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedawca/dystrybutor ponosi odpowiedzialność, ponieważ każdy podmiot w łańcuchu dystrybucji jest zobowiązany zapewnić zgodność żywności z wymogami prawa żywnościowego, a posiadanie produktu w celu sprzedaży oznacza, że znajduje się on pod jego kontrolą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność spoczywa na wszystkich uczestnikach łańcucha żywnościowego, w tym na sprzedawcach detalicznych, zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i definicją 'wprowadzenia do obrotu'. Kara jest sankcją za sam fakt wprowadzenia do obrotu niezgodnego towaru, a nie za winę.
Czy przepisy prawa krajowego pozwalające na nakładanie sankcji administracyjnych na sprzedawców za wprowadzanie do obrotu produktów niezgodnych z jakością handlową, w sytuacji braku wpływu na oznakowanie, są zgodne z prawem UE (art. 8 rozporządzenia nr 1169/2011)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, są zgodne, ponieważ prawo UE wymaga od podmiotów działających na rynku spożywczym zapewnienia zgodności z wymogami prawa żywnościowego na wszystkich etapach dystrybucji.
Uzasadnienie
NSA nie dopatrzył się wątpliwości co do wykładni przepisów UE, uznając, że art. 8 rozporządzenia nr 1169/2011 nakłada obowiązki na wszystkich podmiotów w łańcuchu, a nie tylko na producentów.
Czy automatyczne nakładanie kar na podmioty wprowadzające do obrotu produkty niezgodne z jakością handlową, bez ustalenia winy lub niedbalstwa, jest zgodne z zasadą proporcjonalności i art. 193 TFUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sankcje administracyjne w prawie żywnościowym mają charakter obiektywnej odpowiedzialności i służą celom prewencyjnym, a ich automatyczne stosowanie jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i TSUE, wskazując, że sankcje administracyjne mają charakter obiektywnej odpowiedzialności i nie wymagają przypisania winy, a ich celem jest egzekwowanie przestrzegania prawa.
Przepisy (15)
Główne
u.j.h. art. 40a § 1 pkt 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej. Odpowiedzialność ponosi każdy podmiot wprowadzający do obrotu, w tym sprzedawca detaliczny.
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 8 § ust. 3 i 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
Podmioty działające na rynku spożywczym, które nie mają wpływu na informacje na temat żywności, nie mogą dostarczać żywności, o której wiedzą lub w stosunku do której mają podejrzenia, że jest niezgodna z prawem. Podmioty te zapewniają przestrzeganie wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności.
rozporządzenie nr 178/2002 art. 17 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002
Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze zapewniają zgodność żywności z wymogami prawa żywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji.
Pomocnicze
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd i muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
Określa szczegółowe wymagania dotyczące oznakowania środków spożywczych.
rozporządzenie nr 178/2002 art. 3 § pkt 8
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002
Definicja 'wprowadzenia na rynek' obejmuje posiadanie żywności w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż, dystrybucję.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 267
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniosku o zwrócenie się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym.
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniosku o zawieszenie postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) i pkt 1 lit. a)
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność sprzedawcy/dystrybutora za wprowadzanie do obrotu produktów niespełniających wymagań jakości handlowej, niezależnie od tego, czy jest producentem. • Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej w prawie żywnościowym, nie wymagający przypisania winy. • Zgodność przepisów krajowych z prawem UE w zakresie odpowiedzialności podmiotów w łańcuchu żywnościowym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki, że jako dystrybutor bez wpływu na oznakowanie nie powinna ponosić odpowiedzialności. • Wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE z uwagi na rzekome wątpliwości co do wykładni prawa UE.
Godne uwagi sformułowania
podmioty działające na rynku spożywczym, które nie mają wpływu na informacje na temat żywności, nie mogą dostarczać żywności, o której wiedzą lub w stosunku do której mają podejrzenia - w oparciu o informacje posiadane w ramach działalności zawodowej, że jest niezgodna z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności • w prawie żywnościowym nadal obowiązuje zasada, że odpowiedzialność ponoszą podmioty będące uczestnikami łańcucha żywnościowego • na każdym z podmiotów działających na tym rynku - od producenta aż po sprzedawcę detalicznego - spoczywa określony przepisem obowiązek • kara pieniężna nie jest efektem przypisania podmiotowi sprowadzającemu sporny towar w celu dalszej sprzedaży, odpowiedzialności za zawyżenie parametrów wilgotności i zawartości tłuszczu, lecz za wprowadzenie tego niespełniającego wymagań jakości handlowej towaru do obrotu • dla zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. nie jest konieczne przypisanie winy podmiotowi wprowadzającemu do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej • sankcja administracyjna może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną i stosowana jest automatycznie, z tytułu odpowiedzialności obiektywnej
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
sprawozdawca
Marcin Kamiński
przewodniczący
Monika Krzyżaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie szerokiej odpowiedzialności sprzedawców i dystrybutorów za jakość handlową produktów rolno-spożywczych, nawet jeśli nie są producentami. Ugruntowanie zasady obiektywnej odpowiedzialności w prawie żywnościowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego reżimu prawnego związanego z jakością handlową artykułów rolno-spożywczych i przepisów UE o informacji o żywności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia odpowiedzialności sprzedawców za produkty, które sprzedają, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia złożone kwestie odpowiedzialności w łańcuchu dostaw żywności.
“Czy Twój sklep sprzedaje produkty niezgodne z prawem? Odpowiedzialność sprzedawcy za jakość żywności.”
Sektor
żywność i napoje
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.