II GSK 662/20

II GSK 662/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2046/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-24
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 161 § 1 pkt 3, art. 193, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej i S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2046/19 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie: P. S.A. z siedzibą w B.) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2019 r. nr Sp. 59.2019 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek postanawia: 1. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. zwrócić S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 500 (pięćset) złotych.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2019 r. nr Sp. 59.2019 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej kwotę 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:
I
W dniu 12 marca 2019 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął wniosek F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: wnioskodawca) o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Fotobudka" nr PL.231210, udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: uprawniony) z pierwszeństwem od dnia 9 listopada 2015 r.
Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 89 ust.1 w zw. z art. 24, art. 25 ust. 1-3 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.).
Decyzją z dnia 22 lipca 2019 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 25 i art. 26 p.w.p. - oddalił wniosek o unieważnienie patentu na sporny wynalazek.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł wnioskodawca.
Sąd I instancji uwzględniając skargę uznał, że UP nie ustalił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zdaniem WSA organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.).
II
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku WSA zostały wywiedzione zarówno przez Urząd Patentowy, jak i przez uprawnionego S. Sp. z o.o. z siedzibą w K.
Urząd Patentowy domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenia tego wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 oraz art. 256 ust. 1 p.w.p., przez prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji bezpodstawne przyjęcie, że UP dokonał wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. w dowolny sposób pominął materiał dowodowy w postaci wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r. błędnie przyjmując, że jest to dokument poufny i nie może świadczyć o publicznym ujawnieniu spornego rozwiązania, podczas gdy korespondencja elektroniczna pomiędzy współpracującymi ze sobą podmiotami stanowi wewnętrzną dokumentację zainteresowanych podmiotów mającą z natury charakter poufny i nie można domniemywać, że z jej treścią mógł zapoznać się nieograniczony krąg osób, a co za tym idzie UP prawidłowo przyjął, że ww. e-mail nie może świadczyć o publicznym ujawnieniu spornego rozwiązania i nie może niweczyć jego nowości;
2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz z art. 80 k.p.a., polegające na przesądzeniu przez Sąd, że: z treści wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r. wynika wprost, że oferowana do sprzedaży fotobudka była dostępna w sprzedaży w różnych wariantach oraz, że "uwierzytelniona faktura zaliczkowa nr [...] z dnia 7 września 2015 r. wraz z treścią e-maila z dnia 5 września 2015 r. potwierdzają fakt oferowania fotobudki o cechach wskazanych we wskazanej wiadomości e-mail w obrocie przed datą zgłoszenia spornego wynalazku" (s. 11 wyroku), chociaż Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym, wskazując poczynione przez organ błędy i nie dokonując własnych ustaleń, a Sąd przesądzając o tym, że ww. e-mail wraz z fakturą nr [...] potwierdzają fakt oferowania w obrocie fotobudki o cechach wskazanych w tej wiadomości e-mail, poczynił własne ustalenia, a tym samym przekroczył zakres kognicji oraz na podstawie art. 153 p.p.s.a. związał Urząd Patentowy dokonaną oceną;
3) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 25 ust. 1 i 2 p.w.p. polegające na wadliwym przyjęciu, że ujawnienie w wiadomości e-mail cech chronionego patentem rozwiązania może skutkować utratą nowości, podczas gdy:
- wynalazek uważa się za nowy, jeżeli nie jest częścią stanu techniki,
- stan techniki obejmuje wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu zostało udostępnione do wiadomości powszechnej,
- udostępnienie do wiadomości powszechnej musi nastąpić w sposób umożliwiający zapoznanie się z wynalazkiem nieograniczonemu kręgowi podmiotów,
- korespondencja elektroniczna między kontrahentami jest ze swej istoty wewnętrzną dokumentacją zainteresowanych firm mającą z natury charakter poufny, a tym samym ujawnienie rozwiązania w tego typu korespondencji nie może być utożsamiane publicznym ujawnieniem i nie może niweczyć nowości rozwiązania.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów UP przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Uprawniony zaskarżył wyrok w całości domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przekroczenie granic sprawy przez WSA w Warszawie który wskazał, że Urząd Patentowy powinien dokonać oceny treści wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r., pod kątem oferowania fotobudki S. o wskazanych w ww. wiadomości cechach, w obrocie przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku o unieważnienie patentu było ustalenie, czy sporny wynalazek spełnia warunek nowości i odpowiedniego poziomu wynalazczego w kontekście materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę, który nie wykazał, iż zachodzi tożsamość rozwiązań pomiędzy urządzeniem fotobudka o cechach wskazanych w treści ww. wiadomości e-mail a spornym wynalazkiem;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) błędne ustalenie przez WSA w Warszawie, że Urząd Patentowy w całości pominął treść wiadomości e-mail z dnia 5 września 2018 r. oraz treść uwierzytelnionej faktury zaliczkowej nr [...] z dnia 7 września 2015 r. z uwagi na zawartą w wiadomości e-mail klauzulę poufności oraz błędne ustalenie, że organ wskazał, iż treść wiadomości e-mail nie może dowodzić oferowania fotobudki o opisanych w tej wiadomościach cechach w powszechnie dostępnej ofercie, w sytuacji gdy Urząd Patentowy nie wskazał, iż fotobudka S. nie była oferowana przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, ale że cechy tej fotobudki wykazane w e-mailu z dnia 5 września 2015 r. nie dowodzą braku nowości spornego patentu,
b) poprzez błędne ustalenie przez WSA w Warszawie, że Urząd Patentowy nie dokonał analizy treści wiadomości e-mail z dnia 5 września 2018 r. o pod kątem oceny czy cechy fotobudki S., o której mowa w wiadomości e-mail, są tożsame z cechami wynalazku stanowiącego przedmiot spornego wynalazku, w sytuacji gdy Urząd Patentowy dokonał wskazanej analizy podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę materiałów dowodowych uznał za niezasadne zarzuty strony postępowania w zakresie udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 25 i art. 26 p.w.p.,
c) poprzez zakwestionowanie przez Sąd I instancji prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd Patentowy, który to organ wskazał na brak podstaw do unieważnienia spornego patentu z uwagi na to, że przesłanka braku nowości nie została udowodniona przez wnioskodawcę, co zdaniem Sądu miało być wynikiem niedokonania przez Urząd Patentowy analizy treści wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r. oraz faktury zaliczkowej,
d) poprzez zakwestionowanie przez Sąd I instancji prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd Patentowy dotyczących braku podstaw do przyjęcia, iż materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie patentu pozwala na ustalenie, iż sporny wynalazek nie posiada odpowiedniego poziomu wynalazczego, co zdaniem Sądu miało być wynikiem:
- nienależytego zgromadzenia materiału dowodowego przez Urząd Patentowy z uwagi na pominięcie przy ocenie materiału dowodowego wydruków skrótów międzynarodowego zgłoszenia patentowego WO2013176650, japońskiego zgłoszenia patentowego JP2002262144, amerykańskiego zgłoszenia patentowego JP2002262144, amerykańskiego zgłoszenia patentowego US5262815, chińskiego wzoru użytkowego CN204066264, jak również na nie wezwaniu wnioskodawcy do przedłożenia tych dokumentów w toku postępowania, w sytuacji gdy wnioskodawca odmówił przedłożenia tych dokumentów;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 255 ust. 4 i art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że rola Urzędu Patentowego w postępowaniu spornym nie powinna się ograniczać do funkcji arbitra, chociaż ocena decyzji Urzędu powinna uwzględniać specyfikę postępowania spornego, które jest postępowaniem kontradyktoryjnym. Urząd Patentowy jest związany granicami wniosku, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który składając wniosek o unieważnienie prawa wyłącznego powinien wskazać, jakie warunki do uzyskania prawa nie zostały spełnione, wyznaczając w ten sposób granice badania sprawy przez Urząd. Urząd Patentowy nie ma obowiązku określania z urzędu jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, jak również przeprowadzenia dowodów z urzędu, natomiast zadaniem Urzędu jest wnikliwa, pełna i wyczerpująca ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego (czyli wskazanego przez strony), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji. Tym samym w istocie Urząd pełni rolę arbitra, a jego stanowisko w sprawie przedstawia wydana decyzja, co miało miejsce również w niniejszej sprawie;
4) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wyrażające się w tym, że Sąd I instancji uwzględniając skargę uznał za zasadne podnoszone przez wnioskodawcę zarzuty dotyczące wadliwego zebrania i oceny materiału dowodowego, czego skutkiem było uchylenie zaskarżonej decyzji, chociaż Urząd Patentowy rozpoznał każdy z zarzutów podniesionych we wniosku o unieważnienie spornego patentu, ocenił cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a wyniki przeprowadzonej analizy w sposób wyczerpujący i szczegółowy przedstawił w zaskarżonej decyzji;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a polegającym na wadliwym ustaleniem przez Sąd I instancji, że Urząd Patentowy naruszył art. 80 k.p.a. w zakresie swobodnej oceny dowodów w sytuacji braku postawienia przez Sąd zarzutu, że ustalenia Urzędu Patentowego zawarte w decyzji mają charakter dowolny;
6) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na braku oparcia rozstrzygnięcia o akta sprawy, poprzez nie wzięcie przez Sąd I Instancji pod uwagę, że:
a) wnioskodawca sam wskazał, że nie zachodzi tożsamość rozwiązań pomiędzy urządzeniem o cechach wskazanych w wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r. a spornym wynalazkiem,
b) uprawniony w piśmie z dnia 4 lipca 2019 r. wyjaśnił różnicę pomiędzy urządzeniem o cechach wskazanych w wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r. a spornym wynalazkiem;
7) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku oraz braku właściwego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, polegające na:
a) błędnym wskazaniu organowi, aby dokonał oceny treści wiadomości e-mail z dnia 5 września 2015 r., pod kątem oferowania fotobudki pod S. o wskazanych w ww. wiadomości cechach, przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, a także w zakresie w jakim Sąd I instancji wskazał, aby Urząd Patentowy wezwał formalnie wnioskodawcę do przedłożenia tłumaczeń dokumentów zgłoszenia patentowego WO2013176650, japońskiego zgłoszenia patentowego JP2002262144, amerykańskiego zgłoszenia patentowego JP2002262144, amerykańskiego zgłoszenia patentowego US5262815, chińskiego wzoru użytkowego CN204066264, w sytuacji gdy pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie w dniu 5 lipca 2019 r. przed Urzędem Patentowym, odmówił wprost złożenia tłumaczeń przysięgłych dokumentów,
b) ograniczenie uzasadnienia wyroku do powtórzenia stanowiska strony,
c) braku wskazania przez WSA w Warszawie dowolnego charakteru ustaleń poczynionych przez organ, w sytuacji stawiania mu zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a.,
d) braku dokładnego wskazania przez Sąd I Instancji, na jakiej podstawie prawnej Urząd Patentowy jest zobowiązany do formalnego wezwania wnioskodawcy do przedłożenia tłumaczeń dokumentów, w sytuacji gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie w dniu 5 lipca 2019 r., odmówił wprost złożenia tłumaczeń przysięgłych dokumentów;
8) poprzez niezastosowanie Sąd I Instancji art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy istniały przesłanki do oddalenia skargi w świetle prawidłowego zastosowania przez UP przepisów postępowania oraz prawa materialnego przy wydawaniu decyzji oddalającej wniosek o unieważnienie spornego patentu.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art 25 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym uznaniu, że wprowadzenie do obrotu urządzenia o cechach wskazanych w treści e-mail z dnia 5 września 2015 r., a więc urządzenia, które nie wykazuje cech identyczności z rozwiązaniem spornym, może zniweczyć przesłankę nowości - mimo braku identyczności rozwiązań.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów uprawniony przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Wnioskodawca w odpowiedzi na skargę kasacyjną UP wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 8 sierpnia 2023 r. pełnomocnik wnioskodawcy, tj. P. S.A. z siedzibą w B. (wcześniej: F. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) poinformował, że prawomocną decyzją z dnia 2 lutego 2021 r. (Sp. 277.2019) Urząd Patentowy unieważnił sporny patent na wynalazek pt.: "Fotobudka" nr PL.231210. Zatem postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 28 sierpnia 2023 r., zwrócono się do pełnomocnika Urzędu Patentowego o nadesłanie odpisu ww. decyzji oraz wskazanie, czy decyzja ta jest prawomocna.
Przy piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r. Urząd Patentowy nadesłał swoją decyzję z dnia 2 lutego 2021 r., unieważniającą sporny patent na wynalazek pt.: "Fotobudka" nr PL.231210 w sprawie oznaczonej nr Sp.277.2019. Jednocześnie wyjaśnił, że decyzja ta jest prawomocna. Skarga na wskazaną decyzję została bowiem oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 1624/21), a następnie skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego również została oddalona (sygn. akt 11 GSK 284/22).
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 4 września 2023 r., zwrócono się do pełnomocnika Urzędu Patentowego oraz pełnomocnika S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wyjaśnienie, czy w związku z pismem pełnomocnika wnioskodawcy – P. S.A. z siedzibą w B. (wcześniej: F. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) z dnia 8 sierpnia 2023 r., w którym wskazuje ona na bezprzedmiotowość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z uwagi na wydanie przez Urząd Patentowy w dniu 2 lutego 2021 r. (Sp. 277.2019) prawomocnej decyzji unieważniającej sporny patent na wynalazek pt.: "Fotobudka" nr PL.231210 - cofają skargi kasacyjne.
W piśmie z dnia 11 września 2023 r. pełnomocnik S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oświadczył, że cofa skargę kasacyjną.
Natomiast w piśmie z dnia 12 września 2023 r. pełnomocnik Urzędu Patentowego poinformował, że nie cofa skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.), który - na podstawie art. 193 zd. 1 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Umorzenie postępowania powoduje więc jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej, lecz w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, po wydaniu zaskarżonego wyroku zaistniały okoliczności, które należało wziąć pod uwagę z urzędu i które skutkowały umorzeniem postępowania kasacyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie przez Urząd Patentowy w dniu 2 lutego 2021 r. (Sp. 277.2019) prawomocnej decyzji unieważniającej sporny patent na wynalazek pt. "Fotobudka" nr PL.231210, o czym poinformował Sąd w piśmie z dnia 8 sierpnia 2023 r. pełnomocnik wnioskodawcy – P. S.A. z siedzibą w B. (wcześniej: F. Sp. z o.o. z siedzibą w W.). Na wezwanie Sądu - Urząd Patentowy - przy piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r. nadesłał odpis ww. decyzji wyjaśniając, że jest ona prawomocna. Skarga na wskazaną decyzję została bowiem oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1624/21. Skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego również została oddalona wyrokiem NSA z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 284/22.
W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem sprawy zawisłej przed sądem kasacyjnym, jak i postępowania zakończonego powyższą decyzją Urzędu Patentowego z dnia 2 lutego 2021 r., było unieważnienie tego samego prawa, tj. patentu na wynalazek pt. "Fotobudka" nr PL.231210.
Zatem prawomocne rozstrzygnięcie UP unieważniające to prawo spowodowało, że przestał istnieć przedmiot niniejszej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezzasadnym byłoby dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie unieważnienia spornego patentu na wynalazek pt. "Fotobudka" nr PL.231210, w sytuacji, gdy na mocy innej decyzji tego samego organu, który wydał zaskarżoną decyzję w rozpoznawanej sprawie, unieważniono sporny patent, tj. przedmiot niniejszego postępowania. Skutkiem unieważnienia spornego patentu na wynalazek jest uznanie tego prawa za niebyłe od samego początku ex tunc. Unieważnienie spornego patentu jest tożsame z uznaniem, że prawo to nigdy nie istniało. Zatem decyzja o unieważnieniu spornego patentu miała niewątpliwie wpływ na tok postępowania przed NSA i jej wydanie spowodowało oczywistą bezprzedmiotowość jego dalszego biegu.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku przedmiotu sprawy jest bezprzedmiotowość postępowania, stanowiąca przesłankę jego umorzenia.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne.
O zwrocie uiszczonego przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Natomiast, skoro Urząd Patentowy nie cofnął skargi kasacyjnej, to brak jest podstaw do zwrotu wpisu, z uwagi na to, że art. 232 § 1 p.p.s.a. takiej możliwości nie przewiduje.
Brak jest również podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga wyłącznie w orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Nie istnieje zatem żadna podstawa prawna pozwalająca zasądzić koszty postępowania w przypadku umorzenia postępowania kasacyjnego.