II GSK 660/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) odmawiającą umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z odsetkami. Rolnik domagał się umorzenia należności, argumentując trudną sytuacją finansową i ponoszeniem znacznych wydatków inwestycyjnych oraz prywatnych. Organ KRUS, po wielokrotnych rozpatrzeniach sprawy, odmówił umorzenia, wskazując, że dochody z gospodarstwa rolnego, w tym dopłaty z ARiMR, pozwalają na spłatę zadłużenia, nawet w systemie ratalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uznał decyzję organu za prawidłową, stwierdzając, że miała ona charakter uznaniowy, ale nie dowolny, i że organ wszechstronnie ocenił okoliczności sprawy. S. K. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) oraz przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.), twierdząc m.in. że sąd pierwszej instancji pominął całokształt okoliczności sprawy i błędnie ocenił jego możliwości płatnicze. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty procesowe za niezasadne, wskazując, że art. 133 § 1 p.p.s.a. nie nakazuje ponownego badania stanu faktycznego, a jedynie zakazuje opierania się na materiale spoza akt sprawy. Sąd podkreślił również, że zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych nie mogą być skutecznie podnoszone w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że skarżący nie wskazał precyzyjnie na czym polega błędna wykładnia art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy, a jego argumentacja w istocie dotyczyła stanu faktycznego. Sąd uznał, że kwestia stanu finansów funduszy emerytalno-rentowego i składkowego należy do ustaleń stanu faktycznego, a pojęcie "ważnego interesu skarżącego" jest oceniane w kontekście tych ustaleń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umarzania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, oceny możliwości płatniczych oraz granic kontroli sądowej nad uznaniowymi decyzjami administracyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; ocena możliwości płatniczych jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej i sąd administracyjny prawidłowo oceniły możliwości płatnicze rolnika ubiegającego się o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, biorąc pod uwagę jego dochody i wydatki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ i sąd prawidłowo oceniły możliwości płatnicze skarżącego, uznając, że dochody z gospodarstwa rolnego oraz inne środki finansowe pozwalają na spłatę zaległości, nawet w systemie ratalnym, a ponoszone wydatki nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił całokształt sytuacji finansowej skarżącego, uwzględniając zarówno dochody (z gospodarstwa, dopłaty ARiMR), jak i wydatki (inwestycyjne, prywatne). Stwierdzono, że prowadzenie działalności rolniczej wymaga racjonalnego gospodarowania środkami i wliczania w budżet domowy obowiązku opłacania składek.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 133 § 1 p.p.s.a. (wydanie wyroku z pominięciem całokształtu materiału dowodowego) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy), może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie są skuteczne w sytuacji, gdy skarżący w istocie kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, które zaakceptowały ustalenia organu administracji.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 133 § 1 p.p.s.a. zakazuje opierania się na materiale spoza akt sprawy, ale nie nakazuje ponownego badania stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do skutecznego zwalczania prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego.
Przepisy (6)
Główne
u.u.s.r. art. 41a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Przepis ten przyznaje Prezesowi Kasy lub upoważnionemu pracownikowi uznaniową kompetencję do odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub umorzenia należności z tytułu składek, uwzględniając ważny interes zainteresowanego, jego możliwości płatnicze oraz stan finansów funduszy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa interpretacja art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o u.s.r. poprzez zrównanie "możliwości płatniczych" z przychodowością gospodarstwa. • Niewłaściwe zastosowanie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o u.s.r. poprzez wydanie orzeczenia bez oceny stanu finansów funduszy oraz z pominięciem ważnego interesu skarżącego. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, materiału dowodowego, relacji między zaległościami a dochodem pomniejszonym o wydatki, oraz w oparciu o błędne dane o stanie majątkowym. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy, w tym stwierdzenie, że dochody pozwalają na spłatę należności.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia. • Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę. • art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawiera norm wskazujących na sposób analizy akt sprawy przez sąd administracyjny. • Sformułowany w tym przepisie obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. • Za pomocą takiego zarzutu [art. 141 § 4 p.p.s.a.] nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego.
Skład orzekający
Czesława Socha
przewodniczący
Józef Waksmundzki
sprawozdawca
Maria Jagielska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, oceny możliwości płatniczych oraz granic kontroli sądowej nad uznaniowymi decyzjami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; ocena możliwości płatniczych jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między obowiązkiem płacenia składek a trudną sytuacją finansową rolnika, a także pokazuje, jak sądy administracyjne oceniają decyzje uznaniowe organów.
“Rolnik walczy o umorzenie składek: czy sąd ochroni przed bankructwem?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.