Orzeczenie · 2011-06-16

II GSK 660/10

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2011-06-16
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenie społeczne rolnikówskładkiumorzeniezaległościmożliwości płatniczeKRUSrolnikNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) odmawiającą umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z odsetkami. Rolnik domagał się umorzenia należności, argumentując trudną sytuacją finansową i ponoszeniem znacznych wydatków inwestycyjnych oraz prywatnych. Organ KRUS, po wielokrotnych rozpatrzeniach sprawy, odmówił umorzenia, wskazując, że dochody z gospodarstwa rolnego, w tym dopłaty z ARiMR, pozwalają na spłatę zadłużenia, nawet w systemie ratalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uznał decyzję organu za prawidłową, stwierdzając, że miała ona charakter uznaniowy, ale nie dowolny, i że organ wszechstronnie ocenił okoliczności sprawy. S. K. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) oraz przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.), twierdząc m.in. że sąd pierwszej instancji pominął całokształt okoliczności sprawy i błędnie ocenił jego możliwości płatnicze. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty procesowe za niezasadne, wskazując, że art. 133 § 1 p.p.s.a. nie nakazuje ponownego badania stanu faktycznego, a jedynie zakazuje opierania się na materiale spoza akt sprawy. Sąd podkreślił również, że zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych nie mogą być skutecznie podnoszone w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że skarżący nie wskazał precyzyjnie na czym polega błędna wykładnia art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy, a jego argumentacja w istocie dotyczyła stanu faktycznego. Sąd uznał, że kwestia stanu finansów funduszy emerytalno-rentowego i składkowego należy do ustaleń stanu faktycznego, a pojęcie "ważnego interesu skarżącego" jest oceniane w kontekście tych ustaleń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umarzania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, oceny możliwości płatniczych oraz granic kontroli sądowej nad uznaniowymi decyzjami administracyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; ocena możliwości płatniczych jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej i sąd administracyjny prawidłowo oceniły możliwości płatnicze rolnika ubiegającego się o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, biorąc pod uwagę jego dochody i wydatki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ i sąd prawidłowo oceniły możliwości płatnicze skarżącego, uznając, że dochody z gospodarstwa rolnego oraz inne środki finansowe pozwalają na spłatę zaległości, nawet w systemie ratalnym, a ponoszone wydatki nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił całokształt sytuacji finansowej skarżącego, uwzględniając zarówno dochody (z gospodarstwa, dopłaty ARiMR), jak i wydatki (inwestycyjne, prywatne). Stwierdzono, że prowadzenie działalności rolniczej wymaga racjonalnego gospodarowania środkami i wliczania w budżet domowy obowiązku opłacania składek.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 133 § 1 p.p.s.a. (wydanie wyroku z pominięciem całokształtu materiału dowodowego) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy), może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie są skuteczne w sytuacji, gdy skarżący w istocie kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, które zaakceptowały ustalenia organu administracji.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 133 § 1 p.p.s.a. zakazuje opierania się na materiale spoza akt sprawy, ale nie nakazuje ponownego badania stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do skutecznego zwalczania prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L.

Przepisy (6)

Główne

u.u.s.r. art. 41a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przepis ten przyznaje Prezesowi Kasy lub upoważnionemu pracownikowi uznaniową kompetencję do odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub umorzenia należności z tytułu składek, uwzględniając ważny interes zainteresowanego, jego możliwości płatnicze oraz stan finansów funduszy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa interpretacja art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o u.s.r. poprzez zrównanie "możliwości płatniczych" z przychodowością gospodarstwa. • Niewłaściwe zastosowanie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o u.s.r. poprzez wydanie orzeczenia bez oceny stanu finansów funduszy oraz z pominięciem ważnego interesu skarżącego. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, materiału dowodowego, relacji między zaległościami a dochodem pomniejszonym o wydatki, oraz w oparciu o błędne dane o stanie majątkowym. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy, w tym stwierdzenie, że dochody pozwalają na spłatę należności.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia. • Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę. • art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawiera norm wskazujących na sposób analizy akt sprawy przez sąd administracyjny. • Sformułowany w tym przepisie obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. • Za pomocą takiego zarzutu [art. 141 § 4 p.p.s.a.] nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego.

Skład orzekający

Czesława Socha

przewodniczący

Józef Waksmundzki

sprawozdawca

Maria Jagielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, oceny możliwości płatniczych oraz granic kontroli sądowej nad uznaniowymi decyzjami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; ocena możliwości płatniczych jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między obowiązkiem płacenia składek a trudną sytuacją finansową rolnika, a także pokazuje, jak sądy administracyjne oceniają decyzje uznaniowe organów.

Rolnik walczy o umorzenie składek: czy sąd ochroni przed bankructwem?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst