II GSK 653/20

II GSK 653/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6048 Status zakładu pracy chronionej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 764/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-16
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 511
art. 5a, art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Mirosław Trzecki sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 764/19 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2019 r. nr BON.III.5221.2.6.2018.MW w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2018 r., nr WP.VII.9022-6-10; 3. zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz E. Sp. z o.o. w S. 1.120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 16 grudnia 2019r., sygn. akt VI SA/Wa 764/19, w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "spółka", "skarżąca") na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS", "organ odwoławczy", "Minister") z 31 stycznia 2019 r., nr BON.III.5221.2.6.2018.MW, w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda Małopolski Decyzją z 14 marca 2018 r., WP.VII.9022-6-10, stwierdził utratę z dniem 1 lutego 2003 r. statusu zakładu pracy chronionej przez spółkę.
W wyniku odwołania Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ww. decyzją z 31 stycznia 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w wykonaniu decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2011 r. znak: BON-III-5221-8-12-MW/11 oraz w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 438/12, Minister na podstawie powyższej decyzji uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 20 lipca 2011 r., nr WP.VII.9022- 6-10, stwierdzającą utratę przez stronę z dniem 1 stycznia 2001 r. statusu zakładu pracy chronionej i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w powyższym wyroku oddalając skargę Prokuratora na decyzję Ministra zgodził się z organem odwoławczym, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie mógł usprawiedliwiać przekonanie Wojewody Małopolskiego, iż część osób nie pozostawała w zatrudnieniu w spółce, jednakże nie upoważniało to Wojewody do samodzielnego określenia, że nie istniał stosunek pracy, a zatrudnienie było fikcyjne. Zdaniem WSA art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, upoważniający Wojewodę do stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej z powodu niespełnienia warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, nie obejmuje weryfikacji zatrudnienia w aspekcie ustalenia "fikcyjności", pozorności zatrudnienia. Wojewoda nie jest uprawniony do rozstrzygania o istnieniu lub nieistnieniu stosunku pracy. Takie uprawnienia ma jedynie Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikujący podleganie ubezpieczeniu społecznemu. Wojewoda Małopolski mając powyższe na uwadze pismem z 12 października 2012 r. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie o zweryfikowanie stanu zatrudnienia w spółce, jednocześnie postanowieniem z 12 października 2012 r. Wojewoda zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie statusu zakładu pracy chronionej przez spółkę do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Po otrzymaniu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji, z których wynikało, iż w odniesieniu do trzech osób zostały już wydane prawomocne wyroki Sądu Apelacyjnego w Krakowie, na podstawie których potwierdzono brak podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, postanowieniem z 4 grudnia 2017 r. Wojewoda Małopolski podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej przez spółkę, które zakończone zostało powyżej wskazaną decyzją z 14 marca 2018 r.
MRPiPS, zgadzając się z ustaleniami Wojewody Małopolskiego zawartymi w decyzji z 14 marca 2018 r., wskazał, że punktem wyjścia dla przedmiotowej sprawy były dane zadeklarowane przez pracodawcę w sprawozdaniu złożonym do Starostwa Powiatowego w Myślenicach nt. wskaźników zatrudnienia za I kwartał 2003 r. (dokument z 4 kwietnia 2003 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji analizując przedstawione przez pracodawcę dane stwierdził nieprawidłowości, z których wynikało, iż na dzień 1 lutego 2003 r. nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, gdyż w tym miesiącu wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyniósł 39,943%, a nie jak wykazywała strona - 40,88%.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na obniżenie wskaźnika ma wpływ ustalenie, że:
1) w styczniu 2003 r. i w lutym 2003 r. niezgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji doszło do wliczenia przez pracodawcę do grona osób niepełnosprawnych J. C., który legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Wojewódzką Komisję Lekarską nr 2 MSWiA w Krakowie nr 295/02 z 16 maja 2002 r. o zaliczeniu tej osoby do pierwszej grupy inwalidów na stałe. Orzeczenie J. C. zostało wydane po dniu wejścia w życie przepisów ustawy o rehabilitacji i z powodu braku przepisów szczególnych orzeczenia te nie są zrównane z orzeczeniami wydanymi na gruncie ustawy o rehabilitacji. Dlatego też, jak wskazał organ, strona nie może się na powyższe orzeczenie skutecznie powołać wnioskując o zaliczenie tej osoby do pracowników niepełnosprawnych. J. C. mógł zostać uwzględniony przy wyliczaniu zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, gdyby wystąpił z wnioskiem do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o ustalenie niepełnosprawności, a następnie przedstawił to orzeczenie pracodawcy;
2) niezgodnie z przepisami prawa wliczono do ogólnego stanu zatrudnienia Ł. Z., zatrudnionego od 1 września 2002 r. do 30 czerwca 2004 r. na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, podczas gdy zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rehabilitacji, do liczby pracowników (tj. ogólnego stanu zatrudnienia) nie wlicza się - jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne - osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego;
3) nastąpiło zmniejszenie stanu zatrudnienia w spółce z uwagi na prawomocną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z 31 marca 2014 r., Nr 1490/2014, na podstawie której stwierdzono, że H. D. (wykazywana przez spółkę jako pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym) nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 11 września 2002 r. do 31 stycznia 2004 r. Wyrokiem z 2 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt VII U 1095/14, oddalił odwołanie spółki od powyższej decyzji. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 22 marca 2017 r. sygn. akt III AUa 1326/15 oddalił apelację od powyższego wyroku Sądu. Sąd Apelacyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż z okoliczności sprawy w sposób logiczny wynikało, iż H. D. i płatnika składek – spółkę, nie łączył stosunek pracy, gdyż nie został on nawiązany w wyniku zawarcia umowy o pracę 12 września 2002 r., która miała charakter czynności pozornej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżając decyzję MRPiPS z 31 stycznia 2019 r., wniosła o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia. Sąd ten wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej obu instancji o utracie przez skarżącą statusu zakładu pracy chronionej był art. 30 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. WSA wskazał, że w wyniku ustaleń dokonanych przez organ I instancji stwierdzono, że w lutym 2003 r. stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy u skarżącej wynosił 125,714 ogółem osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych, w tym osób niepełnosprawnych 50,214, co oznacza, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosił 39,943% (w tym osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym 25,143, co oznacza, że wskaźnik zatrudnienia osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wynosił 20%). Skarżąca nie zatrudniała osób niewidomych lub psychicznie chorych albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. WSA potwierdził, że skarżąca nie spełniła wymogu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym w taki sposób, aby wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosił co najmniej 40%, jak również alternatywnego warunku zatrudnienia co najmniej 30% niewidomych lub psychicznie chorych albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Sąd ten wskazał, że przepisy ustawy o rehabilitacji, nie przewidują żadnych odstępstw od powyższych wymogów, dlatego nieosiągnięcie powyżej wskazanych wskaźników przez podmiot posiadający status zakładu pracy chronionej, obliguje w świetle art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, wojewodę do podjęcia decyzji stwierdzającej utratę tego statusu, niezależnie od wysokości poziomu w jakim wymagane wskaźniki nie są spełnione, jak również przyczyn oraz wagi przewinienia, w wyniku którego wymagane wskaźniki nie są spełnione.
WSA stwierdził, że przepisy ustawy o rehabilitacji nie dają organom możliwości odstąpienia od wydania decyzji o stwierdzeniu utraty statusu zakładu pracy chronionej w przypadku niespełnienia przez dany podmiot omawianych wymogów.
WSA wskazał, że analizowane przepisy tj. art. 30 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji – powinny być interpretowane w sposób ścisły, na co prawidłowo - zdaniem WSA - wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 30 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Sąd uznał również za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 28 ust. 1 pkt 1, art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 5a w zw. z art. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że posiadanie przez pracownika J. C. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Krakowie z 16 maja 2002 r. zaliczającej tę osobę do pierwszej grupy inwalidów na stałe nie jest wystarczające do uznania za osobę niepełnosprawną, która może zostać zaliczona do grona osób niepełnosprawnych w rozumieniu ustawy. WSA wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji, ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą: 1) znaczny; 2) umiarkowany; 3) lekki. Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. WSA stwierdził, że brak jest w ustawie o rehabilitacji podobnego przepisu, dotyczącego orzeczeń o grupie inwalidzkiej Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA, poza przepisem przejściowym tj. art. 62 ustawy o rehabilitacji. Jest to jednak – zdaniem WSA - przepis mający zastosowanie do orzeczeń o zaliczeniu danej osoby do jednej z grup inwalidów, wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy o rehabilitacji, a więc przed 1 stycznia 1998 r., z tym bowiem dniem, na podstawie art. 70, ustawa o rehabilitacji weszła w życie.
Pracownik J. C. posiada orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Krakowie zaliczającej do pierwszej grupy inwalidów na stałe, ale zostało wydane 16 maja 2002 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy o rehabilitacji i przytoczony powyżej przepis przejściowy nie znajduje zastosowania do J. C. WSA podkreślił, że odnośnie orzeczeń o zaliczeniu danej osoby do jednej z grup inwalidów, wydanych po dniu wejścia w życie ustawy o rehabilitacji, a więc po 1 stycznia 1998 r., ustawodawca nie unormował automatyzmu uznania osób posiadających orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, za osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy o rehabilitacji, a poprzez dodanie art. 5a, dał możliwość osobom posiadającym takie orzeczenie składania wniosków o ustalenie stopnia niepełnosprawności przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
WSA stwierdził, że skarżąca prawidłowo wskazuje, że z art. 5a ustawy o rehabilitacji wynika uprawnienie, a nie obowiązek wnoszenia o ustalenie stopnia niepełnosprawności przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przypadku posiadania orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów. Jednak w świetle przytoczonej regulacji prawnej posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jest konieczne m.in. do uznania danej osoby za niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji i uwzględnienia jej przy wyliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a w konsekwencji uzyskania przez dany podmiot statusu zakładu pracy chronionej. WSA wskazał, że w niniejszej sprawie J. C. orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, nie przedstawił skarżącej, ani w lutym 2003 r., ani nie uzupełnił tego braku w późniejszym okresie, dlatego nie można tej osoby uznać za osobę niepełnosprawną w rozumieniu art. 1 ustawy o rehabilitacji, co oznacza, że skarżąca nie mogła uwzględnić J. C. przy wyliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Sąd uznał za niezasadne także zarzuty procesowe zawarte w skardze, a dotyczące naruszenia przez organy art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., jak również art. 8 i art. 12 § 1 K.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji i art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdził ponadto, że w wydanych decyzjach organy obu instancji w sposób wyczerpujący, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 K.p.a., wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśniły podstawy prawne decyzji, przytaczając przepisy prawa.
W konkluzji Sąd pierwszej instancji wskazał, że skargę oddalił gdyż nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku WSA skargę kasacyjną złożyła strona na podstawie art. 173 § 1 i 2, art. 174 pkt 1 i 2, art. 175 § 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U.2019, poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2019 r.
Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a. błędną wykładnię art. 30 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 lutego 2003 roku (Dz. U. z 2003, Nr 7 poz. 79 ze zm.) w zw. z art. 145 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. polegającą na uwzględnieniu wyłącznie literalnego brzmienia art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, podczas gdy prawidłowa wykładnia uwzględniająca przedmiot i cel przepisu powinna prowadzić do wniosku, że przy ocenie istnienia podstaw do utraty statusu zakładu pracy chronionej należy uwzględnić wszystkie okoliczności i przyczyny niespełnienia warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, a także wagę i zakres naruszenia, która to błędna wykładnia doprowadziła również do niewłaściwego zastosowania tego przepisu w braku ku temu podstaw w stanie faktycznym sprawy i oddalenia skargi;
b. błędną wykładnię art. 28 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 1 pkt 2, art. 62 ust. 1 i 2 i art. 5a ustawy o rehabilitacji oraz z art. 145 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nie stanowi orzeczenia o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a w konsekwencji uznanie, że posiadanie przez pracownika J. C. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Krakowie z 16 maja 2002r. zaliczającej go do pierwszej grupy inwalidów na stałe nie jest wystarczające do uznania tej osoby za osobę niepełnosprawną, która może zostać zaliczona do grona osób niepełnosprawnych w rozumieniu ustawy o rehabilitacji, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać potwierdzony stan niepełnosprawności tej osoby i zaliczenie jej do wskaźnika, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji;
II na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniała podstawa do jej uwzględnienia i stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji z uwagi na wydanie decyzji o utracie statusu bez podstawy prawnej, a co najmniej z rażącym naruszeniem prawa;
b. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 §1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2020.256 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organy nie uwzględniły przy rozpoznaniu sprawy indywidualnych okoliczności odnoszących się do skarżącej, w szczególności wagi naruszenia przepisów prawa oraz zasady pewności obrotu;
c. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 i 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie przez WSA braku należytej staranności po stronie organów wydających decyzje, wymaganej w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności faktu, że postępowanie było prowadzone w odniesieniu do okresu obejmującego kilkanaście lat, w trakcie których spółkę pozbawiono dostępu do dokumentacji kadrowej, co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa poprzez prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający stronie skuteczną obronę jej praw oraz niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
d. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie braku należytego współdziałania organu pierwszej instancji w celu wyjaśnienia skarżącej wszelkich okoliczności prawnych, dotyczących braków formalnych w postaci przedłożenia orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności dla pracownika J. C., które mogły mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i przerzucenie na stronę skutków tego zaniechania.
Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że wskazane powyżej naruszenia doprowadziły do oddalenia skargi bez podstaw prawnych. Z uwagi na powyższe naruszenia, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie skarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie skarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Organ wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w którym to piśmie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Następnie strona złożyła do akt pismo z dnia 3 lipca 2020 r., w którym wskazała, że zwróciła się do organu o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji organu z dnia 14 marca 2018 r. przedkładając do akt sprawy kserokopię postanowienia organu z dnia 29 maja 2020 r. wydanego w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Strona złożyła do akt kolejne pismo z dnia 30 października 2020 r., przedkładając do akt sprawy kserokopię zarówno zażalenia z dnia 10 czerwca 2020r. na powyższe postanowienie, jak również kserokopię postanowienia organu odwoławczego z dnia 5 października 2020 r. uchylającego w całości zaskarżone postanowienie.
Pismem z dnia 26 lipca 2023 r. uczestnik postępowania - Prokurator Okręgowy w Krakowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 31 stycznia 2019 r., nr BON.III.5221.2.6.2018.MW, w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej, który to Sąd stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają – zgodnie z zasadą dyspozycyjności – granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w negatywnej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być zarówno uchylenie powyższego wyroku jak również uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna skarżącego oparta została na obu podstawach kasacyjnych unormowanych w art. 174 p.p.s.a.
Powyższy zakres zaskarżenia ma tę konsekwencję, że jako pierwsze rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero uznanie za prawidłowe poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych umożliwia ocenę prawidłowości zastosowania normy materialnoprawnej. Ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08 – dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując analizy zarzutów o charakterze proceduralnym Naczelny Sąd Administracyjny dokona na wstępie analizy zarzutu procesowego wskazanego w pkt II. a petitum skargi kasacyjnej. Zarzut ten obejmuje naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji (w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2003 r. (Dz. U. z 2003, Nr 7 poz. 79 ze zm.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy istniała – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - podstawa do jej uwzględnienia przez WSA i stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 marca 2018r. z uwagi na to, iż w sprawie decyzje organów zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – z uwagi na ich wydanie bez określenia skutku czasowego tych decyzji. Zdaniem spółki skarżącej kasacyjnie brak ten stanowi rażące naruszenie prawa.
Należy wskazać, że art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Przepis ten określa obowiązki sądu administracyjnego w trakcie kontroli skargi. Zasadą jest, że sąd pierwszej instancji nie może podczas rozpoznawania sprawy ograniczyć się do kontroli sprawy tylko pod względem zarzutów postawionych w skardze (por. wyr. NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 1113/12, Legalis). Sąd pierwszej instancji bada sprawę kompleksowo, wykraczając poza zarzuty sformułowane w skardze. Zadaniem sądu jest kontrola wszystkich działań organu administracji publicznej, które zostały dokonane w danej sprawie, ponieważ "brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę także z innych powodów niż zarzucane. Sąd, nie będąc związany podniesionymi wnioskami i zarzutami, sposobem sformułowania skargi czy użytymi argumentami, ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ponadto, sąd obciąża powinność wykazania, iż przeprowadził w sposób pełny i wnikliwy kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczy zarówno zastosowanych przepisów prawa administracyjnego materialnego, jak i przepisów procesowych (por. wyrok NSA z 10 września 2013 r., II OSK 1260/13, Legalis).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. wymaga wykazania przez stronę skarżącą kasacyjnie, że wojewódzki sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał jej istoty (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17). Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała zaistnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych okoliczności. Na marginesie należy wskazać, że problematyka czasowego skutku decyzji o utracie statusu zakładu pracy chronionej została opisana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 16-17 uzasadnienia).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten - biorąc pod uwagę także treść uzasadnienia skargi kasacyjnej (k. 11-12 skargi kasacyjnej) - jest niezasadny.
Niezasadne są także pozostałe zarzuty procesowe podnoszone przez stronę skarżącą kasacyjnie, a zawarte w pkt II. b-d petitum skargi kasacyjnej. Po dokonaniu analizy akt administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny działalności organów administracji publicznej w zakresie procesowym uznając, że organy administracji publicznej w sposób zgodny zarówno z naczelnymi zasadami postępowania (art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 § 1 k.p.a.), jak i zasadami postępowania dowodowego (art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) przeprowadziły postępowanie administracyjne, które zostało także w sposób prawidłowy ocenione przez Sąd pierwszej instancji. Zarzucana organom długotrwałość postępowania administracyjnego spowodowana była koniecznością zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z potrzebą ustalenia określonych okoliczności, istotnych z perspektywy przedmiotu sprawy, które mogły zostać ustalone wyłącznie przez inne organy ochrony prawej (tj. sąd powszechny prowadzący sprawę w zakresie podlegania ubezpieczeniu społecznym H. D.). Postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem Wojewody Małopolskiego z 12 października 2012 r., a podjęte postanowieniem tego organu z 4 grudnia 2017 r. po ustaniu przesłanki usprawiedliwiającej to zawieszenie.
Podkreślić należy, że z perspektywy zarzutów procesowych strona skarżąca kasacyjnie konsekwentnie kwestionowała zarówno w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej, nie tyle ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy wyłącznie z zakresie warunków uznania J. C. za osobę niepełnosprawną, co ich prawną kwalifikację. W pozostałym zakresie tj. w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących zarówno H. D., jak i Ł. Z. strona skarżąca kasacyjnie ustaleń faktycznych, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, nie kwestionowała zarówno w zarzutach skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu.
Dokonując analizy zarzutów o charakterze materialnoprawnym Naczelny Sąd Administracyjny zwraca szczególną uwagę na przepisy ogólne ustawy o rehabilitacji, wskazujące zarówno cel, jak i zakres zastosowania tego aktu normatywnego. Już z treści art. 1 ust. 1 wynika podmiotowy zakres zastosowania ustawy o rehabilitacji. Ustawa ta dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 lub
2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub
3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia
- zwanych "osobami niepełnosprawnymi".
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie organów ochrony prawnej wskazano, że ustawa o rehabilitacji dotyczy osób niepełnosprawnych, czyli osób, których niepełnosprawność została potwierdzona jednym z rodzajów orzeczeń enumeratywnie wskazanych w tym przepisie. Ustawa ta ma więc zastosowanie przede wszystkim do osób, których niepełnosprawność została formalnie potwierdzona. Uzyskanie jednego ze wskazanych w ww. przepisie orzeczeń jest podstawą prawną nabycia statusu osoby niepełnosprawnej oraz jednocześnie warunkiem realizacji określonych uprawnień i obowiązków w ramach systemu rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz procesu zatrudniania osób niepełnosprawnych (por. M. Paluszkiewicz [w:] E. Bielak-Jomaa, E. Staszewska, M. Włodarczyk, T. Wrocławska, M. Paluszkiewicz, Rehabilitacja zawodowa i społeczna oraz zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami. Komentarz, Warszawa 2023, art. 1, LEX.el.).
Dokonując analizy zarzutów o charakterze materialnoprawnym Naczelny Sąd Administracyjny dokona na wstępie analizy zarzutu wskazanego w pkt I. a. petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 30 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 lutego 2003 roku (Dz. U. z 2003, Nr 7 poz. 79 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uwzględnieniu wyłącznie literalnego brzmienia art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, nie uwzględniając okoliczności i przyczyn niespełnienia warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, a także wagi i zakresu naruszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny. Z treści art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wynika, że określenie "zakład pracy chronionej" ma znaczenie podmiotowe. Status ten przyznaje się pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej, a zatem pracodawca powinien spełnić prawem przewidziane warunki, aby korzystać z przywilejów z tym związanych. Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej ma prawny obowiązek informowania wojewody o każdej zmianie dotyczącej warunków, o których mowa w art. 28 omawianej ustawy, a także jest zobligowany do przedstawiania półrocznych informacji dotyczących spełnienia tych warunków. Gdy z różnych powodów pracodawca przestał spełniać warunki określone w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 powyższej ustawy, traci uprawnienia do legitymowania się statusem zakładu pracy chronionej i wówczas wojewoda, stosownie do art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej, wydaje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej z dniem zaprzestania spełniania któregokolwiek z tych warunków. Warto zatem zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 lutego 2006 r., sygn. akt P 25/06 (OTK-A 2007, nr 2, poz. 09), stwierdził: "(...) w sytuacji naruszenia warunku prowadzenia takiego zakładu, właściwy organ administracji publicznej pozbawia przedsiębiorcę statusu zakładu pracy chronionej, i to ze skutkiem wstecznym, tj. od dnia zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z warunków lub obowiązków (art. 30 ust. 3 ustawy)". Z treści art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej wynika wprost, że niespełnianie warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy obliguje wojewodę do wydania decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej. Decyzja stwierdzająca utratę statusu zakładu pracy chronionej nie jest sankcją stosowaną wobec pracodawcy, lecz konsekwencją niedopełniania warunków umożliwiających zatrudnienie osób niepełnosprawnych w zgodzie z przepisami. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego takie uregulowanie służy nadrzędnemu celowi ustawy, jakim jest pomoc niepełnosprawnym, którzy powinni być zatrudnieni w warunkach uwzględniających ich potrzeby. Pracodawca, który w zamian za wykonywanie zadań publicznych korzysta z przywilejów, musi wywiązywać się z obowiązków prawnych stanowiących podstawę do zwolnienia go z konkretnych ciężarów publicznych (por. wyrok NSA z 23 lutego 2020 r., II GSK 389/09, wyrok NSA z 31 października 2019 r., II GSK 2926/17).
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni akceptuje dotychczasowe stanowisko tego Sądu wskazujące, że decyzja wydana w trybie art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji jest decyzją związaną (por. wyrok NSA z 23 lutego 2020 r., II GSK 389/09). Tak więc wskazywane w pkt 1 a petitum skargi kasacyjnej przesłanki, którymi powinien - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - kierować się organ w postępowaniu w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej w postaci wagi i zakresu naruszenia nie znajdują uzasadnienia w analizowanym stanie prawnym.
Za uzasadniony należało natomiast uznać zarzut wskazany w pkt I. b. petitum skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 28 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 1 pkt 2, art. 62 ust. 1 i 2 i art. 5a ustawy o rehabilitacji oraz z art. 145 ust. 1 lit. a) p.p.s.a.
Podkreślić należy, że WSA dokonując analizy normatywnej w zakresie spełnienia przez przedsiębiorcę posiadania orzeczenia o niepełnosprawności dotyczącego pracownika – J. C. opierał się na bezspornym stanie faktycznym. Jednakże WSA częściowo w sposób nieprawidłowy dokonał w tym zakresie kontroli sądowej działania organów administracji publicznej, akceptując błędną wykładnię przepisów materialnoprawnych zastosowaną przez organy. WSA prawidłowo stwierdził, że w kontrolowanej judykacyjnie sprawie nie znajduje zastosowania art. 62 ustawy o rehabilitacji tj. przepis mający zastosowanie do orzeczeń o zaliczeniu danej osoby do jednej z grup inwalidów, wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy o rehabilitacji, a więc przed 1 stycznia 1998 r., z tym bowiem dniem, na podstawie art. 70, ustawa o rehabilitacji weszła w życie. Na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o rehabilitacji osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy.
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego, który został zaakceptowany przez WSA wynika, że pracownik skarżącej – J. C. posiada orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Krakowie, wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. 1991, Nr 79, poz. 349 ze zm.) zaliczające tę osobę do pierwszej grupy inwalidów na stałe. Dokument ten znajduje się w aktach administracyjnych. Orzeczenie to zostało wydane 16 maja 2002 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy o rehabilitacji. Tak więc przytoczony powyżej przepis intertemporalny nie znajduje w tym zakresie zastosowania.
Podkreślić jednak należy, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieprawidłowo wskazał, że po 1 stycznia 1998 r., ustawodawca nie unormował automatyzmu uznania osób posiadających orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, za osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy o rehabilitacji, a poprzez dodanie art. 5a ustawy o rehabilitacji, dał możliwość osobom posiadającym takie orzeczenie wnoszenia o ustalenie stopnia niepełnosprawności przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy o rehabilitacji osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia o niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy dokonały niewłaściwego zastosowania art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, co zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. Podkreślić należy, że art. 5 a ustawy o rehabilitacji nie stanowi podstawy normatywnej decyzji wydawanej na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji albowiem adresatami tego przepisu są osoby, które – jak już wyżej zostało wskazane - "mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów." Art. 6b. ust. 3 ustawy o rehabilitacji stanowi, że w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:
1) odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby,
2) szkolenia, w tym specjalistycznego,
3) zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej
4) uczestnictwa w terapii zajęciowej,
5) konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby,
6) korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki,
7) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
8) konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji,
9) spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Jednoznacznie więc art. 5a ustawy o rehabilitacji wskazuje na uprawnienie legitymowanych podmiotów do składania wniosków o ustalenie stopnia niepełnosprawności jednakże nie na potrzeby realizacji celów ustawy o rehabilitacji, a na potrzeby realizacji celów wynikających z innych aktów normatywnych, odsyłając w powyższym przepisie do "odrębnych przepisów, w celu "korzystania z ulg i uprawnień".
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie, jak już zostało wyżej wskazane, J. C. przedłożył pracodawcy orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w Krakowie zaliczające tę osobę do pierwszej grupy inwalidów na stałe. Orzeczenie to zostało wydane 16 maja 2002 r. J. C. był zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącej w okresie od 8 sierpnia 2002 r. do 9 listopada 2007 r. (zob. k.1681 akt administracyjnych). Pracownik ten legitymował się już od momentu zatrudnienia powyższym orzeczeniem kwalifikującym tę osobę do pierwszej grupy inwalidów na stałe.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że brak było natomiast normatywnych podstaw do uznania obowiązku do przedłożenia przez przedsiębiorcę zaświadczenia wydanego w trybie art. 5 a ust. 1 ustawy, przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w trybie ustawy o rehabilitacji, jako podstawy do uznania J. C. jako pracownika niepełnoprawnego, i to nie tylko w aspekcie medycznym, ale także w aspekcie prawnym. Okoliczność ta oznacza, że skarżąca mogła uwzględnić J. C. jako osobę niepełnosprawną przy wyliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych biorąc pod uwagę posiadane ww. orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w Krakowie. Było to bowiem orzeczenie o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Przepis ten stanowi, że ustawa ta dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca - jako przedsiębiorca korzystający ze statusu zakładu pracy chronionej – mogła korzystać z powyższego dokumentu jako dowodu stanowiącego podstawę do zaliczenia pracownika J. C. jako pracownika niepełnosprawnego. Jest to istotne dla pracodawcy z perspektywy prawidłowego ustalenia wskaźnika osób niepełnosprawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony skarżącej kasacyjnie.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu, a w konsekwencji – wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy – rozpoznał skargę i uwzględniając ją, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2018 r., nr WP.VII.9022-6-10 na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz E. Sp. z o.o. w S. kwotę 1.120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.