II GSK 566/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za przejazd bez opłaty elektronicznej, uznając, że skarżący nie wykazał wadliwości postępowania w zakresie oznakowania drogi.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej S7 bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując prawidłowość oznakowania drogi znakiem T-34. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istotnych wad postępowania ani błędnej wykładni przepisów, a jego argumenty dotyczące braku dowodów na oznakowanie były hipotetyczne i gołosłowne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej S7 bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a także zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędną wykładnię. Głównym argumentem skarżącego było kwestionowanie prawidłowości oznakowania drogi znakiem T-34, wskazując na brak dowodów w aktach sprawy potwierdzających istnienie tego znaku w dniu kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że skarżący nie wykazał istotnych naruszeń przepisów postępowania ani prawa materialnego. Sąd zwrócił uwagę na wadliwość sformułowania zarzutów kasacyjnych oraz brak wystarczającego uzasadnienia. NSA stwierdził, że skarżący nie udowodnił, iż brak było oznakowania drogi, a jego argumenty miały charakter hipotetyczny. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na kierującym, który powinien dołożyć należytej staranności. W ocenie NSA, ustalony stan faktyczny był wystarczający do nałożenia kary, a WSA prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykazał istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy i nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie sformułowane i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy. Argumenty skarżącego dotyczące braku dowodów na oznakowanie drogi uznano za hipotetyczne i gołosłowne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony jest pojazdem samochodowym, za którego przejazd po drogach krajowych pobiera się opłatę.
u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przejazd pojazdem samochodowym po drodze krajowej lub jej odcinku bez uiszczenia wymaganej opłaty skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
Pomocnicze
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem art. 12 § ust. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej § załącznik nr 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 2
u.t.d. art. 13i § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
prd art. 2 § pkt 33
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał istotnych naruszeń przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji. Skarżący nie wykazał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji. Argumenty skarżącego dotyczące braku dowodów na oznakowanie drogi były hipotetyczne i gołosłowne. Ustalony stan faktyczny był wystarczający do nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez opłaty elektronicznej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 2, art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, w tym brak dowodu na prawidłowe oznakowanie drogi znakiem T-34. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sankcja może być zastosowana mimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności, w tym prawidłowego oznakowania drogi. Naruszenie § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że GDDKiA nie jest zobowiązana do stałego dokonywania kontroli prawidłowości utrzymania znaków drogowych.
Godne uwagi sformułowania
Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (...) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, co należy podkreślić, okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie dotyczących tego, że sporny przejazd odbywał się pojazdem ciężarowym po drodze krajowej S7 (...) oraz że skarżąca nie uiściła opłaty elektronicznej. Twierdzenia skarżącej są jedynie hipotetyczne i gołosłowne. Podkreślenia wymaga, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń. Wobec wykazanych wad konstrukcyjnych zarzutów kasacyjnych oraz deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie ma podstaw aby twierdzić, że przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie ustalenia faktyczne były wadliwe...
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skargi kasacyjnej, wymogi formalne pisma procesowego, odpowiedzialność obiektywna za przejazd bez opłaty, ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z oznakowaniem dróg płatnych i procedurą kontroli. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za przejazd i potencjalnych luk prawnych związanych z oznakowaniem, co może być interesujące dla kierowców i firm transportowych. Nacisk na formalne aspekty skargi kasacyjnej obniża jej ogólną atrakcyjność.
“Czy brak znaku na drodze zwalnia z opłaty? NSA rozstrzyga spór o karę za przejazd bez uiszczenia elektronicznej należności.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 566/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-05-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Izabella Janson Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane VIII SA/Wa 736/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-02-04 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 2222 art. 13 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 736/18 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 lipca 2018 r. nr BP.702.18.2018.0173.PLD.2097 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 736/18, oddalił skargę B. M. (strona, skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 lipca 2018 r., nr BP.702.18.2018.0173.PLD.2097, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym. Oddalając skargę, w motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 9 października 2017 r. na odcinku drogi ekspresowej S7, węzeł Skarżysko-Kamienna (połączenie z drogą krajową nr 7) - węzeł Kielce Południe, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego po ujawnieniu naocznie incydentu zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki Volkswagen o numerze rejestracyjnym (...) i przyczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym (...). Kierowcą kontrolowanego zespołu pojazdów był M. M. Podczas kontroli ustalono, że ww. pojazd samochodowy nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.; dalej: "u.t.d."), co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zatrzymany kierowca poruszał się płatnym odcinkiem drogi ekspresowej S7 przejeżdżając pod bramownicą, która zarejestrowała naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 9 października 2017 r. o godzinie 10:38:00. Na podstawie przedłożonych przez kierowcę w trakcie kontroli dowodów rejestracyjnych pojazdów ustalono, że dopuszczalna masa całkowita ww. zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawą nałożenia kary pieniężnej z art. 13k ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.; dalej: "u.d.p.") jest przejazd pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy, określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty. Z przepisu art. 13k ust. 1 wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności przepis art. 189e k.p.a. nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje natomiast organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Sądu pierwszej instancji waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych. Przewidziana kary administracyjna nie jest zależna od takich okoliczności, jak cel przejazdu, jednorazowość lub wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość lub nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Strona złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. , dalej: p.p.s.a.), zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: a) naruszenie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145a § 1 p.p.s.a. i ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 lipca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 października 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, oraz dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, czego rezultatem było poczynienie przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i przeprowadził dowód na okoliczność istnienia w dniu kontroli drogowej na spornym odcinku drogi tabliczki T-34 w sytuacji gdy w aktach sprawy nie znajduje się dokument potwierdzający, że w dniu 9 października 2017 r. odcinek drogi krajowej S7 po którym poruszał się kontrolowany pojazd Skarżącej (węzeł Skarżysko Kamienna - Kielce) został prawidłowo oznakowany i że w wyniku kontroli GDDKiA nie stwierdziła nieprawidłowości w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34; Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, albowiem w sytuacji gdy doszłoby do wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w szczególności pisma GDDKiA z dnia 24 maja 2017 r. znak: O.KI.Z-2.4070.78.2017.bo adresowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, mogłoby dojść do hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, ponieważ pismo to potwierdza prawidłowość ustawienia znaków na dzień 31 marca 2017 r., a kontrola była przeprowadzona 7 października 2017 r. Ponadto w aktach nie znajduje się dokument GDDKiA potwierdzający prawidłowość oznaczenia tabliczki T-34 przy dokonaniu następnej kontroli bezpośrednio przed zatrzymaniem pojazdu Skarżącej, które to kontrole zgodnie z przepisami wykonawczymi mają miejsce co 6 miesięcy; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię a) art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej może być również sytuacja, w której organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w tym nie przedstawił dowodu na okoliczność prawidłowego oznakowania drogi nr S7 (węzeł Kielce Południe), a jedynie ogranicza się do przytoczenia podstawy prawnej tj. załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. 2013 poz. 1263 ze zm.), b) § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (DZ. U. z 2003 r. nr 117, poz. 1729) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ zarządzający ruchem - GDDKiA nie jest zobowiązany do stałego dokonywania kontroli prawidłowości utrzymania znaków drogowych, w sytuacji gdy z przepisu tego wynika obowiązek wykonywania kontroli co 6 miesięcy, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że Sąd niewłaściwie uznał, że organ prawidłowo ustalił, że oznakowanie drogi było prawidłowe w sytuacji gdy w aktach sprawy nie znajduje się dokument potwierdzający dokonanie kontroli oznakowania na dzień 30 września 2017 r., co wynika z przepisów ww. rozporządzenia. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. Skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, co należy podkreślić, okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie dotyczących tego, że sporny przejazd odbywał się pojazdem ciężarowym po drodze krajowej S7 na odcinku węzła Skarżysko Kamienna - Kielce oraz że skarżąca nie uiściła opłaty elektronicznej. Istota sformułowanych zarzutów kasacyjnych w tej sprawie sprowadza się natomiast do zakwestionowania prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych w zakresie istnienia w dniu kontroli drogowej na spornym odcinku drogi oznakowania w postaci tabliczki T-34. Sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych uzasadnia ich łączne rozpoznanie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wadliwość sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie nie zawarła żadnego uzasadnienia zarzucanego naruszenia w tej sprawie przez Sąd art. 145a § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a W skardze kasacyjnej sformułowano – jako "ewentualny" - zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie wyjaśniono jednak dlaczego ma on charakter ewentualny i na czym polegało naruszenie przez Sąd art. 145a § 1 p.p.s.a. i jednocześnie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Żadnego z tych przepisów WSA nie stosował, a w skardze kasacyjnej nie zarzucono też ich niezastosowania. Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna jest szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które dla swej skuteczności musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzuty są usprawiedliwione. Zgodne z art. 176 p.p.s.a. określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, co w przypadku naruszenia przepisów postępowania wymaga dodatkowo wykazania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w przypadku naruszenia prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się ze wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04; z 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; z 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06). W rozpoznawanej skardze kasacyjnej te wymogi nie zostały spełnione nie tylko co do wskazanych powyżej deficytów zarzutów procesowych, ale również w odniesieniu do sformułowanego w niej zarzutu materialnoprawnego. Sposób, w jaki postawiony oraz uzasadniony został zarzut naruszenia prawa materialnego jednoznacznie wskazuje, że w istocie dotyczy on naruszenia prawa procesowego, skoro w skardze kasacyjnej wskazano na "niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy" (punkt 2a petitum skargi kasacyjnej), nie zaś błędnej wykładni, jak zarzuca skarżąca kasacyjnie, której to wykładni zresztą - w odniesieniu do wskazanych przepisów prawa materialnego - Sąd I instancji w tej sprawie nie dokonywał. Wskazane przez skarżącą kasacyjnie okoliczności uzasadniające zarzut błędnej wykładni art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. sugerują, że skarżąca kasacyjnie zmierza do podważenia poglądu Sądu o tym, że w stanie faktycznym tej sprawy możliwe było nałożenie na nią sankcji. To zaś mogłoby być podniesione w ramach zarzutu naruszenia tych przepisów przez ich błędne zastosowanie do stanu faktycznego tej sprawy, a taki zarzut w skardze kasacyjnej nie został sformułowany. Wada konstrukcyjna analizowanego zarzutu kasacyjnego powoduje zatem, że nie mógł on zostać uwzględniony przez NSA. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych powyżej regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie zarzutów stawianych w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, będąc uprawnionym wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. W ocenie NSA – wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie - ustalone w sprawie okoliczności faktyczne stanowiły dostateczną podstawę nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. przewiduje, że "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za (...) przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej." Należy zatem podkreślić, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności by uczynić zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd. W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutów naruszenia przepisów art. 13k ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz § 12 ust. 5 rozporządzenia z 2003 r. przez ich błędną wykładnię (pkt 2a i 2b petitum skargi kasacyjnej), ani też przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (pkt 1a petitum skargi kasacyjnej) w sposób, w jaki zarzuca to skarżąca, a mianowicie, że nałożono na nią karę pieniężną mimo braku należytego ustalenia czy był prawidłowo oznaczony odcinek drogi, po której wykonywany był przejazd. Wbrew stanowisku skarżącej, podnoszona i eksponowana przez nią kwestia znaku T-34 stanowiła przedmiot szczegółowej oceny Sądu I instancji (zob. s. 11-12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Jej zakres obejmował zarówno zagadnienie odnoszące się do regulowanych przepisami powszechnie obowiązującego prawa zasad umieszczenia znaku T-34, jak i – co nie mniej istotne – prawidłowości jego umieszczenia na drodze, którą poruszał się pojazd skarżącej, co nastąpiło przy uwzględnieniu znaczenia tego, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady Ε-15c, drogi ekspresowej Ε-15d lub innej drogi krajowej E-15a, występującym samodzielnie. Tabliczka ta umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c, E-15d, E-15f albo E-15g oznacza, że za przejazd tak oznaczonym odcinkiem drogi publicznej pobiera się opłatę elektroniczną, co z kolei uzasadnia wniosek o informacyjnym charakterze tabliczki T-34 w relacji do oznaczenia (kategorii) drogi, która jest drogą płatną. Tabliczka ta ustanawia więc w istocie zakaz poruszania się po oznaczonej w powyższy sposób drodze bez uiszczenia opłaty. Co więcej – z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również (s. 11-12), że w relacji do opisu trasy pokonywanej przez pojazd skarżącej oraz zasad umieszczania w pasie drogi znaku T-34, Sąd I instancji dokonał także analizy jej twierdzeń zmierzających do wykazania braku zasadności nałożenia na nią kary pieniężnej, w tym zwłaszcza twierdzeń odnoszących się do braku stosownego dowodu w aktach sprawy, że znak T-34 oznaczający obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie z dróg publicznych znajdował się w dniu przejazdu na spornym odcinku drogi. Podkreślenia jednak wymaga, że twierdzenia skarżącej są jedynie hipotetyczne i gołosłowne. Ograniczają się one bowiem wyłącznie do twierdzenia, że w aktach sprawy nie ma dowodu potwierdzającego, że sporny odcinek drogi był w dniu przejazdu oznaczony stosownym znakiem, a nie na twierdzeniu, że takiego oznaczenia drogi nie było. Z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika zatem, co należy ze szczególną mocą podkreślić, aby skarżąca nie mogła, zachowując minimum wymaganej staranności, nie tylko posiąść niezbędnej informacji oraz wiedzy o istnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.p. i w konsekwencji zorientować się, że jej pojazd przejeżdża drogą, za przejazd którą należna jest opłata elektroniczna. Podkreślenia wymaga, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń. W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw aby twierdzić, że przyjęty za podstawę wyrokowania w sprawie stan faktyczny zawiera zarzucany przez stronę deficyt, co w konsekwencji – to jest wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji tego deficytu – miałoby skutkować niewłaściwym zastosowaniem przywołanych przepisów prawa materialnego. Skarga kasacyjna nie przeciwstawia żadnych argumentów, w świetle których skutecznie można byłoby podważyć dokonaną w tej sprawie ocenę, że zaktualizowały się w niej faktyczne i prawne przesłanki nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej. Ponad wszelką wątpliwość ustalony został bowiem fakt braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem skarżącej płatnym odcinkiem drogi krajowej. Podważając zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji argumentu o braku wyjaśnienia w toku postępowania zagadnienia odnoszącego się do oznaczenia drogi, czy też wręcz przyjęcia w tym zakresie błędnych – bo niezgodnych z rzeczywistych stanem rzeczy – ustaleń, strona skarżąca powinna swoje stanowisko uzasadnić w sposób, o którym mowa w art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej powinna zatem zostać przeprowadzona krytyczna analiza stanowiska Sądu I instancji i merytoryczna polemika z nim osadzona na gruncie konkretnych argumentów odnoszących się do akt sprawy, przeprowadzonych w sprawie dowodów oraz ocen i wniosków formułowanych na ich podstawie, które podważyłyby pogląd Sądu poprzez wykazanie (lub co najmniej uprawdopodobnienie) jego wadliwości wynikającej z deficytów ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, których źródłem jest brak przeprowadzenia konkretnych dowodów. Ze skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia nic takiego jednak nie wynika. Nie może być uznane za wystarczające, a co za tym idzie za skuteczne, ograniczenie się w tej mierze do twierdzenia, że "uzasadnione są wątpliwości Skarżącej co do niewłaściwego oznakowania drogi, skoro w toku postępowania administracyjnego Organ nie potrafił znaleźć dowodu potwierdzającego, że przed samą kontrolą droga po której poruszał się pojazd Skarżącej była prawidłowo oznakowana" (str. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej) oraz że na podstawie informacji uzyskanych z okresowo przeprowadzanych przez GDDKiA kontroli, w tym z ostatniej kontroli z 31 marca 2017 r., w których nie stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu drogi "nie sposób jednak ustalić czy w miejscu, w którym pojazd Skarżącej wjeżdżał na drogę krajową S7 była tabliczka z oznaczeniem T-34" (s. 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej), oraz że "mogłoby dojść do hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy" (str. 2 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Twierdzenia te nie są bowiem poparte żadną stosowną argumentacją, która miałaby podważać źródła ustaleń oraz ocen odnoszących się do prawidłowości oznakowania drogi krajowej tabliczką T-34 i jednocześnie przeciwstawiać im inne źródła niż te, na których ustalenia te bazują. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała żadnych okoliczności, w świetle których poczynione przez organ i zaakceptowane przez WSA ustalenia dotyczące oznakowania spornego odcinka drogi tabliczką T-34 można byłoby zakwestionować wykazując, że informacja odnośnie do obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd była niedostateczna lub mylna, przez co uniemożliwiała dokonanie wyboru pomiędzy drogą płatną lub niepłatną. Nie podważono w skardze kasacyjnej informacji pochodzących bezpośrednio od zarządcy drogi krajowej, że droga na spornym odcinku była prawidłowo oznakowana, poprzestając jedynie na kwestionowaniu tych ustaleń, ale nie przedstawiając żadnych okoliczności lub własnych dowodów, które mogłyby uprawdopodobnić zarzucane naruszenie. Do podważenia tej oceny nie jest wystarczający powołany w skardze kasacyjnej argument, że nie ma w aktach sprawy "następnego" dokumentu z kontroli oznakowania przez GDDKiA, które powinny być przeprowadzane co 6 miesięcy. Należy także stwierdzić, że wbrew zarzutowi kasacyjnemu zawartemu w punkcie 2b. petitum skargi kasacyjnej, Sąd nie dokonał wykładni § 12 ust. 5 rozporządzenia z 2003r. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej, tj. przyjmując, że GDDKiA nie jest zobowiązany do stałego dokonywania kontroli prawidłowości utrzymania znaków drogowych. Na ten temat Sąd stwierdził jedynie, że "Charakter kontroli okresowych nie pozwala na stwierdzenie istnienia oznakowania każdego dnia" (s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). WSA w zaskarżonym wyroku nie wyraził zatem poglądu, który przypisuje mu skarżąca kasacyjnie. Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie mógł więc zostać uwzględniony przez NSA. Wobec wykazanych wad konstrukcyjnych zarzutów kasacyjnych oraz deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie ma podstaw aby twierdzić, że przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie ustalenia faktyczne były wadliwe, a to wobec braku ich zupełności, a w konsekwencji, że nie były wystarczające dla przypisania stronie skarżącej deliktu przewidzianego w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. i nałożenia na nią kary pieniężnej. W świetle wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów za uzasadniony trzeba bowiem uznać wniosek, że Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Koszty zasądzone na rzecz organu obejmują wynagrodzenie jego pełnomocnika, który nie reprezentował organu przed Sądem pierwszej instancji, a w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI