II GSK 637/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-01-22
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnazezwoleniekontrola celnaNSAskarga kasacyjnaTSUEprzepisy techniczne

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wątpliwości co do właściwej podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za urządzanie gier na automacie HOT SPOT bez zezwolenia. WSA oddalił skargę spółki, uznając, że automat spełniał przesłanki gry hazardowej. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego rozważenia, czy zastosowanie znalazł art. 89 ust. 1 pkt 1 czy pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a także uwzględniając wyrok TSUE dotyczący technicznego charakteru przepisów.

Spółka B. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automacie HOT SPOT bez wymaganego zezwolenia. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył karę 12.000 zł, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów, że automat służył grom hazardowym o charakterze losowym i komercyjnym. Skarga kasacyjna spółki zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących charakteru urządzenia, naruszenie procedury notyfikacji przepisów technicznych oraz niewłaściwe ustalenie charakteru gry przez organy celne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał większość zarzutów za nietrafne, w szczególności te dotyczące braku kompetencji organów celnych do ustalenia charakteru gry. Jednakże, uwzględniając wyrok TSUE w sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, który definiuje techniczny charakter przepisów, NSA uznał, że Sąd I instancji powinien ponownie rozważyć, czy w sprawie zastosowanie znalazł art. 89 ust. 1 pkt 1 czy pkt 2 ustawy o grach hazardowych, biorąc pod uwagę potencjalny techniczny charakter niektórych przepisów. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Organ celny jest uprawniony do dokonywania ustaleń co do charakteru gry w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej, a brak decyzji ministra nie stanowi przeszkody.

Uzasadnienie

NSA powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach karnych skarbowych oraz na przepisy ustawy o Służbie Celnej, które przyznają funkcjonariuszom celnym uprawnienia do kontroli i przeprowadzania eksperymentów w zakresie gier hazardowych. Stwierdzono, że przepisy nie nakładają obowiązku występowania do ministra finansów ani nie obligują ministra do wszczęcia postępowania z urzędu na wniosek organu celnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o grach hazardowych

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3, 5, 6, 7

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 129 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 141 § pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

u.s.c. art. 30 § ust. 1 pkt 3 i pkt 13

Ustawa o Służbie Celnej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § §1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33

Ordynacja podatkowa

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie... art. 18 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny techniczny charakter przepisów ustawy o grach hazardowych w świetle orzecznictwa TSUE, co mogło wpływać na ich stosowalność. Konieczność ponownego rozważenia, czy zastosowanie znalazł art. 89 ust. 1 pkt 1 czy pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących zbierania i oceny dowodów. Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 3 i 5 ustawy o grach hazardowych. Zarzut naruszenia art. 129 ust. 3 i art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (przepisy przejściowe).

Godne uwagi sformułowania

organ celny jest uprawniony do czynienia ustaleń co do charakteru danej gry brak decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych (...) nie stanowi przeszkody do dokonania takiego ustalenia w postępowaniu karnym skarbowym wyrok TSUE (...) przesądził (pkt 25 wyroku) techniczny charakter art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych to do sądu krajowego należy dokonanie tego ustalenia Sąd I instancji winien w pierwszej kolejności rozważyć, czy niesporny stan faktyczny sprawy (...) uzasadnia zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 czy pkt 2 ustawy.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Krystyna Anna Stec

sprawozdawca

Piotr Kraczowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie charakteru gier hazardowych, kompetencje organów celnych, wpływ orzecznictwa TSUE na polskie prawo, stosowanie przepisów technicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych w kontekście orzecznictwa TSUE i kompetencji organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów o grach hazardowych i wpływu prawa unijnego na polskie orzecznictwo, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Czy polskie prawo hazardowe jest zgodne z UE? NSA bada sprawę automatu HOT SPOT.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

gry losowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 637/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Piotr Kraczowski
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GZ 361/12 - Postanowienie NSA z 2012-10-18
II GZ 58/13 - Postanowienie NSA z 2013-02-12
II GSK 637/17 - Wyrok NSA z 2018-05-18
III SA/Wr 277/12 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2013-06-20
II SA/Sz 535/16 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2016-10-06
II GZ 637/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 2 ust. 3, 5, 6, 7, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 90 ust. 1, art. 129 ust. 3, art. 141 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 30 ust. 1 pkt 3 i pkt 13
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 277/12 w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz B. Spółki z o.o. w B. 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 277/12, oddalił skargę B. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu poza kasynem gry.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 22 marca 2011 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w lokalu Bar O. w L. w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych, w wyniku której stwierdzili eksploatowanie w lokalu automatu do gry HOT SPOT nr [...] bez wymaganego zezwolenia. W oparciu o te ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540; dalej: u.g.h. lub ustawa o grach hazardowych).
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Celnej we W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podając w uzasadnieniu, że gry urządzane na automacie strony skarżącej, miały charakter losowy i niewątpliwie komercyjny, wobec czego spełniona została przesłanka warunkująca wymierzenie kary. Wynika to z przeprowadzonych w sprawie dowodów, w tym oględzin, eksperymentu i opinii biegłego sądowego. Treść umowy użyczenia lokalu oraz napisy umieszczone na automacie wskazują na to, że zainstalowany automat służył podniesieniu atrakcyjności lokalu, a zatem celom czysto komercyjnym. Odnośnie do twierdzenia strony, jakoby automat był jedynie symulatorem gry organ wskazał, że o charakterze gier na urządzeniu nie decyduje nazwa tego urządzenia, a jego cechy.
WSA we W. oddalając skargę na powyższą decyzję zgodził się ze stanowiskiem organów, że na ujawnionym w trakcie kontroli automacie, prowadzone były gry zawierające element losowości i komercyjności, a więc spełniające przesłankę z art. 2 ust. 3-5 u.g.h., pozwalającą zakwalifikować urządzane gry, jako gry na automatach. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że rozpoczęcie gry wymagało wcześniejszego uiszczenia opłaty, która stanowiła zysk skarżącej spółki. Komercyjny charakter jest więc oczywisty. Gra miała charakter losowy, ponieważ gracz nie miał wpływu na wynik gry.
W ocenie Sądu I instancji organy przed wydaniem rozstrzygnięcia zebrały i rozpatrzyły materiał w postaci protokołu kontroli, protokołu z przeprowadzonego eksperymentu oraz opinii biegłego, która pozwoliła na ustalenie, ponad wszelką wątpliwość, że automat służy do gier o charakterze komercyjnym (możliwość gry występuje dopiero po uiszczeniu środków pieniężnych) oraz o charakterze losowym, bowiem układ znaków na automacie jest losowy i nie zależy od zręczności (umiejętności gracza). Strona urządzała gry na automacie spełniającym przesłanki art. 2 ust. 5 u.g.h. bez zezwolenia, koncesji, stan faktyczny podlegał więc subsumcji pod normę z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2. u.g.h.
WSA wskazał też, że art. 89 u.g.h. nie był objęty zapytaniem prejudycjalnym sądu krajowego i powoływany w sprawie wyrok TSUE w sprawach połączonych C-213/11, 214/11 i 217/11 do niego się nie odnosi.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną wniosła Spółka zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 i 5 oraz art. 129 ust. 3 w zw. z art. 141 pkt 2 u.g.h. - przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niesłusznym uznaniu, że urządzenie o nazwie HOT SPOT jest urządzeniem, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 5 ustawy, nie zaś urządzeniem, o którym mowa w przepisie art. 129 ust. 3 tej ustawy, co do których wyłączona jest możliwość nakładania kar pieniężnych w trybie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;
lI. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 i 5 oraz art. 6 ust. 1 i art. 14 u.g.h. - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, pomimo tego że są to przepisy o charakterze technicznym, w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.; dalej: dyrektywa 98/34), które nie powinny być stosowane, ponieważ ich projekt nie był przekazany Komisji Europejskiej do notyfikacji przed wejściem w życie tych przepisów;
III. przepisów prawa materialnego tj., art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu samodzielnej oceny przez organy podatkowe charakteru urządzenia o nazwie HOT SPOT pod kątem tego, czy wypełnia on przesłanki z art. 2 ust. 1-5 tej ustawy, podczas gdy zgodnie z naruszonymi przepisami organem właściwym i rozstrzygającym o powyższym, w drodze decyzji, jest minister właściwy do spraw finansów publicznych;
IV. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 181, 187 §1,191 oraz art. 194 § 2 oraz w związku z art. 33 O.p. - poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organy podatkowe w sposób dostateczny wykazały istnienie losowości gier zainstalowanych na urządzeniu o nazwie HOT SPOT, podczas gdy eksperyment i opinia wydane w sprawie są niepełne i niejasne, w szczególności pomijają kwestię oprogramowania tych urządzeń oraz możliwości wpływu na to oprogramowanie uczestnika gry.
Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2012 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka twierdziła - powołując wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. - że przepisy art. 2 ust. 3 i 5 oraz art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h posiadają charakter przepisów technicznych. Ponadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, przed wyjaśnieniem kwestii uprawnień organu do rozstrzygnięcia czy urządzana gra jest grą w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych, przedwczesne jest decydowanie o możliwości zastosowania w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie, mimo że większość podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, nie ma usprawiedliwienia.
Za całkowicie nietrafne skład orzekający uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w pkt IV petitum skargi kasacyjnej. Niewątpliwie objęty podstawami kasacyjnymi art. 181 O.p. wskazuje dopuszczalne dowody postępowania prowadzonego na podstawie Ordynacji podatkowej. W myśl art. 187 § 1 tej ustawy, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 191 wprowadza zasadę oceny dowodów na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Według art. 194, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stosownie zaś do art. 194 § 1, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Zarzuty dotyczące tych przepisów jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej w żadnej mierze nie wyjaśniają jednak w czym przejawia się - zdaniem strony - ich naruszenie. W istocie strona nie zgłasza zarzutów co do zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny. Stawiając natomiast powyższe zarzuty - dodatkowo powołując art. 121 § 1 i art. 122 O.p. i twierdząc, że istotna w sprawie okoliczność z jakim urządzeniem w sprawie mamy faktycznie do czynienia nie została udowodniona - skarżąca spółka wywodziła jedynie, że o charakterze gry może rozstrzygnąć jedynie inny organ, w odrębnym postępowaniu określonym w art. 2 ust. 6 i 7 ustawy o grach hazardowych, co pozostaje w związku zarzutem postawionym w punkcie III petitum skargi kasacyjnej.
Poglądu tego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela, z podanych niżej względów. I tak, w myśl art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grami losowymi, zakładami wzajemnymi albo grami na automacie w rozumieniu ustawy. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 7 tej ustawy do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6, należy załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu. Z zacytowanego art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych wynika wprost, że wydanie decyzji może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Nie wymaga głębszego wywodu prawnego stwierdzenie, że art. 2 ust. 7 u.g.h. nie daje legitymacji organowi celnemu do zainicjowania postępowanie przed Ministrem Finansów. Organ ten może, co najwyżej, zasygnalizować potrzebę rozstrzygnięcia tej kwestii, co nie oznacza, że na skutek tej sygnalizacji Minister Finansów będzie zobligowany do wszczęcia postępowania z urzędu. Już tylko z tej przyczyny upatrywanie wadliwości działania organu i Sądu I instancji w naruszeniu art. 2 ust. 6 i 7 ustawy o grach hazardowych jest nieuprawnione.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwy organ prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych jest uprawniony do czynienia ustaleń co do charakteru danej gry. W kwestii tej, aczkolwiek na gruncie związku regulacji zawartej w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 186, dalej: k.k.s.) wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2013 r. sygn. akt VKK 15/13 stwierdzając, że brak decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, o której mowa w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych rozstrzygającej, że konkretna gra jest grą na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 tej ustawy, nie stanowi przeszkody do dokonania takiego ustalenia w postępowaniu karnym skarbowym jako warunkującego wypełnienie przedmiotowego znamienia przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. Analizowany w tym postanowieniu przepis art. 107 § 1 k.k.s. penalizuje m.in. urządzanie gry na automacie wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia.
Pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy pozostaje aktualny także w odniesieniu do postępowań prowadzonych w oparciu o art. 89 ust.1 ustawy o grach hazardowych zmierzających do zastosowania sankcji administracyjnej za naruszenie wskazanych w nim naruszeń przepisów ustawy.
Rozważając możliwość ustalenia w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej czy w danym stanie faktycznym gra jest grą na automacie w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, nie można też pominąć unormowań zawartych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 ze zm., dalej u.s.c.). Służbie tej - zgodnie z treścią poszczególnych przepisów art. 2 u.s.c. - powierzono kompleks zadań wynikających z ustawy o grach hazardowych: od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do związanych z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się też wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także - co istotne w realiach tej sprawy - w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 omawianej ustawy (art. 30 ust. 1 pkt 3 u.s.c.), a w jej ramach funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzania w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry m.in. na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c ). Brak jest argumentów prawnych dla przyjęcia, że efekt tych czynności nie może być wykorzystany w postępowania będącym następstwem ustaleń kontrolnych, a jedynie służyć ma do zasygnalizowania Ministrowi Finansów konieczności rozstrzygnięcia w odrębnym trybie przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h., czy ta gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, na co wskazują zebrane w sprawie dowody.
W świetle powołanych regulacji przyjąć trzeba, że nie tylko żaden przepis nie nakłada na organ, o którym mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h., obowiązku wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o rozstrzygnięcie przewidzianego art. 2 ust. 6, ale i brak jest regulacji obligujących ministra do wszczęcia z urzędu postępowania na wniosek innego organu, w tym właściwego organu celnego.
Ponadto, w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, racjonalny ustawodawca, gdyby jego wolą było, aby wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry wymagało uprzedniego rozstrzygnięcia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych - na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h. - wyraźnie wskazałby na taki wymóg w treści art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Takiego ustawowego zastrzeżenia jednak brak.
Omówiona kwestia była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i zaprezentowane w rozpoznawanej sprawie stanowisko odpowiada dotychczasowej linii orzeczniczej (por. np. wyrok NSA z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1688/15 czy z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II GSK 2338/13).
Z podanych względów zarzut naruszenia przepisów postępowania jak i zarzut błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. nie znajduje usprawiedliwienia.
W podstawach skargi kasacyjnej wskazano też na uchybienie art. 129 ust.3 i art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zarzut ten jest całkowicie niezrozumiały.
W myśl art. 129 ust. 2 powołanej ustawy, przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Z kolei według art. 141 pkt 2, w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140 gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych - nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2.
Niewątpliwie obie regulacje zamieszono w rozdziale 12, zawierającym przepisy przejściowe i dostosowujące. Przepisy te odnoszące się zatem do podmiotów posiadających zezwolenia wydana w oparciu o przepisy poprzednio obowiązujące. W tej sprawie tymczasem okolicznością niekwestionowaną jest, że w dacie kontroli skarżąca spółka nie prowadziła działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie obowiązującego zezwolenia udzielonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.
W świetle dotychczasowych rozważań omówione podstawy kasacyjne nie mogły być zatem uznane za usprawiedliwione.
Wprawdzie w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 3 powołanej ustawy.
Skoro jednak uchwałą z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09 przyjęto, że Naczelny Sąd Administracyjny powinien uwzględnić wyrok Trybunału, nie będąc związany treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych – to analogicznie z urzędu uwzględnieniu podlegają też orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Należy zatem mieć na względzie, że WSA orzekał po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. (połączone sprawy C-213/11, C-214/11 i C-217/11), który definiuje kryteria pozwalające na stwierdzenie technicznego charakteru przepisu prawnego. Wyrokiem tym Trybunał przesądził (pkt 25 wyroku) techniczny charakter art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Wskazał ponadto, że przepisy krajowe, które mogą powodować ograniczenie a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gier stanowią potencjalne przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, przy czym to do sądu krajowego należy dokonanie tego ustalenia.
Mając powyższe na uwadze trzeba wskazać, że przepis - stanowiący w rozpoznawanym przypadku podstawę materialnoprawną wymierzenia kary pieniężnej, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - niewątpliwie wprowadza sankcję za działania niezgodne z prawem. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. Z tego punktu widzenia można przyjąć, że należy mówić nie tyle o "techniczności" art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., co o jego stosowalności w konkretnych sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych.
W rozpoznawanej sprawie jednakże Sąd I instancji winien w pierwszej kolejności rozważyć, czy niesporny stan faktyczny sprawy (urządzanie gier na automatach bez zezwolenia i koncesji poza kasynem gry) uzasadnia zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 czy pkt 2 ustawy.
Możliwość wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 skutkować będzie koniecznością oceny technicznego charakteru art. 6 ustawy. Z kolei zasadność zastosowania w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wymaga rozważenia, czy istnieje związek art. 89 ust. 1 pkt 2 z art. 14 ust. 1 u.g.h. tego rodzaju, że zawsze i bezwarunkowo związek ten będzie stanowił podstawę do odmowy stosowania pierwszego z powołanych przepisów.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania - uznając, że wobec zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowego to do Sądu I instancji należy rozstrzygnięcie przedstawionych spornych kwestii.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 wyroku) wydano na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst. jedn. Dz. U z 2013 r., poz. 461) - z uwzględnieniem art. 207 § 2 p.p.s.a. Skład orzekający wziął pod uwagę, że na tym samym posiedzeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznawane były cztery sprawy ze skarg kasacyjnych B. Spółki z o.o. w B. o tożsamych podstawach kasacyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI