II GSK 632/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-03
NSAinneWysokansa
znak towarowyunieważnienie prawa ochronnegoopisowość znakuflawonsuplementy dietyprodukty farmaceutyczneklasa 35klasa 5prawo własności przemysłowejNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki F. Sp. z o.o. w K. od wyroku WSA w Warszawie, potwierdzając, że słowny znak towarowy "FLAVON" jest opisowy w odniesieniu do suplementów diety i produktów farmaceutycznych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki F. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił część decyzji Urzędu Patentowego RP unieważniającej prawo ochronne na znak towarowy "FLAVON". WSA uznał, że znak ten jest opisowy wobec suplementów diety i produktów farmaceutycznych (klasa 5), ale nie wobec usług sprzedaży tych produktów (klasa 35). Spółka kwestionowała tę ocenę, argumentując m.in. naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do opisowego charakteru znaku "FLAVON" w odniesieniu do towarów z klasy 5, uznając, że znak ten nie spełnia funkcji odróżniającej pochodzenie towarów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki F. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na słowny znak towarowy "FLAVON". WSA uznał, że znak ten jest opisowy w odniesieniu do towarów z klasy 5 (suplementy diety, produkty farmaceutyczne), ale nie wobec usług sprzedaży tych produktów (klasa 35). Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę stanu faktycznego i prawną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że znak "FLAVON" jest opisowy, ponieważ oznacza jeden z flawonoidów, będących składnikiem suplementów diety i produktów farmaceutycznych. Zmiana litery "w" na "v" nie niweluje opisowości, a polski odbiorca rozumie to słowo jako odnoszące się do rodzaju produktu. NSA podkreślił, że postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego jest nowym postępowaniem spornym, a inicjatywa dowodowa leży po stronie strony zgłaszającej żądanie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów spółki, potwierdzając prawidłowość oceny WSA co do opisowego charakteru znaku "FLAVON" w odniesieniu do towarów z klasy 5.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, znak "FLAVON" jest opisowy w odniesieniu do towarów z klasy 5, ponieważ oznacza jeden z flawonoidów, będących składnikiem tych produktów. Zmiana litery "w" na "v" nie niweluje opisowości, a polski odbiorca rozumie to słowo jako odnoszące się do rodzaju produktu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że słowo "FLAVON" ma konkretne znaczenie zrozumiałe dla polskiego odbiorcy, wskazujące na składnik suplementów diety i produktów farmaceutycznych. Opisowość znaku nie jest niwelowana przez użycie litery "v" zamiast "w", a polski odbiorca przyzwyczajony jest do zapisów obcojęzycznych. Znak ten nie spełnia funkcji odróżniającej pochodzenie towarów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

p.w.p. art. 129(1)

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Pomocnicze

p.w.p. art. 120 § ust.1

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 132(1) § ust. 1-3

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 136(1)

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 136(3)

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 164 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 255 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 255 § ust. 4

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 255(1) § ust. 3

Ustawa Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 256 § ust.1

Ustawa Prawo własności przemysłowej

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1 i § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 179

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znak towarowy "FLAVON" jest opisowy w odniesieniu do suplementów diety i produktów farmaceutycznych, ponieważ oznacza jeden z flawonoidów będących ich składnikiem. Zmiana litery "w" na "v" w nazwie "FLAVON" nie niweluje jego opisowego charakteru, gdyż polski odbiorca rozumie to słowo jako odnoszące się do rodzaju produktu. Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy jest nowym postępowaniem spornym, w którym inicjatywa dowodowa leży po stronie strony zgłaszającej żądanie.

Odrzucone argumenty

Znak towarowy "FLAVON" nie jest opisowy, a jego rejestracja nie narusza przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie badając wszechstronnie stanu faktycznego i prawnego. Urząd Patentowy RP powinien szczegółowo uzasadnić zmianę poglądu co do prawidłowości udzielania praw ochronnych na znaki towarowe.

Godne uwagi sformułowania

znak ten pisany jest przez literę "V" a nie "W", co ewidentnie różni słowa "flawon" i "flavon" sporny znak ma charakter opisowy wobec wymienionych, w pkt 1 decyzji towarów. Opisowości znaku nie niwelowało użycie litery "v" zamiast "w". Polski odbiorca przyzwyczajony jest do sytuacji, kiedy słowo brzmiące podobnie w kilku językach, funkcjonuje w obrocie na polskim rynku zapisane w zgodzie z obcojęzyczną pisownią, jak w sprawie. sporny znak towarowy obejmuje jedno słowo: FLAVON bez żadnych elementów graficznych. Słowo to oznacza jeden z flawonoidów, przy czym w języku polskim pisany przez "w", na co wskazywały specjalistyczne wydawnictwa przedstawione przez Wnioskodawczynię. Nie można do niniejszej sprawy zastosować zasad obowiązujących przy ocenie charakteru oznaczeń dla środków leczniczych czy też kosmetycznych według art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p, W odniesieniu do wspomnianych towarów uznaje się jako nazwę fantazyjną nazwę utworzoną z połączenia nazwy podstawowego składnika chemicznego danego środka lub nazwy choroby, do której leczenia środek jest przeznaczony w połączeniu z pewnymi przedrostkami lub pewną stereotypową końcówką. W niniejszej sprawie spornym oznaczeniem była nazwa składnika towaru. postępowanie sporne nie stanowi nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania, które w sprawie o udzieleniu prawa miały zastosowanie) decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opisowości znaków towarowych, zwłaszcza w kontekście składników produktów (suplementy diety, farmaceutyki) oraz różnic w pisowni między językami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego znaku towarowego "FLAVON" i jego zastosowania w odniesieniu do konkretnych towarów i usług. Ocena opisowości jest zawsze zależna od konkretnego przypadku i percepcji odbiorców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie używanego terminu "FLAVON" w kontekście suplementów diety i leków, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców. Pokazuje, jak nazwy produktów mogą stać się zbyt opisowe, by mogły być chronione jako znaki towarowe.

Czy nazwa "FLAVON" jest zbyt opisowa, by chronić ją jako znak towarowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 632/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 723/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-05
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 120 ust.1; art. 129(1), art. 132(1) ust. 1-3; art. 136(1); art. 136(3); art. 164 ust. 1 i 2; art. 255 ust. 1 pkt 1; art. 255 ust. 4; art. 255(1) ust. 3; art. 256 ust.1.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7; art. 8 § 1 i § 2; art. 77 § 1; art. 80; art, 106 § 3; art. 107 § 3.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 193.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 723/20 w sprawie ze skarg W. D. i F. Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2019 r. nr Sp.28.2019 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 października 2020r., sygn. akt VI SA/Wa 723/20, po rozpoznaniu skarg W. D. (dalej: Wnioskodawczyni, Uczestniczka) i F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Uprawniona, Spółka, Skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) z 22 lipca 2019 r., nr Sp. 28.2019 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy - uchylił punkt drugi zaskarżonej decyzji (w którym oddalono wniosek o unieważnienie prawa ochronnego w części dotyczącej m.in. usług z klasy 35: sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety; suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, produktów higienicznych do celów medycznych, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych) w części dotyczącej usług z klasy 35 (pkt 1); oddalił skargę Spółki (pkt 2) oraz orzekł o zwrocie Wnioskodawczyni przez Urząd kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (pkt 3).
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Wnioskodawczyni prowadząca działalność gospodarczą pod firmą S. z siedzibą w S. wystąpiła w dniu 30 stycznia 2019 r. do UP o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "FLAVON" nr R.312858 (dalej: sporny znak) udzielonego na rzecz Spółki, przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 5 i usług z klasy 35.
Jako podstawę prawną żądania wskazała art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776 z późn. zm.; dalej: p.w.p.) w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p., art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p. i art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Wykazywała, że sporny znak stanowi oznaczenie opisowe, zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych i nie może ono być przedmiotem monopolu jednego przedsiębiorcy. Zgłoszenia spornego znaku Uprawniona dokonała, mimo wiedzy w dacie zgłoszenia co do znaczenia określenia FLAVON, faktu jego używania w obrocie przez wielu przedsiębiorców, a także pomimo trwania na terytorium Polski ochrony oznaczeń podobnych, stanowiących względne przeszkody udzielenia prawa ochronnego.
W piśmie z 1 marca 2019 r. Uprawniona wniosła o oddalenie wniosku. Nie zgodziła się, że sporne określenie jest oznaczeniem opisowym, wskazującym na właściwości oznaczanych spornym znakiem towarów, tj. że produkty te zawierają flawony lub innego rodzaju flawonoidy. Ponadto, jako istotną okoliczność wyłączającą opisowy charakter tego słowa, wskazała, że znak ten pisany jest przez literę "V" a nie "W", co ewidentnie różni słowa "flawon" i "flavon".
Na rozprawie przed UP strony podtrzymały swoje stanowiska.
Decyzją z 22 lipca 2019r. Urząd na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 3, art. 1291 ust. 1 pkt 4 i art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. oraz art 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" nr R.312858 w części dotyczącej towarów z klasy 5, jak: suplementy żywnościowe; probiotyki; suplementy prebiotyczne; przeciwutleniające suplementy; suplementy ziołowe; mineralne suplementy diety; suplementy dietetyczne i odżywcze; suplementy diety dla niemowląt; białkowe suplementy dla zwierząt; suplementy mineralne do żywności; białkowe suplementy diety; mineralne suplementy odżywcze; suplementy z wapniem; odżywcze suplementy diety; przeciwutleniające suplementy diety; suplementy diety z pszenicy; suplementy diety z cynkiem; suplementy diety zawierające drożdże; suplementy diety zawierające propolis; suplementy diety zawierające glukozę; suplementy diety zawierające białko; suplementy diety zawierające kazeinę; suplementy diety i preparaty dietetyczne; suplementy diety dla ludzi; suplementy ziołowe w płynie; suplementy diety sporządzone głównie z witamin; suplementy diety sporządzone głównie z minerałów; mieszaniny farmaceutyczne; preparaty farmaceutyczne; farmaceutyczne substancje dermatologiczne; preparaty i substancje farmaceutyczne; preparaty farmaceutyczne dla ludzi; dodatki dietetyczne; dietetyczne dodatki do żywności; substancje dietetyczne dla niemowląt; preparaty dietetyczne dla dzieci; dodatki dietetyczne w formie napojów; dodatki dietetyczne do użytku medycznego (pkt 1); w pozostałym zakresie, tj. co do części towarów z klasy 5: higieniczne środki nawilżające; preparaty i artykuły higieniczne oraz usług z klasy 35: sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety; suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, produktów higienicznych do celów medycznych, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych - wniosek oddalił (pkt 2) oraz przyznał Wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania w sprawie (pkt 3).
Odwołał się do art. 164 ust. 1 p.w.p., określającego warunki unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Wskazując na podstawę unieważnienia z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p., podał, że ocena dostatecznych znamion odróżniających na podstawie tego przepisu musi być dokonywana przy uwzględnieniu towarów i usług, do których oznaczania przeznaczony jest dany znak towarowy.
Zdaniem Urzędu, w świetle art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. istotne było ustalenie czy słowo FLAVON posiada określone znaczenie, zrozumiałe dla polskiego odbiorcy i czy wskazuje wprost na rodzaj lub cechy towarów, objętych spornym znakiem.
Organ przyjął, że słowo "FLAVON" stanowi nazwę jednego z flawonoidów, które często stanowią składnik suplementów diety i produktów farmaceutycznych. Wnioskodawczyni na tę okoliczność przedłożyła artykuły z prasy branżowej. Ponadto przedstawiła wydruk z rejestru Głównego Inspektoratu Sanitarnego, w którym widnieją nazwy produktów zgłoszonych w latach 2007-2018 - suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego - które mają w nazwie flavon a w składzie flawonoidy.
Urząd zgodził się z Wnioskodawczynią, że sporny znak ma charakter opisowy wobec wymienionych, w pkt 1 decyzji towarów. Opisowości znaku nie niwelowało użycie litery "v" zamiast "w". Z rejestru produktów prowadzonego przez Główny Inspektorat Sanitarny wynikało, że produkty zawierające flawonoidy mają w nazwie także słowo "flavon", czyli z literą "v", przy czym wymowa jest identyczna jak w przypadku słowa "flawon". Polski odbiorca przyzwyczajony jest do sytuacji, kiedy słowo brzmiące podobnie w kilku językach, funkcjonuje w obrocie na polskim rynku zapisane w zgodzie z obcojęzyczną pisownią, jak w sprawie. Zaszły więc przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 5, gdyż oznaczenie to stanowiło w dacie jego zgłoszenia jako znaku towarowego wyrażenie opisowe względem tych towarów.
Urząd stwierdził, że Wnioskodawczyni nie wykazała natomiast, że nazwa FLAVON może mieć charakter opisowy wobec towarów: higieniczne środki nawilżające; preparaty i artykuły higieniczne. Chociaż wskazywała na produkty takie jak kremy, czy żele myjące, opatrzone etykietami zawierającymi nazwę "flavon" samodzielnie, bądź jako człon nazwy, to nie przedłożyła dowodu, aby produkty te były dostępne w obrocie gospodarczym przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, tj. przed 28 lutego 2018 r. Nie przedłożyła też materiału dowodowego wskazującego na taką formę aplikowania związków flawonoidowych do organizmu.
Zdaniem UP Wnioskodawczyni nie wykazała również, że sporne oznaczenie może mieć charakter wyłącznie opisowy wobec usług sprzedaży suplementów diety i środków spożywczych. O ile oznaczenie nazwą FLAVON punktu sprzedaży może sugerować rodzaj oferowanego asortymentu, to warunki rynkowe panujące w Polsce, do których polscy odbiorcy są przyzwyczajeni, będą determinować postrzeganie takiej nazwy jako fantazyjnej. W Polsce funkcjonują bowiem sklepy oferujące szeroką gamę produktów ziołowych, suplementów diety, parafarmaceutyków czy dodatków żywieniowych. Polscy odbiorcy nie uznają nazwy FLAVON za wiążącą i informującą, że usługa sprzedaży dotyczy wyłącznie produktów zawierających flawonoidy, lecz co najwyżej sugerującą, że na asortyment w sklepie tak oznaczonym składają się różnego rodzaju suplementy diety i tak zwana "zdrowa żywność".
W rezultacie Urząd uznał, że udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. jedynie w części towarów szczegółowo wymienionych w pkt 1 rozstrzygnięcia.
Zauważył, że brak zdolności odróżniającej spornego oznaczenia wobec ww. towarów w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w tym zakresie. Dlatego zbędne było ustalanie, czy udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy we wskazanym wyżej zakresie nastąpiło także z naruszeniem pozostałych podstaw wskazanych we wniosku.
Zatem zarzuty oparte o art. 1291 ust. 1 pkt 4 i 6 p.w.p. Urząd rozpatrzył w odniesieniu do pozostałych towarów i usług z klas: 5 i 35, jak: higieniczne środki nawilżające; preparaty i artykuły higieniczne; sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, produktów higienicznych do celów medycznych, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych.
Co do podstawy z art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p., według Urzędu, mimo że Wnioskodawczyni przedstawiła tabelaryczne zestawienie produktów sprzedawanych na przestrzeni ostatnich lat, mających w nazwie słowo FLAVON, to jednak nie udokumentowała, aby produkty te były dostępne w obrocie gospodarczym przed datą zgłoszenia spornego znaku.
Wnioskodawczyni nie wykazała również, aby sporne oznaczenie weszło do języka potocznego lub jest zwyczajowo używane przez wielu przedsiębiorców w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych dla oznaczania usług sprzedaży suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, produktów higienicznych do celów medycznych, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych.
Zdaniem organu nie wykazano, że również, że ochrony na sporny znak towarowy udzielono z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p.
Odnosząc się do pisma Uprawnionego z 27 czerwca 2019r., wniesionego już po zamknięciu rozprawy, organ podkreślił, że załączony do tego pisma wydruk międzynarodowego znaku towarowego FLAVON nr IR.1087018 potwierdza jednolite stanowisko Urzędu co do charakteru słownego oznaczenia FLAVON; z wydruku tego wynika bowiem, iż spółka F. KFT. z siedzibą w D., Węgry, w 2013 r. otrzymała całkowitą odmowę udzielenia ochrony na terytorium Polski na ww. znak towarowy słowny nr IR.1087018 w odniesieniu do towarów z klas: 5, 29 i 32.
Skargę na ww. decyzję Urzędu w zakresie pkt 1 i 3 złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) Spółka.
Również skargę do WSA w Warszawie złożyła Wnioskodawczyni, przy czym zaskarżyła część decyzji dotyczącą oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w stosunku do następujących usług: sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowane do celów medycznych sklasyfikowanych w klasie 35.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu obu skarg, uznał, że na uwzględnienie zasługuje tylko skarga Wnioskodawczyni.
Podzielił stanowisko Urzędu, że udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w odniesieniu do wskazanych w pkt 1 decyzji towarów z klasy 5. Nazwa FLAVON jest nazwą jednego z flawonoidów, które stanowią składnik suplementów diety, środków spożywczych i produktów farmaceutycznych. Tej opisowości, jak słusznie zauważył UP, nie niweluje użycie w spornym znaku litery "v" zamiast "w". Z rejestru produktów Głównego Inspektoratu Sanitarnego wynika bowiem, że produkty zawierające flawonoidy mają w nazwie słowo "flavon" z literą "v", a wymowa jest identyczna jak w przypadku słowa "flawon". Podkreślił także, że sporny znak to oznaczenie słowne, nieposiadające dodatkowych elementów, które mogłyby mu nadać odróżniający charakter. Oznaczenie FLAVON stanowiło w dacie zgłoszenia spornego znaku wyrażenie opisowe względem wskazanych towarów i w związku z tym nie mogło realizować swej podstawowej funkcji - funkcji oznaczenia pochodzenia. Zauważył, że sporny znak towarowy jest jednym z tych oznaczeń, które należą do domeny publicznej i jako takie powinny być dostępne dla wszystkich zainteresowanych uczestników obrotu gospodarczego.
Mimo akceptacji opinii Urzędu co do konieczności unieważnienia prawa ochronnego co do części towarów z klasy 5, WSA podważył stanowisko Urzędu oddalające wniosek o unieważnienie w stosunku do usług sprzedaży produktów z klasy 5, czyli do części usług z klasy 35. Zdaniem Sądu I instancji organ nie uzasadnił, dlaczego sporne oznaczenie nie może mieć charakteru opisowego wobec usług sprzedaży suplementów diety i środków spożywczych, skoro przyznał w uzasadnieniu, że oznaczenie nazwą FLAVON punktu sprzedaży może sugerować rodzaj oferowanego asortymentu, a ponadto słowo to posiada określone znaczenie, zrozumiałe dla polskiego odbiorcy i wskazuje wprost na rodzaj lub cechy towarów, do oznaczania których przeznaczony jest omawiany znak.
Wątpliwości WSA budziła opinia UP, że polscy odbiorcy nie uznają spornej nazwy jako informacji, iż usługa sprzedaży dotyczy wyłącznie produktów zawierających flawonoidy, lecz co najwyżej sugerującą, że na asortyment w sklepie tak oznaczonym składają się różnego rodzaju suplementy diety i tzw. "zdrowa żywność". Uznał za racjonalne twierdzenie, że oznaczenie sporną nazwą punktu sprzedaży będzie dla konsumenta jasną informacją o rodzaju oferowanych w tym punkcie towarów. Sporny słowny znak w odniesieniu do usług z klasy 35 będzie również pełnił funkcję opisową, wskazując na rodzaj oferowanych do sprzedaży produktów tj. suplementów diety, żywności, których składnikiem są flawony. Sporny znak nie będzie więc wskazywał na określonego producenta lub dystrybutora (sprzedawcę), a na rodzaj oferowanych produktów. Również i w tym zakresie oznaczenie wypełniało przesłanki z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Dlatego WSA ocenę UP, że sporny znak nie posiada charakteru opisowego w stosunku do usług sprzedaży hurtowej i detalicznej towarów z klasy 5 tj. suplementów diety, suplementów żywnościowych, preparatów farmaceutycznych, uznał za przedwczesną. Urząd nie ocenił właściwie zebranego materiału dowodowego w tej sprawie, czym naruszył przepisy procesowe, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślając, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ rozstrzygający sprawę, WSA za niezbędne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi.
Dlatego WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji, a skargę Uprawnionego oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Z wyrokiem tym nie zgodziła się Spółka i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. (Dz.U. z 2020 r. poz. 286) polegające na tym, że sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w sytuacji, gdy istniały podstawy do wydania orzeczenia uchylającego Decyzję Urzędu w zakresie żądanym przez Skarżącą, tj. punkcie 1) oraz 3), co w istocie skutkowało oddaleniem skargi Skarżącej na Decyzję, podczas gdy Urząd w niniejszej sprawie zaniechał, wbrew podstawowym zasadom postępowania administracyjnego dokonania istotnych ustaleń faktycznych poprzez brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zaniechał zbadania wszelkich istotnych z punktu widzenia sprawy okoliczności, co w konsekwencji doprowadziło go do uznania, że słowo "FLAVON" posiada określone znaczenie, zrozumiałe dla polskiego odbiorcy i wskazuje wprost na rodzaj lub cechy towarów, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy, podczas gdy na okoliczność tę nie przeprowadzono w postępowaniu administracyjnym żadnego dowodu zarówno z urzędu, jak i na wniosek Uczestnika postępowania, a okoliczność taka, jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej zarówno sądów polskich, jak i TSUE, winna zostać ustalona w drodze wnikliwego i sformalizowanego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodów na okoliczność percepcji znaku towarowego przez potencjalnych odbiorców towarów lub nim oznaczonych, co stanowiło uchybienia przepisom postępowania, mającym istotny wpływ na treść wydanej Decyzji;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 8 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez uznanie, że zachodzą podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, mimo że Urząd Patentowy uprzednio przyznał Skarżącej prawa ochronne do Znaku Towarowego, a ponadto w przypadku rejestracji znaków towarowych o nazwach zbliżonych, zawierających rdzeń semantyczny "FLAVON", wydał decyzję o przyznaniu praw ochronnych tym znakom, w związku z czym Urząd Patentowy winien szczegółowo uzasadnić zmianę poglądu co do prawidłowości udzielania praw ochronnych i tym samym winien był w sposób szczegółowy i wyczerpujący wskazać, dlaczego zróżnicował pozycję prawną Skarżącego oraz innych uczestników obrotu
- co uzasadniało uwzględnienie skargi Skarżącej i uchylenie Decyzji Urzędu Patentowego w zaskarżonej części, tj. punkcie 1) oraz 3) i tym samym WSA oddalając skargę Skarżącej naruszył dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak zastosowania tego przepisu;
3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oddalenie skargi Spółki, a co za tym idzie uznanie przez WSA, iż Organ w sposób niezasadny oddalił wniosek Uczestniczki o unieważnienia prawa ochronnego na Znak Towarowy w zakresie części usług sprzedaży towarów produktów z klasy 5, a także w odniesieniu do usług z klasy 35 z uwagi na niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i tym samym uwzględnienie skargi Uczestniczki postępowania, podczas gdy Urząd Patentowy dokonał naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, dotyczących gromadzenia i oceny dowodów, i tym samym nie sposób na podstawie zebranego materiału dowodowego było uznać, że nazwa "FLAVON" stanowi dla konsumentów jasną informację o rodzaju oferowanych w danym punkcie sprzedaży towarów
- w związku z czym WSA niewłaściwie zastosował przepis art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę Spółki, mimo że winien był oddalić skargę Uczestniczki z uwagi na brak jej usprawiedliwionych podstaw;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 1291 ust. 1 punkt 3 p.w.p. poprzez oddalenie skargi Skarżącej na Decyzję, podczas gdy Urząd Patentowy w niniejszej sprawie błędnie zastosował art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w sytuacji, kiedy nie zachodziły przesłanki do unieważnienia prawa ochronnego na Znak Towarowy, bowiem nie zostały w toku postępowania dowodowego wykazane podstawowe przesłanki opisane w art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
- co uzasadniało uwzględnienie skargi Skarżącej i uchylenie Decyzji w punkcie 1) oraz 3), a więc brak uwzględnienia skargi Skarżącej przez WSA stanowi w tej sytuacji naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a.
Wobec powyższego Skarżąca wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i rozpoznanie jej skargi przez Sąd kasacyjny; względnie o uchylenie wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi; wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie od Uczestniczki na rzecz Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie, na zasadzie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wnosiła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: tłumaczenia poświadczonego z języka angielskiego – informacji na temat rejestracji międzynarodowego znaku towarowego nr 1087018 – FLAVON; tłumaczenia uwierzytelnionego z języka węgierskiego – informacji na temat rejestracji znaku towarowego nr 203188 – FLAVON.
W uzasadnieniu powołała argumenty na poparcie zarzutów.
Uczestniczka w piśmie procesowym z 19 sierpnia 2021 r. wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz o oddalenie wniosków dowodowych Uprawnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 kwietnia 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Obecni na rozprawie przed NSA w dniu 3 września 2024 r. pełnomocnicy: Skarżącej kasacyjnie oraz Uczestniczki podtrzymali dotychczasowe stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, to jest sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której działa Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych i wskazanych w nich wyraźnie przez stronę skarżącą przepisów, które miały zostać naruszone. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Jasne i niebudzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
Skoro nie wystąpiły przypadki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny był związany podstawami skargi kasacyjnej, na mocy art. 183 § 1 w zw. z art. 174 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W rozpatrywanej skardze kasacyjnej postawiono zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie (pkt II.petitum skargi kasacyjnej), choć z uzasadnienia tego zarzutu w skardze kasacyjnej, do tego przedstawionego przez uzasadnieniem zarzutów naruszenia przepisów postępowania (czyli w odwróconej kolejności względem postawionych zarzutów) wynikało, że zgłaszano przede wszystkim naruszenie prawa materialnego wskutek jego błędnej wykładni.
Zdaniem NSA, przed oceną zarzutów naruszenia przepisów postępowania, sformułowanych w pkt I. petitum skargi kasacyjnej, zarzucających w rezultacie WSA akceptację braku wszechstronnego i dokładnego zbadania okoliczności sprawy, należało najpierw odnieść się do zarzutu zgłoszonego w pkt II. petitum skargi kasacyjnej – naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p., gdyż prawidłowe określenie rozumienia treści ww. przepisu p.w.p. wyznaczało granice niezbędnych ustaleń faktycznych i następnie ich ocenę prawną.
Stanowiący podstawę materialną unieważnienia spornego prawa ochronnego przepis art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. mówi, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Skarżąca w ramach tego zarzutu podjęła polemikę z ogólnym twierdzeniem Sądu (zresztą słusznym) o przyczynach wyłączenia znaku opisowego spod ochrony prawnej. Zgodzić się należy ze Spółką, że znak opisowy nie spełnia funkcji znaku towarowego, którego zadaniem jest przekazywanie informacji o pochodzeniu towarów i usług z określonego przedsiębiorstwa, o czym stanowi art. 120 ust. 1 p.w.p. (znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa) jeżeli przekazuje informacje o towarze (jak w przypadku oznaczeń opisowych). Chodzi bowiem o zagwarantowanie swobodnego dostępu uczestników rynku czyli przedsiębiorców do oznaczeń opisowych, co stanowi ochronę przed monopolizacją, jak też chodzi o ochronę interesu konsumentów oraz interesu państwa jako organizatora ładu prawnego i gospodarczego (por. W. Gierszewski, Przeszkoda opisowości w praktyce udzielenia praw na znaki towarowe, WPK 2022, Rozdz. 1.4.; M. Kondrat (red)., Prawo własności przemysłowej. Komentarz, WKP 2021, komentarz do art. 1291 p.w.p., pkt 1.3. i powołane tam orzecznictwo; M. Trzebiatowski w: J. Sieńczyło-Chlabicz (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, C.H.BECK 2020, s. 747, czy przywoływany przez Skarżącą wyrok NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1346/10).
Sąd I instancji, odwołując się do celów i podstaw zakazu rejestracji opisowych oznaczeń, przedstawił ogólne zasady, którymi należy kierować się przy badaniu opisowości zgłoszonego oznaczenia (s. 12 uzasadnienia wyroku). Wskazał, że ocenę tę należy przeprowadzić w odniesieniu do towarów i usług objętych danym oznaczeniem. Co do kręgu odbiorców, z punktu widzenia których dokonuje się oceny charakteru znaku, niezasadnie Spółka uważała, że WSA tej oceny nie przeprowadził. Sąd I instancji określił krąg odbiorców towarów i usług objętych spornym znakiem
(s. 12 uzasadnienia wyroku). W rezultacie przeprowadził ocenę charakteru znaku w odniesieniu do towarów i usług objętych zgłoszeniem oraz z uwzględnieniem sposobu postrzegania danego oznaczenia przez docelowy krąg odbiorców, składający się z konsumentów tych towarów lub usług, akceptując stanowisko organu w tym zakresie, a co należało podzielić (por. też wyroki TSUE z: 27 lutego 2002 r., Eurocool Logistik/OHIM (EUROCOOL), sygn. T-34/00, pkt 38; 22 maja 2008 r., Radio Regenbogen Hörfunk in Baden/OHIM (RadioCom), sygn. T-254/06, pkt 33; 17 maja 2011 r., Consejo Regulador de la Denominación de Origen Txakoli de Álava i in./OHIM (TXAKOLI), sygn. akt T-341/09, pkt 20, czy Sądu I instancji z 13 lipca 2005r., The Sunrider Corp./OHIM, sygn. T-242/02, pkt 92, w którym stwierdzono, że środki spożywcze i suplementy diety na bazie ziół przeznaczone są do powszechnego spożycia, a zatem dla konsumentów, których poziom uwagi nie jest na tyle wysoki, aby wpłynąć na sposób postrzegania przez nich oznaczenia, co wskazuje, że właściwy krąg odbiorców składa się z przeciętnych konsumentów, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych; opubl.:https://curia.europa.eu).
Sąd I instancji słusznie za organem przyjął, że sporny znak towarowy obejmuje jedno słowo: FLAVON bez żadnych elementów graficznych. Słowo to oznacza jeden z flawonoidów, przy czym w języku polskim pisany przez "w", na co wskazywały specjalistyczne wydawnictwa przedstawione przez Wnioskodawczynię. Jednakże nie jest to słowo obcojęzyczne, w tym sensie, że nie występujące w języku polskim (jak sugeruje Uprawniona, że pochodzenia angielskiego), gdyż jak wynika z ww. wydawnictw, jest ono pochodzenia łacińskiego i jest elementem języka polskiego, w którym posiada określone znaczenie. Flawonoidy bowiem obejmują bardzo liczną grupę fenolowych metabolitów wtórnych, w tym flawony. Substancje te z kolei stanowią jeden ze składników suplementów diety, środków spożywczych czy produktów farmaceutycznych. Zmiana w spornym oznaczeniu litery ‘w" na "v" nie niweluje opisowości spornego oznaczenia, co z kolei potwierdza przedstawiony wyciąg z rejestru produktów prowadzonego przez Główny Inspektorat Sanitarny, w którym figurują produkty zawierające flawonoidy, posiadające w nazwie słowo "flawon, flavon" pisane z "w", jak i z "v". W języku polskim obie wspomniane litery są odczytywane w ten sam sposób. Z przedstawionego przez Wnioskodawczynię zestawienia w piśmie z 5 lipca 2019 r. wynika, że wyraz "flawon" w obcych językach pisany jest z literą "v", a tym samym odczytywany w taki sam sposób, jak w języku polskim. Nie można nawet mówić o błędzie w pisowni spornego wyrazu (por. wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1601/11.
W oparciu o powyższe ustalenia Urzędu, podzielone przez WSA, nie można także przyjąć, aby sporne oznaczenie było wyrażeniem abstrakcyjnym czy fantazyjnym; ma konkretne znaczenie – jeden ze związków należący do grupy flawonoidów, będący składnikiem suplementów diety, środków spożywczych czy produktów farmaceutycznych.
Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła argumentów, które podważyłyby powyższe stanowisko. Wskazywała na potrzebę wykładni prounijnej przepisów dotyczących znaków towarowych. Natomiast, w wytycznych EUIPO dotyczących rozpatrywania spraw związanych ze wspólnotowymi znakami towarowymi – część B.4.2.2. (opubl.: euipo.europa.eu) ujęto m.in., że punktem wyjścia jest zwyczajne rozumienie danego słowa przez odpowiednią publiczność. Może ono zostać potwierdzone wpisami w słowniku, przykładami użycia terminu w sposób opisowy znalezionymi na stronach internetowych lub może ono wyraźnie wynikać ze zwyczajnego rozumienia terminu. Ważne jest zwykłe i proste znaczenie. Na przykład terminy używane jako specjalistyczna terminologia do oznaczania odpowiednich istotnych cech towarów i usług są uważane za opisowe. Nie jest konieczne wykazanie, że znaczenie terminu jest natychmiast oczywiste dla odpowiednich konsumentów towarów i usług. Wystarczy, że termin ten jest przeznaczony do użytku lub może być zrozumiany przez część właściwej publiczności jako opis towarów lub usług, dla których żąda się ochrony, lub cechy towarów i usług.
W niniejszej sprawie organ i WSA nie musieli poszukiwać znaczenia spornego oznaczenia, bo jest ono jednoznaczne – oznacza składnik suplementów diety, środków spożywczych czy produktów farmaceutycznych. Dlatego prowadzi do jednoznacznego i bezpośredniego skojarzenia spornego znaku z rodzajem towarów z grupy suplementów diety, środków spożywczych czy produktów farmaceutycznych, a nie z oznaczeniem konkretnego producenta. Tego rodzaju oznaczenie opisowe mogą bowiem także używać inne podmioty gospodarcze zajmujące się produkcją zgłoszonych we wniosku towarów jako oznaczenie opisowe.
Nie można do niniejszej sprawy zastosować zasad obowiązujących przy ocenie charakteru oznaczeń dla środków leczniczych czy też kosmetycznych według art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p, W odniesieniu do wspomnianych towarów uznaje się jako nazwę fantazyjną nazwę utworzoną z połączenia nazwy podstawowego składnika chemicznego danego środka lub nazwy choroby, do której leczenia środek jest przeznaczony w połączeniu z pewnymi przedrostkami lub pewną stereotypową końcówką (por. wyroki NSA z: 7 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 696/14; 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 604/13; 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 150/12; 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 56/10; 20 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 503/08). Natomiast w niniejszej sprawie spornym oznaczeniem była nazwa składnika towaru.
W tej sytuacji niezasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt II.petitum skargi kasacyjnej.
Okoliczność uzyskania licznych nagród przez Uprawnioną za prowadzoną działalność nie miała wpływu na ocenę charakteru spornego oznaczenia, w sytuacji powołania jako podstawy unieważnienia prawa ochronnego do tego znaku – art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Badaniu podlegało bowiem, czy oznaczenie to w dniu zgłoszenia do rejestracji, tj. 28 lutego 2018 r. było oznaczeniem opisowym w rozumieniu powołanego przepisu.
Uczestniczka przedstawiła dowody, które zostały prawidłowo ocenione przez Urząd, co przekonująco uzasadnił Sąd I instancji, gdy chodzi o towary z klasy 5, z wyłączeniem higienicznych środków nawilżających, preparatów i artykułów higienicznych.
Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła zaś ani dowodów czy argumentacji, które nakazywałyby organowi i Sądowi kontrolującemu decyzję UP odstąpienie od przyjętych reguł oceny spornego oznaczenia, któremu przypisano cechę opisowości na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Uprawniona oczekiwała rozważnego przeprowadzenia postępowania o unieważnienie spornego oznaczenia, powołując się na art. 164 ust. 1 p.w.p., stanowiący, że prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione na wniosek, w całości lub części, jeżeli nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania tego prawa z przyczyn, o których mowa w art. 1291, art. 1361 oraz art. 1363, i w przypadku istnienia wcześniejszego prawa, o którym mowa w art. 1321 ust. 1-3. Przepis ten określa materialne podstawy i zakres wniosku o unieważnienie prawa ochronnego.
Natomiast nie dostrzegła reguł procesowych obowiązujących w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.
Należy bowiem podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu spornym, w myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W myśl art. 2551 ust. 3 p.w.p. wniosek powinien zawierać m.in.: wyraźnie określone żądanie (pkt 3); wskazanie podstawy prawnej (pkt 4); wskazanie środków dowodowych
(pkt 5). Zatem inicjatywa dowodowa należy do strony, która zgłasza żądanie. Potwierdza to stanowisko także art. 256 ust. 1 p.w.p. mówiący, że do postępowania spornego przed Urzędem w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Oznacza to, że w ograniczonym zakresie jest stosowana regulacja art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ograniczająca się do obowiązku Urzędu wszechstronnej i wyczerpującej oceny przedstawionego przez strony materiału dowodowego. Organ nie ma inicjatywy co do gromadzenia materiału dowodowego, którego to obowiązku (zarówno po stronie organu, jak i strony) w postępowaniu administracyjnym dotyczy zasada z art. 7 k.p.a.
Przedstawiony przez Spółkę, już po zamknięciu rozprawy przed Urzędem, wydruk z rejestru międzynarodowych znaków towarowych prowadzonych przez WIPO dla węgierskiego znaku towarowego 1087018 -FLAVON, zarejestrowanego m.in. dla towarów z kl. 5, potwierdził, że również polski UP odmówił udzielenia prawa ochronnego na ten znak (s. 3 wydruku). Do części tego dowodu Spółka ponownie odwoływała się w skardze kasacyjnej, o czym poniżej.
Skarżąca zaś w postępowaniu przed Urzędem innych dowodów nie przedstawiła. Skupiła się jedynie na podważaniu waloru dowodowego materiałów przedstawionych przez Uczestniczkę, mimo że były to artykuły opatrzone datą i jednoznacznie wskazujące na miejsce publikacji, wydruk z rejestru Państwowego Inspektoratu Sanitarnego także wskazywał na daty rejestracji ujętych w nim produktów, kopie decyzji organów patentowych także wskazywały na datę rozstrzygnięć, znak towarowy i objęte nim towary oraz usługi, którego dotyczyły.
Organ dysponując powołanymi dowodami miał uzasadnione podstawy do rozstrzygnięcia o opisowym charakterze spornego oznaczenia, co najmniej w odniesieniu do towarów z klasy 5, jak przyjął. Sąd I instancji przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji wytłumaczył, dlaczego uznał to rozstrzygnięcie w tym zakresie (co do pkt 1 decyzji) za prawidłowe.
Spółka, uważając, że Wnioskodawczyni powinna przedstawić dowody w postaci sondaży czy badań opinii publicznej, odwoływała się do orzeczeń i okoliczności dotyczących uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej przez znak towarowy (pkt 32-34 skargi kasacyjnej), która w kontrolowanym postępowaniu ani nie była zgłaszana, ani badana.
Również odwoływanie się do wyroku Sądu z 25 października 2005 r. Peek&Cloppenburg KGv.OHIM w sprawie T-379/03 nie było uzasadnione, gdyż orzeczenie to dotyczyło odmiennych okoliczności (czy nazwę oznaczającą siedzibę świadczącego usługi i w konsekwencji miejsce, w którym powstał pomysł usług handlu detalicznego i z którego są one świadczone, niemiecki konsument końcowy postrzegał jako wskazówkę pochodzenia geograficznego).
Należy podnieść ponownie, że na gruncie kontrolowanej sprawy sporne oznaczenie obejmowało nazwę składnika towarów z klasy 5, bez żadnych modyfikacji.
Wobec powyższego niezasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt I. ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej zmierzający do podważenia stanowiska WSA co do oddalenia skargi Spółki na pkt 1 i 3 decyzji Urzędu z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Niezasadny okazał się także zarzut postawiony przez Uprawnioną w pkt I.ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postepowania-art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 , art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. wskutek uwzględnienia skargi Uczestniczki na pkt 2 decyzji organu w zakresie oddalenia jej wniosku w stosunku do usług sprzedaży (objętych klasą 35) produktów z klasy 5, w stosunku do których unieważniono prawo ochronne.
W ocenie NSA, Sąd I instancji zasadnie powziął wątpliwości co do prawidłowości stanowiska Urzędu, kwestionującego opisowość spornego znaku w odniesieniu do usług z klasy 35: usług sprzedaży hurtowej i detalicznej suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych. Wątpliwości WSA podzielającego stanowisko Uczestniczki nie obejmowały usług sprzedaży hurtowej i detalicznej produktów higienicznych do celów medycznych. Sąd I instancji słusznie dopatrzył się braków w uzasadnieniu decyzji Urzędu wyłączającej opisowy charakter spornego znaku w odniesieniu do usług z kl. 35, tj. dla sprzedaży towarów dla których przyjęto opisowość spornego znaku. Słusznie uważała, że oznaczenie punktu sprzedaży spornym oznaczeniem będzie wskazywało na charakter towarów w tym miejscu oferowanych do sprzedaży, a nie na producenta czy dystrybutora towarów.
Skarżąca nie przedstawiła argumentów, które skutecznie podważyłyby argumentację WSA. Do tego nieprawidłowo odczytała stanowisko WSA (pkt 48 skargi kasacyjnej). Owszem, Sąd I instancji w sentencji wyroku w pkt 1 orzekł o uchyleniu punktu drugiego zaskarżonej decyzji w części dotyczącej usług z klasy 35. Jednakże zakres tego rozstrzygnięcia należy odczytywać z rozstrzygnięciem Urzędu oraz zakresem skargi Uczestniczki, gdyż Sąd I instancji zaznaczył, że poza zakres tej skargi nie orzekał (s. 11, 12 uzasadnienia wyroku). W rezultacie stanowisko WSA nie obejmowało kontrolą pkt 2 decyzji dotyczącej towarów z klasy 5, co do których wniosek o unieważnienie oddalono i tego zakresu decyzji nie objęto żadną ze skarg, podobnie jak i usług z klasy 35 odnoszących się do wspomnianych towarów, co do których wniosek o unieważnienie także oddalono, a którego także nie zaskarżono.
Sąd kasacyjny nie znalazł także podstaw do uznania za trafny zarzutu zgłoszonego w pkt I. ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. p.w.p. wskutek akceptacji przez WSA unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, mimo wcześniejszego udzielenia prawa ochronnego na sporny znak.
Jak zauważyła Spółka podstawą do wszczęcia postępowania o unieważnienie prawa ochronnego do znaku towarowego jest art. 164 ust. 1 i 2 p.w.p. Należy podzielić stanowisko NSA w wyroku z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 508/15, że postępowanie sporne nie stanowi nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania, które w sprawie o udzieleniu prawa miały zastosowanie) decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa. Zatem postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego jest nowym postępowaniem o charakterze spornym, którego stroną jest także uprawniony do znaku, posiadający pełnię praw procesowych i na którym, a nie na organie, ciąży obowiązek wykazania, że nie występuje przesłanka unieważnienia prawa ochronnego.
Dlatego w postępowaniu spornym nie stosuje się art. 8 § 1 i 2 k.p.a., z uwagi na obowiązek stron wykazywania zgłaszanych żądań, a do tego decyzja o udzieleniu prawa ochronnego w ramach postępowania o unieważnienie tego prawa nie podlega weryfikacji "instancyjnej" i sądowej.
Co do wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze kasacyjnej, należy wyjaśnić, że wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed NSA, na podstawie art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed WSA, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto przedstawione dokumenty odnosiły się do okoliczności, które były wykazywane dowodami złożonymi w postępowaniu przed Urzędem, a więc nie można mówić o potrzebie wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Z powyższych względów skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. Sąd odwoławczy oddalił.
Sformułowany w piśmie procesowym wniosek Uczestniczki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł skutkować ich przyznaniem, mimo oddalenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 204 p.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez: 1) organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; 2) skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Przepisy p.p.s.a. nie zawierają zatem regulacji, która mogłaby stanowić podstawę prawną zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika, w sytuacji zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku oddalającego skargę. Do tego, w sytuacji, gdy żądanie zasądzenia zwrotu kosztów przez stronę nie wnoszącą skargi kasacyjnej byłoby dopuszczalne, może ten zwrot nastąpić, gdy odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona przez pełnomocnika w terminie 14 dni od doręczenia tej stronie skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 179 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI