II GSK 631/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wzór użytkowy "U." spełnia wymogi nowości i trwałej postaci, a skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na ich brak.
Skarżący M. S. kwestionował decyzję Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy "U.", zarzucając brak nowości i niejednoznaczne określenie przedmiotu. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 22 września 2022 r. utrzymał to rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na brak nowości ani na to, że wzór nie jest przedmiotem o trwałej postaci, a określenia "zamek" i "profil zamknięty" są jednoznaczne w kontekście opisu i rysunku.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2022 r. oddalił skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który z kolei oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP. Sprawa dotyczyła unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy "U.". Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 94 p.w.p. poprzez uznanie, że wzór użytkowy spełnia przesłankę przedmiotu o trwałej postaci i rozwiązania użytecznego, mimo niejednoznacznych określeń "zamek" i "profil zamknięty" w zastrzeżeniach ochronnych. Kwestionował również spełnienie przesłanki nowości, twierdząc, że rozwiązanie było stosowane przed datą zgłoszenia w ramach systemu "S.". Zarzucał także naruszenie przepisów postępowania, w tym bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego o uzyskanie dokumentów od W. S.A. potwierdzających datę pierwszego użycia elementów zawierających wzór. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie podzielił tych zarzutów. Podkreślono, że postępowanie przed Urzędem Patentowym RP ma charakter kontradyktoryjny, a ciężar dowodu spoczywa na stronach. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił dowodów, które w sposób niebudzący wątpliwości świadczyłyby o braku nowości wzoru lub o tym, że nie jest on przedmiotem o trwałej postaci. Określenia "zamknięty profil" i "zamek" zostały uznane za jednoznaczne w kontekście całego opisu i rysunku. Analiza materiałów dowodowych, takich jak wydruki, artykuły i zeznania świadków, nie wykazała publicznego ujawnienia spornego wzoru przed datą jego pierwszeństwa. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w tym poprzez oddalenie wniosku dowodowego, gdyż skarżący miał możliwość podjęcia inicjatywy dowodowej wcześniej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, określenia te są jednoznaczne w kontekście całego opisu i rysunku, a kształt uchwytu jest wystarczająco określony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że określenia "zamknięty profil" i "zamek" są jednoznaczne w kontekście opisu i rysunku wzoru użytkowego, a kształt uchwytu jest wystarczająco określony, co pozwala na jego urzeczywistnienie przez znawcę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.w.p. art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.
p.w.p. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.
Pomocnicze
p.w.p. art. 100
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 247 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Postępowanie na podstawie sprzeciwu jest postępowaniem spornym.
p.w.p. art. 256 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Do postępowania spornego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
p.w.p. art. 255 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
p.w.p. art. 97 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Rysunek stanowi nieodzowny element zgłoszenia wzoru użytkowego.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 94 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 97 ust. 3 p.w.p. poprzez uznanie, że wzór użytkowy spełnia przesłankę przedmiotu o trwałej postaci oraz rozwiązania użytecznego, w sytuacji gdy przedmiot nie został dostatecznie jasno określony w zastrzeżeniach ochronnych. Naruszenie art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p. poprzez uznanie, że wzór użytkowy spełnia przesłankę nowości, w sytuacji gdy z przedstawionego materiału dowodowego sprawy oraz zeznań świadków jednoznacznie wynika, że rozwiązanie było stosowane przed datą zgłoszenia w budownictwie w ramach powszechnie stosowanego systemu S.. Naruszenie art. 2553 ust. 5 p.w.p., poprzez oddalenie wniosku dowodowego zmierzającego do uzyskania od W. S.A. z siedzibą w W. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających sporny wzór. Naruszenie art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. art. 6, 7, 8, 9,11, 77 § 1, 80, 81, 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. i art. 256 ust. 1 p.w.p. polegające na niewłaściwym dokonaniu kontroli zgodności z prawem działania organu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie sporne przed UP RP jest postępowaniem kontradyktoryjnym, a zatem to na stronach tego postępowania spoczywa ciężar przedstawienia dowodów. W orzecznictwie akcentuje się, że postępowanie sporne przed UP RP jest postępowaniem kontradyktoryjnym, a zatem to na stronach tego postępowania spoczywa ciężar przedstawienia dowodów. W postępowaniu spornym UP nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Wzorem użytkowym jest (konkretne) nowe i użyteczne rozwiązanie o i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia (jednego) przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnionego cechami znamiennymi. Skuteczne zakwestionowanie nowości wzoru użytkowego wymaga przeciwstawienia zgłoszonemu wzorowi konkretnego rozwiązania należącego do stanu techniki, zasadniczo o cechach identycznych z cechami wzoru zgłoszonego.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Pryca
sędzia
Urszula Wilk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nowości i trwałej postaci wzorów użytkowych, a także zasad postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnego wzoru użytkowego. Nacisk na ciężar dowodu po stronie skarżącego w postępowaniu spornym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych aspektów prawa własności przemysłowej, takich jak nowość i trwałość wzorów użytkowych, co jest istotne dla przedsiębiorców i innowatorów. Nacisk na procedury i dowody w postępowaniu patentowym.
“Czy "zamek" i "profil zamknięty" to wystarczająco jasne określenia dla wzoru użytkowego? NSA rozstrzyga spór patentowy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 631/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1418/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-11-20
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 247 ust. 2, art. 256 ust. 1, art. 255 ust. 4, art. 94 ust. 1.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia WSA (del.) Urszula Wilk Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1418/18 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2018 r., oddalił skargę M. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniu 3 czerwca 2015 r. skarżący wystąpił do Urzędu Patentowego RP ze sprzeciwem wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "U." nr [...] na rzecz F. S.A. w K., z pierwszeństwem od dnia 22 sierpnia 2008 r.. Jako podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.) wskazując, że sporny wzór nie jest przedmiotem o trwałej postaci, gdyż w zastrzeżeniu ochronnym użyto określeń nie wskazujących w sposób jednoznaczny kształtu oraz budowy elementów konstrukcji, co w szczególności dotyczyło określeń "zamkniętego profilu" i "zamka" oraz wskazując na brak nowości spornego wzoru.
Objętą skargą decyzją Urząd Patentowy RP oddalił wywiedziony sprzeciw.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że sporny wzór nie jest przedmiotem o trwałej postaci. Uznał, że określenia "zamknięty profil" i "zamek" są jednoznaczne w kontekście całego opisu. Zamknięty profil oznacza bowiem profil o przekroju zamkniętym, w szczególności przedstawiony na rysunku profil o przekroju kołowym. Natomiast zamek, jak wyjaśniono w opisie, stanowi rowek o szerokości równej lub większej od 8 mm umieszczony w odległości 7 mm od brzegu gniazda barierki. Zdaniem organu kształt uchwytu ustalony został również jednoznacznie poprzez rysunek, który zgodnie z art. 97 ust. 2 p.w.p, stanowi nieodzowny element zgłoszenia wzoru użytkowego.
Zdaniem organu, żaden z materiałów przedłożonych przez wnioskodawcę nie świadczył o braku nowości spornego wzoru - o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony.
Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji stwierdził, że organ dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego w sprawie i do ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Wnikliwie również ocenił każdy dowód złożony przez skarżącego i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł obszerne rozważania dotyczące zarzutów sformułowanych przez stronę.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 2553 ust. 5 p.w.p. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku skarżącego o zakreślenie mu terminu jednego miesiąca na uzyskanie od W. S.A. w W. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających wzór użytkowy [...]. Sąd wskazał, że organ postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. wyznaczył stronom termin 3 miesięcy na podanie wszystkich twierdzeń i dowodów pod rygorem ich pominięcia. Po upływie tego terminu skarżący wystąpił z wnioskiem o zakreślenie mu terminu jednego miesiąca na uzyskanie od wskazanej spółki dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających przedmiotowy wzór użytkowy.
Wobec tego Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo oddalił wniosek dowodowy skarżącego. Stwierdził, że podnoszona przez skarżącego okoliczność dowiedzenia się przez niego o zakupie i użyciu przez spółkę W. produktów wytwarzanych według spornego wzoru dopiero w trakcie przesłuchania świadka L. Ż. nie znajdowała potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd zauważył, że strona już w sprzeciwie wnioskowała o wystąpienie przez organ (UP RP) do spółki o podanie analogicznych informacji. Wobec negatywnej odpowiedzi organu już na etapie wstępnym skarżący mógł sam wystąpić z inicjatywą dowodową w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzucanego braku nowości spornego rozwiązania, Sąd wskazał, że organ odniósł się wnikliwie do wszystkich materiałów dowodowych przedstawionych przez stronę. Omówione przez organ wydruki, artykuły i katalogi nie mogły, w ocenie Sądu, stanowić ani z osobna ani łącznie dowodu na okoliczność publicznego ujawnienia spornego wzoru przed datą jego pierwszeństwa. Braku nowości rozwiązania nie potwierdziły również zeznania świadka L. Ż., który podał, że nie pamiętał, kiedy sporne rozwiązanie zostało mu okazane na jednym ze spotkań w siedzibie firmy W. S.A., w którym uczestniczyły tylko zaproszone osoby. Wobec tego, zdaniem Sądu, nie mogło być mowy o publicznym ujawnieniu spornego rozwiązania w konkretnej dacie.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
M. S., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego:
a) art. 94 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 97 ust. 3 p.w.p. poprzez uznanie, że wzór użytkowy pt.: ".U" nr [...] ("Sporny Wzór") spełnia przesłankę przedmiotu o trwałej postaci oraz rozwiązania użytecznego, w sytuacji gdy przedmiot nie został dostatecznie jasno określony w zastrzeżeniach ochronnych, poprzez wyrażenia "zamek" oraz "profil zamknięty", gdyż w zależności od sposobu wyobrażenia tych pojęć, w tym w szczególności ich umiejscowienia oraz budowy w spornym wzorze, może dojść do wytworzenia nieskończenie wielu, różnych przedmiotów; Brak jest zatem informacji, która w niebudzący wątpliwości sposób określałaby położenie i budowę zamka;
b) art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p. poprzez uznanie, że wzór użytkowy pt.: "U." nr [...] spełnia przesłankę nowości, w sytuacji gdy z przedstawionego materiału dowodowego sprawy oraz zeznań świadków jednoznacznie wynika, że rozwiązanie było stosowane przed datą zgłoszenia w budownictwie w ramach powszechnie stosowanego systemu S..
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 2553 ust. 5 p.w.p., poprzez oddalenie wniosku dowodowego zmierzającego do uzyskania od W. S.A. z siedzibą w W. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających sporny wzór, w sytuacji gdy wniosek został zgłoszony 24 stycznia 2018 r., a potrzeba zgłoszenia wniosku pojawiła się dopiero po rozprawie z 10 stycznia 2018 r., na którym zeznawał dyrektor techniczny i członek zarządu W. S.A., nie można tu zatem mówić o prekluzji dowodowej;
b) art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. art. 6, 7, 8, 9,11, 77 § 1, 80, 81, 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. i art. 256 ust. 1 p.w.p. polegające na niewłaściwym dokonaniu kontroli zgodności z prawem działania organu, czego konsekwencją było zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi, podczas gdy zgodna z ustawą kontrola postępowania przed organem, (w tym w szczególności: nieprawidłowa analiza czasopisma "Inżynier Budownictwa" 7/8 2008 pt. "S. system zabezpieczeń na krawędzi firmy B. P." oraz oddalenie wniosku o zakreślenie terminu na wystąpienie do W. S.A. o przekazanie dokumentów), powinna była doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrócenia sprawy do ponownego rozpoznania przez organ.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, pt. "U." nr [...], udzielonego na rzecz F. S.A. w K., z pierwszeństwem od dnia 22 sierpnia 2008 r., stwierdził, że jest ona zgodna z prawem.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych podkreślić należy, że z uwagi na ich konstrukcję (nie do końca prawidłową) i sposób przedstawienia zarzutów w skardze kasacyjnej oraz ich argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasadne jest ich łączne rozpoznanie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy rację ma Sąd I instancji, który uznał, iż racje ma Urząd Patentowy RP rozstrzygając, iż ramach postępowania spornego, o charakterze kontradyktoryjnym, skarżący kasacyjnie (przed UP RP wnioskodawca), nie przedstawił dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości świadczyłyby, iż sporny wzór użytkowy nie jest przedmiotem o trwałej postaci oraz nie jest nowy.
Wskazać trzeba, iż w orzecznictwie akcentuje się, że postępowanie sporne przed UP RP jest postępowaniem kontradyktoryjnym, a zatem to na stronach tego postępowania spoczywa ciężar przedstawienia dowodów. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1600/12): "Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 247 ust. 2 p.w.p. postępowanie prowadzone na podstawie sprzeciwu od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego jest postępowaniem spornym prowadzonym według zasad Tytułu VII p.w.p. Przepis art. 256 ust. 1 p.w.p. (...) stanowi, że do postępowania spornego przed UP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 255 ust. 4 p.w.p. UP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Nadto dalsze przepisy dotyczące postępowania spornego wskazują, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania we wniosku środków dowodowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający NSA w niniejszej sprawie podziela, iż zasada działania UP z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania, por. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 350/06, opubl. Lex nr 322819 i z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09, opubl. Lex nr 746273. W postępowaniu spornym UP nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego przez art. 256 ust. 1 p.w.p., wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., obowiązków organu w zakresie zbierania i oceny dowodów oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ art. 255 ust. 4 p.w.p., jest przepisem zawierającym objętą nim pełną regulację wykluczającą możliwość uzupełniającego zastosowania tych przepisów k.p.a. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 82/06, opubl. Lex nr 308131, NSA zauważył , że w treści art. 256 ust. 1 p.w.p. odesłano w zakresie postępowania spornego do przepisów k.p.a, stosowanych jednak odpowiednio. "Już sama natura postępowania spornego, w którym Urząd Patentowy rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu niż administracyjnemu, nakazuje daleko idącą ostrożność w przenoszeniu zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do regulowania przebiegu postępowania spornego.". Należy także podkreślić, iż ugruntowany jest w judykaturze pogląd, iż wprawdzie w postępowaniu spornym ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który chce pozbawić uprawnionego jego praw, ale strona, której prawo zostało zakwestionowane nie powinna być bierna, ma prawo się bronić, podnosząc własne argumenty i składając dowody podlegające ocenie w toku postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05 - nie publ.)".
Wzór użytkowy, zgodnie z art. 94 ust. 1 p.w.p. wzorem użytkowym jest (konkretne) nowe i użyteczne rozwiązanie o i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia (jednego) przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnionego cechami znamiennymi. Stosownie do treści art. 25 ust. 1 p.w.p. rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo własności przemysłowej, mającym odpowiednie zastosowanie do wzorów użytkowych na mocy art. 100 tej ustawy. Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art. 25 ustawy – Prawo własności przemysłowej w sposób następujący: a) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób; b) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że weryfikacja cechy nowości wzoru użytkowego stanowi efekt analizy przeprowadzone poprzez porównanie zgłoszonego wzoru z konkretnym rozwiązaniem należącym do stanu techniki o cechach identycznych z cechami wzoru zgłoszonego. Pogląd ten znajduje oparcie m.in. w wyroku WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1829/09), w którym przyjęto, że: "skuteczne zakwestionowanie nowości wzoru użytkowego wymaga przeciwstawienia zgłoszonemu wzorowi konkretnego rozwiązania należącego do stanu techniki, zasadniczo o cechach identycznych z cechami wzoru zgłoszonego". Ujęcie to potwierdza stanowisko przedstawione w wyroku NSA z 28 lutego 2007 r. (sygn. akt II GSK 272/06), w którym wskazano, iż: "dla wykazania braku nowości wzoru użytkowego należy przeciwstawić zgłoszonemu wzorowi konkretne rozwiązanie o identycznych cechach. Należy więc przeciwstawić rozwiązanie, w którym cechy techniczne występują w tym samym powiązaniu lub w tej samej funkcji co w rozwiązaniu chronionym. Nie wystarczy (...) dowieść, że poszczególne istotne elementy danego rozwiązania są znane z kilku odrębnych rozwiązań zaliczonych do stanu techniki. Danemu rozwiązaniu trzeba przeciwstawić konkretne wcześniejsze rozwiązanie tego samego problemu." W oparciu o więcej niż jedno rozwiązanie (kilka wcześniejszych) rozwiązań) można dowodzić braku nieoczywistości rozwiązania, a nie braku nowości. Trzeba przywołać także stanowisko SN (wyrok z 28.11.1983 r. , sygn. akt IV PR 215/83, PiZS 1984, nr 5, s. 86), iż: "nie pozbawia wzoru użytkowego nowości nawet przypadek wykorzystania w nim elementów znanych z innych wzorów, w których pełniły podobną lub taką samą funkcję, jeżeli nowy jest przedmiot, w którym elementy te pełnia rolę środków technicznych lub odmienny układ przestrzenny, w którym znajdują one zastosowanie.", wskazując przy tym, że "o istocie wzoru użytkowego nie decydują ujawnione w nim środki techniczne, lecz takie ich wykorzystanie, które prowadzi do nowego ukształtowania określonego przedmiotu." Oceny nowości wzoru użytkowego można zatem dokonywać poprzez wskazanie zestawienie wzoru badanego i przeciwstawionego przy uwzględnieniu dalszych szczegółowych reguł, dotyczących zwłaszcza porównywania zespołów cech, a nie pojedynczych cech. O braku nowości przedmiotowego wzoru użytkowego w dacie jego zgłoszenia do UP RP świadczy dowód publicznego ujawnienia spornego wzoru w postaci publikacji internetowej strony firmy, gdzie rysunki i opisy wskazują na wszystkie zastrzeżone istotne cechy spornego wzoru użytkowego. W orzecznictwie uznana także, że przedstawione przez wnoszącego sprzeciw w postępowaniu spornym przed UP RP ulotki reklamowe bez daty pewnej - nie mogą stanowić dowodu publicznego ujawnienia wzoru użytkowego, gdyż dowody potwierdzające fakt wcześniejszego publicznego ujawnienia wzoru użytkowego przed data pierwszeństwa powinny w sposób nie budzący wątpliwości dokumentować datę, w jakiej to nastąpiło (wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r., II GSK 1818/11; por. także: Wojcieszko-Głuszko E.: [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Wydawn. C.H. Beck, Warszawa 2020, s. 482-483).
Z kolei pod określeniem "rozwiązanie dotyczące przedmiotu o trwałej postaci" rozumie się "rozwiązanie przejawiające się w kształcie i/lub budowie części składowych przedmiotu oraz/lub w konstrukcyjnym powiązaniu części składowych, bądź też w ukształtowaniu, gdy przedmiot jest jednoczęściowy" (zob. decyzja KO z dnia 24 czerwca 1993 r., Odw. 1142/93, WUP 1994, nr 1, poz. 26).(...).Pod pojęciem trwałej postaci należy rozumieć, iż od wzoru użytkowego wymaga się formalnej cechy, która przejawia się ukształtowaniem przestrzennym, czyli przedmiotem wzoru jest wytwór - rzecz określona trwale w przestrzeni. Definicja wzoru użytkowego zawęża więc krąg rozwiązań technicznych do takich, które dotyczą kształtu lub budowy lub zestawienia przedmiotu i każde z rozwiązań musi mieć trwałą postać przestrzenną. Ochrona prawna wzoru użytkowego jest również ograniczona i może obejmować jedynie konkretną postać wzoru użytkowego" (w ten sposób decyzja KO z dnia 22 stycznia 1991 r., Odw. 1414/90, WUP 1991, nr 12, poz. 302).(...).Wzór użytkowy służy określeniu trwałej postaci przedmiotu trójwymiarowego (zob. tak M. Poźniak-Niedzielska, Wzory użytkowe i wzory zdobnicze - dylematy trudnego sąsiedztwa (w:) M. Sawczuk (red.), Z zagadnień cywilnego prawa materialnego i procesowego, Lublin 1998, s. 220-221). (...). W literaturze zwraca się uwagę, iż postać przedmiotu może obejmować również jego wnętrze, niewidoczne do momentu rozmontowania, rozłożenia (zob. H. Żakowska-Henzler (w:) Prawo własności przemysłowej, s. 134; A. Tischner (w:) Komentarz, s. 526).(...). Zauważa się, że wzór użytkowy charakteryzuje przedmiot materialny, który może być wydzielony z otoczenia, o ile po wydzieleniu zachowuje swoją użyteczność (...). Wytworami o trwałej postaci są w szczególności narzędzia, maszyny (w tym ich części), artykuły gospodarstwa domowego, mosty, stropy." W pojęciu wytworów o trwałej postaci nie mieszczą się: 1) sposoby, 2) układy elektryczne, hydrauliczne, pneumatyczne (charakteryzowane przez strukturę bloków funkcjonalnych lub połączeń elementów), 3) wytwory bezpostaciowe, jak np. roztwór, maść itp. (por.: Domenecki T. [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz do art. 94, Lex 2015 i wskazana tam literatura przedmiotu i orzecznictwo).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, iż w toku przedmiotowego postępowania przed UP RP, które to postępowanie miało charakter kontradyktoryjny skarżący kasacyjnie, wbrew zarzutom i argumentacji zaprezentowanej w skardze kasacyjnej, nie przedstawił nie budzących wątpliwości, jednoznacznych dowodów na brak nowości spornego wzoru i dowodów na to, iż wzór ten nie jest przedmiotem o trwałej postaci. Po pierwsze Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w sposób istotny, mający wpływ na wynik sprawy:, tj.: art. 2553 ust. 5 p.w.p., "poprzez oddalenie wniosku dowodowego zmierzającego do uzyskania od W. S.A. z siedzibą w W. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających sporny wzór, w sytuacji gdy wniosek został zgłoszony 24 stycznia 2018 r., a potrzeba zgłoszenia wniosku pojawiła się dopiero po rozprawie z 10 stycznia 2018 r., na którym zeznawał dyrektor techniczny i członek zarządu W. S.A." Rację ma Sąd I instancji stwierdzając za UP RP, iż postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. organ ten wyznaczył wszystkim stronom w tej sprawie, na podstawie art. 2553 ust. 5 p.w.p., trzymiesięczny termin na podanie wszystkich twierdzeń i dowodów pod rygorem ich pominięcia. Po upływie tego terminu w piśmie z dnia 27 listopada 2017 r. skarżący kasacyjnie wystąpił do UP RP z wnioskiem o zakreślenie mu terminu jednego miesiąca na uzyskanie od W. S.A. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użyciu elementów zawierających sporny wzór użytkowy. Wniosek ten prawidłowo został oddalony przez organ, ponieważ twierdzenie strony, że o zakupie i użyciu przez firmę W. produktów według spornego wzoru dowiedziała się dopiero w trakcie przesłuchania świadka L. Ż. (na rozprawie w dniu 20 listopada 2017 r.), nie jest wiarygodne. Z akt sprawy wynika bowiem, że zgodnie z treścią sprzeciwu strony (wnioskodawcy) już w sprzeciwie zawarła ona wniosek do UP RP o wystąpienie przez ten organ do W. S.A. o podanie informacji, kiedy przedmiotowy wzór był stosowany. Zatem wynika z tego, iż wnoszący sprzeciw wiedział o stosowaniu przez W. systemu S., do którego według stanowiska wnoszącego sprzeciw należy uchwyt wg spornego wzoru. Wobec zasadnie negatywnej odpowiedzi UP RP na ten wniosek, już na etapie wstępnym, strona mogła wystąpić z inicjatywą dowodowa w tym zakresie, czego nie uczyniła.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 94 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 97 ust. 3 p.w.p. poprzez uznanie, że wzór użytkowy pt.: "U." nr [...] "spełnia przesłankę przedmiotu o trwałej postaci oraz rozwiązania użytecznego, w sytuacji gdy przedmiot nie został dostatecznie jasno określony w zastrzeżeniach ochronnych, poprzez wyrażenia "zamek" oraz "profil zamknięty", gdyż w zależności od sposobu wyobrażenia tych pojęć, w tym w szczególności ich umiejscowienia oraz budowy w spornym wzorze, może dojść do wytworzenia nieskończenie wielu, różnych przedmiotów". Rację ma Sąd I instancji, uznając, iż UP RP w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił i uargumentował swój pogląd, iż przedmiotowy wzór użytkowy jest przedmiotem o trwałej postaci. Organ wyjaśnił, że określenia "zamknięty profil" i "zamek" są jednoznaczne w kontekście całego opisu. Zamknięty profil oznacza bowiem profil o przekroju zamkniętym, w szczególności przedstawiony na rysunku profil o przekroju kołowym. Natomiast zamek stanowi rowek o szerokości równej lub większej od 8 mm. umieszczony w odległości 7 mm. od brzegu gniazda barierki. Kształt całego uchwytu ustalony jest również jednoznacznie poprzez rysunek, który zgodnie z art. 97 ust. 2 p.w.p. stanowi nieodzowny element zgłoszenia wzoru użytkowego. Opis i rysunek wskazują zatem na kształt całego uchwytu mocującego przedmiotowego rozwiązania, co daje wystarczającą podstawę do urzeczywistnienia wzoru przez znawcę.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj: art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p. "poprzez uznanie, że wzór użytkowy pt.: "U." nr [...] spełnia przesłankę nowości, w sytuacji gdy z przedstawionego materiału dowodowego sprawy oraz zeznań świadków wynika, że rozwiązanie było stosowane przed datą zgłoszenia w budownictwie w ramach powszechnie stosowanego systemu S..", Naczelny Sąd Administracyjny go nie podzielił. Niewadliwie Sąd I instancji uznał, że organ odniósł się wnikliwie do wszystkich materiałów dowodowych przedstawionych przez strony. Poddane wnikliwej analizie przez organ: wydruki ze stron internetowych, zdjęcia, artykuły i katalogi, z przyczyn podanych przez organ, nie mogą stanowić ani z osobna, ani łącznie dowodu na okoliczność publicznego ujawnienia spornego wzoru przed datą jego pierwszeństwa (na s. 8-9 decyzji zaskarżonej do WSA). Braku nowości rozwiązania nie potwierdziły również zeznania świadka L. Ż., który podał, że nie pamięta, kiedy sporne rozwiązanie zostało mu okazane na jednym ze spotkań w siedzibie firmy W. S.A., w którym uczestniczyły tylko zaproszone osoby. Nadto, jak wskazał organ na s. 10 uzasadnienia decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji, o braku zdolności ochronnej spornego wzoru nie może świadczyć dowód z przesłuchania w charakterze świadka B. N., Świadek ten zeznawał, iż nie pamięta, czy przed sierpniem 2008 r. spotkał się z którymkolwiek z okazywanych mu rozwiązań na budowach. Okazywał zdjęcia wykonane na budowach w latach 2008-2010, które otrzymywał od firmy B., przy czym nie pamiętał kiedy udostępniono mu poszczególne pliki, ani z jakich placów budowy pochodziły. "Zeznał również, że okazywane zdjęcia były kilkakrotne przenoszone na różne komputery zanim trafiły do komputera, z którego je okazywał. Zeznania takie trudno uznać za wiarygodne i mogące stanowić samodzielną podstawę do unieważnienia spornego prawa tym bardziej, że świadek ten przyznał, że oceny identyczności czy podobieństwa okazywanych mu rozwiązań dokonał głownie przez pryzmat użyteczności i przeznaczenia, przy czym należy wskazać, że przedmiotem oceny w przypadku wzoru użytkowego jest zespół zastrzeganych cech konstrukcyjnych dotyczących kształtu, budowy lub zestawienia tego wzoru. Tak więc świadek nie potwierdził publicznego ujawnienia spornego rozwiązania w konkretnej dacie przed datą zgłoszenia do ochrony, tj. 22.08.2008 r." (s. 9-10 decyzji UP zaskarżonej do WSA).
Zatem słusznie Sąd I instancji stwierdził, iż organ dostatecznie zbadał, iż z tych względów, w oparciu o dowody przedstawione przez wnioskodawcę (skarżącego przed WSA), nie można jednoznacznie stwierdzić o publicznym ujawnieniu spornego rozwiązania w konkretnej dacie. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie doszło w tej sprawie do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. art. 6, 7, 8, 9,11, 77 § 1, 80, 81, 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. i art. 256 ust. 1 p.w.p. "polegające na niewłaściwym dokonaniu kontroli zgodności z prawem działania organu, czego konsekwencją było zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi."
Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjna oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI