II GSK 629/21

II GSK 629/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Ol 654/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-12-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1373
art. 95b, art. 95c, art. 95d.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej ,,O. w O." Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 654/20 w sprawie ze skargi F. M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 23 marca 2020 r. nr [...]. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od F. M. Sp. z o.o. w W. na rzecz ,,O. w O." Sp. z o.o. w O. 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., uwzględnił skargę F. M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 23 marca 2020 r., w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, uchylając tą decyzję oraz orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniu 22 stycznia 2020 r. Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nr 14-20-000059/PDT/17/1/17.9250.031.08/01 prowadzone w trybie konkursu ofert w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny od 2009 w zakresie świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego na obszarze powiatów: ełckiego, gołdapskiego, oleckiego na okres od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2023 r..
W przedmiotowym postępowaniu wpłynęły trzy oferty.
Po sporządzeniu rankingu otwarcia komisja konkursowa, działając na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 1897). W dalszej części przedmiotowego postępowania komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm.) przeprowadziła negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz ich ceny. W jej wyniku sporządzono ranking bieżący postępowania konkursowego, który był tożsamy z rankingiem końcowym. Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu 9 marca 2020 r. i do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej został wybrany oferent spółki "O. w O."
Objętą skargą decyzją, wydaną wskutek wniesionego przez spółkę F. M. odwołania, Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie oddalił i nadał decyzji organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał w uzasadnieniu, że w toku prowadzonego postępowania komisja konkursowa dokonała weryfikacji poprzez wgląd w jawną, przypisaną oferentowi wyłonionemu w toku postępowania – "O. w O." - księgę rejestrową i ustaliła, że objęta postępowaniem konkursowym komórka rozpoczęła działalność w dniu 12 stycznia 2018 r. W konsekwencji odpowiedź zawarta w części VIII formularza ofertowego rozdział 6.2 poz. 6.2.1 (nie dotyczy) była odpowiedzią prawidłową. Odnosząc się do zarzutu przyjęcia oferty wybranego oferenta bez weryfikacji kodów resortowych wskazanych w rejestrze, organ wskazał, że oferent wyłoniony w toku konkursu ofert posiadał zarejestrowaną i wymaganą w toku postępowania konkursowego komórkę o kodzie ,,9250 – Zespół transportu medycznego - świadczenia zdrowotne udzielane w specjalistycznym środku transportu". Organ stwierdził, że w sprawie nie zostały wypełnione przesłanki do odrzucenia oferty wskazane w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż oferta spełniała wymagane warunki określone w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję, na wstępie zgodził się z organem, iż błędnym założeniem skarżącej było, iż nabycie m.in. telefonu komórkowego wiązało się z koniecznością ubiegania się o wydanie opinii o celowości inwestycji.
Sąd wskazał, że opinia o celowości inwestycji jest wydawana nie tylko w przypadku utworzenia nowego podmiotu leczniczego - w tym nowej jednostki lub komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego - ale również innej inwestycji, dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Wskazał również, że świadczenia z zakresu transportu medycznego są świadczeniami specyficznymi, ponieważ są one udzielane przy pomocy środka transportu sanitarnego, dlatego też pod tym kątem organ powinien w postępowaniu konkursowym rozważyć nie tylko samo zarejestrowanie podmiotu świadczącego usługi medyczne przed 12 lipca 2018 r., ale również to czy po tej dacie spółka nie dokonała inwestycji o kluczowym znaczeniu dla możliwości realizowania określonego zakresu świadczeń zdrowotnych.
W tym zakresie Sąd I instancji podzielił stanowisko skarżącej, że ta istotna dla sprawy okoliczność nie została wzięta pod uwagę przez organ przy ocenie konieczności posiadania przez oferenta ważnej pozytywnej opinii IOWISZ. Sąd I instancji stwierdził, że w ramach przedmiotowego postępowania powinna być zweryfikowana data dokonania inwestycji, która miała służyć udzielaniu świadczeń zdrowotnych objętych postępowaniem i była inwestycją kluczową dla możliwości udzielania świadczeń, gdyż konsekwencją braku takiej opinii było odjęcie 8 punktów. Wskazał, że w przypadku przeprowadzonego postępowania konkursowego, jak wynikało z wykazu zasobów formularza ofertowego, spółka "O. w O." po dniu 12 lipca 2018 r., bo 20 i 29 stycznia 2020 r. nabyła cały sprzęt medyczny. Nie było żadnego urządzenia, którym spółka dysponowała wcześniej i przy jego pomocy świadczyła usługi medyczne. W styczniu 2020 r. spółka ta nabyła ambulans i kompletne jego wyposażenie. Nabycie tego rodzaju urządzeń stanowiło, w ocenie Sądu I instancji, inwestycję mającą wpływ na zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej i jest inwestycją o jakiej mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. W związku z tym, zdaniem Sądu I instancji, wybrany oferent powinien posiadać opinię o celowości inwestycji zaś jej nieprzedstawienie powinno skutkować obniżeniem wartości oferty o 8 punktów.
Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie tak się nie stało, co stanowiło istotne uchybienie przeprowadzonej procedury w trybie wyboru ofert.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.).
"O. w O." Sp. z o.o. w O., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
a) art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z Załącznikiem 16 (tabela 1 pkt 2 Ip. VI pkt 2.1) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 roku w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372 ze zm.) oraz pkt 51 Części I Załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2295 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów;
b) art. 95d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji skutkujących zmianą zakresu udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1347 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów;
c) art. 95a, 95b, 95c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich niezastosowanie.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do meritum lub uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Skarżąca kasacyjnie wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w jej petitum zarzuty wraz z zawartą w uzasadnieniu argumentacją podważają prawidłowość wyroku Sądu I instancji i dokonaną w nim ocenę rozstrzygnięcia organu Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wskazania wymaga, że pomieszczone w petitum skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa, nie zostały zakwalifikowane przez jej autora do grupy przepisów prawa materialnego lub procesowego, co stanowi wadę konstrukcyjną tejże skargi kasacyjnej. Wada ta, z uwagi na uzasadnienie skargi kasacyjnej, nie powoduje jednak braku możliwości jej merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej, podzielił.
W analizowanej sprawie Sąd I instancji na skutek wniesionej przez uczestnika postępowania – F. M. Sp. z o.o. – skargi od decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Olsztynie z dnia 23 marca 2020 r. (nr 11/Odw.), uwzględnił zgłoszony przez tegoż uczestnika zarzut naruszenia w toku postępowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 134 ust. 1 i art. 148 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej w zw. z Zał. nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 roku w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372 ze zm.) oraz pkt 51 Części I Załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2295 ze zm.). Dodatkowo Sąd I instancji ocenił, że w niniejszej sprawie zabrakło zweryfikowania okoliczności czy po dniu 12 lipca 2018 r. była zrealizowana przez uczestnika konkursu (O. Sp. z o.o. w O.) inwestycja obligująca do posiadania pozytywnej opinii IOWISZ, gdyż konsekwencją braku tej opinii jest odjęcie 8 punktów. Zdaniem WSA weryfikacji tej zabrakło w przedmiotowym postępowaniu, bowiem oferent, który wygrał konkurs nabył cały sprzęt medyczny w styczniu 2020 r. i tym samym powinien posiadać opinię o celowości inwestycji (opinię IOWISZ).
W ocenie NSA rację ma skarżąca kasacyjnie Spółka, iż to stanowisko Sądu I instancji jest błędne. Skarżąca kasacyjnie O. prowadzi szeroką działalność leczniczą i posiada w swoich zasobach kilka ambulansów oraz wiele urządzeń, które zgodnie z wymogami winny stanowić jego wyposażenie. W formularzu ofertowym przygotowanym przez ten podmiot na potrzebę konkursu ofert w części V. "Wykaz zasobów" skarżąca kasacyjnie Spółka przedstawiła zestawienie sprzętu, który będzie wykorzystywany do realizacji świadczeń objętych przedmiotowym konkursem. W kolejnych kolumnach wykazu wpisane zostały dane poszczególnych urządzeń, w tym m.in. rok ich produkcji, status posiadania oraz data uzyskania jako data przedstawienia do oferty konkretnego urządzenia spośród posiadanego przez oferenta (O.) sprzętu do realizacji konkretnych świadczeń transportu medycznego objętych konkursem (por. s. 37-54 akt dot. oferty O. – akta adm). Jak zasadnie podnosi skarżąca kasacyjnie Spółka O.: "Data uzyskana sprzętu nie oznacza więc daty zakupu czy nabycia tego sprzętu przez skarżącego kasacyjnie. Data ta związana jest z datą sporządzenia oferty bowiem wówczas poszczególne urządzenia spośród posiadanych przez spółkę O. w O. zostały zaoferowane do realizacji konkursowych świadczeń. Zatem na tej podstawie nie można mówić o zrealizowaniu po 12 lipca 2018 r. przez skarżącego kasacyjnie inwestycji, która obligowałaby do uzyskania opinii IOWISZ". (s. 5-6 uzasadnienia skargi kasacyjnej).
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także stanowisko skarżącej kasacyjnie Spółki, iż w sprawie umknęło uwadze Sądu I instancji, że opinia o celowości inwestycji IOWISZ, o której mowa jest w treści art. 95d ustawy o świadczeniach jest ściśle związana z oceną potrzeb zdrowotnych, o których jest mowa w art. 95a, art. 95b i art. 95c ustawy o świadczeniach.
W konsekwencji należy uznać, iż odpowiedź skarżącej kasacyjnie Spółki zawarta w części VIII formularza ofertowego (rozdz. 6.2. poz. 6.2.1.) "nie dotyczy" jest odpowiedzią prawidłową, co zasadnie podkreślił organ (Warmińsko-Mazurski Oddział Wojewódzki w Olsztynie NFZ) w decyzji z dnia 23 marca 2020 r., nr 11/Odw. (s. 11-12).
Naczelny Są Administracyjny uznał natomiast, że niewadliwie Sąd I instancji, w analizowanej sprawie, nie podzielił w pozostałym zakresie zarzutów skargi skierowanej do WSA przez F. M. Sp. z o.o.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a., w zw. z art. 151 p.p.s.a. Przypomnieć trzeba, iż art. 188 p.p.s.a. stanowi, iż: "Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśnionion."
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).