II USK 73/21

Sąd Najwyższy2025-02-27
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
postępowanie kasacyjneśmierć stronyzawieszenie postępowaniaumorzenie postępowanianastępstwo prawneZUSemerytura

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony i braku zgłoszenia się następców prawnych w terminie.

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony (J. W.). Po upływie ponad pięciu lat od daty zawieszenia, w związku z brakiem zgłoszenia się następców prawnych zmarłego, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z odwołania J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Poznaniu o emeryturę, w związku ze skargą kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu śmierci odwołującego się. Skrócony odpis aktu zgonu został złożony do akt przez żonę zmarłego. Od chwili zawieszenia postępowania nie wpłynął żaden wniosek o jego podjęcie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. (podjęcie postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia) oraz art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c. (umorzenie postępowania po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu), stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zostali wskazani spadkobiercy zmarłego ani nie zgłosili się oni do Sądu Najwyższego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie kasacyjne, jeśli upłynął okres ponad pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci strony, a następcy prawni nie zostali wskazani ani nie zgłosili się do sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy k.p.c. dotyczące zawieszenia (art. 174 § 1 pkt 1) i podjęcia (art. 180 § 1 pkt 1) postępowania w przypadku śmierci strony, a także na przepis o umorzeniu postępowania (art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c.) w sytuacji, gdy upłynął pięcioletni termin od postanowienia o zawieszeniu, a przyczyna zawieszenia (śmierć strony) nie została usunięta przez zgłoszenie się następców prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniuinstytucjaorgan rentowy
A. W.osoba_fizycznażona odwołującego

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umorzy postępowanie w wypadkach wskazanych w art. 174 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2, jeżeli od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania upłynęło lat pięć.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ pięcioletniego terminu od postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci strony. Brak zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego odwołującego.

Godne uwagi sformułowania

umarza postępowanie kasacyjne. zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć odwołującego się. Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie. zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ upłynął okres ponad pięciu lat od daty wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci odwołującego się.

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego po śmierci strony i upływie terminu do jego podjęcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. o zawieszeniu i umorzeniu postępowania, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II USK 73/21
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania J. W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Poznaniu
‎
o emeryturę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 lutego 2025 r.,
‎
w związku ze skargą kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
‎
z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III AUa 441/18,
umarza postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie z odwołania J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Poznaniu o emeryturę zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć odwołującego się. Skrócony odpis aktu zgonu został złożony do akt Sądu Najwyższego przez żonę odwołującego się A. W..
Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne i następuje do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
Natomiast w myśl art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego - poza tokiem instancji, po zaskarżeniu skargą kasacyjną prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji - zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne.
W rozpoznawanej sprawie nie zostali wskazani spadkobiercy zmarłego J. W. ani nie zgłosili się oni sami do Sądu Najwyższego, wykazując, że są następcami prawnymi. Wobec powyższego zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ upłynął okres ponad pięciu lat od daty wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci odwołującego się.
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[SOP]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI