II GSK 61/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że spółka miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały o przesunięciu środków unijnych, która mogła naruszyć zasady równego dostępu do pomocy publicznej.
Spółka zaskarżyła uchwałę Zarządu Województwa o przesunięciu środków unijnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, twierdząc, że narusza to zasady konkursu i jej interes prawny. WSA oddalił skargę, uznając, że spółka nie miała legitymacji do jej wniesienia. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że spółka miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały, która mogła pogorszyć zasady konkursu i ograniczyć dostęp do środków, naruszając tym samym zasady równego dostępu do pomocy publicznej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jej skargę na uchwałę Zarządu Województwa dotyczącą wyboru projektów do realizacji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013. Spółka zarzuciła uchwale naruszenie zasad konkursu poprzez obniżenie kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów przed rozpatrzeniem środków odwoławczych, zmianę na niekorzyść wnioskodawcy treści dokumentów konkursowych oraz niezapewnienie równego dostępu do pomocy publicznej. WSA oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ jej wniosek został oceniony negatywnie, a ewentualne dofinansowanie mogłaby uzyskać z rezerwy na odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że spółka miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały, która mogła pogorszyć zasady konkursu i ograniczyć dostęp do środków unijnych, naruszając tym samym zasady równego dostępu do pomocy publicznej wynikające z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz Konstytucji RP. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały, ponieważ mogła ona pogorszyć zasady konkursu i ograniczyć jej dostęp do środków, naruszając tym samym zasady równego dostępu do pomocy publicznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uchwała o przesunięciu środków z alokacji podstawowej, jeszcze przed zakończeniem procedury odwoławczej i rozpatrzeniem protestu, mogła negatywnie wpłynąć na uprawnienia spółki, czyniąc możliwość uzyskania dofinansowania iluzoryczną i naruszając zasadę równego dostępu do pomocy publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.s.w. art. 90
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 91
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
uzppr art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Instytucja zarządzająca powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów oraz zapewnić przejrzystość reguł oceny projektów.
uzppr art. 29 § ust. 4
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie, instytucja ogłaszająca konkurs nie może pogorszyć zasad konkursu ani warunków realizacji projektu.
Pomocnicze
uzppr art. 28 § ust. 6
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 91 w zw. z art. 90 ustawy o samorządzie województwa poprzez uznanie braku interesu prawnego skarżącej. Naruszenie zasad równego dostępu do pomocy publicznej i przejrzystości reguł konkursu (art. 26 ust. 2 uzppr). Pogorszenie zasad konkursu poprzez obniżenie kwoty środków przed zakończeniem procedury odwoławczej (art. 29 ust. 4 uzppr). Błędna interpretacja przez WSA roli i celu rezerwy na odwołania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę odroczenia rozprawy (uznane za nieuzasadnione przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
Uregulowania te nie mogą być jednak zarówno tworzone, jak i wykładane w sprzeczności z aktami prawa powszechnie obowiązującego... Niemożność skorzystania przez uczestnika z niewyczerpanej alokacji przeznaczonej na dany konkurs tylko dlatego, iż jego projekt musi przejść przez procedurę odwoławczą [...] czyni możliwość uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w procedurze odwoławczej iluzoryczną... Interes prawny strony musi wynikać z istnienia związku pomiędzy własną prawnie gwarantowaną sytuacją skarżącego a zaskarżoną uchwałą...
Skład orzekający
Janusz Zajda
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Zielińska
członek
Piotr Pietrasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie interesu prawnego w zaskarżaniu uchwał dotyczących alokacji środków unijnych, zasady równego dostępu do pomocy publicznej w konkursach o dofinansowanie, interpretacja przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przesunięcia środków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, ale zasady interpretacji przepisów są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad przyznawania środków unijnych, takich jak równy dostęp i przejrzystość, co jest istotne dla wielu beneficjentów i praktyków prawa funduszy europejskich.
“Środki unijne: Czy można zmienić zasady gry w trakcie konkursu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 61/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-09-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-01-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Zajda /przewodniczący sprawozdawca/ Marzenna Zielińska Piotr Pietrasz Symbol z opisem 6559 6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Bk 313/11 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2011-10-18 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1590 art. 90, art. 91 ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa - tekst jednolity Dz.U. 2009 nr 84 poz 712 art. 26 ust. 2, art. 29 ust. 4 Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marzenna Zielińska del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 313/11 w sprawie ze skargi P. w B. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyboru do realizacji projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz P. w B. kwotę 390 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 18 października 2011 r. oddalił skargę P. Spółki jawnej w B. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z 4 maja 2011 r., w przedmiocie wyboru do realizacji projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 - 2013. W dniu 4 maja 2011 r. Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę (powołując się na § 4 uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z 21 września 2010 r. w sprawie ogłoszenia naboru wniosków o dofinansowanie projektów...) o wyborze do realizacji projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, Osi Priorytetowej V. Rozwój infrastruktury ochrony środowiska, Działania 5.2. Rozwój Iokalnej infrastruktury ochrony środowiska (projekty z zakresu ochrony przyrody, gospodarki wodami, wykorzystywania odnawialnych źródeł energii). Zgodnie z uchwałą z 21 września 2010 r. na dofinansowanie projektów przeznaczono kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy alokacją na projekty z zakresu odnawialnych źródeł energii określoną w § 2 pkt 2 lit. b/ ww. uchwały, a kwotą rezerwy na odwołania określoną w § 3 pkt 2 lit. b/ ww. uchwały oraz kwotą określoną w § 3 pkt 2 lit. b/ uchwały Nr [...] na dofinansowanie projektów z zakresu ochrony przyrody, gospodarki odpadami w ramach tego samego działania. P. sp. j. w B. pismem z 25 maja 2011 r. wezwała Zarząd Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa polegającego na pogorszeniu zasad konkursu poprzez obniżenie kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów przed rozpatrzeniem przysługujących wnioskodawcom środków odwoławczych (art. 29 ust. 4 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach powadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009, Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: uzppr), zmianę na niekorzyść wnioskodawcy treści dokumentów dotyczących konkursu (art. 28 ust. 6 uzppr), niezapewnienie wnioskodawcom równego dostępu do pomocy publicznej oraz zasady przejrzystości reguł wyboru projektu (art. 26 ust. 2 uzppr), a także na podaniu wadliwej podstawy prawnej uchwały z 4 maja 2011 r. oraz niedokonaniu zmian w uchwale z 21 września 2010 r. w "formalny" sposób, co spowodowało, iż zdaniem wzywającego obowiązuje ona w treści niezmienionej. Wezwanie Zarządu Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym, pismem z 1 sierpnia 2011 r. P. sp. j. w B., powołując się na art. 91 w związku z art. 90 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) wniosła do Wojewódzkiego sądu administracyjnego w B. skargę na uchwałę Zarządu Województwa [...] z 4 maja 2011 r., Nr [...] opartą na tych samych podstawach, co wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że uchwała pozbawia ją możliwości uzyskania wnioskowanego dofinansowania. Wyrokiem z 18 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę Spółki podnosząc, że zaskarżona uchwała w żaden sposób nie naruszała interesu prawnego skarżącej, ponieważ obecnie Spółce nie przysługuje dofinansowanie w ramach konkursu, gdyż jej wniosek został oceniony negatywnie. Sąd stwierdził, że jeśli wynik procedury odwoławczej będzie dla Spółki pozytywny i w ramach ponownej oceny wniosku okaże się, iż projekt zostanie oceniony pozytywnie i zajmie po procedurze odwoławczej miejsce na rankingowej liście projektów umożliwiające otrzymanie dofinansowania, będzie ona mogła skorzystać z rezerwy na odwołania w wysokości pierwotnie ustalonej dla tego konkursu. Środki z alokacji podstawowej niezależnie od tego, czy są przeznaczone do wydatkowania w ramach grupy projektów z zakresu odnawialnych źródeł energii, czy grupy ochrony przyrody i gospodarki odpadami nie są obecnie dostępne dla skarżącej. Jednocześnie Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała nie zmieniła wysokości rezerwy na odwołania ustalonej w pierwotnej uchwale dotyczącej ogłoszenia naboru wniosków (w sprawie, nieobjętej kontrolą Sądu). W związku z powyższym nie zaistniała sytuacja obniżenia poziomu dostępu do pomocy dla wnioskodawców, którzy wszczęli procedurę odwoławczą. Decyzja organu o przesunięciu środków z alokacji podstawowej nie narusza zatem jakiegokolwiek interesu prawnego, czy uprawnień skarżącej wynikających z udziału w konkursie i procedurze odwoławczej i w związku z tym Sąd stwierdził, że Spółka nie miała legitymacji do wniesienia skargi. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, opartej na podstawach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej: ppsa), Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest: 1. art. 91 w związku z art. 90 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) poprzez przyjęcie, że wydanie przez Zarząd Województwa [...] zaskarżonej uchwały Nr [...] z 4 maja 2011 r. nie naruszało interesu prawnego skarżącej P. sp. j. i nie dawało jej tym samym legitymacji do zaskarżenia uchwały, podczas gdy uchwała ta naruszała interes prawny skarżącej pozbawiając ją, jako wnioskodawcę faktycznych i prawnych możliwości i uprawnień do ubiegania się o uzyskanie pomocy publicznej w wysokości przewidzianej na dany zakres konkursu, 2. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji sprzecznego z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa założenia, że wnioskodawcy, których wnioski znalazły się w procedurze odwoławczej, mają możliwość uzyskania dofinansowania wyłącznie ze środków puli rezerwy na odwołania. Powoduje to niezgodny z Konstytucją RP podział na dwie kategorie beneficjentów, z których jedni mają potencjalny dostęp do pełnej puli środków a inni do ograniczonej tylko z tego powodu, że znaleźli się na etapie procedury odwoławczej, 3. art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę odroczenia rozprawy, podczas gdy istniała uzasadniona i trwała przeszkoda w stawiennictwie strony skarżącej, co uniemożliwiło przedstawienie stanowiska na rozprawie w tym szczegółowego uzasadnienia interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, a także złożenie załącznika do rozprawy z uzasadnieniem naruszenia interesu prawnego, co tym samym pozbawiało skarżącą prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd. Ma to tym istotniejsze znaczenie, że Sąd pierwszej instancji zmienił termin rozprawy, na który przedstawiciele Spółki nie mogli się stawić, 4. art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wywiedzionej przez Sąd pierwszej instancji regulacji z ogólnikowo określonego systemu realizacji projektu, z którego zdaniem tego Sądu wynika, ograniczenie wobec wnioskodawców, których wnioski znalazły się w procedurze odwoławczej możliwości uzyskania dofinansowania wyłącznie ze środków puli rezerwy na odwołania, mimo iż takie założenie i wniosek sprzeczny jest z normami rangi ustawowej i konstytucyjnej, 5. art. 26 ust. 2 uzppr poprzez niezastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji sprzecznego z zasadą równego dostępu do pomocy publicznej założenia, w oparciu o system realizacji projektu, z którego wynika, ograniczenie wobec wnioskodawców, których wnioski znalazły się w procedurze odwoławczej możliwości uzyskania dofinansowania wyłącznie ze środków puli rezerwy na odwołania, 6. art. 26 ust. 2 uzppr poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...] Nr [...] narusza powołany przepis ustawy i jest sprzeczna z zasadą równego dostępu do pomocy publicznej, 7. art. 29 ust. 4 uzppr poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...] Nr [...] narusza powołany przepis ustawy, poprzez pogorszenie zasad konkursu polegających na obniżeniu kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów, mimo niezakończenia rozpatrywania środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, 8. art. 28 ust. 6 uzppr poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...] Nr [...] narusza powołany przepis ustawy poprzez zmianę na niekorzyść wnioskodawcy treści dokumentów dotyczących konkursu w zakresie dotyczącym wysokości środków przewidzianych na dany zakres konkursu, 9. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...] Nr [...] narusza wyrażonym wyżej przepisem konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, gdyż: przed zakończeniem procedury oceny wniosków organ stwierdza, iż bez względu na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych beneficjent nie otrzyma pomocy publicznej we wnioskowanej wysokości pomimo dostępności przewidzianych środków, podczas gdy środki te otrzymują inni beneficjenci, organ oświadczeniem woli wyrażonym zaskarżoną uchwałą pozbawia beneficjenta prawa do pomocy publicznej, a tym samym przyznaje sobie więcej praw niż wynika to z zasady równości wobec prawa, podjęcie zaskarżonej uchwały czyni iluzoryczną ochronę prawną wynikającą z ustawowych gwarancji do kontroli sądowej decyzji organu, bowiem niezależnie od wyników tej kontroli podjęta uchwała przesądza w sposób faktyczny o nieskuteczności procedury odwoławczej, zaskarżona uchwała pozbawia celowości dochodzenia swego prawa przez beneficjenta, bowiem przed zakończeniem procedury oceny wniosku pozbawia środków przeznaczonych na dany zakres konkursu. Celem beneficjenta jest uzyskanie pomocy publicznej, a nie uzyskanie informacji o błędach organu w ocenie wniosku, brak celowości w podjęciu zaskarżonej uchwały, bowiem istniały inne wolne środki przewidziane w ramach konkursu bez konieczności pozbawiania prawa skarżącego do uzyskania pomocy publicznej i przesuwania środków z alokacji w sposób przewidziany zaskarżoną uchwałą, zaskarżona uchwała powoduje nierówne traktowanie przez organ samorządu podmiotów uczestniczących w konkursie, 10. treści § 4.1 uchwały Zarządu Województwa [...] Nr [...] z 21 września 2010 r. poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że zaistniały okoliczności do podjęcia zaskarżonej uchwały przewidziane powołanym zapisem uchwały Nr [...] w postaci niewyczerpania alokacji na dany zakres projektu lub działanie, podczas gdy nie można stwierdzić stanu, że alokacja nie została wyczerpana na dany zakres projektu w sytuacji, gdy inne wnioski nie zostały jeszcze definitywnie ocenione, 11. błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że z systemu realizacji projektu, Szczegółowego Opisu Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, a także z treści uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z 21 września 2010 r. wynika, iż wnioskodawca, którego wniosek został oceniony negatywnie i odrzucony, może mieć możliwość uzyskania dofinansowania tylko i wyłącznie z puli przewidzianej jako rezerwa na odwołania, wynoszącej 10% alokacji podstawowej, bez względu na to, ile wynosi podstawowa pula alokacji podstawowej, czy została ona w całości wyczerpana czy nie, wnioskodawca taki nie będzie uprawniony do skorzystania z tych środków i w konsekwencji nietrafne uznanie przez Sąd pierwszej instancji braku naruszenia interesu prawnego skarżącej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, podczas gdy takiego wniosku w oparciu o wymienione akty wywieść nie sposób, 12. błędną ocenę przez Sąd pierwszej instancji pojęcia, funkcji i celu rezerwy na odwołania przez przyjęcie, że stanowi ona wyłączne źródło finansowania wniosków ocenionych pozytywnie po procedurze odwoławczej, podczas gdy stanowi ona dodatkowe i rezerwowe źródło finansowania takich wniosków w przypadku, gdy środki alokacji podstawowej zostały wyczerpane na wnioski wcześniej pozytywnie ocenione w ramach tego samego zakresu, na który alokacja taka została przeznaczona. Spółka zarzuciła nadto Sądowi pierwszej instancji mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania, poprzez: 1. niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnej podstawy w ramach systemu realizacji projektu, na której Sąd pierwszej instancji oparł założenie, że wnioskodawcy, których wnioski znalazły się w procedurze odwoławczej mogą uzyskać pomoc publiczną ograniczoną wyłącznie do środków puli rezerwy na odwołania i nie są dla nich dostępne niezależnie od tego czy zostały wykorzystane czy nie środki z puli podstawowej (art. 141 § 4 ppsa), 2. nieodniesienie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zaskarżoną uchwałą opisanych przepisów i norm prawnych oraz wpływu na uprawnienia i sytuację skarżącego jako wnioskodawcy, co utrudnia ustosunkowanie się do treści zaskarżonego orzeczenia, a także utrudnia kontrolę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia, 3. brak wskazania przez Sąd pierwszej instancji podstawy prawnej zaskarżonego wyroku, a w szczególności podstawy przyjęcia możliwości ubiegania się przez skarżącą wyłącznie o środki z puli rezerwy na odwołania. W związku z powyższymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 ppsa, które nie występują w sprawie. Skarga kasacyjna Spółki P. została oparta na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 ppsa, a więc na naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) oraz na mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa). Rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesione w niej zarzuty, w szczególności w zakresie, w jakim środek prawny zarzuca spowodowanie pogorszenia zasad konkursu i warunków realizacji projektu, a w związku z tym również niewłaściwe zgromadzenie i analizę materiału dowodowego, w zasadniczej części są trafne. Jako podstawę skargi kasacyjnej w pierwszym rzędzie wskazano naruszenie art. 91 w zw. z art. 90 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, przez to, że Sąd uznał, iż strona skarżąca nie ma interesu prawnego w złożeniu skargi na uchwałę Zarządu Województwa [...] z 4 maja 2011 r., dotyczącą przesunięcia alokacji przeznaczonej na projekty z zakresu wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W związku z tym pozostałe zarzuty zmierzają do wykazania, że uchwała naruszając przepisy prawa wskazane w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w Konstytucji RP, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę materialnoprawną skarżącej, uniemożliwiając jej realizację uprawnień wynikających z tych przepisów, a strona skarżąca miała interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w Szczegółowym Opisie Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 przewidziano obowiązek pozostawienia części środków finansowych, jako rezerwy na odwołania z puli określonej w ogłoszeniu o konkursie na sfinansowanie ewentualnych projektów, które pozytywnie przejdą procedurę odwoławczą, a nadto zapis § 4.1 uchwały Nr [...] z 21 września 2010 r. przewidywał, że w przypadku gdy alokacja przeznaczona na dany zakres projektu lub działanie nie została wyczerpana Zarząd Województwa [...] zastrzega możliwość przesunięcia środków finansowych określonych w § 2 uchwały m.in. pomiędzy różnymi zakresami projektów i działaniami. Zdaniem Sądu powyższe zapisy oznaczają, iż bez względu na to, ile wynosi podstawowa pula alokacji, czy została ona w całości wyczerpana czy nie, skarżąca nie mogłaby z tej puli skorzystać. Stwierdził, że nawet jeśli wynik procedury odwoławczej byłby korzystny dla strony, a następnie projekt zostałby pozytywnie oceniony, to strona skorzystałaby jedynie z rezerwy na odwołania w pierwotnie ustalonej wysokości dla tego konkursu; a w związku z tym Spółka nie wykazała, że uchwała o przesunięciu środków z puli podstawowej negatywnie wpłynęła na jej uprawnienie. Powyższe stanowisko nie jest zasadne. Na wstępie należy pokreślić, iż dokumenty składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym te ustalające zasady przeprowadzania samego konkursu, stanowią - w znacznej części - uregulowania pozostające poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego (dokumenty programowe, uchwały, wytyczne, regulaminy, czy nawet wyjaśnienia instytucji odpowiedzialnych za przebieg poszczególnych etapów realizacji programu), odnoszą się bowiem tylko do relacji między właściwą instytucją a zainteresowanymi otrzymaniem pomocy z programu operacyjnego wnioskodawcami, którzy składając do niego aplikacje wyrażają - z zasady - zgodę na poddanie się wymogom danego programu. Uregulowania te nie mogą być jednak zarówno tworzone, jak i wykładane w sprzeczności z aktami prawa powszechnie obowiązującego dotyczącymi bezpośrednio konkretnej sfery działalności publicznoprawnej (w szczególności z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zawierającej pewne, choć z pewnością ograniczone wskazania co do wymogów stawianych programom pomocowym w ramach polityki rozwoju, ale i standardami konstytucyjnymi). Działania podejmowane przez organ nie mogą być dowolne (por. wyrok NSA z 30 marca 2010 r., II GSK 314/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok TK z 12 grudnia 2011 r., P 1/11, OTK-A 2011/10/115). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że niemożność skorzystania przez uczestnika z niewyczerpanej alokacji przeznaczonej na dany konkurs tylko dlatego, iż jego projekt musi przejść przez procedurę odwoławczą oraz mając na względzie, że rezerwa na odwołania jest znacznie ograniczona co do ilości środków pieniężnych przeznaczonych na sfinansowanie projektów, które ewentualnie pozytywnie przejdą procedurę odwoławczą (nie więcej niż 10% wielkości alokacji przeznaczonej na konkurs), czyni możliwość uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w procedurze odwoławczej iluzoryczną, a samo prawo zaskarżenia negatywnego wyniku konkursu ogranicza do formalnego środka prawnego. Nie można zatem zgodzić się z ogólnym stwierdzeniem, że przeniesienie środków z alokacji podstawowej nie ma wpływu na uzyskanie dofinansowania przez stronę, której projekt znalazł się w procedurze odwoławczej, gdyż będzie ona mieć możliwość uzyskania środków tylko z rezerwy na odwołania. Ta kwestia powinna być badana na gruncie każdej indywidualnej sprawy, także w aspekcie oceny powodów uruchomienia procedury odwoławczej. Skarżąca Spółka słusznie zauważa w sprawie, że w jej przypadku przesunięcie niewykorzystanej alokacji na projekty z innego zakresu spowodowało, że jej dalszy udział w konkursie w istocie pozbawiony jest większego sensu, nawet jeśli projekt miałby ostatecznie uzyskać pozytywną ocenę, a to z uwagi na znaczące zredukowanie wysokości środków w stosunku do kwoty wnioskowanej. Należy zauważyć, że ani organ, ani Sąd pierwszej instancji nie wskazują, jaka jest podstawa prawna ograniczenia wnioskodawcom, których projekty znalazły się w procedurze odwoławczej, dostępu do alokacji podstawowej w sytuacji jej niewyczerpania. Tym bardziej, że uchwała z 4 maja 2011 r. o przesunięciu środków została w sprawie podjęta jeszcze przed rozpatrzeniem przez Instytucję Zarządzającą (26 maja 2011 r.) protestu od informacji (v. wyrok NSA z 4 listopada 2011 r., II GSK 2070/11), bez sprecyzowania, kiedy przesunięcie środków ma nastąpić, a także w sytuacji gdy sama uchwała "zastrzegająca możliwość przesunięcia" z 21 września 2010 r. nie określała, kiedy podjęcie uchwały "o przesunięciu" mogłoby nastąpić. Organ miał zatem świadomość, że w procedurze odwoławczej jest (są) projekt, w którym wnioskowana kwota na jego realizację przekracza znacząco pulę środków przewidzianych w rezerwie na odwołania. W piśmie z 30 sierpnia 2012 r. (załącznik do protokołu rozprawy) organ stwierdził, że o przeznaczeniu wolnych środków każdorazowo decyduje uchwałą Zarząd Województwa [...], a podstawa prawna takiego działania mieści się w art. 26 ust. 1 pkt 10 uzppr. Jednakże zasadnicze wątpliwości budzi sytuacja uznania za wolne niewykorzystanych środków z puli konkursu, w ramach którego toczą się jeszcze postępowania odwoławcze. Interes prawny strony musi wynikać z istnienia związku pomiędzy własną prawnie gwarantowaną sytuacją skarżącego a zaskarżaną uchwałą; związek polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienia. Dlatego nie można zaakceptować stwierdzenia, że skarżąca Spółka nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, która znacząco ograniczyła pulę środków na Działanie 5.2. z zakresu wykorzystywania odnawialnych źródeł energii. Uchwała Zarządu Województwa [...] mogła wywołać negatywne skutki w sferze uprawnień strony, mających źródło w prawie materialnym, w tym wypadku w przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (art. 26 ust. 2, art. 29 ust. 4 uzppr). Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Powinność ta stanowi podstawową regułę, która wiąże instytucję zarządzającą w całym procesie zarządzania i realizacji programu operacyjnego. Natomiast, zgodnie z art. 29 ust. 4 tej ustawy, do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, instytucja ogłaszająca konkurs nie może spowodować pogorszenia zasad konkursu, warunków realizacji projektu oraz nakładać na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków. Z przepisu tego wyraźnie zatem wynika, że zasad konkursu nie można pogarszać zarówno wobec beneficjentów, których projekty zostały wyłonione do dofinansowania w zwykłym trybie, jak i wobec tych, z którymi podpisano umowy w wyniku pozytywnego zakończenia procedury odwoławczej. Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien wziąć pod uwagę powyższe okoliczności i rozważyć merytoryczną zasadność skargi. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę odroczenia rozprawy, w sytuacji gdy z akt sprawy nie wynika, aby w tym zakresie zaistniała przesłanka z art. 109 ppsa, jak również, aby rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zamknęło Spółce drogę sądową do dochodzenia naruszonej wolności lub praw. Uchylenie zaskarżonego wyroku z podanych wyżej przyczyn czyni bezprzedmiotowym rozważania w zakresie pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 ppsa oraz art. 203 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI