II GSK 60/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą płatności obszarowych, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania i płatności.
Sprawa dotyczyła płatności obszarowych za rok 2006. Rolnik złożył wniosek, otrzymał decyzję przyznającą płatności, jednak później ujawniono fakt darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz syna przed wydaniem decyzji. Organ wznowił postępowanie i odmówił przyznania płatności. WSA uchylił decyzję organu, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę właściwej interpretacji przepisów przejściowych. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów przez WSA.
Sprawa dotyczyła płatności obszarowych za rok 2006, przyznanych W.Z. przez ARiMR. Po wydaniu ostatecznej decyzji przyznającej płatności, organ dowiedział się o darowiźnie gospodarstwa rolnego na rzecz syna, która miała miejsce przed wydaniem decyzji. Na tej podstawie organ wznowił postępowanie administracyjne i wydał decyzję odmawiającą przyznania płatności oraz nakładającą sankcje. WSA w Gliwicach uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i potrzebę właściwej interpretacji przepisów przejściowych dotyczących ustawy o płatnościach. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora ARiMR, uznając, że WSA prawidłowo zastosował przepisy przejściowe (art. 53 ustawy z 2007 r.) i przepisy materialne (art. 21 ust. 1 ustawy z 2007 r. w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2008 r.), a także właściwie zinterpretował kwestię posiadania gruntów rolnych w kontekście przepisów unijnych i krajowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy przejściowe, w tym art. 53 ust. 1 ustawy z 2007 r., a w braku regulacji dotyczących wznowienia postępowania po wejściu w życie nowej ustawy, zastosował przepisy nowej ustawy, w tym art. 21 ust. 1.
Uzasadnienie
Przepisy przejściowe nie regulowały wprost sytuacji wznowienia postępowania po wejściu w życie nowej ustawy, dlatego należało zastosować przepisy nowej ustawy, co WSA uczynił prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.w.s.b. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, płatności przysługują przejmującemu, jeżeli spełnione są określone warunki dotyczące terminu przekazania i złożenia wniosku. W przypadku przekazania po 31 maja, płatności przysługują przekazującemu, jeżeli spełnione są warunki.
Pomocnicze
u.p.w.s.b. art. 53 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Do postępowań w sprawach przyznania płatności, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania, w tym wyjście na jaw istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003
Ustanawia wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 74
Określa zasady przyznawania prawa do dopłat przekazującemu lub przejmującemu w zależności od stanu faktycznego sprawy.
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
Obowiązywała w 2006 r. i ustalała warunki przyznawania płatności bezpośrednich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy przejściowe ustawy z 2007 r. do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed jej wejściem w życie. W przypadku braku regulacji dotyczących wznowienia postępowania po wejściu w życie nowej ustawy, należało zastosować przepisy nowej ustawy. Darowizna gospodarstwa rolnego przed wydaniem decyzji, o której organ dowiedział się później, mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Płatności obszarowe przyznawane są w relacji do roku kalendarzowego, a stan posiadania powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa procesowego przez zastosowanie niewłaściwej normy prawnej (ustawy z 2007 r. zamiast przepisów dotychczasowych) przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W ocenie Sądu wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, a autor skargi kasacyjnej nie przedstawił przeciwko niemu żadnych istotnych argumentów.
Skład orzekający
Hanna Kamińska
przewodniczący
Janusz Zajda
sprawozdawca
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w sprawach administracyjnych, zasady wznowienia postępowania, ustalanie prawa do płatności obszarowych w zależności od stanu posiadania i przepisów prawa wspólnotowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z płatnościami obszarowymi i przepisami przejściowymi obowiązującymi w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych związanych z płatnościami rolnymi, w tym interpretacji przepisów przejściowych i prawa wspólnotowego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.
“Jak przepisy przejściowe i darowizna wpłynęły na prawo do unijnych dopłat dla rolnika?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 60/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-02-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-01-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Kamińska /przewodniczący/ Janusz Zajda /sprawozdawca/ Joanna Sieńczyło - Chlabicz Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III SA/Gl 458/10 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2010-08-11 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051 art. 21 ust. 1, art. 53 Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 458/10 w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz W.Z. 385,50 (trzysta osiemdziesiąt pięć 50/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 11 sierpnia 2010 r., I SA/Gl 458/10, w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Cz. (dalej: ARiMR) z [...] listopada 2009 r. w przedmiocie płatności obszarowych; uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, iż nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W. Z. wystąpił [...] maja 2006 r. z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 r. Zadeklarował 3 działki wykorzystywane w celach rolniczych, oznaczone symbolami A-C, o łącznej powierzchni 3,90 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję z [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu JPO [...] zł oraz z tytułu UPO [...] zł. W dniu [...] maja 2007 r. L. Z., syn wnioskodawcy, zawiadomił pisemnie Biuro Powiatowe ARiMR w P. o przejęciu od ojca jego działek rolnych. Dołączył akt notarialny z [...] listopada 2006 r., dotyczący darowizny działek. W akcie wskazano, że darczyńca "zobowiązuje się wydać przedmiot umowy w posiadanie obdarowanego w dniu dzisiejszym". Do aktu dołączono jednak aneks z którego wynikało, że przejęcie posiadania działek nastąpi [...] kwietnia 2007 r. Organ uznał, że w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności nieznanych w momencie rozpoznawania wniosku o przyznanie płatności, tj. faktu, iż w dacie wydawania decyzji z [...] stycznia 2007 r. W. Z. nie był właścicielem lub użytkownikiem działek, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. postanowieniem z [...] listopada 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Decyzją z [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję ostateczną oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. z tytułu JPO oraz UPO, nakładając sankcje odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł w okresie trzech lat kalendarzowych, następujących po roku, w którym stwierdzono nieprawidłowości. Decyzją z [...] marca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Cz. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 5 sierpnia 2009 r., III SA/Gl 433/09 uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, iż organy obu instancji wydały decyzje oparte na uchylonym akcie prawnym (rozporządzeniu Rady (WE) nr 1973/2004). Wobec naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie była możliwa merytoryczna ocena decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR rozpoznając sprawę ponownie stwierdził, że ustawa z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru została uchylona z dniem 27 lutego 2007 r., natomiast rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 i 1973/2004 zostały uchylone rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. Nr 73/2009 (Dz.U. UE L z 31 stycznia 2009 r.), które - zgodnie z art. 148 tego aktu prawnego - weszło w życie w dniu następującym po jego opublikowaniu, tj. 1 lutego 2009 r. Z powyższego wynika, że do wniosków złożonych przez rolników w kampanii przyznawania płatności w roku 2006 zastosowanie miały nadal przepisy rozporządzenia 1782/2003 oraz 1973/2004, natomiast do wniosków obsługiwanych od kampanii roku 2009 zastosowanie miało już rozporządzenie 73/2009 r. Odnosząc się do umowy darowizny pomiędzy skarżącym a synem organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem wnioskowania o płatności bezpośrednie i jednocześnie przedmiotem postępowania organu jest stan faktyczny użytkowanych gruntów rolnych objętych wnioskiem, zarówno co do powierzchni użytkowanej rolniczo, rodzaju uprawy, jak również utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Ponadto producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych podpisem potwierdza prawdziwość podanych danych oraz zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie od złożenia wniosku do daty przyznania płatności, w szczególności dotyczących wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Uchylając decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także niewskazane przez stronę. Nadto, zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, działanie którego było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd rozpoznając sprawę jest związany poglądem wyrażonym w wyroku WSA w G. z 5 sierpnia 2009 r., III SA/Gl 433/09 w szczególności wskazaniem, iż organ odwoławczy winien wskazać pełną podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, co pozwoliłoby ocenić legalność wydanej we wznowionym postępowaniu decyzji odmawiającej przyznania płatności obszarowych na 2006 r. i orzekającej o zastosowaniu sankcji. Podkreślił, że spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ pierwszej instancji słusznie wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z [...] stycznia 2007 r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwagi na fakt, iż w ocenie organu ujawniono nowe okoliczności faktyczne dotyczące przekazania posiadania gospodarstwa rolnego przed dniem wydania decyzji. W ocenie Sądu wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. gdy postępowanie w którym zapadła decyzja dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych przepisach, w tym jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Stwierdził, iż w sprawie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce, a okoliczność darowania synowi przez skarżącego gospodarstwa, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności złożony w 2006 r., istniała w dniu wydania decyzji, gdyż umowę darowizny zawarto [...] listopada 2006 r., a więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r. i okoliczność ta nie była znana organowi, który wydawał decyzję. Informację o zmianie właściciela organ I instancji powziął dopiero po złożeniu przez obdarowanego oświadczenia o przejęciu działek rolnych, które do niego wpłynęło [...] maja 2007 r. Wskazał, że aktem prawnym określającym warunki przyznawania płatności bezpośrednich, w tym także nowowprowadzonych form szczególnych pomocy w postaci Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej, obowiązującym w 2006 r. było rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego... Powyższy akt został uszczegółowiony m.in. rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. UE. L z 30 kwietnia 2004 r.). Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1782/2003 oraz rozporządzenie 1973/2004 zostały, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, uchylone rozporządzeniem Komisji (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. (Dz.U. UE L z 31 stycznia 2009 r.), które w myśl art. 148 tego aktu prawnego weszło w życie w dniu następującym po jego opublikowaniu, tj. z dniem 1 lutego 2009 r. Natomiast obowiązująca w 2006 r. ustawa z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), która ustalała warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i była wynikiem działań wykonawczych w stosunku do wskazanego rozporządzenia nr 1782/2003 została uchylona z dniem 27 lutego 2007 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 170, poz. 1051, ze zm.). Ustalając ten fakt organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak, czy i w jakim zakresie przepisy uchylonej ustawy mogły mieć zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy w ramach wznowionego postępowania administracyjnego. Tymczasem zgodnie z art. 53 ust. 1 nowej ustawy do postępowań w sprawach przyznania płatności..., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośredniej na 2006 r. zostało zakończone decyzją ostateczną z [...] stycznia 2007 r., a więc przed wejściem w życie nowej ustawy. Przepisy przejściowe, zwłaszcza przytoczony art. 53 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie regulują przypadku wznowienia postępowania po wejściu w życie tej ustawy, zakończonego decyzją ostateczną. Zatem w sytuacji gdy nie zezwalają na stosowanie przepisów uchylonych, należało w rozpoznawanej sprawie zastosować przepisy nowej ustawy, w tym w szczególności jej art. 21 ust. 1. Postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] stycznia 2007 r. zostało wydane [...] listopada 2008 r.; zaskarżona decyzja została zaś wydana [...] listopada 2009 r. Z dniem 15 marca 2008 r. art. 1 pkt 18 a/ i b/ ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 44, poz. 262) nadał art. 21 ust. 1 nowe brzmienie, w myśl którego w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a/ rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli: przekazanie zostało dokonane nie później niż do 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; przejmujący złoży wniosek do 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Przepis ten nakłada na przejmującego także obowiązek podania numeru identyfikacyjnego, nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo dołączenia do tego wniosku kopii wniosku o przyznanie takiego numeru; złożenia oświadczenia o objęciu w posiadanie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Jednak w dodanym ust. 5a art. 21, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a/ rozporządzenia nr 796/2004, które zostało dokonane po dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, płatności te przysługują przekazującemu, jeżeli są spełnione warunki do ich przyznania. Przepis art. 21 w jego dotychczasowym brzmieniu miał zastosowanie, w świetle art. 4 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia jej wejścia w życie, tj. do 15 marca 2008 r. Zatem rozpatrując ponownie sprawę po wznowieniu postępowania organy obu instancji winny były zastosować ustawę o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2008 r., w szczególności zaś art. 21 ust. 5a tej ustawy. Dalej Sąd odniósł się do treści 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli... obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, który ustala zasady przyznawania prawa do dopłat przekazującemu lub przejmującemu w zależności od stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, że sposób rozumienia sformułowań i terminów użytych w ustawie o płatnościach w ramach (...) powinien uwzględniać znaczenie nadawane im w obowiązującym w tym zakresie prawie wspólnotowym, którego przepisy, ustanawiając wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, kształtują w sposób bezpośredni prawa i obowiązki adresatów tego aktu. W ocenie Sądu, ani ustawa o płatnościach bezpośrednich, ani przepisy unijne nie precyzowały, jaki okres posiadania działek rolnych, spełniających określone wymogi, uprawnia do przyznania płatności. Kierując się zatem tym, iż płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego, Sąd wskazał, iż należy przyjmować, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie. Stanowiska tego nie podważa regulacja zawarta w art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach (...), zgodnie z którą, gdy w okresie po 31 maja i po złożeniu wniosku o przyznanie płatności nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, płatność przysługuje (pod pewnymi warunkami) zbywającemu producentowi. Badając, kto faktycznie posiadał sporne działki tworzące gospodarstwo rolne, darczyńca czy obdarowany, Sąd powołał się na art. 155 kc, zgodnie z którym do przeniesienia własności nieruchomości wymagana jest forma aktu notarialnego. Jednak skuteczność i ważność tak zawartej umowy nie jest uzależniona od wydania nieruchomości, przeniesienia posiadania - rzeczy oznaczonej w umowie darowizny z [...] listopada 2006 r. indywidualnie, a nie co do gatunku. Zawarte w § 3 tej umowy zobowiązanie darczyńcy do wydania nieruchomości w dniu zawarcia umowy nie jest tożsame z przeniesieniem posiadania. W sprawie nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości, czy do wykonania tego zapisu umowy, zwłaszcza w świetle aneksu z [...] kwietnia 2007 r. doszło. Dokument ten nie mógł zmienić umowy przenoszącej własność nieruchomości z uwagi na niezachowanie formy aktu notarialnego, jednak należało go zinterpretować zgodnie z wolą stron i ustaleniami faktycznymi, których w pełni nie poczyniono w sprawie. W szczególności nie wyjaśniono, kto faktycznie posiadał sporne działki do końca 2006 r., a w konsekwencji nie można stwierdzić, czy sporny aneks potwierdzał niewykonanie umowy darowizny, czy też istnienie ustnej umowy użyczenia działek lub innej umowy, dla swej ważności niewymagającej formy aktu notarialnego, i czy zostały ostatecznie spełnione przez skarżącego przesłanki do przyznania mu płatności. Uchylając rozstrzygnięcie organu odwoławczego Sąd pierwszej instancji zobowiązał go, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił zaprezentowany powyżej pogląd prawny, a w konsekwencji ustalił, czy zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu płatności na rok 2006 r. W przypadku zmiany stanu prawnego Sąd zobowiązał organ do rozważenia, czy i w jakim zakresie przepisy przejściowe regulują kwestię rozpoznawania sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Cz., wnosząc o uchylenie orzeczenia w całości oraz obciążenie strony kosztami postępowania. Na postawie art. 174 pkt 2 ppsa zarzucił wyrokowi naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Podniósł, że Sąd pierwszej instancji zastosował normę prawną regulującą objętą ustawą z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w sytuacji gdy art. 53 tej ustawy wskazuje, iż do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd zastosował niewłaściwą normę prawną, gdyż do płatności za rok 2006 zastosował unormowania z ustawy z 26 stycznia 2007 r., czyli obejmujące płatności za rok 2007 i to naruszenie procedury ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy objętej postępowaniem administracyjnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. Z. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Podniósł, że organ oparł podstawę kasacyjną na naruszeniu przepisów postępowania, jednocześnie w treści zarzutu podnosząc naruszenie przepisów prawa materialnego i nie wyjaśniając, na czym polegało naruszenie procedury i w jakim stopniu wpłynęło na treść zaskarżonego orzeczenia. Autor odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał także, że zarzut naruszenia przez Sąd prawa materialnego, gdyby był nawet prawidłowo w skardze kasacyjnej sformułowany, jest chybiony, a ponadto przepis prawny, którego nieprawidłowe zastosowanie zarzucono, nie stanowił podstawy wyroku. W odpowiedzi powołano się również na zapadły już w sprawie skarżącego w odniesieniu do płatności wyrok NSA z 14 grudnia 2010 r., II GSK 1099/09, uchylający wyrok WSA w G. z 29 lipca 2009 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Dyrektora ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję, w następstwie czego organy ustaliły - prawomocną już decyzją - że doszło do prawidłowego przeniesienia posiadania gruntów rolnych przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej: ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres sądowego rozpoznania sprawy, poza nieważnością postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych przez kasatora. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ppsa, to jest naruszeniu przepisów postępowania, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy formułowaniu takiego zarzutu obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest nie tylko wskazanie przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji, ale i wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju uzasadnienia nie zawiera zarzut sformułowany w petitum skargi kasacyjnej. Zarzut mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej wywiódł jedynie z zastosowania niewłaściwej – jego zdaniem - normy prawnej, w następstwie pominięcia przepisu przejściowego z art. 53 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednocześnie nie podniósł innych zarzutów procesowych, w szczególności związanych z ustaleniami faktycznymi organów, co należy rozumieć w ten sposób, że zdaniem strony skarżącej Sąd pierwszej instancji ocenił w tym zakresie postępowanie administracyjne jako poprawne, prawidłowo przeprowadzone. Powyższy zarzut zastosowania niewłaściwych przepisów był już rozważany przez Sąd pierwszej instancji. Podniesienie go ponownie w skardze kasacyjnej jest już w istocie jedynie polemiką z prawidłowymi w tym zakresie rozważaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. Z. w maju 2006 r. wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W tym okresie obowiązywała ustawa z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), która ustalała warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i była wynikiem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.Urz. UE L 270 z 21.10.2003, s. 1, ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, s. 269, ze zm.) Powyższa ustawa została uchylona z dniem 27 lutego 2007 r., to jest z dniem wejścia w życie ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 170, poz. 1051, ze zm.). Wcześniej, to jest [...] stycznia 2007 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał ostateczną decyzję nr [...] o przyznaniu uczestnikowi postępowania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, która została doręczona stronie [...] lutego 2007 r. Zgodnie z przepisem przejściowym art. 53 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 18 grudnia 2003 r. Przepisy przejściowe, zwłaszcza powoływany art. 53 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie regulują przypadku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną po wejściu w życie tej ustawy. Zatem, gdy nie przewidują one stosowania przepisów uchylonych, należało zastosować w sprawie przepisy nowej ustawy, w tym w szczególności jej art. 21 ust. 1. W tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, a autor skargi kasacyjnej nie przedstawił przeciwko niemu żadnych istotnych argumentów. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI