II GSK 598/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną rolnika w sprawie odmowy przyznania płatności ONW z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem użytków rolnych.
Rolnik zaskarżył odmowę przyznania płatności ONW za 2005 r., twierdząc, że błędnie podał powierzchnię działek rolnych, kierując się danymi z ewidencji gruntów i pomocą pracownika ARiMR. Sąd I instancji oddalił skargę, wskazując na rozbieżność między pojęciami działki ewidencyjnej i rolnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że rolnik ponosi winę za niezgodność danych, a korekta wniosku nastąpiła po wezwaniu organu, co uniemożliwiło zastosowanie przepisów łagodzących sankcje.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania rolnikowi płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2005 r. Rolnik złożył wniosek, w którym wykazał 8 działek rolnych o łącznej powierzchni 3,16 ha, w tym działkę E o pow. 1 ha. Kontrola administracyjna wykazała, że część działki E była zarośnięta drzewami, a rzeczywista powierzchnia użytkowana rolniczo była mniejsza. Po wezwaniu do wyjaśnień, rolnik skorygował wniosek, zmniejszając powierzchnię do 2,56 ha. Organ odmówił przyznania płatności, ponieważ różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym przekroczyła 20% (23,44%). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę rolnika, podtrzymując stanowisko organu, że pojęcia działki ewidencyjnej i rolnej są odrębne, a rolnik ponosi odpowiedzialność za prawidłowość danych we wniosku. Rolnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących korekty wniosku i sankcji, twierdząc, że nie ponosi winy za błędy i powinien być objęty łagodniejszymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że rozporządzenie, na które powoływał się skarżący w kontekście braku winy, utraciło moc dla spraw z 2005 r., a jego odpowiednik (art. 68 rozporządzenia WE nr 796/2004) nie mógł być zastosowany, gdyż rolnik nie poinformował organu o nieprawidłowościach przed wszczęciem kontroli i wezwaniem do wyjaśnień. NSA podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie są tożsame z definicją działki rolnej na potrzeby płatności ONW. W tej konkretnej sprawie rolnik nie mógł twierdzić, że nie potrafił odróżnić działki rolnej od zarośniętych gruntów, a objęcie wnioskiem całej działki E zamiast jej części było niezawinione. Korekta wniosku nastąpiła po wezwaniu organu, co uniemożliwiło zastosowanie przepisów łagodzących sankcje. Zastosowanie art. 51 ust. 1 rozporządzenia WE nr 796/2004 było prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rolnik ponosi winę za niezgodność danych, ponieważ pojęcia działki ewidencyjnej i rolnej są odrębne, a objęcie wnioskiem działki zarośniętej drzewami zamiast jej części użytkowanej rolniczo nie było niezawinione. Korekta wniosku nastąpiła po wezwaniu organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rolnik miał obowiązek odróżnić działkę rolną od zarośniętych gruntów i nie mógł zasłaniać się danymi z ewidencji gruntów, które nie są tożsame z definicją działki rolnej na potrzeby płatności. Korekta wniosku po wezwaniu organu uniemożliwiła zastosowanie przepisów łagodzących sankcje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 51 § ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Określa zasady obliczania wysokości pomocy i sankcji w zależności od procentowej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Przekroczenie 20% skutkuje odmową przyznania pomocy.
Pomocnicze
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 2 § pkt 1a/
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Definicja działki rolnej jako zwartego obszaru gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 68
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Określa warunki, w których obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania (gdy rolnik nie ponosi winy lub poinformował o nieprawidłowościach przed kontrolą).
u.p.d.o.g.r. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
Definicja działki rolnej jako zwartego obszaru gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego.
p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych.
rozp. MRRiB art. 9 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Definicja działki ewidencyjnej jako ciągłego obszaru gruntu, położonego w granicach jednego obrębu, jednorodnego pod względem prawnym, wydzielonego z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 art. 44 § ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r.
Przepis dotyczący niezawinionego przez rolnika błędnego ustalenia stanu faktycznego, który utracił moc dla spraw po 1 stycznia 2005 r.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przez przyjęcie, że korekta wniosku po wezwaniu organu uniemożliwia przyznanie dofinansowania. Niezastosowanie art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, mimo że rolnik nie ponosi winy za nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego. Kierowanie się danymi z ewidencji gruntów i pomocą pracownika ARiMR przy sporządzaniu wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Działka rolna może ale nie musi zajmować całości działki ewidencyjnej. Ewidencja Gruntów i Budynków nie jest rejestrem działek rolnych w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich. Pełną odpowiedzialność za informacje zamieszczone we wniosku zawsze ponosi rolnik.
Skład orzekający
Edward Kierejczyk
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Cysek
członek
Jerzy Sulimierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności ONW, rozróżnienie między działką ewidencyjną a rolną, odpowiedzialność rolnika za dane we wniosku, zasady stosowania sankcji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzeń UE i krajowych obowiązujących w okresie przyznawania płatności za 2005 r. oraz specyfiki ARiMR.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częste problemy rolników z interpretacją przepisów dotyczących płatności unijnych i rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a wymogami formalnymi.
“Rolnik stracił unijne dopłaty przez błąd we wniosku. Czy można było tego uniknąć?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 598/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-05-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Edward Kierejczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Sulimierski Tadeusz Cysek Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane III SA/Kr 1381/06 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-07-03 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 1a/, art. 51 ust. 1, art. 68 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników Dz.U. 2004 nr 6 poz 40 art. 2 ust. 2 Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027 art. 20 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 38 poz 454 par. 9 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk (spr.) Sędziowie Tadeusz Cysek NSA Jerzy Sulimierski Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 1381/06 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2005 r. oraz zasądził na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Sąd I instancji wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej i wykryciu nieprawidłowości w złożonym wniosku wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień odnośnie sposobu zagospodarowania działki ewidencyjnej Nr 453. Kontrola administracyjna wykazała, że na niej występuje więcej typów użytków. Na podstawie ortofotomapy stwierdzono bowiem, że część działki rolnej E jest zarośnięta drzewami. Po dokonaniu korekty wniosku o wsparcie finansowe skarżący zmniejszył powierzchnię użytkowanej rolniczo działki E z 1 ha do 0,40 ha, natomiast organ ten odmówił przyznania mu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (tzw. płatności bezpośrednie lub płatności ONW). Podstawą prawną rozstrzygnięcia było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem z dnia 14 kwietnia 2004 r., oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (DZ.U.UE.L.04.141.18). Zgodnie z tymi regulacjami, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie wymogi określone w zasadach przyznawania pomocy w ramach płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej lub na miejscu, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub 2 hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana jakakolwiek pomoc finansowa. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy dodając, że definicja działki rolnej, określonej w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40) nie pokrywa się z definicją działki ewidencyjnej określonej w § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Działka rolna może ale nie musi zajmować całości działki ewidencyjnej. Może leżeć na kilku graniczących ze sobą całych lub częściach działek ewidencyjnych. Ewidencja Gruntów i Budynków nie jest rejestrem działek rolnych w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich, dlatego też wypis z takiej ewidencji nie może być przez ARiMR traktowany jako wyłączne czy też najważniejsze źródło informacji co do posiadanych przez skarżącego działek rolnych i sposobu ich użytkowania. Na właścicielach lub osobach władających działkami ewidencyjnymi ciąży obowiązek powiadamiania o wszelkich zmianach zawartych w ewidencji. Z praktyki ARiMR wynika, że obowiązek ten jest nagminnie lekceważony, a rozbieżności między wielkością użytków rolnych zapisanych w ewidencji a deklarowanymi przez wnioskodawców najczęściej są przyczyną odmowy przyznania płatności. W skardze do Sądu I instancji skarżący zwrócił między innymi uwagę, że organ odwoławczy nie jest kompetentny do oceny, czy dane zawarte w ewidencji są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i uległy one zmianie oraz czy wnoszący wykonał obowiązki związane z korygowaniem zmian stanu rzeczywistego. Ponadto obliczeń dokonano nieprawidłowo, ponieważ według jego obliczeń różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym nie przekraczała 20%, zatem odmowa przyznania dofinansowania jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podtrzymując stanowisko, że pojęcia działki ewidencyjnej nie można utożsamiać z definicją działki rolnej. Każde z tych pojęć regulowane jest odrębnymi przepisami. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania i powierzchnia może zmienić się na przestrzeni lat, przy niezmienionych danych zawartych w ewidencji gruntów. To wnioskodawca decyduje, jak w danym roku będzie korzystać z posiadanych gruntów i jaka uprawa na jakiej powierzchni będzie uprawiana oraz czy grunt będzie utrzymywany w dobrej kulturze rolnej. Dane z ewidencji gruntów są niezbędne do ustalenia położenia działek rolnych, ale dane dotyczące powierzchni działek rolnych nie są danymi, które są do ewidencji gruntów wprowadzane. W rozpoznawanej sprawie, w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień odnośnie nieprawidłowości dotyczących działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 453. We wniosku o przyznanie dofinansowania z dnia [...] kwietnia 2005 r. wykazał on, że powierzchnia tej działki wynosi 1,4280 ha, a na cele rolne wykorzystywana jest powierzchnia 1,20 ha. Działki rolne na tej działce ewidencyjnej oznaczone zostały jako E i F. Działka rolna E zawiera mieszankę zbożową o powierzchni 1,00 ha, a działka rolna F – łąkę o powierzchni 0,20 ha. Natomiast w wyniku wezwania organu w korekcie wniosku z dnia [...] marca 2006 r. skarżący podał, że na cele rolne wykorzystywana jest powierzchnia 0,60 ha, działka E zawiera mieszankę zbożową o powierzchni 0,40 ha, a działka F – trawę o powierzchni 0,20 ha. Korekty tego wniosku skarżący dokonał osobiście. Taki stan faktyczny określony przez samą stronę nie był kwestionowany przez organ. Sąd podkreślił, że postępowanie o przyznanie takiego rodzaju dofinansowania wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który sam decyduje, które działki rolne tym wnioskiem obejmie. Natomiast organy administracji zobowiązane są do zbadania, czy we wniosku podano prawidłowo dane dotyczące takich działek co do ich powierzchni, jak i sposobu ich wykorzystywania na cele rolne bez obowiązku ustalenia, czy i dlaczego wnioskodawca nie podał innych działek. Powierzchnia wszystkich działek rolnych zadeklarowana we wniosku wynosiła 3,16 ha, po korekcie, która została dokonana przez skarżącego po wezwaniu przez organ do złożenia wyjaśnień – 2,56 ha. W tej sytuacji właściwe było zastosowanie przez organy administracji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i w konsekwencji nałożenie sankcji w postaci odmowy przyznania dofinansowania, w uwagi na fakt, że różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosiła 23,44%. S. K. zaskarżył powyższy wyrok w punkcie oddalającym jego skargę, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.: − rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dokonana przez skarżącego korekta wniosku o przyznanie płatności uniemożliwia przyznanie mu tego dofinansowania z uwagi na fakt, że została ona złożona po wezwaniu organu do złożenia wyjaśnień, a tymczasem korekta ta została dokonana we własnym zakresie w ramach wniosku pierwotnego i to ostatecznie sprecyzowana powierzchnia 2,56 ha działek rolnych powinna była być przedmiotem rozpoznania przez organ, a podanie uprzednio powierzchni działek w wysokości 3,16 ha nie było przez skarżącego zawinione; - art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (DZ.U.UE.01.327.11), przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że błędne podanie powierzchni działek rolnych we wniosku o przyznanie płatności skutkuje sankcją w postaci odmowy przyznania dofinansowania, w sytuacji gdy zgodnie z tym przepisem przewidziane prawem obniżki nie mogą mieć zastosowania, gdy rolnik nie ponosi winy za nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego. W oparciu o powyższe skarżący, na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i orzeczenie o przyznaniu mu dofinansowania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skarżący ponownie podkreślił, że podając błędnie dane dotyczące powierzchni działek rolnych kierował się oficjalnymi danymi z ewidencji gruntów oraz przy pomocy pracownika ARiMR, który jako profesjonalista powinien był poinformować, na podstawie jakich danych wylicza się powierzchnie działek rolnych ujmowanych we wniosku o przyznanie płatności, oraz że ewidencja gruntów nie jest miarodajnym dowodem na fakt wielkości powierzchni działek rolnych. Wezwanie przez organ skarżącego do złożenia wyjaśnień było więc spowodowane błędem samego pracownika ARiMR. Sama jednak korekta wniosku nie uzasadniała odmowy przyznania płatności, ponieważ zgodnie z wyżej wymienionymi regulacjami, jeżeli korekta wniosku dokonana została przez skarżącego samodzielnie, to cały czas ma się do czynienia z pierwotnym wnioskiem, po tej korekcie wypełnionym prawidłowo, i który to wniosek powinien być rozpoznany pozytywnie w postaci przyznania dofinansowania. Z powyższego wynika, że rozbieżności pomiędzy powierzchnią gruntów rolnych wskazaną we wniosku a ich rzeczywistą wielkością nie wyniknęły z winy skarżącego, lecz w wyniku wprowadzenia w błąd przez pracownika ARiMR. Tym samym należało zastosować rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001, zgodnie z którym, gdy rolnik nie ponosi winy w nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego stanowiącego podstawę przyznania płatności, to zastosowanie sankcji w postaci odmowy przyznania dofinansowania jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wynikające z art. 183 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania, wyznacza kierunek i zakres dokonywania oceny zaskarżonego wyroku. Z braku wystąpienia w tej sprawie żadnej spośród przesłanek nieważności postępowania, rozważania Sądu ograniczą się tylko do analizy trafności zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, wskazujących wprost lub opisowo naruszone przepisy. Przede wszystkim należy przypomnieć, że na podstawie art. 80 ust. 1 akapitu drugiego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 utraciło moc rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. − z wyjątkiem rozpoznawania wniosków pomocowych za lata lub okresy rozpoczynające się przed dniem 1 stycznia 2005 r. Nie miało więc ono zastosowania w rozpoznawanej sprawie dotyczącej przyznania płatności za 2005 r. i dlatego nie mógł być naruszony jego art. 44. Odpowiednikiem jego treści jest unormowanie zawarte w art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 o następującym brzmieniu: "1. Obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. 2. Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowany do rzeczywistej sytuacji". W tej sytuacji można było przyjąć, że skarżącemu chodziło o naruszenie w wyroku Sądu I instancji cytowanego unormowania zamieszczonego w obowiązującym, a nie w poprzednim rozporządzeniu. Powołany w skardze kasacyjnej art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przewiduje, że wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, gdy wynosi ona więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% ustalonego obszaru, a jeżeli przekracza ona 20% zatwierdzonego obszaru, nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Z kolei bez wskazania konkretnych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. jako zawierającego rozległe unormowania, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia całego aktu prawnego nie mógł być oceniony. W jej uzasadnieniu znalazły się natomiast wyraźne nawiązania do charakteru prawnego danych z ewidencji gruntów, z których skarżący − jak twierdzi − korzystał przy sporządzaniu wniosku o przyznanie należnej mu płatności. Wobec konieczności ustosunkowania się do tej podstawowej kwestii, niezbędne stało się przypomnienie łączących się z nią regulacji. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. − Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, natomiast według § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Sposób korzystania z tych danych określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 1 a/ rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, zaś w świetle art. 2 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Należy więc podkreślić, że oba rodzaje ewidencji służą różnym celom, a działka ewidencyjna co do powierzchni i rodzaju użytku gruntowego nie musi pokrywać się z działką rolną, za którą przysługują stosowne płatności. W orzecznictwie zdarzały się spory na tle spraw, w których producent rolny podawał powierzchnię działek rolnych ściśle na podstawie danych z ewidencji gruntów ale w sytuacji, gdy powierzchnie działek wykazywane w obu rodzajach ewidencji były identyczne. W jednej z nich okazało się, że po sprawdzeniu urządzeniem GPS powierzchni działek zgłoszonych do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r., stwierdzono różnice w stosunku do powierzchni tych samych działek zawartych w ewidencji gruntów. Biorąc pod uwagę niewyjaśnione w postępowaniu administracyjnym zastrzeżenia rolnika odnośnie sposobu korzystania z tego urządzenia w niekorzystnych warunkach terenowych i atmosferycznych, tożsamość powierzchni i użytków rolnych działek według obu ewidencji i zakwestionowanie po raz pierwszy powierzchni działek wykazanych w ewidencji gruntów, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 294/07 uchylił wyrok sądu I instancji oddalający skargę na decyzje przyznające mu płatności pomniejszone o kwoty sankcji za błędnie podaną powierzchnię działek rolnych. W takiej sytuacji konieczne było odniesienie się do przesłanki niezawinionego przez rolnika, błędnego sporządzenia wniosku, o którym mowa w art. 44 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich z dnia [...] kwietnia 2005 r. zgłosił 8 działek rolnych oznaczonych numerami od A do F o łącznej powierzchni 3,16 ha. Wśród nich były działki: Nr E o pow. 1 ha z roślinną uprawą mieszanki zbożowej i Nr F o pow. 0,20 ha jako łąka na gruntach ornych − obie wyodrębnione na działce ewidencyjnej Nr 453 o pow. 1,4280 ha składającej się z następujących użytków: grunty orne − 0,0930 ha i 0,8740 ha, sady − 0,2920 ha, pastwiska trwałe − 0,0340 ha, lasy i grunty leśne − 0,0480 ha, grunty zadrzewione − 0,0870 ha. Z tych danych jednoznacznie wynikało, że numery, powierzchnia i rodzaje upraw na wykazanych działkach rolnych były zupełnie inne niż w wypisie z rejestru gruntów dotyczącym działek ewidencyjnych. W wyniku kontroli przeprowadzonej na podstawie ortofotomapy stwierdzono, że część działki Nr E "jest zarośnięta drzewami". Po wezwaniu z dnia [...] grudnia 2005 r. do złożenia wyjaśnień, skarżący w dokonanej dnia [...] marca 2006 r. korekcie wniosku zmniejszył powierzchnię uprawy mieszanki zbożowej o 0,60 ha (z 1 ha do 0,40 ha), co spowodowało, że pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ostatecznie stwierdzonym, różnica przekroczyła 20% (a ściśle − 23,44% jako relacji pomiędzy 0,60 ha a 2,56 ha). Okoliczności te miały w rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie. Przede wszystkim nie można przyjąć, że skarżący nie potrafił odróżnić działki rolnej z roślinną uprawą mieszanki zbożowej od zadrzewionych gruntów, na których takiej uprawy nie było. Objęcie wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej o niekorzystnych warunkach gospodarowania całej działki Nr E o pow. 1 ha, zamiast jej części obejmującej 0,40 ha, bezspornie nie było niezawinione przez skarżącego. Pełną odpowiedzialność za informacje zamieszczone we wniosku zawsze ponosi rolnik. Na tym etapie nie następuje ich ewentualna weryfikacja dokonywana w następstwie czynności kontrolnych dokonywana przez organ. Ponadto skarżący do czasu poinformowania go w dniu [...] grudnia 2005 r. przez organ I instancji o wymienionych nieprawidłowościach i wezwaniu do złożenia wyjaśnień nie skorygował wniosku (dokonał tego po upływie następnych trzech miesięcy) i dlatego nie można było w tej sprawie skorzystać z przypomnianych unormowań zawartych w art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Również prawidłowo zastosowano w niej art. 51 ust. 1 tego rozporządzenia przy ustalaniu różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ostatecznie stwierdzonym − w stosunku do 2,56 ha gruntów rolnych po dokonanej korekcie wniosku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI