II GSK 594/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w lokalu "F." z powodu naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w okresie epidemii. Skarżąca kwestionowała możliwość wydania takiej decyzji na podstawie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzeń wprowadzających obostrzenia, argumentując, że naruszają one Konstytucję RP, która dopuszcza ograniczenia wolności gospodarczej jedynie w drodze ustawy i w określonych stanach nadzwyczajnych. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do tych argumentów, stwierdzając, że stan epidemii nie jest stanem nadzwyczajnym w rozumieniu Konstytucji, a ograniczenia wolności działalności gospodarczej wprowadzane rozporządzeniami naruszają standardy konstytucyjne. Sąd podkreślił, że brak jest ustawowej podstawy do nakazania zaprzestania działalności w okolicznościach sprawy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne. Zarzut dotyczący wadliwego dowodu w postaci notatki policyjnej został uznany za nieuzasadniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla kwestionowania legalności obostrzeń epidemicznych wprowadzanych rozporządzeniami oraz dla ochrony wolności działalności gospodarczej.
Dotyczy głównie okresu pandemii COVID-19 i sposobu wprowadzania obostrzeń. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie ograniczenia praw konstytucyjnych wprowadzane są aktami niższego rzędu niż ustawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej może stanowić samodzielną podstawę prawną do nakazania zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności w kontekście ograniczeń wprowadzonych w stanie epidemii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 27 ust. 2 u.p.i.s. nie może stanowić samodzielnej podstawy do nakazania zaprzestania działalności, jeśli nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych przepisami prawa, a ograniczenia wprowadzane rozporządzeniami w stanie epidemii naruszają standardy konstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenia wolności działalności gospodarczej w stanie epidemii, wprowadzane rozporządzeniami, naruszają Konstytucję RP, gdyż powinny wynikać z ustawy. Brak jest konstytucyjnie dopuszczalnej podstawy prawnej do nakazania zaprzestania działalności na podstawie przepisów rozporządzeń.
Czy rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w stanie epidemii, w tym dotyczące działalności gospodarczej, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenia te naruszają standardy konstytucyjne, ponieważ ograniczają wolność działalności gospodarczej, która może być ograniczona jedynie w drodze ustawy, a stan epidemii nie jest stanem nadzwyczajnym w rozumieniu Konstytucji.
Uzasadnienie
Konstytucja RP dopuszcza ograniczenie wolności działalności gospodarczej tylko w drodze ustawy i w określonych stanach nadzwyczajnych. Stan epidemii nie jest takim stanem, a wprowadzanie ograniczeń w drodze rozporządzeń jest sprzeczne z art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Czy notatka policyjna może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Inspekcję Sanitarną?
Odpowiedź sądu
Tak, notatka sporządzona przez funkcjonariuszy Policji może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie jest sprzeczna z prawem i przyczynia się do wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Art. 75 k.p.a. dopuszcza jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, a katalog dowodów nie jest zamknięty. Notatka policyjna mieści się w tym zakresie.
Przepisy (31)
Główne
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych wolności i praw nie mogą naruszać ich istoty.
u.p.i.s. art. 27 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Państwowy inspektor sanitarny nakazuje usunięcie stwierdzonych uchybień naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne.
u.p.i.s. art. 27 § ust. 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy, zamknięcie obiektu, wycofanie z obrotu itp.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 92
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenia wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego powinny być zgodne z ustawą.
u.p.i.s. art. 12
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 37 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalizmu.
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.z.z.z.ch. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.z.ch. art. 46b § pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.z.ch. art. 31 § ust. 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.o.p. art. 20 § ust. 1 i 1a
Ustawa o Policji
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. art. § 10 § ust. 1 pkt 1 i ust. 9
Przepisy dotyczące ograniczeń w stanie epidemii, uznane za niezgodne z Konstytucją.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. art. § 27 § ust. 1 pkt 2 lit. d
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. art. § 28 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 27 ust. 2 u.p.i.s. nie może być samodzielną podstawą do nakazania zaprzestania działalności, jeśli nie określono przepisów konkretyzujących wymagania higieniczne i zdrowotne. • Rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzające obostrzenia w stanie epidemii są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ ograniczają wolność działalności gospodarczej, która może być ograniczona jedynie w drodze ustawy. • Stan epidemii nie jest stanem nadzwyczajnym w rozumieniu Konstytucji RP, a wprowadzanie ograniczeń w drodze rozporządzeń narusza standardy konstytucyjne.
Odrzucone argumenty
Notatka policyjna nie może stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy • stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii nie są żadnym ze stanów nadzwyczajnych przewidzianych w Konstytucji • ograniczenie wolności działalności gospodarczej w tych rozporządzeniach narusza standardy konstytucyjne
Skład orzekający
Anna Ostrowska
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Wojciech Maciejko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla kwestionowania legalności obostrzeń epidemicznych wprowadzanych rozporządzeniami oraz dla ochrony wolności działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie okresu pandemii COVID-19 i sposobu wprowadzania obostrzeń. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie ograniczenia praw konstytucyjnych wprowadzane są aktami niższego rzędu niż ustawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii konstytucyjnych związanych z wolnością gospodarczą i ograniczeniami wprowadzonymi w czasie pandemii, co jest nadal aktualne i budzi duże zainteresowanie.
“Czy obostrzenia sanitarne w pandemii były zgodne z Konstytucją? NSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.