II GSK 59/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, uznając doręczenie decyzji za skuteczne mimo twierdzeń o braku awizowania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Sz. L. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie SKO o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia decyzji administracyjnej, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o jej odbiorze. NSA uznał jednak, że dokumentacja pocztowa, w tym zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacją o awizowaniu, korzysta z domniemania prawdziwości i nie zostało obalone przez stronę. Sąd podkreślił, że kwestie ewentualnego fałszerstwa podpisu należą do kompetencji sądów powszechnych, a nie administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Sz. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Kluczowym zagadnieniem była skuteczność doręczenia decyzji administracyjnej z dnia 24 listopada 2020 r. Starosty Krakowskiego, która została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący twierdził, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i zapoznał się z decyzją dopiero po długim czasie. SKO i WSA uznały jednak doręczenie za skuteczne, opierając się na dokumentacji pocztowej, w tym zwrotnym potwierdzeniu odbioru z adnotacją o awizowaniu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, podkreślił, że zwrotne potwierdzenie odbioru jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości, które nie zostało obalone przez stronę. Sąd wskazał, że twierdzenia o rzekomym fałszerstwie podpisu nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym ani sądowoadministracyjnym, a należą do kompetencji sądów powszechnych. Podobnie, odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie badania pisma została uznana za prawidłową. NSA stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż strona nie wykazała, że nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli dokumentacja pocztowa, w tym zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacją o awizowaniu, korzysta z domniemania prawdziwości i nie zostało ono obalone przez stronę przekonującymi dowodami.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zwrotne potwierdzenie odbioru jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości. Twierdzenia strony o braku awizowania lub niemożności odbioru nie obalają tego domniemania, jeśli nie są poparte rzetelnymi dowodami. Kwestie ewentualnego fałszerstwa podpisu należą do kompetencji sądów powszechnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 44 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. (doręczenie zastępcze) jest skuteczne, jeśli przesyłka została awizowana i nie została odebrana w terminie, a dokumentacja pocztowa korzysta z domniemania prawdziwości.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 76 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z dokumentu urzędowego może być wzruszony dowodem przeciwnym, który musi być zdecydowanie przekonujący.
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może żądać przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli wniosek dotyczy okoliczności wyjaśnionych lub nieistotnych.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, w tym gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dokumentacja pocztowa (zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacją o awizowaniu) korzysta z domniemania prawdziwości i nie została obalona przez stronę. Kwestie ewentualnego fałszerstwa podpisu należą do kompetencji sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, gdyż nie było ku temu podstaw w świetle przepisów i ustalonego stanu faktycznego. Nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku winy strony w udziale w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 44 § 4 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja została doręczona w dniu 16.12.2020 r., podczas gdy postępowanie nie było w toku z powodu nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o jego wszczęciu. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że Organ pozbawił skarżącego możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedostrzeżenie, że wnioskowana opinia biegłego była dowodem o istotnym znaczeniu dla sprawy. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedostrzeżenie, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na nieskuteczne doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zwrotne potwierdzenie odbioru, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz organ w postępowaniu administracyjnym nie mają kompetencji, aby wyjaśniać okoliczności związane z możliwym sfałszowaniem podpisu na zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, fałszerstwa dokumentów, należy to do kompetencji organów ścigania oraz sądów powszechnych. nie można przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło samo twierdzenie strony. nie brał on udziału w postępowaniu bez własnej winy.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kamiński
sędzia
Paweł Janusz Lewkowicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych (zwrotne potwierdzenie odbioru) i braku kompetencji sądów administracyjnych do badania fałszerstwa dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe doręczenie pism procesowych w trybie art. 44 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym i pokazuje, jak ważna jest dokumentacja oraz jakie są granice postępowania administracyjnego w kontekście zarzutów o fałszerstwo.
“Czy listonosz oszukał system? NSA rozstrzyga o ważności doręczenia decyzji administracyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 59/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/ Marcin Kamiński Paweł Janusz Lewkowicz Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ruch drogowy Sygn. powiązane III SA/Kr 1183/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-08 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 44 par. 4, art. 76 par. 3, art. 78 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Sz. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/23 w sprawie ze skargi Sz. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 maja 2023 r., nr SKO.UP/4121/24/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2023 r. oddalił skargę Sz. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 maja 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. Starosta Krakowski orzekł o cofnięciu Sz. L. (dalej: "skarżący"), uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B. Decyzja ta została doręczona stronie w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."). W dniu 27 lipca 2021 r. skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji Starosty Krakowskiego (z tego względu, że nie została ona mu prawidłowo doręczona i nie weszła do obrotu prawnego) oraz o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, ponieważ zdaniem skarżącego, postępowania stało się bezprzedmiotowe w związku z uzyskaniem potwierdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. W przypadku zaś zweryfikowania prawidłowości doręczeń skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku dołączono odwołanie od ww. decyzji, w którym skarżący podniósł, że nie zostało mu doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydana w tym postępowaniu decyzja z dnia 24 listopada 2020 r. skarżący podkreślił, że doręczyciel (operator pocztowy) nie pozostawił zawiadomienia (awiza) o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. Skarżący z zaskarżoną decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. zapoznał się dopiero dnia 26 lipca 2021 r. po udostępnieniu mu akt sprawy w siedzibie Starostwa. Postanowieniem z 28 września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO" lub "Kolegium"), odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 4/22, oddalił skargę skarżącego na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu. Zdaniem WSA, skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek przywrócenia terminu (braku winy w uchybieniu terminu), co więcej, nawet na takie przesłanki nie naprowadził. Sąd zwrócił uwagę, że organ rzeczywiście nie ustosunkował się do wniosków dowodowych strony, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy i nie mogło stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. skarżący wniósł o rozpoznanie wniosku o uchylenie decyzji z 24 listopada 2020 r., które został zawarty w piśmie z dnia 27 lipca 2021 r., a który w ocenie skarżącego nie został rozpoznany. SKO w zaskarżonym postanowieniu, mając na względzie stanowisko zawarte w wyroku WSA z 8 września 2022 r., stwierdziło, że wskazywane przez skarżącego dowody (opinia biegłego, przesłuchanie świadka, przesłuchanie listonosza) nie byłyby przydatne do ewentualnego obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego i wykazania braku dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej decyzję. W konsekwencji, SKO przyjęło na podstawie adnotacji na potwierdzeniu odbioru, iż wobec niemożliwości doręczenia przesyłki adresatowi, przesyłka była przechowywana przez 14 dni w Urzędzie Pocztowym, o czym skarżący został poinformowanym awizem pozostawionym 2 grudnia i 10 grudnia 2020 r. W związku z nieodebraniem decyzji, w ocenie SKO, należało ją uznać za doręczoną w dniu 16 grudnia 2020 r. (tj. z upływem 14 dnia od pozostawienia pierwszego awiza) zgodnie z art. 44 k.p.a. W konsekwencji, 14-dniowy termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 30 grudnia 2020 r. W związku z faktem, że skarżący złożył odwołanie pismem z dnia 27 lipca 2021 r., a jego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu okazał się bezzasadny, Kolegium uznało, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, mając na uwadze treść art. 44 k.p.a., dokumentację zgromadzoną w toku postępowania oraz stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 8 września 2022 r. (sygn.. III SA/Kr 4/22), decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 16 grudnia 2020 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu przewidzianego na odbiór przesyłki z placówki pocztowej po jej awizowaniu. Sąd I instancji podkreślił, że z koperty zawierającej decyzję organu I instancji wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi i jednocześnie braku osób wymienionych w art. 43, przesyłka została awizowana w dniu 2 grudnia 2020 r., następnie w dniu 10 grudnia 2020 r. Zgodnie zaś z pozostawioną przez listonosza adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do koperty, awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata. Sąd I instancji podkreślił, że wskazywane przez skarżącego okoliczności, nie obalały domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego (awiza) i nie podważały skuteczności doręczenia przesyłki. Skutku tego nie eliminuje również okoliczność późniejszego zapoznania się z decyzją przez skarżącego w dniu 26 lipca 2021 r. Sąd I instancji uznał, iż skoro decyzja organu I instancji została uznana za doręczoną w dniu 16 grudnia 2020 r., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 30 grudnia 2020 r. W związku z wniesieniem odwołania pismem z dnia 27 lipca 2021 r., zostało ono wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 k.p.a., a więc, zdaniem WSA, Kolegium zobowiązane było do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia tego odwołania. W podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Skarżący wywiódł skargę kasacyjną, którą zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Krakowie w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: 1. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 4 i art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że działanie Organu polegające na wydaniu postanowienia z dnia 18 maja 2023 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania z powodu uznania, że decyzja z dnia 24.11.2020 r. znak K.1-W.5430.1.349.1.2020.MB została doręczona w dniu 16.12.2020 r. w sposób określony w art. 44 § 4 k.p.a., nie naruszało przepisów postępowania, podczas gdy prawidłowa kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonego postanowienia powinna doprowadzić do jego uchylenia, gdyż nie było podstaw do zastosowania skutku doręczenia określonego w art. 44 § 4 k.p.a., a w konsekwencji stwierdzenia uchybienia przez skarżącego kasacyjnie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 24.11.2020 r. znak K.l- W.5430.1.349.1.2020.MB, gdyż na skutek nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia z dnia 8.10.2020r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, w chwili podjęcia próby doręczenia decyzji postępowanie administracyjne nie było w toku, a skutek doręczenia określony w art. 44 § 4 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie w toku postępowania administracyjnego - co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż gdyby Sąd I instancji prawidłowo zauważył, że skutek doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w toku postępowania administracyjnego, a więc po prawidłowym doręczeniu stronie zawiadomienia o jego wszczęciu, konieczne byłoby uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 76 § 3, 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia polegającą na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że Organ sprzecznie z wyżej powołanymi przepisami postępowania administracyjnego pozbawił skarżącego kasacyjnie możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko treści zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 24.11.2020 r., o których przeprowadzenie zawnioskował, w sytuacji gdy Strona co najmniej uprawdopodobniła fakt nieprawidłowej próby doręczenia poprzez wykazanie, że zdarzały się przypadki m.in. fałszowania podpisu skarżącego kasacyjnie na zwrotnych potwierdzeniach odbioru - korespondencji sądowej kierowanej do skarżącego, co powinno było skłonić Sąd I instancji do uznania, że w zaistniałym przypadku Organ I instancji powinien był wnikliwie zweryfikować prawidłowość doręczenia decyzji oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż prawidłowa kontrola działania Organu powinna skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i nakazaniem Organowi weryfikacji prawidłowości doręczenia decyzji i zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nakazać przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 78 § 1 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieprawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i niedostrzeżenie, że wnioskowana przez skarżącego kasacyjnie opinia biegłego, nakierowana na badanie własnoręczności podpisu pod potwierdzeniami odbioru zawiadomień o wszczęciu postępowań administracyjnych, wbrew twierdzeniom Organu była dowodem o istotnym znaczeniu dla sprawy, gdyż pozwalała na ustalenie, czy w momencie próby doręczenia decyzji z dnia 24.11.2020 r. postępowanie administracyjne było w toku (tj. czy legalne było zastosowanie skutku doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a.) jak również było istotne dla możliwości ustalenia, czy skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu bez swej winy, co skutkowałoby koniecznością wznowienia postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż prawidłowa kontrola działania Organu powinna skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i nakazaniem Organowi weryfikacji prawidłowości doręczenia decyzji i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie; 4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieprawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i niedostrzeżenie, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż z uwagi na nieskuteczne doręczenie skarżącemu kasacyjnie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, nie brał on udziału w postępowaniu bez własnej winy, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż dostrzeżenie ww. uchybienia Organu skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazania na wstępie wymaga, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu niniejszej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W przedmiotowej sprawie zarzuty kasacyjne zostały oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli na naruszeniu przepisów postępowania. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji błędnie nie stwierdził naruszenia przepisów art. 44 § 4 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. W jego ocenie, z uwagi na nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, postępowanie nie było w toku, a więc art. 44 § 4 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Skarżący podniósł, że podpis znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie należy do niego. Powyższy zarzut należy jednak uznać za nieuzasadniony. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, zwrotne potwierdzenie odbioru, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten prawidłowo uzupełniony korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło samo twierdzenie strony. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2025 r., sygn. akt I OZ 283/25 oraz w wyroku NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2283/16, iż sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz organ w postępowaniu administracyjnym nie mają kompetencji, aby wyjaśniać okoliczności związane z możliwym sfałszowaniem podpisu na zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, fałszerstwa dokumentów, należy to do kompetencji organów ścigania oraz sądów powszechnych. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym nie było również konieczności przeprowadzenia opinii z zakresu pismoznawstwa, którego nieuwzględnienie zarzucał skarżący w punkcie drugim w petitum skargi kasacyjnej. Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. określane mianem doręczenia zastępczego lub też subsydiarnego, ma zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie można doręczyć pisma w sposób określony w art. 42 i 43 k.p.a. Zwrotne poświadczenie odbioru, jak zostało już zaznaczone, jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dowodowi z dokumentu, ale dowody przeciwne muszą być, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, zdecydowanie przekonujące. Dowody z dokumentów są bowiem najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi (zob. postanowienie NSA z 21 września 2012 r., sygn. akt II GZ 322/12). W niniejszym postępowaniu skarżący nie przedstawił dowodów, które mogłyby podważyć prawdziwość zwrotnego potwierdzenia odbioru. W szczególności do obalenia domniemań związanych z dokumentem urzędowym nie może prowadzić oświadczenie domownika skarżącego. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., strona może żądać przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1229/20). Jeżeli organ uzyskał stosowny dowód, to skarżący w związku ze swoimi twierdzeniami nie może oczekiwać, że postępowanie organu będzie wyłącznie nakierowane na udowodnienie jego tez (zob. postanowienie NSA z 25 czerwca 2024 sygn. akt II OSK 2475/21). W związku z podniesionymi w punkcie 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej zarzutami należy stwierdzić, iż instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajną instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego (T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 145.). W świetle art. 145 § 1 pkt 4 wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, w której strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Sformułowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczące "braku winy strony" oznacza nakaz ustalenia braku jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu (bez względu na to, czy wspólnie z innymi podmiotami, czy też samodzielnie) do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Pojęcie winy na gruncie ww. przepisu odnosić się zatem będzie do działania lub zaniechania przyczynienia się do nieuczestniczenia określonego podmiotu w postępowaniu. Kwestia braku zaistnienia tych okoliczności wymaga natomiast udowodnienia przez stronę je podnoszącą (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 230/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania w związku z niezawiadomieniem strony o wszczęciu postępowania i niewzięciem przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jeszcze raz podkreślić, że w sprawie wystąpienia okoliczności związane z możliwym sfałszowaniem podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie należy do kompetencji organów administracji lub sądów administracyjnych. W kwestii prawidłowości zastosowania tzw. "fikcji doręczenia", Naczelny Sąd Administracyjny, podziela pogląd przedstawiony przez skarżącego, że należy stosować rygorystyczne podejście do prawidłowości zwrotnego poświadczenia odbioru. W przedmiotowej sprawie stanowisko Sądu I instancji oraz organu co do skuteczności dokonanego doręczenia jest prawidłowe. W aktach administracyjnych znajduje się koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której są podpisy pracownika poczty przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu. Dodatkowo na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest adnotacja o umieszczeniu awiza w oddawczej skrzynce odbiorczej. Mając na względzie, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce - zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności), nie sposób przyjąć, aby niepoparte rzetelnymi dowodami oświadczenie o braku awiza, mogło podważyć skutki doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 8 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3072/19). Oświadczenie operatora lub zeznania pracownika poczty po upływie długiego okresu czasu nie zastąpi dokumentu urzędowego w postaci koperty ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W konsekwencji, skarżący nie wykazał, iż nie brał udział w postępowaniu bez swojej winy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI