II GSK 586/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-16
NSAAdministracyjneWysokansa
broń palnapozwolenie na brońcofnięcie pozwoleniaprzestępstwo skarboweskazanieustawa o broni i amunicjiNSApostępowanie administracyjnene bis in idemKonstytucja RP

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń sportową, uznając, że nowe skazanie za przestępstwo skarbowe stanowiło odrębną podstawę do cofnięcia pozwolenia, nawet jeśli dotyczyło czynów popełnionych przed nowelizacją przepisów.

Skarżący M. J. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń sportową. Powodem cofnięcia pozwolenia było prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nowe skazanie za przestępstwo skarbowe, nawet jeśli dotyczyło czynów popełnionych przed nowelizacją przepisów z 2011 r., stanowiło odrębną podstawę materialnoprawną do cofnięcia pozwolenia, co nie narusza zasady ne bis in idem ani konstytucyjnych zasad państwa prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Podstawą decyzji było prawomocne skazanie skarżącego za umyślne przestępstwo skarbowe. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym zasady ne bis in idem oraz niezgodność przepisów ustawy o broni i amunicji z Konstytucją RP w zakresie ich zastosowania do czynów popełnionych przed nowelizacją z 2011 r. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że nowe skazanie za przestępstwo skarbowe, nawet jeśli dotyczyło czynów popełnionych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o broni i amunicji z dnia 5 stycznia 2011 r., stanowiło odrębną podstawę materialnoprawną do cofnięcia pozwolenia. Zmiana brzmienia przepisów od 10 marca 2011 r. rozszerzyła katalog przestępstw, których prawomocne skazanie obliguje do cofnięcia pozwolenia, w tym umyślne przestępstwa skarbowe. Sąd podkreślił, że istotny jest moment prawomocnego skazania, a nie moment popełnienia czynu, co nie narusza zasady zaufania do państwa i prawa. W związku z tym, kolejna decyzja o cofnięciu pozwolenia, oparta na nowym skazaniu, miała charakter odrębny i nie naruszała zakazu ne bis in idem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nowe skazanie za przestępstwo skarbowe, nawet jeśli dotyczy czynów popełnionych przed nowelizacją, stanowi odrębną podstawę materialnoprawną do cofnięcia pozwolenia na broń, co nie narusza zasady ne bis in idem ani konstytucyjnych zasad państwa prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istotna zmiana brzmienia przepisów ustawy o broni i amunicji od 10 marca 2011 r. rozszerzyła katalog przestępstw, których prawomocne skazanie obliguje do cofnięcia pozwolenia. Kluczowy jest moment prawomocnego skazania, a nie moment popełnienia czynu, co nie narusza zasady zaufania do państwa i prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

u.b.a. art. 18 § 1 pkt 2

Ustawa o broni i amunicji

Właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

u.b.a. art. 15 § 1 pkt 6

Ustawa o broni i amunicji

Pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady ne bis in idem jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

k.p.c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

k.p.a. art. 156b § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieistniejąca jednostka redakcyjna tekstu normatywnego, błędnie przywołana w skardze kasacyjnej.

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 76 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 108

Kodeks karny

k.k. art. 107 § § 4a

Kodeks karny

Dz.U. 2022 poz 2516 art. 3

Ustawa o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów ustawy o broni i amunicji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k.s. art. 8 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 8 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 8 § § 3

Kodeks karny skarbowy

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 189

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 176

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 204 § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe skazanie za przestępstwo skarbowe, nawet jeśli dotyczy czynów popełnionych przed nowelizacją ustawy o broni i amunicji z 2011 r., stanowi odrębną podstawę materialnoprawną do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Istotna modyfikacja treści normatywnej przepisów ustawy o broni i amunicji od 10 marca 2011 r. prowadzi do zniesienia tożsamości sprawy cofnięcia pozwolenia, co wyklucza naruszenie zasady ne bis in idem. Zastosowanie przepisów ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym od 10 marca 2011 r. do skazań za czyny popełnione przed tą datą nie narusza zasady zaufania do państwa i prawa, gdyż kluczowy jest moment prawomocnego skazania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż przywołane przepisy ustawy o broni i amunicji mają zastosowanie nie tylko do czynów popełnionych po 11 marca 2011 r., ale również i do skazań po tym terminie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. "art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156b §1 pkt 3 kpa" przez błędne założenie, że decyzja w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej nie była decyzją wydaną w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Godne uwagi sformułowania

Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Każde przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń palną. O ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny, jak w przypadku skarżącego, organ Policji nie jest zobowiązany uzasadniać w szczególny sposób swego rozstrzygnięcia, ani też podejmować żadnych czynności potwierdzających istnienia zagrożenia... Częściowa tożsamość przesłanek faktycznych będących podstawą do wydania kolejnych decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w sytuacji następczej i istotnej zmiany podstawy materialnoprawnej tego rodzaju sprawy, nie pozwala na uznanie, że w rozważanym zakresie nie doszło do zniesienia tożsamości sprawy. Nie można jednak z faktu podwójnego skazania za tożsame czyny będące jednocześnie przestępstwami i przestępstwami skarbowymi oraz uznania kolejnych prawomocnych skazań w tym zakresie za podstawy wszczęcia odrębnych postępowań w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wyprowadzać wniosku, że skazany sprawca czynów zabronionych został naruszony w swoim zaufaniu do państwa i prawa z tego tylko powodu, że kolejne skazanie za czyn popełniony przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 5 stycznia 2011 r. stało się podstawą do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń po wejściu w życie nowego prawa.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Gabriela Jyż

członek

Marcin Kamiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o obligatoryjnym cofaniu pozwoleń na broń w kontekście zmian legislacyjnych i zasady ne bis in idem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania za przestępstwo skarbowe i nowelizacji ustawy o broni i amunicji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do posiadania broni i jego ograniczeniami w świetle zmian legislacyjnych oraz zasady ne bis in idem. Ma znaczenie praktyczne dla posiadaczy broni.

Czy nowe prawo może odebrać Ci broń za stare przewinienie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 586/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1963/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2516
art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1963/21 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od skarżącego kasacyjnie M. J. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1963/21, oddalił skargę M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że w dniu 27 sierpnia 2020 r., organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego. Powodem wszczęcia postępowania był wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt III K [...], zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie IX Wydział Gospodarczy z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt IX Ka [...], na mocy którego skarżący został uznany winnym popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego, zaś wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt V K [...], na skutek apelacji utrzymanym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II AKa [...], został uznany winnym popełnienia umyślnego przestępstwa z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 273 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 11 § 3 kk w zw. z art. 69 § 1 kk i art. 69 § 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, za co wymierzono mu karę dwóch lat pozbawienia wolności, przy czym wykonanie orzeczonej 1 kary warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący pięć lat oraz karę grzywny w wysokości 350 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł. W toku toczącego się postępowania administracyjnego, pełnomocnik strony poinformował, że Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową, a Komendant Główny Policji decyzją z dnia 30 lipca 2018 r. uchylił ją i orzekł o zachowaniu posiadanego uprawnienia.
Komendant Stołeczny Policji (organ I instancji) decyzją z 30 listopada 2020 r. orzekł o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego.
Od powyższej decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową pełnomocnik strony skarżącej wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji.
Mając na uwadze zawarte w odwołaniu argumenty pełnomocnika, Komendant Główny Policji (organ odwoławczy) pismem z dnia 11 lutego 2021 r. zwrócił się do Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości o udzielenie informacji w sprawie aktualnego statusu skarżącego w zakresie jego karalności. W dniu 8 kwietnia 2021 r. z Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło pismo, w którego treści wskazano, że na dzień 16 marca 2021 r. w Krajowym Rejestrze Karnym ujawniono skazanie skarżącego w sprawie o sygn. akt V K [...] oraz w sprawie o sygn. akt III K [...]. W pierwszej sprawie orzeczono karę dwóch lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres pięciu lat oraz karę grzywny. Zgodnie z art. 76 § 1 kk, w przypadku skazania z warunkowym zawieszeniem wykonie kary ulega zatarciu z mocy prawa z upływem sześciu miesięcy od zakończenia okresu próby. Z powyższego wynika, że nie upłynął wymagany przepisami okres czasu i upłynie on dnia 16 maja 2023 r. Drugi zaś wyrok uprawomocnił się zanim upłynął okres do zatarcia wcześniejszego skazania, tj. V K 162/12. Stąd stosuje się zasadę jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań, tj. art. 108 kk. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że skarżący nie wykonał kary grzywny orzeczonej wyrokiem o sygn. akt III K [...]. Zgodnie zaś z art. 107 § 4a kk, w razie skazania na karę grzywny zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Wskutek braku wykonania powyższego, przedmiotowe skazanie spełni warunki do zatarcia dopiero z dniem 30 stycznia 2031 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 listopada 2020 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że obecnie skarżący posiada status osoby skazanej prawomocnymi wyrokami sądów za umyślne przestępstwo skarbowe, wyroki znajdują się w obrocie prawnym, a fakt ten implikuje sposób załatwienia sprawy skarżącego poprzez cofnięcie pozwolenia na broń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu, zaskarżona w sprawie decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają prawu, nie było więc podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. WSA zwrócił uwagę, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Poza wypadkami określonymi w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (u.b.a.) nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Prawodawca ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg wymogów, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, zaś w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - aby mogła z niego nadal korzystać. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Nawet jednorazowe popełnienie umyślnego przestępstwa lub umyślnego przestępstwa skarbowego, obliguje organy Policji do cofnięcia jej tego uprawnienia, a orzeczenie w takim przypadku jest obligatoryjne i nie podlega uznaniu administracyjnemu. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną do celu sportowego skarżącemu był wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r., zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie IX Wydział Gospodarczy z dnia 30 stycznia 2020 r., na mocy którego skarżący został uznany winnym popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego. Słusznie więc, zdaniem Sądu I instancji, organ wskazał, że do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń (lub o nie się ubiegająca) jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Każde przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń palną. Dlatego też osobie spełniającej tę przesłankę należy obligatoryjnie cofnąć pozwolenie na broń niezależnie od innych dowodów, choćby pozytywnie o nim świadczących. Co więcej, o ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny, jak w przypadku skarżącego, organ Policji nie jest zobowiązany uzasadniać w szczególny sposób swego rozstrzygnięcia, ani też podejmować żadnych czynności potwierdzających istnienia zagrożenia, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie w drodze postępowania dowodowego. W tej sytuacji bowiem inne dowody, takie jak warunki osobiste, czy też cofnięcie przez oskarżyciela posiłkowego apelacji i poświadczenie o pojednaniu z oskarżonym, pozostają bez znaczenia. Nie są one bowiem w stanie zmienić sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż nie eliminują z obrotu prawnego wskazanego powyżej wyroku, który determinuje rodzaj rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo umyślne (katalog wymieniony we wskazanym przepisie ma obecnie charakter zamknięty). Za nietrafny WSA uznał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez wydanie decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż decyzja Głównego Komendanta Policji z dnia 30 lipca 2018 r. uchylająca decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, wydana została w odmiennym stanie prawnym, a także w zmienionym stanie faktycznym. Postępowanie zakończone skarżoną decyzją zostało bowiem wszczęte pod rządami ustawy nowej, tj. przepisów nakazujących obligatoryjne cofnięcie organom Policji pozwolenia na broń, w sytuacji skazania za przestępstwo umyśle, w tym także skarbowe. Okoliczność ta wynika zaś z faktu skazania skarżącego nowym wyrokiem karnym, na mocy przepisów kodeksu karnego skarbowego. W ocenie Sądu również niezasadny był zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6a ustawy o broni i amunicji poprzez błędne zastosowanie i wszczęcie postępowania, następnie błędne cofnięcie pozwolenia na broń, pomimo że przepisy te w zakresie, w jakim mają zastosowanie do skazań za przestępstwo po 11 marca 2011 r., zamiast do czynów popełnionych do tej daty, są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP. Z uwagi na nową podstawę faktyczną wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją KGP z dnia 30 kwietnia 2021 r., będącej skutkiem skazania skarżącego innym wyrokiem karnym za przestępstwo skarbowe, nie można potwierdzić zaistnienia przesłanki tożsamości obu spraw administracyjnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie iż przywołane przepisy ustawy o broni i amunicji mają zastosowanie nie tylko do czynów popełnionych po 11 marca 2011 r., ale również i do skazań po tym terminie, a więc poprzez uznanie, iż przywołane przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo że takie założenie narusza zasadę demokratycznego państwa prawa;
2. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. "art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156b §1 pkt 3 kpa" przez błędne założenie, że decyzja w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej nie była decyzją wydaną w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
Wynik weryfikacji powyższych zarzutów okazał się negatywny, co stanowi podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
W pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z "art. 156b § 1 pkt 3 k.p.a." przez "błędne założenie, że decyzja w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej nie była decyzją wydaną w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.". Zarzut ten niezależnie od oczywistego błędu w postaci odwołania się do nieistniejącej jednostki redakcyjnej tekstu normatywnego k.p.a. ("art. 156b § 1 pkt 3 k.p.a.") jest również dotknięty poważnym błędem konstrukcyjnym. Jeżeli bowiem autor skargi kasacyjnej zamierzał zakwestionować niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji kompetencji do uchylenia zaskarżonej decyzji jako dotkniętej wadami procesowymi, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., to powinien był powiązać z nimi w ramach tzw. złożonego zarzutu kasacyjnego przepisy postępowania administracyjnego, a nie podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Jeżeli natomiast celem zarzutu kasacyjnego było podważenie zaniechania stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w kontrolowanym wyroku, należało odwołać się do art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Powyższe uchybienia nie stanowią jednak przeszkody do dokonania w niniejszej sprawie oceny merytorycznej podniesionego zarzutu, który zmierza do wykazania, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji (KGP) z dnia 30 kwietnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej rozstrzygnęła ponownie tożsamą sprawę, która została już załatwiona decyzją KGP z dnia 30 lipca 2018 r.
Dokonując oceny zarzutu naruszenia zasady ne bis in idem w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten bazuje na błędnych założeniach. Częściowa tożsamość przesłanek faktycznych będących podstawą do wydania kolejnych decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w sytuacji następczej i istotnej zmiany podstawy materialnoprawnej tego rodzaju sprawy, nie pozwala na uznanie, że w rozważanym zakresie nie doszło do zniesienia tożsamości sprawy.
Sprawa cofnięcia przedmiotowego pozwolenia została najpierw rozstrzygnięta przez decyzję ostateczną KGP z dnia 30 lipca 2018 r., która uchylając decyzję organu pierwszej instancji z dnia 7 czerwca 2018 r. orzekła o "zachowaniu prawa" przez skarżącego. Podstawę materialnoprawną powyższej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (u.b.a.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (ustawa nowelizująca). Ze względu na moment wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń (19 sierpnia 2010 r.) na podstawie art. 3 ustawy nowelizującej sprawa została załatwiona na podstawie przepisów dotychczasowych, a więc według stanu prawnego obowiązującego w dniu poprzedzającym wejście w życie nowego prawa. Przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 marca 2011 r. stanowiły, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przesłanka ta zmieniła swoje brzmienie z dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Od dnia 10 marca 2011 r. zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Powyższa zmiana normatywna istotnie zmieniła konstrukcję i treść rozważanej podstawy cofnięcia pozwolenia na broń, a w szczególności rozszerzyła przesłankę prawomocnego skazania za czyny zabronione. O ile w świetle art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 marca 2011 r. cofnięcie pozwolenia następowało w razie prawomocnego skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, o tyle od dnia 10 marca 2011 r. do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń jest wystarczające prawomocne skazanie za jakiekolwiek umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a.) lub za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b u.b.a.). Dodatkowo należy zauważyć, że w sprawie cofnięcia pozwolenia, załatwionej ostatecznie decyzją z dnia 30 lipca 2018 r., organy policyjne orzekały na tle stanu faktycznego związanego ze prawomocnym skazaniem skarżącego za przestępstwa zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r. (sygn. akt V K [...]) oraz wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2017 r. (sygn. akt II Ka [...]), natomiast w niniejszej sprawie cofnięcie pozwolenia nastąpiło w związku z wydaniem prawomocnych wyroków skazujących za przestępstwa skarbowe (wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt III K [...], oraz wyrok Sądu Okręgowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt IX Ka [...]).
W tym stanie rzeczy uzasadniony jest wniosek, że istotna modyfikacja treści normatywnej art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. doprowadziła do zniesienia tożsamości sprawy cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową, a zatem kolejna sprawa cofnięcia tego pozwolenia rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. na podstawie powyższych przepisów w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r. miała charakter odrębny. Tym samym nie doszło w treści zaskarżonej decyzji do naruszenia ustawowego zakazu ne bis in idem oraz zaistnienia wady nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także drugi zarzut kasacyjny, który zmierza do wykazania, że przepisy "art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym" w przyjętej przez Sąd pierwszej instancji wersji znaczeniowej, zgodnie z którą mają one "zastosowanie nie tylko do czynów popełnionych po 11 marca 2011 r., ale również i do skazań po tym terminie", naruszają metazasadę demokratycznego państwa prawa przez podważenie konstytucyjnego standardu ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa.
Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że jakkolwiek będące elementami podstaw faktycznych decyzji z dnia 30 lipca 2018 r. oraz 30 kwietnia 2021 r. wydanych w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń prawomocne wyroki karne z 2017 r. oraz 2020 r. dotyczą co do zasady tożsamego czynu skarżącego, to jednak ich kwalifikacja prawna w obydwu sprawach karnych jest odmienna, co nie pozwala na uznanie, że kontrolowane organy dwukrotnie oceniły konsekwencje administracyjnoprawne prawomocnego skazania w tożsamym stanie prawnym i faktycznym. Odmiennym zagadnieniem jest natomiast dopuszczalność ponownego skazania za tożsamy czyn zabroniony, który jednocześnie wyczerpuje znamiona przestępstwa i przestępstwa skarbowego. Na tego rodzaju podwójną kwalifikację prawnokarną i podwójne skazanie pozwala konstrukcja idealnego zbiegu czynów z art. 8 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (k.k.s.), przewidując jednocześnie zasadę wykonania kary najsurowszej (art. 8 § 2 i 3 k.k.s.). Nie można jednak z faktu podwójnego skazania za tożsame czyny będące jednocześnie przestępstwami i przestępstwami skarbowymi oraz uznania kolejnych prawomocnych skazań w tym zakresie za podstawy wszczęcia odrębnych postępowań w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wyprowadzać wniosku, że skazany sprawca czynów zabronionych został naruszony w swoim zaufaniu do państwa i prawa z tego tylko powodu, że kolejne skazanie za czyn popełniony przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 5 stycznia 2011 r. stało się podstawą do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń po wejściu w życie nowego prawa. Należy w tym kontekście dostrzec, że jakkolwiek ponowne skazanie skarżącego w warunkach art. 8 § 1 k.k.s. dotyczy czynów popełnionych w latach 2001-2009, a więc przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 5 stycznia 2011 r., to jednak ustawodawca powiązał nowy (rozszerzony) zakres przedmiotowy spornej przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie z pojęciem popełnienia czynu zabronionego, lecz z przesłanką prawomocnego skazania za określony czyn. W konsekwencji z punktu widzenia treści i celu regulacji wprowadzającej powyższą przesłankę nie jest prawnie relewantny sam fakt popełnienia czynu zabronionego, lecz moment skazania (także powtórnego) za ten czyn. Regulacji tej trudno odmówić racjonalności. Jeżeli bowiem ustawodawca ustanowił określone przesłanki cofania pozwoleń na broń ze względu na niedookreśloną przesłankę ogólną związaną z dysponentem pozwolenia (stwarzanie "zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego"), to właśnie w interesie samego dysponenta jest, aby przesłanka ta podlegała ścisłej konkretyzacji przez prawomocne orzeczenie skazujące za określone typy przestępstw. W takim jednak wypadku nie jest istotny moment popełnienia przestępstwa, lecz fakt wydania prawomocnego orzeczenia skazującego, które definitywnie potwierdza i konkretyzuje przesłankę z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W związku z powyższym nie można zgodzić się z poglądem autora skargi kasacyjnej, że dla oceny prawidłowości wykładni i zastosowania powyższych przepisów w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r. znaczenie prawne posiada fakt, że określone przestępstwo zostało popełnione przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 5 stycznia 2011 r. Nie jest także uzasadnione odwoływanie się do rzekomego naruszenia zaufania skarżącego do porządku prawnego przez to, że w wyniku ww. nowelizacji został on pozbawiony "możliwości wyboru określonego działania", gdyż w wyniku jej wejścia w życie już po popełnieniu czynu zabronionego utracił swobodę wcześniejszego podjęcia decyzji o jego niepopełnieniu z powodu rozszerzenia sankcji cofnięcia pozwolenia. Twierdzenie to stanowi chybioną próbę pozbawionego odpowiednich zastrzeżeń i dystynkcji przeniesienia zasady nullum crimen sine lege na grunt administracyjnoprawnych podstaw znoszenia, ograniczania lub cofania uprawnień, które – nawet jeśli mają charakter sankcyjny – nie muszą na wzór regulacji prawnokarnej bazować na konstrukcjach typów czynów sankcjonowanych.
Mając na względzie powołane wyżej argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt pierwszy wyroku) oraz o zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz organu kwoty 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI