II GSK 586/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-11
NSAAdministracyjneWysokansa
stypendium sportowesportowcy niepełnosprawnizasada równościzakaz dyskryminacjiKonstytucja RPustawa o sporcieprawo administracyjneNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Sportu, potwierdzając, że przepisy dotyczące stypendiów sportowych dla niepełnosprawnych sportowców nie mogą dyskryminować.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium sportowego zawodniczce kadry narodowej osób niepełnosprawnych. Sąd I instancji uchylił decyzję Ministra, uznając, że przepisy dotyczące liczby uczestników zawodów dyskryminują sportowców niepełnosprawnych. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, potwierdzając, że zasada równości i zakaz dyskryminacji wymagają odmiennej interpretacji przepisów dla sportowców niepełnosprawnych, aby zapewnić im równe szanse w ubieganiu się o stypendium.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium sportowego zawodniczce kadry narodowej osób niepełnosprawnych, która uczestniczyła w mistrzostwach świata. Organ administracji odmówił przyznania stypendium, powołując się na niespełnienie kryterium dotyczącego minimalnej liczby uczestników zawodów i państw, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji wynikające z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Sąd uznał, że przepisy te, w szczególności art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie, w swojej literalnej wykładni dyskryminują sportowców niepełnosprawnych, ponieważ wymagania dotyczące liczby uczestników są trudniejsze do spełnienia w ich przypadku ze względu na podział na klasy i mniejszą liczbę zawodników w każdej z nich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Sportu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że choć stan prawny uległ zmianie, to kryteria przyznawania stypendiów pozostały podobne. NSA potwierdził, że prokonstytucyjna wykładnia art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie powinna być taka, że przepis ten dotyczy wyłącznie sportowców pełnosprawnych, aby zapewnić równość i uniknąć dyskryminacji sportowców niepełnosprawnych, którzy ponieśli koszty przygotowania i osiągnęli wyniki zasługujące na uznanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mogą być stosowane w sposób dyskryminujący. Zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji wymagają takiej wykładni, która zapewni sportowcom niepełnosprawnym równe szanse w ubieganiu się o stypendium.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisów dotyczących liczby uczestników zawodów prowadzi do nierównego traktowania sportowców niepełnosprawnych, ponieważ ze względu na podział na klasy i mniejszą liczbę zawodników w każdej z nich, trudniej im spełnić te kryteria. Dlatego konieczna jest prokonstytucyjna wykładnia, zgodnie z którą te przepisy dotyczą wyłącznie sportowców pełnosprawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o.s. art. 32 § ust. 1f pkt 2

Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie

u.o.s. art. 32 § ust. 1i

Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie

u.o.s. art. 32 § ust. 7

Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie

u.o.s. art. 32 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

rozporządzenie art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej

rozporządzenie art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące liczby uczestników zawodów dyskryminują sportowców niepełnosprawnych. Zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji wymagają prokonstytucyjnej wykładni przepisów. Minister nie miał delegacji ustawowej do wprowadzenia kryterium liczby zawodników w rozporządzeniu.

Odrzucone argumenty

Organ działał w ramach obowiązujących przepisów ustawowych. Zastosowanie jednakowych kryteriów dla sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych jest zgodne z prawem. Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

prokonstytucyjna wykładnia nierówne traktowanie równych lub równe traktowanie nierównych brak delegacji ustawowej zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło-Chlabicz

sędzia

Marek Krawczak

sprawozdawca

Mirosław Trzecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stypendiów sportowych dla osób niepełnosprawnych, zasada równości i zakaz dyskryminacji w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z kryteriami przyznawania stypendiów sportowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii równości i niedyskryminacji w sporcie osób niepełnosprawnych, co ma znaczenie społeczne i prawne.

Sportowcy niepełnosprawni zasługują na równe szanse w walce o stypendia – NSA potwierdza zakaz dyskryminacji.

Sektor

sport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 586/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 970/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-04
Skarżony organ
Minister Sportu i Turystyki~Minister Sportu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2010 nr 127 poz 857
art. 32 ust. 1f pkt 2, art. 32 ust. 1i, art. 32 ust. 7
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
Dz.U. 2012 poz 1130
par. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 32 ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sportu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 970/19 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 18 lutego 2019 r. nr 32/24/DSW/2019 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 970/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Ministra Sportu i Turystyki (dalej: "Minister", "organ") z dnia 18 lutego 2019 r. nr 32/24/DSW/2019 w przedmiocie stypendium sportowego w pkt. 1. uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt. 2. zasądził od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz skarżącego A.B. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 7 stycznia 2014 r. Minister odmówił przyznania stypendium sportowego Skarżącej, zawodniczce kadry narodowej osób niepełnosprawnych w [...] w związku z niespełnieniem przez zawodniczkę przesłanki z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 1130; dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie bowiem z § 4 ust. 2 rozporządzenia, stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który uczestniczył w mistrzostwach świata, o ile, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, brało w nich udział co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw. Według organu warunek ten nie został spełniony, [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
Organ za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, z uwagi na zrównanie praw sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, z późn. zm.; dalej: "ustawa o sporcie"). Wskazał bowiem, że ustawodawca przyjął jednakowe zasady przyznawania stypendiów sportowych dla zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Podkreślił również, że obowiązujące przepisy umożliwiają przyznanie stypendiów sportowych wyłącznie grupie zawodników spełniających określone kryteria rywalizacji sportowej, a to mieści się w granicach swobody legislacyjnej ustawodawcy i nie ma charakteru dyskryminującego w stosunku do innych sportowców, w tym sportowców niepełnosprawnych. W konkluzji stwierdził, że ograniczenie wynikające z przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia odnosi się zarówno do zawodników niepełnosprawnych, jak i zawodników pełnosprawnych.
Skarżąca złożyła skargę do Sądu i zawnioskowała o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ("WSA w Warszawie") wyrokiem z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1736/14 oddalił skargę Skarżącej na powyższą decyzję.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku WSA w Warszawie przez stronę skarżącą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. II GSK 2876/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że zarzuty dotyczące naruszenia § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia są bezzasadne natomiast zgodził się z zarzutem skargi kasacyjnej, że Minister w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie nie był uprawniony do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie. Za równie zasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, który to przepis kreuje zasadę równości wobec prawa oraz wprowadza zakaz dyskryminacji.
Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. VI SA/Wa 2617/17 uchylił decyzję organu z dnia 20 marca 2014 r., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra z dnia 7 stycznia 2014 r. WSA wskazał, iż jest, stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.
Sąd podniósł, iż w niniejszej sprawie materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowił § 5 ust. 1 rozporządzenia, wydany przez Ministra w oparciu o delegację ustawową określoną w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie. Jak uznał NSA w wyroku z 5 lipca 2017 r. Minister w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie nie był uprawniony do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie. W takiej sytuacji WSA w Warszawie powtórzył za NSA, że § 5 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, a przez to narusza także art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (tak też NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2303/15).
Następnie WSA w Warszawie wskazał, że przepis art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP kreuje zasadę równości wobec prawa oraz wprowadza zakaz dyskryminacji. Stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa obowiązuje we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa i oznacza, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się określoną, istotną cechą, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo, według jednakowej miary.
WSA w Warszawie podniósł, że ustawa o sporcie uwzględnia aktywność sportową wszystkich, na równych zasadach, rezygnując z wcześniejszego podziału na sport osób "zdrowych" i "niepełnosprawnych". Sportowcy niepełnosprawni są objęci tą samą regulacją, co pozostali sportowcy i uczestniczą we współzawodnictwie sportowym, na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu. Obie grupy sportowców, ze względu na zasadę równości wobec prawa i wynikający z niej zakaz dyskryminacji powinny być jednak potraktowane przez prawodawcę, z uwzględnieniem tych cech istotnych, które różnią ich sytuację we współzawodnictwie sportowym, z sytuacją sportowców pełnosprawnych. Dyskryminacja oznacza co do zasady niedopuszczalność wprowadzania regulacji różnicujących sytuację prawną adresatów norm, nieznajdujących uzasadnienia w ich cechach istotnych z punktu widzenia celów tej regulacji. Może zatem polegać na nierównym traktowaniu równych, ale także na równym traktowaniu nierównych. Zakaz dyskryminacji ma charakter uniwersalny. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym oraz gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
WSA w Warszawie podkreślił przy tym, że regulacja zawarta § 5 ust. 1 rozporządzenia nie służy też realizacji celów stypendium sportowego, ustanowionego w ustawie. Zamierzeniem ustawodawcy określonym w art. 32 ustawy o sporcie oraz w wydanym na jego podstawie rozporządzeniu jest premiowanie członków kadry narodowej za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych oraz na mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy oraz pomoc tej grupie sportowców w pokryciu kosztów związanych z przygotowywaniem się do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz mistrzostw świata lub mistrzostw Europy. Wprowadzenie przepisu, który w istotny sposób uzależnia uzyskanie stypendium od wymagań, których spełnienie jest całkowicie niezależne od sportowca niepełnosprawnego przekreśla możliwość osiągnięcia tych celów, w sytuacji gdy sportowiec poniósł koszty przygotowania do zawodów i osiągnął wynik sportowy obiektywnie zasługujący na wysokie uznanie, pozwalający mu uzyskać stypendium w innych okolicznościach, wówczas gdyby w zawodach, w jego klasie brało udział więcej sportowców.
Podsumowując, WSA w Warszawie skonkludował, iż w konsekwencji § 5 ust. 1 rozporządzenia narusza art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, co daje podstawę do odmowy zastosowania tego przepisu rozporządzenia w rozpatrywanej sprawie.
Ponownie rozpatrując sprawę Minister decyzją z dnia 26 października 2018 r. odmówił przyznania stypendium sportowego Skarżącej, zawodniczce kadry narodowej osób niepełnosprawnych w [...].
Minister podniósł, że na mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Organ administracji zauważył, iż w związku z wejściem w życie z dniem 29 listopada 2017 r. przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. poz. 1600) doszło do zmiany przepis6w dotyczących przyznawania stypendi6w sportowych dla członka kadry narodowej. Zgodnie ze znowelizowanym art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie stypendium sportowe może być przyznane członkowi kadry narodowej, który uczestniczył we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych, jeżeli w mistrzostwach świata w kategorii seniorów zajął miejsce od pierwszego do ósmego. Stosownie do art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie członek kadry narodowej może otrzymać stypendium sportowe, jeżeli w zawodach, o których mowa w ust. 1f pkt 2-8 lub ust. 1g, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg. Według organu warunek ten nie został spełniony, [...].
Decyzję Ministra z dnia 26 października 2018 r. Strona zaskarżyła wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Jak wskazano powyżej, decyzją z dnia 18 lutego 2019 r. organ utrzymał w mocy decyzję Ministra z dnia 26 października 2018 r. odmawiającą przyznania Skarżącej, członkini kadry narodowej w [...] osób niepełnosprawnych, stypendium sportowego.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że był obowiązany zastosować przepisy ustawy o sporcie w nowym brzmieniu.
Organ wskazał, iż organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Minister przyznał, że strona uzyskała wynik, o którym mowa w art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie. Jednak w ocenie organu warunki z art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Organ wziął jednocześnie pod uwagę, iż Ustawodawca w art. 32 ust. 1j ustawy o sporcie przewidział możliwość odstępstwa od art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie, jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowym przypadku.
Organ podniósł, iż przytoczony przez stronę przepis art. 32 ust. 1h ustawy o sporcie dotyczy jedynie przypadków uzyskania przez członka kadry narodowej wyniku sportowego (miejsc 1-8) na zawodach rangi igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych, w związku z czym również nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra z dnia 18 lutego 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd I instancji uznał zarzuty podniesione w skardze za zasadne.
WSA w Warszawie na wstępie wskazał, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a tym samym organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. A. Skoczylas, P. Szustakiewicz (red.), p.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck 2016, t. 6 do art. 153 i powołane tamże orzecznictwo).
Sąd I instancji przypomniał, iż zapadłym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2617/17 WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra z 20 marca 2014 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z 7 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Warszawie wskazał na dwa powody uchylenia decyzji:
1. brak uprawnienia Ministra w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie. W takiej sytuacji WSA w Warszawie powtórzył za NSA, że § 5 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 32 ust. 7 ustawy, a przez to narusza także art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (tak też NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2303/15).
2. naruszenie wynikających z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji.
WSA zgodził się z organem, iż w niniejszej sprawie zmienił się stan prawny. Zmiana ta polegała w istocie na przejęciu do regulacji ustawy o sporcie przepisów o tożsamej treści, jakie kiedyś zawierał § 5 ust. 1 rozporządzenia. To rozwiązanie spowodowało w istocie, że "upadł" niejako pierwszy powód uchylenia przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2617/17 wcześniejszych decyzji Ministra. Nadal jednak, wobec tożsamej treści normatywnej podstawy odmowy przyznania stypendium, aktualny i prawnie skuteczny jest zarzut naruszenia wynikających z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji.
Sąd I instancji podkreślił, iż przywołane przepisy Konstytucji oznaczają, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa obowiązuje we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa i oznacza, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się określoną, istotną cechą, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo, według jednakowej miary.
Sąd I instancji stwierdził, że w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2617/17 wskazano, że celem kierowanego do tych sportowców przepisu art. 32 ustawy o sporcie, dopuszczającego możliwość przyznania stypendium sportowego, jest premiowanie członków kadry narodowej za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych oraz na mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy oraz pomoc tej grupie sportowców w pokryciu kosztów związanych z przygotowywaniem się do realizacji programu przygotowań do wskazanych wcześniej zawodów. Uwaga ta jest w pełni aktualna na tle także znowelizowanych przepisów.
WSA zaznaczył, że nakaz przestrzegania równości i zakaz dyskryminacji wynika także z przepisów obowiązującego w Polsce prawa unijnego. Potwierdza to przede wszystkim Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w art. 10, zgodnie z którym przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań Unia dąży do zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Z kolei art. 19 przewiduje, że Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może podjąć środki niezbędne w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji, m.in. ze względu niepełnosprawność.
Zdaniem WSA, nie uległy zmianie w tym zakresie wytyczne zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i WSA w Warszawie i Sąd I instancji powtórzył, iż nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające nierówne traktowanie sportowców niepełnosprawnych i pełnosprawnych, pozwalające przyjąć, że zasada niedyskryminacji nie została w tym przypadku naruszona. Zatem nie ma racjonalnego uzasadnienia stosowanie jednakowej miary osiągniętego wyniku sportowego w postaci liczby zawodników (i liczby państw) biorących udział w konkurencji sportowej, różnie rozumianej w odniesieniu do zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Tę porównywalność wartości wyników osiąganych przez sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych, uprawniających do stypendium sportowego można bowiem z pewnością osiągnąć za pomocą innych kryteriów. Wprowadzenie przepisu art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie i taka jego interpretacja, która w istotny sposób uzależnia uzyskanie stypendium od wymagań, których spełnienie jest całkowicie niezależne od sportowca niepełnosprawnego, przekreśla możliwość osiągnięcia tych celów w sytuacji, gdy sportowiec poniósł koszty przygotowania do zawodów i osiągnął wynik sportowy obiektywnie zasługujący na wysokie uznanie, pozwalający mu uzyskać stypendium w innych okolicznościach, wówczas gdyby w zawodach, w jego klasie brało udział więcej sportowców. A zatem prokonstytucyjna, zgodna z art. 32 Konstytucji RP, wykładnia tego przepisu winna być taka, że przepis art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie dotyczy wyłącznie sportowców pełnosprawnych.
Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, zarzuty skargi naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie są zasadne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. art. 32 ust. 1 ustawy o sporcie w zw. z art. 32 Konstytucji RP, prowadzące do nieuzasadnionego uznania, że organ zastosował przepisy prawa materialnego niezgodne z Konstytucją RP, jak również do bezpodstawnego uznania, że prokonstytucyjna wykładnia art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie powinna dotyczyć wyłącznie sportowców pełnosprawnych, a nie obu grup sportowców zarówno pełnosprawnych jak i niepełnosprawnych;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sportu i Turystyki z dnia 4 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego oraz nieuwzględnienie faktu, że organ działał w ramach przepisów prawa materialnego rangi ustawowej obowiązujących w dniu wydania decyzji administracyjnej, które nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP, jak również pominięcie obowiązku organu traktowania sportowców pełnosprawnych jak i niepełnosprawnych na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu prawnego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż organ nie podjął wszelkich czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia okoliczności uzasadniających wydanie decyzji odmawiającej przyznania stypendium sportowego, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego uwzględnienia skargi podlegającej oddaleniu i uchylenia zaskarżonej decyzji organu mimo prawidłowo przeprowadzonego postępowania i prawidłowo wydanego rozstrzygnięcia;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zawarcie w uzasadnieniu wyroku oceny dotyczącej okoliczności faktycznych sprawy sprzecznej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, realiami środowiska sportowego osób niepełnosprawnych oraz panujących w tej dziedzinie reguł, pominięcie wyczerpującego i obszernego stanowiska Ministra w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia administracyjnego, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia przyjęcia odmiennego przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska, co w konsekwencji wykluczyło możliwość ustalenia motywów orzeczenia, poznania słuszności zaprezentowanego przez Sąd poglądu i odtworzenia rozumowania Sądu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).
Należy także podkreślić, iż z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu z 2 ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, ze jego ocena nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13), bo na tej właśnie podstawie omawiany zarzut został postawiony. W tej zaś mierze trzeba przede wszystkim podkreślić, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy wykazana, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej - co aż nadto jasno i wyraźnie wynika z jej treści - wskazanego elementu nie zawiera, co nie jest bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku skuteczności omawianego zarzuty kasacyjnego.
Zwłaszcza, że podważeniu zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji wyznaczonej omawianym zarzutem kasacyjnym nie może służyć "zabieg" polegający na odwoływaniu się przez organ administracji do przywoływanych w skardze kasacyjnej judykatów Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. s. 8 - 9). Wbrew oczekiwaniom skarżącego kasacyjnie organu "zabieg" tego rodzaju nie może być uznany za przydatny - a co za tym idzie i za skuteczny - jeżeli nie wyjaśnia znaczenia konsekwencji poglądów prawnych wyrażonych w przywoływanych judykatach w relacji do podnoszonych wad i deficytów uzasadniania kontrolowanego wyroku, które powinny być przy tym - a tak nie jest - jasno i wyraźnie wskazane oraz nazwane. Ograniczenie się w tej mierze do twierdzenia, że "[...] uzasadnienie zaskarżonego wyroku [...] zawiera jedynie ogólnikowe wskazanie przepisów prawnych, z pominięciem wyjaśnienia odmiennego od Organu stanowiska w sprawie, odnieść wrażenia, iż WSA dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie, co nie pozostaje bez wpływu na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku powoduje, iż nie stanowi ono odzwierciedlenia toku badanej sprawy [...], przedstawiającego sposób rozumowania sądu uzasadniający wydanie takiego rozstrzygnięcia, które umożliwia stronie zrozumienie racji jakimi kierował się są badając legalność zaskarżonej decyzji [...]." (s. 8 skargi kasacyjnej), nie dość, że - wobec jego enigmatyczności - nie czyni zadość omawianemu oczekiwaniu, to również nie czyni zadość wymogom, o których była powyżej, a mianowicie wymogom wynikającym z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a.
W kontekście natomiast prezentowanego w "rekapitulacji" przywołanego stanowiska skarżącego kasacyjnie organu stwierdzenia, że "[...] Organ nie zgadza się z treścią zapadłego wyroku [...]" (s. 9 skargi kasacyjnej) - i zarazem po drugie - o braku zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego trzeba wnioskować również na tej podstawie, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn., akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Przypomnienia również wymaga, że zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania skarżącego organu o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona, wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Co więcej, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji nie dość, że zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., to również - jeżeli nie przede wszystkim, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów - zostało sporządzone w sposób, który nie dość, że umożliwia przeprowadzenie kontroli prawidłowości tego orzeczenia, to również - co wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu trzeba podkreślić - w dostateczny sposób wyjaśnia motywy, którymi kierował się Sąd I instancji stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.
Skutku oczekiwanego przez skarżący kasacyjnie organ - co należy podkreślić w korespondencji do przedstawionych powyżej uwag wprowadzających - nie mogły również odnieść zarzuty z pkt 2 ppkt 1 i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których, odpowiednio, zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 3 §1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Podkreślając w punkcie wyjścia, że przepisy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. regulują właściwość sądu administracyjnego, która w rozpatrywanej sprawie z całą pewnością nie została naruszona, trzeba przede wszystkim podnieść, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a., jako tzw. przepisy wynikowe, nie mogą stanowić samodzielnej (samoistnej) podstawy kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z dnia: 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2547/17).
Przepisy te bowiem - co, aż nadto jasno i wyraźnie wynika z ich treści - odnoszą się do kompetencji sądu administracyjnego realizowanej w rezultacie rozpoznania skargi wniesionej na zaskarżony akt. Oznacza to, że warunkiem ich zastosowania jest zaktualizowanie się hipotezy rekonstruowanej z nich normy prawnej, a mianowicie stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszenia prawa, to jest - odpowiednio - naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. jest więc zawsze następstwem naruszenia innych przepisów stanowiących wzorce kontroli legalności zaskarżonego aktu i nie może tym samym stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. W związku z tym, zmierzając do wykazania naruszenia wymienionej regulacji - poprzez niezasadne uwzględnienie skargi w miejsce jej oddalenia - skarżący kasacyjnie organ powinien powiązać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z zarzutem (zarzutami) naruszenia konkretnych przepisów prawa, którym - jej zdaniem - uchybił wojewódzki sąd administracyjny stosując je, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Brak zaś wskazania i wykazania tego rodzaju powiązań oznacza, że zarzut naruszenia przywołanych przepisów wynikowych nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez skarżący kasacyjnie organ.
Za pobawiony usprawiedliwionych podstaw, a tym samym za nieskuteczny należało uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut błędnej wykładni przepisów art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie oraz art. 32 Konstytucji RP.
Na wstępie przypomnieć należy, iż zdarzenie prawne, z którym Skarżąca wiąże swoje prawo do otrzymania stypendium sportowego, tzn. udział w [...], miało miejsce w całości podczas poprzedniego stanu prawnego i musi być oceniane zgodnie z nim. Skarżąca podejmując określone działania (udział w zawodach) oraz składając wniosek z 15 października 2013 r. o przyznanie stypendium sportowego, mogła je dostosować tylko do obowiązującego wówczas stanu prawnego.
Decyzją z 7 stycznia 2014 r. Minister odmówił przyznania stypendium sportowego A.B., zawodniczce kadry narodowej osób niepełnosprawnych w [...] w związku z niespełnieniem przez zawodniczkę przesłanki z § 5 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 2 rozporządzenia, stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który uczestniczył w mistrzostwach świata, o ile, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, brało w nich udział co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw. Według organu warunek ten nie został spełniony, bowiem w Mistrzostwach Świata w [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez stronę Minister decyzją z dnia 20 marca 2014 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z 7 stycznia 2014 r.
W zapadłym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2617/17, WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra z dnia 20 marca 2014 r. odmawiającą przyznania Skarżącej, członkini kadry narodowej w [...] osób niepełnosprawnych, stypendium sportowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia 7 stycznia 2014 r.
W uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Warszawie wskazał, że w wydanym w sprawie wyroku z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2876/15 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że Minister w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie nie był uprawniony do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie. NSA stwierdził również naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, który to przepis kreuje zasadę równości wobec prawa oraz wprowadza zakaz dyskryminacji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cechą wspólną sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych jest jedynie ich przynależność do kadry narodowej. Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia wprowadza wspólne, jednakowe dla sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych kryteria przyznania stypendium. Są nimi udział w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i w których uczestniczyli zawodnicy z co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych uczestniczyło co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg.
W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie tych jednakowych kryteriów przyznania stypendium w stosunku do sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych prowadzi do nieusprawiedliwionego, niejednakowego potraktowania sportowców niepełnosprawnych, ponieważ te jednakowe kryteria nie dają im równych szans w ubieganiu się o stypendium. Sportowcy niepełnosprawni w ramach jednej konkurencji dzieleni są na klasy w zależności od stopnia niepełnosprawności. Oczywiste jest, że nie ma możliwości połączenia tych klas z uwagi na nieporównywalność wyników ze względu na różne rodzaje i stopnie niepełnosprawności sportowców. Podział startujących zawodników niepełnosprawnych na tak dużą liczbę klas siłą rzeczy przekłada się na mniejszą liczbę zawodników startujących w każdej klasie. Nie można też pominąć milczeniem faktu, że liczba osób niepełnosprawnych i co za tym idzie - liczba sportowców niepełnosprawnych, jest znacznie mniejsza od liczby sportowców pełnosprawnych.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej z 15 października 2013 r. Minister podniósł, że w związku z wejściem w życie z dniem 29 listopada 2017 r. przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. poz. 1600) doszło do zmiany przepisów dotyczących przyznawania stypendiów sportowych dla członka kadry narodowej. Zgodnie ze znowelizowanym art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie stypendium sportowe może być przyznane członkowi kadry narodowej, który uczestniczył we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych, jeżeli w mistrzostwach świata w kategorii seniorów zajął miejsce od pierwszego do ósmego. Stosownie do art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie członek kadry narodowej może otrzymać stypendium sportowe, jeżeli w zawodach, o których mowa w ust. 1f pkt 2-8 lub ust. 1g, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg.
W rozpatrywanej sprawie, według organu warunek ten nie został spełniony, bowiem w Mistrzostwach Świata w [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że był obowiązany zastosować przepisy ustawy o sporcie w nowym brzmieniu. Organ wskazał, iż organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji.
Odnosząc się do powyższej argumentacji organu zauważyć na wstępie należy, iż zestawiając normatywną treść przepisu art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie z normatywną z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej - którego konstytucyjność, z uwagi na brak korespondencji z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP została zakwestionowana w pierwotnie wydanym w sprawie prawomocnym wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. - za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że określone tymi przepisami prawa przesłanki przyznania stypendium sportowego nie uległy zmianie i są takie same.
Sąd I instancji przyjął za organem, iż niniejszej sprawie zmienił się stan prawny. Niewątpliwie jednak poprzedni stan prawny, w którym w przepisach ustawy brak było zaostrzonego wymogu udziału określonej liczby państw w zawodach dla zrealizowania się przesłanki otrzymania stypendium sportowego, był korzystniejszy dla Skarżącej, gdyż wymóg uczestniczenia w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym został zaostrzony o wymóg uczestniczenia w takich zawodach co najmniej 12 zawodników w danej konkurencji - w przepisach rangi ustawowej - w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą, która weszła w życie 29 listopada 2017 r. Dopiero bowiem od tej daty obowiązuje sporny art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie, wcześniej surowsze w stosunku do przepisów ustawowych kryteria uczestniczenia w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym (dodatkowy wymóg uczestniczenia co najmniej 12 zawodników) były zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Sportu z 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej.
W wydanych zaś w sprawie wyrokach sądów administracyjnych, jak już to wskazano powyżej, przesądzono jednoznacznie, że zaostrzone kryterium dla przyznania stypendium sportowego umieszczone w art. 5 § 1 ww. rozporządzenia zostało zamieszczone z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i będąc niezgodnym z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie naruszał art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, jak również art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, uchybiając zasadzie równości w stosunku do sportowców niepełnosprawnych.
Tym samym zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż wprowadzenie przepisu art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie i taka jego interpretacja, która w istotny sposób uzależnia uzyskanie stypendium od wymagań, których spełnienie jest całkowicie niezależne od sportowca niepełnosprawnego, przekreśla możliwość osiągnięcia tych celów w sytuacji, gdy sportowiec poniósł koszty przygotowania do zawodów i osiągnął wynik sportowy obiektywnie zasługujący na wysokie uznanie, pozwalający mu uzyskać stypendium w innych okolicznościach, wówczas gdyby w zawodach, w jego klasie brało udział więcej sportowców. W realiach niniejszej sprawy, związanej z wnioskiem Skarżącej z dnia 15 października 2013 r. o przyznanie stypendium sportowego (co należy podkreślić wnioskiem złożonym cztery lata przed wskazaną powyżej nowelizacją ustawy) uprawnione było stwierdzenie WSA w Warszawie, że prokonstytucyjna, zgodna z art. 32 Konstytucji RP, wykładnia tego przepisu winna być taka, że przepis art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie dotyczy wyłącznie sportowców pełnosprawnych.
W obecnych warunkach ograniczenie się bowiem wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 32 ust. 1i ustawy o sporcie prowadzi do rezultatów zdecydowanie odmiennych niż rezultaty wykładni przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku Skarżącej, stąd też konieczne było odwołanie się do podstawowych zasad konstytucyjnych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, ten rodzaj wykładni nie prowadzi do wykreowania nowego przepisu i wkroczenia jednocześnie w kompetencje władzy ustawodawczej, ale prowadzi do określonego, najpełniej realizującego zasady konstytucyjne zrekonstruowania treści normy prawnej na podstawie obowiązujących przepisów.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI