Orzeczenie · 2025-11-06

II GSK 584/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-06

NSAtransportoweŚredniansa

drogi publiczneopłata elektronicznakara pieniężnae-TOLLprzewoźnik drogowyodpowiedzialnośćnależyta starannośćsystem poboru opłatskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Sp. j. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Spółka argumentowała, że brak opłaty wynikał z wadliwego działania automatycznego doładowania salda konta w systemie e-TOLL. Sąd I instancji uznał, że przewoźnik miał obowiązek bieżącej kontroli stanu konta i nie mógł polegać wyłącznie na automatycznym systemie, zwłaszcza że od czerwca 2022 r. zgłaszał problemy z doładowaniem. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, odrzucając zarzuty dotyczące składu orzekającego (asesora WSA) oraz naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieuzasadnienie wyroku) i art. 77 § 1, 80 k.p.a. (odmowa przeprowadzenia dowodów). Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na przewoźniku, a problemy techniczne nie zwalniają z odpowiedzialności. NSA oddalił również zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (odstąpienie od nałożenia kary), wskazując, że przesłanki z tego przepisu (znikoma waga naruszenia i zaprzestanie naruszania prawa) nie zostały łącznie spełnione, zwłaszcza w przypadku deliktu jednoczynowego. Nie uwzględniono także zarzutu naruszenia art. 189d k.p.a., gdyż przepis szczególny (art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.) przewiduje ściśle określoną wysokość kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności przewoźnika za brak opłaty elektronicznej pomimo problemów technicznych z systemem, interpretacja przesłanek z art. 189f k.p.a. w kontekście deliktów jednoczynowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji problemów z automatycznym doładowaniem konta w systemie e-TOLL.

Zagadnienia prawne (3)

Czy problemy techniczne z automatycznym doładowaniem konta w systemie poboru opłat elektronicznych zwalniają przewoźnika z obowiązku uiszczenia opłaty i odpowiedzialności za jej brak?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, problemy techniczne z automatycznym doładowaniem konta nie zwalniają przewoźnika z obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Przewoźnik ma obowiązek bieżącej kontroli stanu konta i zapewnienia środków na przejazd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na przewoźniku, który musi wykazać należytą staranność. Brak środków na koncie z powodu wadliwego działania automatycznego doładowania nie jest okolicznością zwalniającą z odpowiedzialności, zwłaszcza gdy spółka miała świadomość problemów i nie podjęła wystarczających działań zapobiegawczych.

Czy naruszenie polegające na braku uiszczenia opłaty elektronicznej może być uznane za znikome, a strona zaprzestała naruszania prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie może być uznane za znikome, a przesłanka 'zaprzestania naruszania prawa' nie ma zastosowania do deliktów jednoczynowych, takich jak brak opłaty za przejazd.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że brak opłaty elektronicznej jest naruszeniem jednoczynowym, a przesłanka 'zaprzestania naruszania prawa' dotyczy deliktów wieloczynowych, trwałych lub popełnianych z zaniechania. Ponadto, samo naruszenie nie jest znikome, a brak środków na koncie nie jest traktowany jako zaprzestanie naruszania prawa.

Czy wyrok sądu administracyjnego wydany z udziałem asesora WSA, którego sposób powołania budzi wątpliwości strony, jest nieważny?

Odpowiedź sądu

Nie, samo uczestnictwo asesora w składzie orzekającym nie powoduje nieważności postępowania, zwłaszcza gdy strona nie skorzystała z procedury badania niezawisłości i bezstronności sędziego oraz gdy wyrok jest stanowiskiem całego składu orzekającego.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. przewidują procedurę badania niezawisłości i bezstronności sędziego, z której strona nie skorzystała. Podkreślono, że wyrok jest stanowiskiem całego składu orzekającego, a zarzuty wobec asesora miały charakter subiektywny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną K. Sp. j. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (12)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12000 kg.

u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

Nakładanie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu, jeśli naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg wyczerpującego i rzetelnego uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (znikoma waga naruszenia i zaprzestanie naruszania prawa).

p.p.s.a. art. 189d

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie przepisu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu co do wymiaru kary.

p.u.s.a. art. 5a § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Możliwość zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

k.p.a. art. 77 § § 1