II GSK 583/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-27
NSAtransportoweŚredniansa
kara pieniężnapojazd nienormatywnyprzejazd drogowytransportkontrola drogowaskarżącyorgan administracjiskarga kasacyjnaNSAPrawo o ruchu drogowym

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym (przekroczenie wysokości). Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego (zasada państwa prawnego, sprawiedliwość społeczna, art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym) oraz przepisów postępowania (art. 151, art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z k.p.a.). NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że zarzuty nie zostały skutecznie uzasadnione i nie podważają prawidłowości zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym (przekroczenie dopuszczalnej wysokości). Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, a także art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, twierdząc, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie zasady proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że podniesione zarzuty nie spełniają wymogów formalnych i merytorycznych określonych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób doszło do naruszenia wskazanych przepisów ani jaki miało to istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, sąd stwierdził, że skarżący nie udowodnił dochowania należytej staranności ani braku wpływu na powstanie naruszenia, zwłaszcza w kontekście dwukrotnego aktywowania się kontrolki poziomu pojazdu i kontynuowania jazdy bez podjęcia działań naprawczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej nie został skutecznie uzasadniony w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, na czym polegało naruszenie art. 2 Konstytucji RP i jak wiąże się to z przedmiotem sprawy, koncentrując się na krytyce pracy inspektora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.r.d. art. 140aa § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Przepis określający przesłanki nie wszczynania lub umarzania postępowania w sprawie kary pieniężnej, gdy podmiot dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, z którą wiąże się zasada sprawiedliwości społecznej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasada państwa prawnego, sprawiedliwość społeczna). Naruszenie art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym (błędna wykładnia i niezastosowanie). Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75, 77, 78, 80 k.p.a. (niezebranie i nierozważenie materiału dowodowego, naruszenie zasady proporcjonalności). Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. (brak odniesienia się do zarzutów skargi, brak dowodu z przesłuchania inspektora).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Małgorzata Rysz

członek

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za przejazdy pojazdami nienormatywnymi, wymogi formalne skargi kasacyjnej, ciężar dowodu w zakresie dochowania należytej staranności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia wysokości pojazdu i sposobu pomiaru, a także wymagań formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i kar administracyjnych, ale argumentacja prawna jest dość techniczna i skupia się na formalnych wymogach skargi kasacyjnej.

Kara za przejazd nienormatywnym pojazdem: czy można było uniknąć mandatu?

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 583/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1431/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-08
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 134 § 1, art. 174 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1431/19 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 maja 2019 r. nr BP.502.32.2019.1186.KA12.2268 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1431/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 maja 2019 r. nr BP.502.32.2019.1186.KA12.2268 w przedmiocie kary pieniężnej.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił M. K. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego:
1) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe, zatwierdzony w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483) wprowadzającym zasadę demokratycznego państwa prawnego. Z zasadą demokratycznego państwa prawa wiąże się wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej; której treść i sens wielokrotnie był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w poprzednim jak i aktualnym stanie prawnym wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej wywodzone jest z ogólnej zasady państwa prawnego, na równi z dwiema innymi fundamentalnymi zasadami ustrojowymi – państwa demokratycznego i państwa sprawiedliwego.
2) art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2018 poz. 1990 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię oraz nieuznanie, że skarżący wykonując przewóz drogowy przedstawił i udowodnił okoliczności sprawy i przedstawił dowody, które bezspornie wskazują, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: "kpa"), polegającego na niezebraniu i nierozważeniu całego materiału dowodowego na okoliczność zasady proporcjonalności przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa Prawo o Ruchu Drogowego i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę na podstawie art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej,
2) art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi odnośnie nieprzeprowadzenia przez organy dowodu z tytułu braku wezwania strony co do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co ostatecznie wywołuje niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony.
Skarżący kasacyjnie wniósł także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania inspektora transportu drogowego P. W., pracownika Śląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego lub eksperta z firmy I. Sp. z o.o. (dystrybutor wysokościomierzy N.) na okoliczność treści, w jaki sposób wygląda mierzenie pojazdu elastycznym wysokościomierzem N. i jak dużo centymetrów w trakcie pomiaru wysokości można dodać lub odjąć ze względu na elastyczną podporę wysokościomierza, która ugina się w dowolny sposób w zależności od nacisku, a tylko kontrolujący inspektor decyduje jak mocno nacisnąć lub wysunąć teleskop wysokościomierza, kiedy poziomą podporą dotknie punktu oporowego na dachu przyczepy/naczepy lub pojazdu. Kierowca skarżącego pan A. K. oświadczył, że kontrolujący inspektor wykonał tą czynność mierzenia wysokości bardzo szybko, podszedł z urządzeniem, wysunął i przy opuszczaniu uznał pierwszy dotyk giętkiej anteny pomimo, że już po odczytaniu jeszcze go zsunął kilka centymetrów.
W piśmie procesowym z dnia 8 czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy oraz oddalenie skargi kasacyjnej, która – jego zdaniem – nie ma uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacy jną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały oparte na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III – VI (przekroczenie wysokości zespołu pojazdów) stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion – przypisanego stronie skarżącej – deliktu polegającego na wykonywaniu przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, a w konsekwencji, nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Zwłaszcza, że – zdaniem Sądu I instancji – organy administracji bez naruszenia prawa oceniły również, że w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na jej okoliczności oraz przeprowadzone dowody, nie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają – zgodnie z zasadą dyspozycyjności – granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym powinny czynić zadość stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), a ponadto podkreślając, że w przypadku skargi kasacyjnej, będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelności formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17), trzeba stwierdzić – abstrahując już nawet od tego, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 16 - 22) nie wynika, aby zostały w nim zawarte treści przywoływane przez stronę (zob. s. 4 – 5 skargi kasacyjnej – że z całą pewnością zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa zarzut z pkt I. ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej.
Z konstrukcji tego zarzutu – mianowicie, naruszenia "art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe, zatwierdzony w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 r. [...] wprowadzającym zasadę demokratycznego państwa prawnego. Z zasadą demokratycznego państwa prawa wiąże się wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej; której treść i sens wielokrotnie był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w poprzednim jak i aktualnym stanie prawnym wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej wywodzone jest z ogólnej zasady państwa prawnego, na równi z dwiema innymi fundamentalnymi zasadami ustrojowymi – państwa demokratycznego i państwa sprawiedliwego" – nie wynika bowiem, na czym miałoby polegać naruszenie wymienionego przepisu prawa. Nie wyjaśnia tego również argumentacja prezentowana w tej mierze w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (zob. s. 6). Zwłaszcza, że w omawianym zakresie koncentruje się na krytycznej ocenie pracy jednego z inspektorów ITD, w tym zwłaszcza krytycznej ocenie sposobu przeprowadzania czynności podczas kontroli drogowej, a ponadto na eksponowaniu znaczenia zasady ochrony praw nabytych, nie wyjaśniając na czym w relacji do przedmiotu rozpatrywanej sprawy miałoby polegać jej naruszenie.
Wobec deficytów, a co za tym idzie również enigmatyczności stanowiska strony skarżącej w omawianym zakresie, w świetle znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skarga kasacyjną (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13), omawiany zarzut kasacyjny nie mógł więc odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.
Zgodności z prawem zaskarżonego wykroku nie podważają również, oparte na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., zarzuty z pkt II. ppkt 1) i ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie, odpowiednio, zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a, w związku z 10 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Zarzuty ten nie zostały bowiem uzasadnione w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.ps.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13), co nie jest bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku ich zasadności, a przede wszystkim skuteczności.
W tej mierze przypomnienia wymaga, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie – w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych powyżej wymogów – miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego I instancji wzorów działania oraz wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy.
I to w sytuacji, gdy wskazany, jako naruszony w ramach omawianych zarzutów, wzorzec kontroli – przepis art. 7 k.p.a. – określa zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli; dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów (o których stanowi z kolei art. 75 k.p.a.); przepis art. 80 k.p.a. wymaga, aby ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, była dokonywana na podstawie całokształtu materiału dowodowego; zaś przepis art. 107 § 1 k.p.a. określa elementy (składowe) decyzji administracyjnej, stanowiąc w § 3, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa; natomiast art. 10 k.p.a. ustanawia zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Z kolei, art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny (zob. w tej mierze np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97 oraz wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; zob. również wyroki NSA z dnia: 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2294/14; 5 lipca 2020, sygn. akt I OSK 2559/20; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20; 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17), a zarzut jego naruszenie wymaga wykazania, że wojewódzki sąd administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18). Jeżeli w tym też kontekście odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 i art. 106 § 3 p.p.s.a., to również zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka należy uznać za oczywiście niezasadny.
Z przedstawionych powodów, zarzuty z pkt II. ppkt 1) i ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.
Nie jest również usprawiedliwiony zarzut z pkt I. ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej, a gruncie którego strona podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji stanowiska o naruszeniu przez Sąd I instancji – jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji – art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo drogowe.
Zarzut naruszenia przywołanego przepisu prawa z całą pewnością nie może być uznany za skuteczny w zakresie, w jakim odnosi się do błędu wykładni, a to wobec tego, że jego konstrukcja oraz uzasadnienie nie czynią zadość koniecznym w tej mierze wymogom (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15). Błędna wykładnia prawa materialnego, o której mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to bowiem wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz, jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii sporne, a więc innymi, słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu, stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe.
Również zarzut niewłaściwego przywołanego przepisu prawa nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zarzut taki zakłada bowiem potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany – co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu) – zaś ocena tego zarzutu może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22).
W tym też kontekście przypomnienia wymaga, że art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo drogowe stanowi – co wymaga przypomnienia – że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Podzielając zasadność stanowiska Sądu I instancji, że w zakresie odnoszącym się do stwierdzonego i przypisanego stronie deliktu istota rzeczy wiązała się z ustaleniem rzeczywistej, nie zaś "fabrycznej" wysokości kontrolowanego pojazdu (s. 18 – 19 uzasadnienia wyroku) – i podkreślając w tym też kontekście, że skarga kasacyjna nie zakwestionowała prawidłowości ustaleń faktycznych stanowiących podstawę przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym – trzeba jednocześnie stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie była również kwestionowana (przyznana przez stronę) okoliczność odnosząca się do dwukrotnego aktywowania się w czasie jazdy kontrolki dopuszczalnych parametrów poziomu pojazdu i jednoczesnego kontynowania przewozu bez zatrzymania się w celu doprowadzenia pojazdu do normatywności oraz kontynuowaniu tego przejazdu, aż do zatrzymania pojazdu do kontroli drogowej, co niewątpliwie przekonuje o zasadności przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.
Opisane zachowanie nie może również pozostawać bez wpływu na wniosek, że miało ono jednak wpływ na powstanie naruszenia, w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo drogowe. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podnieść, że po czynnościach kontrolnych (tj. procedurze ważenia pojazdu oraz zmierzenia jego wymiarów) wysokość pojazdu została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli więc można to było uczynić w czasie kontroli, to tym bardziej należało to uznać za możliwe wcześniej, a mianowicie wraz z chwilą aktywowania się w czasie jazdy kontrolki dopuszczalnych parametrów poziomu pojazdu, co wymagało – jak należałoby przyjąć – jego zatrzymania. Jeżeli tak, to podstawy wniosku przeciwnego nie może więc stanowić przedłożona przez stronę faktura z dnia 4 grudnia 2018 r., dokumentująca "wymianę zaworu regulacji poziomowania naczepy".
Jeżeli przy tym podkreślić, że z treści, funkcji oraz logiki rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie przywołanego przepisu prawa wynika, że to na podmiocie wykonującym przejazd – w toku prowadzonego postępowania administracyjnego – spoczywa ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (zob. w tej mierze wyroki NSA z dnia: 23 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 22/22; 7 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2723/17), to w świetle przedstawionych argumentów, również zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo drogowe należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI