II GSK 582/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez B.N. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności brak wszechstronnego zbadania sprawy przez organ administracji oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie zbadał należycie, czy pacjentka działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty nie są uzasadnione. Podkreślono, że zgodnie z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, organ z urzędu powinien rozważyć, czy osoba nieuprawniona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń, co wymaga indywidualnej analizy okoliczności. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez organy NFZ, które nie dokonały takiej analizy, mimo istnienia w aktach sprawy okoliczności wskazujących na potrzebę jej przeprowadzenia. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązek organów administracji publicznej zbadania z urzędu przesłanki usprawiedliwionego błędnego przekonania o prawie do świadczeń zdrowotnych (art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach) oraz konieczność indywidualnej analizy okoliczności faktycznych w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych bez prawa, ale z potencjalnym zastosowaniem do innych sytuacji, gdzie występuje element błędnego przekonania strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu badać, czy osoba, której udzielono świadczeń opieki zdrowotnej bez prawa do nich, działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu tego prawa, zgodnie z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ z urzędu powinien rozważyć, czy okoliczności z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach wystąpiły, co wymaga indywidualnego ustalenia, czy skarżąca obiektywnie mogła pozostawać w przekonaniu o objęciu jej ubezpieczeniem zdrowotnym.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach stanowi wyjątek od obowiązku zwrotu kosztów świadczeń udzielonych bez prawa. Organ administracji ma obowiązek z urzędu zbadać, czy istniało 'usprawiedliwione błędne przekonanie' o posiadaniu prawa do świadczeń, co wymaga indywidualnej analizy wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko samego faktu braku ubezpieczenia.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji, polegające na braku wszechstronnego zbadania sprawy i oceny kluczowych przepisów prawa materialnego, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy NFZ, które nie dokonały oceny przesłanki działania w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu (art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach), mimo istnienia w aktach sprawy okoliczności wskazujących na potrzebę takiej analizy. Brak tej analizy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (22)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 50 § ust. 16 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 50 § ust. 17
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wyjątek od obowiązku zwrotu kosztów świadczeń udzielonych bez prawa, gdy osoba działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń. Wymaga indywidualnej analizy okoliczności.
Pomocnicze
ustawa o świadczeniach art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 50 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 50 § ust. 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 50 § ust. 18
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 3 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.o.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ zaniechał zbadania z urzędu, czy pacjentka działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń zdrowotnych (art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach). • Organ nie dokonał wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym w zakresie usprawiedliwionego błędnego przekonania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. i art. 1 § 1 p.o.u.s.a.) przez WSA. • Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80, 107 § 3) przez organ administracji. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 3 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach) oraz błędnego zastosowania art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach.
Godne uwagi sformułowania
organ z urzędu powinien rozważyć, czy okoliczności z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach w sprawie wystąpiły • należało ustalić w sposób wyczerpujący czy skarżąca obiektywnie mogła pozostawać w przekonaniu o objęciu jej ubezpieczeniem zdrowotnym • każdy taki przypadek 'należy analizować i oceniać indywidualnie'
Skład orzekający
Izabella Janson
sprawozdawca
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek organów administracji publicznej zbadania z urzędu przesłanki usprawiedliwionego błędnego przekonania o prawie do świadczeń zdrowotnych (art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach) oraz konieczność indywidualnej analizy okoliczności faktycznych w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych bez prawa, ale z potencjalnym zastosowaniem do innych sytuacji, gdzie występuje element błędnego przekonania strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do świadczeń zdrowotnych i potencjalnej niesprawiedliwości wynikającej z błędów proceduralnych lub braku jasności przepisów. Pokazuje, jak sąd administracyjny może korygować działania organów w celu ochrony praw obywateli.
“Czy NFZ może żądać zwrotu kosztów leczenia, jeśli pacjent był przekonany, że ma prawo do świadczeń?”
Sektor
ochrona zdrowia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.