II GSK 579/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-11
NSAtransportoweWysokansa
prawo lotniczekara pieniężnaprzewoźnik lotniczyinformacje APIkontrola granicznaterminyodpowiedzialnośćpostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika lotniczego "S." S.A. od decyzji Prezesa ULC o nałożeniu kary pieniężnej za opóźnione przekazanie informacji o locie, uznając odpowiedzialność przewoźnika niezależną od winy.

Sąd Najwyższy Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną "S." S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o nałożeniu kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie informacji o locie. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując odpowiedzialność niezależną od winy oraz brak przeprowadzenia rozprawy. NSA oddalił skargę, uznając, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność za opóźnione przekazanie danych API, nawet jeśli obowiązek ten realizował przez firmę handlingową, a termin przekazania informacji jest bezwzględny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez "S." S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Decyzja ta nałożyła na przewoźnika karę pieniężną za nieprzekazanie w ustawowym terminie informacji dotyczących lotu. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 202a ust. 1 i 4 w zw. z art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego, twierdząc, że odpowiedzialność przewoźnika powinna być zależna od winy i że informacje zostały przekazane. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. oraz przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego i rozprawy, a także zasady zaufania do organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przewoźnika za przekazanie informacji API jest niezależna od winy i zachodzi nawet w przypadku, gdy obowiązek ten realizowany jest przez podmiot zewnętrzny. Potwierdzono, że termin przekazania informacji (nie później niż w chwili startu statku powietrznego) jest bezwzględny, a jego naruszenie skutkuje nałożeniem kary. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na brak wykazania istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy oraz na wadliwość formalną niektórych zarzutów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od winy i zachodzi również wówczas, gdy przewoźnik nie miał możliwości weryfikacji prawdziwości przekazywanych danych.

Uzasadnienie

Ustawodawca określił termin przekazania informacji API (nie później niż w chwili startu statku powietrznego) jako bezwzględny. Przekazanie informacji po tym terminie stanowi naruszenie, a realizacja obowiązków przez firmę handlingową nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

Prawo lotnicze art. 21 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 202a § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 202b § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 209u § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 89

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika za nieprzekazanie informacji API jest niezależna od winy. Termin przekazania informacji API jest bezwzględny i wynosi nie później niż w chwili startu statku powietrznego. Przekazanie informacji przez firmę handlingową nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności. Kara pieniężna określona w art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego ma charakter bezwzględny i nie podlega miarkowaniu na podstawie art. 189d k.p.a.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika powinna być zależna od winy. Przewoźnik nie miał możliwości weryfikacji prawdziwości danych. Informacje zostały przekazane, o czym świadczy korespondencja mailowa. Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia rozprawy i pominięcie wniosków dowodowych, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji błędnie przyjął, że art. 209u Prawa lotniczego sztywno określa wysokość kary i że czynnik winy jest nieistotny.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność przewoźnika lotniczego wynikająca z tych przepisów jest niezależna od winy nieprzekazanie przez przewoźnika informacji API w ustawowym terminie, podlega karze za nieprzekazanie informacji przewoźnik może zorganizować zbieranie i przekazywanie informacji API w różny sposób, również przy pomocy agenta obsługi naziemnej, ale nie można zgodzić się z twierdzeniem, zgodnie z którym wewnętrzne decyzje przewoźnika odnośnie do organizacji swojej działalności zwalniają go z odpowiedzialności wysokość kary nałożonej na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 202a ust. 1 i 4 Prawa lotniczego została przez ustawodawcę określona w wysokości bezwzględnej (art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego)

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

członek

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego za opóźnione przekazanie danych API, niezależnie od winy i sposobu organizacji pracy, a także interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w prawie lotniczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnionego przekazania danych API przez przewoźnika lotniczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności przewoźników lotniczych za bezpieczeństwo i przepływ informacji, co jest istotne dla branży. Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych i odpowiedzialności za działania podwykonawców ma praktyczne znaczenie.

Przewoźnik lotniczy odpowiada za opóźnione dane, nawet jeśli zawinił podwykonawca. NSA wyjaśnia zasady kar pieniężnych.

Dane finansowe

WPS: 2700 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 579/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1468/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-22
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86, art. 89, art. 189a, art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 130 poz 1112
art. 21 ust. 2 pkt 2, art. 189a § 2 pkt 1, art. 189d pkt 1, art. 202a ust. 1 i 4, art. 202b ust. 1, art. 209u
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1468/21 w sprawie ze skargi "S." S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 19 marca 2021 r. nr LOB.0260.11.2021.ULC.4 w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie przez przewoźnika informacji dotyczącej lotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "S." S.A. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1468/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę "S." S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 19 marca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie przez przewoźnika informacji dotyczącej lotu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła "S." S.A. w W., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie o jego zmianę w całości i rozstrzygnięcie skargi poprzez jej oddalenie. Skarżąca kasacyjnie wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania przed NSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 202a ust. 1 i 4 w zw. z art. 209u ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970) poprzez przyjęcie, iż odpowiedzialność przewoźnika lotniczego wynikająca z tych przepisów jest niezależna od winy i zachodzi również wówczas, gdy przewoźnik lotniczy nie miał możliwości weryfikacji prawdziwości przekazywanych danych oraz pominięcie, że art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego stanowi podstawę do nałożenia kary na przewoźnika, który nie przekazał informacji, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku, ponieważ wymagane informacje zostały przekazane, o czym świadczy korespondencja mailowa dołączona do wniosku;
II. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 w zw. z art. 89 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez przyjęcie, że nieprzeprowadzenie przez organ rozprawy administracyjnej i pominięcie dowodu z zeznań świadków oraz wyjaśnień strony nie doprowadziło do nieprawidłowości zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. W konsekwencji Sąd I Instancji przyjął, że wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca, zaś podejmując rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd I Instancji błędnie przyjął, iż pomięcie przez organ wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą kasacyjnie nie mogłoby spowodować ustalenia innego stanu faktycznego, niż ten ustalony przez organ w decyzji i w konsekwencji prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie.
2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 189a i nast. k.p.a. (dział IVa Administracyjne kary pieniężne) oraz art. 209u ustawy Prawo lotnicze poprzez przyjęcie, że art. 209u ustawy Prawo lotnicze w sposób sztywny określa wysokość kary za poszczególne naruszenia w sposób bezwzględny jako stałe kwoty, zaś czynnik winy przy ocenie zachowania sprawcy naruszenia przepisu jest nieistotny. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ doprowadziło do pominięcia przez Sąd I instancji możliwości zastosowania przy określaniu wysokości kary okoliczności wskazanych w art. 189d k.p.a., w tym wagi i okoliczności naruszenia prawa, stopnia przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna do powstania naruszenia prawa, w konsekwencji prowadząc do rozstrzygnięcia sprzecznego z zasadami wynikającymi z przepisów zawartych w dziale IVa k.p.a. (Administracyjne kary pieniężne).
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
W pierwszym rzędzie, odnosząc się do zgłoszonych zarzutów, kwestionujących przeprowadzoną przez WSA kontrolę zaskarżonej decyzji, skutkującą oddaleniem skargi skarżącej spółki, gdyż WSA nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1 , art. 78, art. 80, art. 86 w zw. z art. 89 k.p.a., należy zauważyć, że pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty te w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Zaznaczyć również należy, że niektóre kwestie podniesione w ramach zarzutów nie zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i nie poparto ich stosowną argumentacją. Taki sposób sporządzenia skargi kasacyjnej ma wpływ na możliwość oceny zasadności tych zarzutów przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w rezultacie na skuteczność tych zarzutów.
Gdy chodzi o jedną z zasad postępowania administracyjnego, tj. zasadę z art. 7 k.p.a., przepis ten formułuje zasadę prawdy obiektywnej, że w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy". Gdy chodzi o czynności związane z ustaleniem stanu faktycznego sprawy, organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalony stan był zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". W świetle dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód trzeba dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy administracyjnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że mogą to być m.in. dokumenty, zeznania świadków, oględziny czy też opinie biegłych, a więc także dowody wytworzone poza prowadzonym danym postępowaniem administracyjnym, jak i że nie ma obowiązku przeprowadzenia określonego rodzaju dowodu. W tym zakresie obowiązuje w k.p.a. tzw. swobodna ocena dowodów w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 k.p.a. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że właściwy w sprawie organ administracji publicznej powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały dostępny materiał dowodowy.
Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo w zawiązku z powyższym należy podkreślić, że przy zgłaszaniu wniosków dowodowych w postępowaniu administracyjnym trzeba pamiętać, że zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem strona występująca z wnioskiem dowodowym powinna wykazać, że dotyczy on okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli musi zostać wskazana konkretna okoliczność(ci), aby mogła być oceniona przez organ nie tylko według reguł z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ale też w świetle przesłanek z art. 78 § 2 k.p.a. (organ może nie uwzględnić żądania, gdy zostanie zgłoszone poza postępowaniem dowodowym i dotyczy okoliczności niemającej znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, czy stwierdzonej innymi dowodami, chyba że mającej znaczenie dla sprawy).
Ponadto rozkład ciężaru dowodu jest kwestią materialnoprawną. Wynika on zasadniczo z przepisu prawa materialnego, który organ administracji publicznej ma obowiązek zastosować w sprawie (art. 6 k.p.a.). Zatem w świetle powołanych przepisów na skarżącej spoczywał obowiązek udowodnienia określonych okoliczności faktycznych, czyli w przypadku żądania przesłuchania świadków – także sprecyzowania okoliczności, których miałby dotyczyć ten wniosek dowodowy (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1477/12; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania do organów administracji publicznej z art. 8 k.p.a. (obecnie art. 8 § 1 k.p.a.), należy podkreślić, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona w ogóle nie odnosi się do ewentualnych naruszeń art. 8 k.p.a., bo nie wyjaśnia na czym polegało naruszenie tego przepisu przez Sąd I instancji i jaki był związek tego naruszenia z rozstrzygnięciem. Brak wskazania takiej relacji między naruszeniem a rozstrzygnięciem jest istotnym brakiem skargi kasacyjnej. W tym zakresie podkreślić należy, że skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego może być tylko ten, który wskazuje na istnienie istotnego wpływu naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy, bo art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. odwołuje się do takiej przesłanki. Zatem nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. Jednak ten wpływ musi wykazać strona, a nie Sąd II instancji. Z tych powodów należało uznać, że zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 8 k.p.a. nie ma prawnego uzasadnienia.
Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 89 k.p.a. – normującego przesłanki przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. W tym kontekście należy podkreślić, iż nawet wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie wiąże organu. Rozprawa ma służyć organowi do jak najpełniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza gdy wymaga tego udział świadków, biegłych lub przeprowadzenie oględzin. Jej celem nie jest więc wyjaśnianie stronie postępowania przesłanek, którymi kieruje się organ ani polemika z jej stanowiskiem. Podkreślić należy, że zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. oraz art. 89 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy, powinien zawierać wskazanie, jaki naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższych informacji zarzut ten nie zawiera, co przesądza o jego bezskuteczności, gdyż w niniejszej sprawie strona nie wykazała skutecznie, iż brak przeprowadzenia rozprawy mógł mieć jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Należy zatem podzielić stanowisko WSA, że organy podjęły wszystkie niezbędne czynności do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrane dowody oceniły wyczerpująco w ich całokształcie. Czynności kontrolne organu wykazały w sposób niebudzący wątpliwości nieprzekazanie przez przewoźnika informacji API dotyczącej lotu, stąd zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 w zw. z art. 89 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.
Oddaleniu podlegał również zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 189a i nast. k.p.a. (dział IVa Administracyjne Kary Pieniężne) oraz art. 209u ustawy Prawo lotnicze poprzez przyjęcie, że art. 209u ustawy Prawo lotnicze w sposób sztywny określa wysokość kary za poszczególne naruszenia w sposób bezwzględny jako stałe kwoty, zaś czynnik winy przy ocenie zachowania sprawcy naruszenia przepisu jest nieistotny. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do pominięcia przez Sąd I Instancji możliwości zastosowania - przy określaniu wysokości kary – okoliczności wskazanych w art. 189d k.p.a.
Konstrukcja powyższego zarzutu jest oczywiście wadliwa, albowiem nie jest dopuszczalne ogólne wskazanie przepisu podzielonego na niższe jednostki redakcyjne i zawierającego odrębne treści normatywne bez precyzacji zakresu odniesienia żądanej kontroli kasacyjnej. Podobnie wyraz "i nast." nie pozwala na zidentyfikowanie przepisu, w którym skarżąca upatruje naruszeń ze strony Sądu I instancji. Autor skargi kasacyjnej nie dopełnił więc formalnego obowiązku precyzyjnego określenia wzorca kontroli (art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 p.p.s.a.) przez zakresowe wskazanie niższych jednostek redakcyjnych przepisów, które miały zostać naruszone (np. art. 189a § 2 pkt 1, art. 189d pkt 1, art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze).
Ponadto w uzasadnieniu omawianych zarzutów także brak jest jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z jednostek redakcyjnych tekstu prawnego została zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez Sąd I instancji. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809).
Mimo to Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż przewidziane w art. 209u ust. 1 pkt 1-3 Prawa lotniczego kary za poszczególne rodzaje naruszenia określono w sposób bezwzględny jako stałe kwoty. Pogląd ten zalazł akceptację w doktrynie (J. Walulik [w:] Prawo lotnicze. Komentarz, red. M. Żylicz, Warszawa 2016, art. 209u) oraz orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1890/24, LEX nr 3841073).
Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu, iż możliwość tzw. miarkowania administracyjnej kary pieniężnej przy uwzględnieniu dyrektyw z art. 189d k.p.a. istnieje tylko w odniesieniu do kar względnie określonych co do wysokości (por. np. wyrok NSA z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II GSK 240/22, LEX nr 3938754 oraz A. Krawczyk w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, A. Krawczyk, Warszawa 2025, s. 851), natomiast w przedmiotowej sprawie wysokość kary nałożonej na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 202a ust. 1 i 4 Prawa lotniczego została przez ustawodawcę określona w wysokości bezwzględnej (art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego).
W ocenie NSA nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 202a ust. 1 i 4 w zw. z art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego poprzez przyjęcie, iż odpowiedzialność przewoźnika lotniczego wynikająca z tych przepisów jest niezależna od winy i zachodzi również wówczas gdy przewoźnik lotniczy nie miał możliwości weryfikacji prawdziwości przekazywanych danych oraz pominięcie, że art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego stanowi podstawę do nałożenia kary na przewoźnika, który nie przekazał informacji, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku, ponieważ wymagane informacje zostały przekazane, o czym świadczy korespondencja mailowa dołączona do wniosku.
Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, z wyjaśnień Komendanta Placówki Straży Granicznej w Lesznowoli, zawartych we wniosku wynika, że samolot linii lotniczej S. S.A. z Portu Lotniczego L. do Portu Lotniczego "R." S.A. przyleciał o godzinie 18:34 czasu lokalnego. Informację o pasażerach lotu z L. (rejs [...]) z dnia [...], wysłaną przez przewoźnika lotniczego o godzinie 22:18 (23:18 wg. czasu lokalnego na Ukrainie), otrzymano o godzinie 22:20, czyli po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów w dodatkowym lotniczym przejściu granicznym R. – S. Informacje przedstawione przez przewoźnika również potwierdzają fakt, że informacja dotycząca lotu [...] została przekazana z opóźnieniem.
Rację ma także Sąd I instancji, że art. 202b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze określa termin, w którym przewoźnik jest zobowiązany do przekazania informacji API, tj. "nie później niż w chwili startu statku powietrznego".
Za usprawiedliwiony wobec tego uznać należy pogląd o istnieniu podstaw do przyjęcia, że skoro ustawodawca określił taki termin, to przekazanie informacji po jego upływie nie może być traktowane jako wypełnienie normy z art. 202a ust. 1 Prawa lotniczego, a zatem przewoźnik nie przekazujący informacji API w ustawowym terminie, podlega karze za nieprzekazanie informacji. Przewoźnik lotniczy objęty obowiązkiem przekazania informacji zobowiązany jest bowiem najpóźniej w chwili startu statku powietrznego przekazać informację właściwemu komendantowi Straży Granicznej (por. A. Kunert-Diallo w: Prawo lotnicze. Komentarz, red. M. Żylicz, Warszawa 2016, art. 202b).
W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji uznał, że za takim rozumieniem przepisu przemawia także art. 202a ust. 4 ustawy, zgodnie z którym komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem o przekazywanie informacji w przypadku, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że zbyt późne przekazanie informacji (w przedmiotowej sprawie już po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów) uniemożliwia realizację tych celów.
Nie mają usprawiedliwionych podstaw także twierdzenia kasatora, iż skarżąca spółka nie ponosi winy za naruszenie. Trafne są w tym zakresie wywody organu i WSA, że realizowanie obowiązków przewoźnika przez firmę handlingową nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności za nieprawidłowości w tej materii. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż przewoźnik może zorganizować zbieranie i przekazywanie informacji API w różny sposób, również przy pomocy agenta obsługi naziemnej, ale nie można zgodzić się z twierdzeniem, zgodnie z którym wewnętrzne decyzje przewoźnika odnośnie do organizacji swojej działalności zwalniają go z odpowiedzialności określonej w art. 202b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, przenosząc tą odpowiedzialność na inny podmiot.
W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.
Nieusprawiedliwione są zatem wszystkie zarzuty kasacyjne. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał zatem wytykanych mu przepisów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od skarżącej kasacyjnie na rzecz Prezesa ULC kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który występował przed Sądem pierwszej instancji (pkt 2 sentencji).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę