II GSK 579/13

II GSK 579/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Inga Gołowska
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Jagielska
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1341/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-10-31
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art 229 ust 1 i ust 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Tezy
Urząd Patentowy RP rozpoznając w postępowaniu wpisowym wniosek o wpis do rejestru nie może naruszyć granic kognicji wynikających z art. 229 ust. 2 p.w.p., które obejmują wyłącznie zgodność złożonych dokumentów uzasadniających wpis z ustawą z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej oraz sprawdzenie, czy dokumenty te zostały sporządzone i złożone w odpowiedniej formie. Zakresem kognicji organu nie jest objęta merytoryczna ocena dokumentów pod względem prawidłowości udzielenia przez uprawnionego z patentu dwóch wykluczających się licencji, tj. wyłącznej i niewyłącznej do tego samego wynalazku na rzecz różnych podmiotów, które to sprawy należą do właściwości sądów cywilnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. U. O. und C. GmbH, H., N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1341/12 w sprawie ze skargi Uniwersytetu Przyrodniczego w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dokonania wpisu w rejestrze patentowym oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
-*Sygn. akt II GSK 579/13
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 października 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1341/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...], uchylił Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] w przedmiocie dokonania wpisu w rejestrze patentowym oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
I
W dniu [...] maja 2009 r. do Urzędu Patentowego RP (w skrócie: UPRP) wpłynął wniosek [...] o dokonanie w rejestrze patentowym pod numerem [...] wpisu licencji na korzystanie z wynalazku pt. "Sposób przebarwiania drewna" przez [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Jako podstawę wpisu wskazano kopię umowy licencyjnej zawartej w dniu [...] września 2007 r. pomiędzy [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] (dalej: firma [...]).
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku w dniu [...] czerwca 2009 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję o dokonaniu w rejestrze patentowym pod numerem Pat. [...] w rubryce D następującego wpisu: "Umową z dnia [...] września 2007 r. udzielono licencji pełnej niewyłącznej firmie [...], Polska, na korzystanie z wynalazku na czas określony, tj. do dnia [...] grudnia 2012 r. (...)".
Równolegle przed Urzędem Patentowym RP toczyło się postępowanie wszczęte wnioskiem [...] (dalej: wnioskodawca lub firma [...]) o dokonanie na rzecz tej spółki wpisu w rejestrze patentowym nr Pat. [...] licencji na korzystanie z przedmiotowego wynalazku, na podstawie umowy zawartej z [...] w dniu [...] maja 2006 r. Powyższe postępowanie zostało zakończone również decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. o dokonaniu żądanego przez wnioskodawcę w rejestrze patentowym nr Pat. [...] w rubryce D wpisu o
-2-
akt II GSK 579/13
następującej treści: "Umową z dnia [...] czerwca 2006 r. udzielono licencji pełnej wyłącznej firmie [...] na korzystanie z wynalazku na czas trwania ochrony patentowej".
W dniu [...] września 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. o dokonaniu w rejestrze patentowym wpisu informacji o udzieleniu licencji na korzystanie z wynalazku chronionego pod numerem Pat. [...] przez [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...].
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jako licencjobiorca wyłączny w odniesieniu do patentu nr [...] jest stroną postępowania w sprawie wpisu licencji dotyczących tego wynalazku na rzecz innych podmiotów. Zdaniem wnioskodawcy dokonanie w rejestrze patentowym wpisu o udzieleniu licencji niewyłącznej na podstawie umowy z dnia [...] września 2007 r., pomimo istnienia wcześniejszej umowy licencyjnej z dnia [...] czerwca 2006 r. - należy zakwalifikować jako jednoznaczne naruszenie dyspozycji art. 229 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. -Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: p.w.p.) Udzielenie licencji wyłącznej wyklucza udzielenie licencji niewyłącznej. Urząd Patentowy wydał zaskarżoną decyzję wiedząc o kolizyjności stanów faktycznych. Dopuścił się przy tym naruszenia szeregu przepisów proceduralnych, w szczególności przez to, że nie powiadomił uczestnika o wniosku z dnia [...] maja 2009 r. i podniesionych w nim argumentach, nie skierował do niego zaskarżonej decyzji o wpisie licencji na rzecz firmy [...], jak również nie zawarł w tej decyzji uzasadnienia wbrew dyspozycji przepisu art. 107 k.p.a.
Wnioskodawca podniósł, że licencja dotycząca wynalazku była przedmiotem umowy przedwstępnej zawartej pomiędzy [...] (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy) a firmą [...] w dniu [...] kwietnia 2006 r. Na tym etapie rozważano również możliwość udzielenia licencji przez [...]. Negocjacje pomiędzy Uniwersytetem Przyrodniczym a firmą [...] zakończyły się podpisaniem w dniu [...] maja 2006 r. umowy licencyjnej pełnej i wyłącznej, a zatem w ocenie wnioskodawcy od tej chwili rozważania dotyczące innych umów licencyjnych, powinny się sprowadzać do ewentualnej gotowości firmy [...] do udzielenia sublicencji.
-3-
Sygn. akt II GSK 579/13
[...] w piśmie z dnia [...] maja 2010 r. podniosła, że powstała w wyniku przekształcenia [...], w związku z czym wstąpiła we wszelkie jego prawa i obowiązki, w tym również wynikające z umowy licencyjnej zawartej w dniu [...] września 2007 r. Uczestnik podniósł, że nie posiadał żadnej wiedzy na temat jakichkolwiek wcześniej zawartych przez Uniwersytet umów licencyjnych, w tym licencji wyłącznej, dotyczących patentu oznaczonego numerem Pat. [...].
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] - na podstawie 245 ust. 1 i art. 229 ust. 2 i 21 p.w.p. - po rozpoznaniu wniosku [...] (dalej nazywanej też: "uczestnikiem, [...] ") o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie dokonania w rejestrze patentowym pod numerem [...] w rubryce D wpisu licencji na korzystanie z wynalazku pt.: "Sposób przebarwiania drewna" przez [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], uchylił swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. i odmówił dokonania w rejestrze patentowym pod numerem Pat. [...] w rubryce D wpisu licencji na korzystanie z wynalazku pt. "Sposób przebarwiania drewna" w oparciu o umowę z dnia [...] września 2007 r.
Organ rozpatrując wniosek z dnia [...] maja 2009 r. o wpis licencji na rzecz [...], UPRP wziął pod uwagę całokształt okoliczności wynikających z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w szczególności fakt, że w dacie wpływu powyższego wniosku przed Urzędem Patentowym RP toczyło się postępowanie w sprawie wpisu do rejestru patentowego licencji pełnej i wyłącznej udzielonej przez uprawnionego z patentu na rzecz innego podmiotu - [...] na podstawie umowy zawartej w dniu [...] maja 2006 r., a zatem przed datą umowy, której przedmiotem było udzielenie przez Uniwersytet Przyrodniczy licencji niewyłącznej [...] prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...].
Dokonując oceny wniosku organ odwołał się do art. 76 ust. 4 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli umowa licencyjna nie zastrzega wyłączności korzystania z wynalazku w określony sposób, udzielenie licencji jednej osobie nie wyklucza możliwości udzielenia licencji innym osobom. Zawarcie umowy licencyjnej, w której
-4-
rSygn. akt II GSK 579/13
zastrzeżono wyłączne korzystanie z wynalazku przez licencjobiorcę wyłącza możliwość udzielenia licencji innym podmiotom. W omawianej sprawie, skoro uprawniony z patentu Pat. [...] zawarł w dniu [...] maja 2006 r. umowę licencyjną z firmą [...], na mocy której udzielił tej spółce licencji wyłącznej, to w świetle art. 76 ust. 4 p.w.p. w okresie obowiązywania tej umowy została wykluczona możliwość zawierania przez niego umów licencyjnych z innymi podmiotami, jeśli przedmiotem takich umów byłoby korzystanie z tego wynalazku. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że umowa licencyjna z [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] została zawarta w dniu [...] września 2007 r., a zatem po udzieleniu przez uprawnionego z patentu licencji wyłącznej na rzecz firmy [...]. Biorąc pod uwagę daty zawarcia obydwu umów, jak również charakter licencji udzielonej na rzecz firmy [...], UP stwierdził, że w zaistniałej sytuacji udzielenie przez uprawnionego z patentu kolejnej licencji na rzecz innego podmiotu należy zakwalifikować jako sprzeczne z art. 76 ust. 4 p.w.p. Zdaniem UP o merytorycznej ocenie niniejszej sprawy nie mogą przesądzać postanowienia umowy przedwstępnej z dnia [...] kwietnia 2006 r. zawartej pomiędzy firmą [...] a uprawnionym z patentu, dotyczące ewentualnego jednoczesnego udzielenia przez uprawnionego licencji niewyłącznej firmie [...]. Negocjacje między stronami zakończyły się zawarciem w dniu [...] maja 2006 r. ostatecznej umowy licencyjnej, zatem od tej pory postanowienia tej umowy stały się dla nich wiążące.
W konkluzji UP przyjął, że zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. została wydana z naruszeniem art. 229 ust. 2 p.w.p. Powyższe z tego względu, że zostały spełnione przesłanki dla odmowy dokonania w rejestrze patentowym wpisu licencji na korzystanie z wynalazku oznaczonego numerem Pat. [...], będącej przedmiotem umowy z dnia [...] września 2007 r.
Odrębnym zaś zagadnieniem pozostawała sprawa wypowiedzenia umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] podniósł, że zawarcie umowy licencji niewyłącznej z [...] odbyło się przy pełnej wiedzy i milczącej zgodzie licencjobiorcy wyłącznego. Przed zawarciem ostatecznej umowy licencyjnej z [...] strony wynegocjowały jej warunki określone w umowie przedwstępnej z dnia [...] kwietnia 2006 r., w której uczestnik został powiadomiony o pracach w sprawie licencji dla firmy [...] i
-5-
Sygn. akt II GSK 579/13
zaakceptował zamierzenia skarżącego w tej kwestii. Następnie skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. powiadomił uczestnika o braku możliwości uniknięcia zawarcia umowy licencyjnej z firmą [...]. O zawarciu umowy z firmą [...] skarżący poinformował uczestnika w listopadzie 2007 r., [...] nie sprzeciwił się tej umowie. Zdaniem skarżącego uczestnik był na bieżąco informowany o negocjacjach Uniwersytetu Przyrodniczego z firmą [...].
Wyrokiem z dnia 31 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) - skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP.
Sąd I instancji wskazał, że celem postępowania wpisowego w rejestrze przez UP jest dostosowanie treści wpisu do aktualnego stanu prawnego. Granice rozpoznania wniosku zakreśla art. 229 ust. 2 p.w.p. UP bada, czy złożone dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Organ nie może przekroczyć tych granic. W przypadku wpisu licencji do obowiązków organu należy sprawdzenie m.in. czy umowa została zawarta przez uprawnionego z patentu, czy umowa odpowiada żądaniu zawartemu we wniosku o wpis w rejestrze, czy wreszcie umowa została sporządzona co najmniej w formie pisemnej, wymaganej pod rygorem nieważności przez art. 76 ust. 1 p.w.p. Natomiast do kompetencji organu nie należy rozstrzyganie kwestii spornych, np. gdy z przedstawionych dokumentów załączonych do różnych wniosków wynika, że mogło dojść do kolizji praw związanych z tym samym patentem. Przepis art. 287 p.w.p. wprowadza zasadę, że w przypadku naruszenia patentu, zainteresowanemu przysługuje roszczenie cywilnoprawne do sądu powszechnego.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wniosek o dokonanie wpisu do rejestru patentu nr [...] licencji niewyłącznej i pełnej na rzecz [...] prowadzącego działalność pod firmą [...] został złożony przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu w dniu [...] maja 2009 r. Podstawą wpisu miała być umowa licencyjna zawarta na piśmie między stronami w dniu [...] września 2007 r. Wcześniej, bo w dniu [...] grudnia 2008 r. został złożony wniosek o wpisanie licencji na rzecz [...]. Podstawą wpisu była umowa licencyjna z zawarta w formie pisemnej w dniu [...] maja
-6-
. akt II GSK 579/13
2006 r. między [...] a [...] (poprzedniczką prawną Uniwersytetu Przyrodniczego w [...], co zostało wykazane wpisem w rejestrze patentowym). Z oświadczeń zawartych w umowie wynikało, że między tymi stronami zawarto umowę licencji pełnej, wyłącznej.
Decyzje dokonujące wpisów obu licencji zostały wydane przez UP w dniu [...] czerwca 2009 r.
Następnie organ, przychylając się do wniosku uczestnika, uchylił to rozstrzygnięcie, które dotyczyło umowy licencyjnej na rzecz [...]. Organ odwołując się do art. 76 ust. 4 p.w.p. stanowiącego, że jeżeli umowa licencyjna nie zastrzega wyłączności korzystania z wynalazku w określony sposób, udzielenie licencji jednej osobie nie wyklucza możliwości udzielenia licencji innym osobom, a także jednoczesnego korzystania z wynalazku przez uprawnionego z patentu (licencja niewyłączna), wywiódł, iż zawarcie umowy licencyjnej, w której zastrzeżono wyłączne korzystanie z wynalazku przez licencjobiorcę, wyłącza możliwość udzielenia licencji innym osobom. Skoro skarżący zawarł wcześniej z firmą [...] umowę ustanawiającą licencję pełną i wyłączną, to wykluczona została możliwość późniejszego zawarcia przez skarżącego umowy z [...], do tego o licencję niewyłączna. W konsekwencji oznaczało to niedopuszczalność wpisu w rejestrze patentowym tej ostatniej umowy.
Sąd nie podzielił stanowiska UP, że wcześniejsze zawarcie umowy licencji wyłącznej powoduje nieważność późniejszych umów licencyjnych zawartych przez licencjodawcę z innymi podmiotami. Takie zachowanie Iicencjodawcy uzasadnia jedynie możliwość wystąpienia przez licencjobiorcę wobec niego z roszczeniami z tytułu niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c. i nast. k.c). W sytuacji zaś zarejestrowania licencji, zainteresowany licencjobiorca może wystąpić o uznanie dalszych umów licencyjnych za bezskuteczne na podstawie art. 59 k.c. (tak SN w wyroku z dnia 12 marca 2000 r., sygn. akt IV CKN 509/00, opubl. OSNC z 2003 r., z. 4, poz. 50, M. du Vall, Prawo patentowe, rozdz. 4 pkt 1.1.1.2.,LEX 2008, M. Załucki, tamże).
W tej sytuacji organ, uznając, że wnioski o wpis w tym samym rejestrze patentowym dotyczą wykluczających się licencji, ale spełniają równocześnie wymagania z art. 229 ust. 11 i 12 i ust. 2 p.w.p, nie może odmówić rejestracji tych licencji tylko z tego powodu, że istnieje kolizja między tymi prawami. Organ wkracza bowiem w kwestie sporne między podmiotami, zastrzeżone, zgodnie z art. 287 p.w.p., do kognicji sądu
-7-
Sygn. akt II GSK 579/13
cywilnego, Ponadto różnicuje sytuację prawną licencjobiorców, gdyż podmiot, na rzecz którego licencję wpisano, uzyskuje szczególny status prawny, przewidziany przez art. 76 ust. 6 p.w.p., albowiem może na równi z uprawnionym z patentu dochodzić roszczeń z powodu naruszenia patentu.
Sąd wskazał również na niekonsekwencję w działaniu organu, który w tym samym dniu wydał decyzje o rejestracji obu omawianych umów licencyjnych i dostarczył rozstrzygnięcia tylko stronom tychże umów, co mogło wskazywać, że nie miał wątpliwości na tamtym etapie postępowania co do możliwości rejestracji tych umów.
II
W skardze kasacyjnej [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego (art. 174 § 1 p.p.s.a.) art. 229 ust. 1,
ust. 2 oraz 2 oraz art. 163 w związku z art. 76 p.w.p., przez błędną ich wykładnię i
niewłaściwe zastosowanie:
- art. 229 ust. 1 p.w.p., przez uznanie, iż zebrany w postępowaniu materiał
dowodowy, w sposób dostateczny uzasadnia wydanie decyzji o dokonaniu wpisu w
rejestrze
- art. 229 ust. 2 p.w.p., przez jego błędną wykładnie i jego niezastosowanie, pomimo
że istniał obowiązek do jego stosowania zgodnie z ustalonym stanem faktycznym,
- art. 229 ust. 2 p.w.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na
przyjęciu, iż złożone dokumenty oraz wyjaśnienia uzasadniały wydanie decyzji o
dokonaniu wnioskowanego wpisu, a także przyjęciu iż Urząd Patentowy
przedmiotowy przepis naruszył oraz jego błędną wykładnie.
- art. 163 p.w.p., przez jego błędną wykładnie oraz niewłaściwe zastosowanie;
II. Naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie mogło mieć
istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), w szczególności wpływ na
ocenę dokonaną w oparciu o prawo materialne, tj. art. 174 § 2 p.p.s.a. wzw. z art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (wskazany omyłkowo w petitum skargi kasacyjnej jako art. 145 § 1
pkt c p.p.s.a.), art. 141 § 4 p.p.s.a. przez to że, Wojewódzki Sąd Administracyjny w
uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił dostatecznie, w sposób umożliwiający zrozumienie
zasadności rozumowania Sądu, jak i niedostatecznie wykazał i uzasadnił zarzut, iż
Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji naruszył obowiązujące przepisy, a
-8-
_n. akt II GSK579/13
także dokonał błędnych ustaleń faktycznych z naruszeniem z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 § 1 p.w.p. oraz dyspozycją art. 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a.
Ponadto z ostrożności prawnej ze względu na wątpliwości, podnosimy zarzut naruszenia prawa:
- art. 58 p.p.s.a. , oraz art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku art. 244 ust. 1 p.w.p., poprzez przyjęcie, że wyczerpanie środków zaskarżenia nastąpiło pomimo niewniesienia przez Skarżącego od przedmiotowej decyzji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz poprzez pominięcie dokonania ustaleń również w odniesieniu do wnoszącego skargę Uniwersytetu Przyrodniczego, czy wyczerpał on środki zaskarżenia, o którym mowa w art. 244 ust. 1 p.w.p.
IIII
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi pierwszej instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Jak akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za niezasadne należy uznać wskazane w punkcie II petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
-9-
Sygn. akt II GSK 579/13
Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 11.05.2012 r., sygn. II OSK 335/11, Lex nr 1252022). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (wyrok NSA z dnia 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1012/12, lex nr 1225696). Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (wyrok NSA z dnia 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1807/11, lex nr 1219231).
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.
Całkowicie bezzasadne są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 § 1 p.w.p. Autor skargi kasacyjnej upatruje tych naruszeń w niedostatecznym wykazaniu przez Sąd I instancji, iż UPRP w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszeń wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ nie naruszył przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 § 1 p.w.p. Tym samym słuszne było niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, iż WSA w zaskarżonym wyroku uznał, że organ naruszył wyłącznie przepisy prawa materialnego. To naruszenie przepisów prawa materialnego przez organ było podstawą uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a..
-10-
Sygn. akt II GSK 579/13
Nieusprawiedliwione są również zarzuty naruszenia art. 58 p.p.s.a. oraz art. 52 § 1 i 2. p.p.s.a. w związku z art. 244 ust. 1 p.w.p. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji dokonania ustaleń również w odniesieniu do wnoszącego skargę -Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu - czy wyczerpał on środki zaskarżenia, o którym mowa w art. 244 ust. 1 p.w.p.
Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do odrzucenia skargi wniesionej przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu na podstawie art. 58 p.p.s.a. oraz art. 52 § 1 i 2. p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że postępowanie wpisowe zostało wszczęte wnioskiem [...] o dokonanie w rejestrze patentowym pod numerem Pat. [...] wpisu licencji na korzystanie z wynalazku pt. "Sposób przebarwiania drewna" przez [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku w dniu [...] czerwca 2009 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję o dokonaniu w rejestrze patentowym pod numerem [...] w rubryce D następującego wpisu: "Umową z dnia [...] września 2007 r. udzielono licencji pełnej niewyłącznej firmie [...], Polska, na korzystanie z wynalazku na czas określony, tj. do dnia [...] grudnia 2012 r. (...)". Następnie wskutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zapadła decyzja UPRP z [...] kwietnia 2012 r. na mocy której organ uchylił swoją wcześniejszą decyzję i odmówił dokonania w rejestrze patentowym wpisu licencji na rzecz firmy [...] na korzystanie z wynalazku pt. "Sposób przebarwiania drewna" o numerze [...]. Zatem środki zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. zostały wyczerpane, a w konsekwencji [...] jako strona postępowania wpisowego miał prawo zaskarżenia decyzji z [...] kwietnia 2012 r. do WSA w Warszawie.
Przechodząc do naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej należy je uznać za niezasadne.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 229 ust. 1 - ust. 21 p.w.p., art. 163 w zw. z art. 76 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji co do zakresu kognicji Urzędu Patentowego RP z art. 229 ust. 2 p.w.p.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia zakresu kognicji Urzędu Patentowego RP z art. 229 ust. 2 p.w.p. i rozważenia, co jest przedmiotem badania organu w ramach postępowania wpisowego. Czy zakresem kognicji Urzędu
-11 -
Sygn. akt II GSK 579/13
Patentowego RP jest rozstrzygnięcie kwestii merytorycznych, spornych związanych z udzielonymi dwoma wykluczającymi się licencjami na rzecz różnych podmiotów na korzystanie z tego samego wynalazku.
Przepis art. 229 ust. 2 p.w.p. ściśle określa zakres kognicji Urzędu Patentowego RP w sprawach o wpisy do rejestru a wpis ten, jak słusznie wskazał organ, ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że rozpoznając wniosek o wpis do rejestru, Urząd Patentowy RP nie może naruszyć tych granic. Z treści przepisu art. 229 p.w.p. wynika, że postępowanie "wpisowe" ma na celu dostosowanie treści wpisu do aktualnego stanu prawnego, a wydana decyzja o wpisie ma charakter deklaratoryjny i nie jest źródłem prawa z patentu.
Urząd Patentowy RP prowadząc postępowanie w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zobowiązany jest w związku z art. 229 ust. 2 p.w.p., rozpoznając wniosek o dokonanie takiego wpisu - zbadać, czy złożone dokumenty, mające uzasadnić wydanie decyzji o dokonaniu wpisu do rejestru, nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Oznacza to, że rozpoznając wniosek o wpis do rejestru, Urząd Patentowy RP nie może naruszyć tych granic, które obejmują wyłącznie zgodność złożonych dokumentów z ustawą -Prawo własności przemysłowej oraz sprawdzenie, czy dokumenty te sporządzone i złożone zostały w odpowiedniej formie. Jeżeli stwierdzi wady lub braki, wzywa do ich usunięcia bądź złożenia wyjaśnień pod rygorem umorzenia postępowania. Natomiast, gdy złożone dokumenty oraz wyjaśnienia, nie uzasadniają dokonania wpisu, Urząd odmawia jego dokonania (art. 229 ust. 21 p.w.p.) (zob. A. Szewc (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2012, s. 235).
W wyniku analizy spornej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że Urząd Patentowy RP dokonał nieprawidłowej wykładni art. 229 ust. 2 p.w.p., albowiem - wbrew stanowisku organu - przepis ten nie daje Urzędowi Patentowemu RP podstawy do dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości udzielenia dwóch wykluczających się umów licencyjnych do tego samego wynalazku na rzecz różnych podmiotów, przedstawionych jako podstawa wpisu w rejestrze patentowym. Należy wskazać, że Urząd Patentowy, prowadząc postępowanie o dokonanie wpisu w rejestrze patentowym, nie jest organem kontrolującym prawidłowość jakichkolwiek regulacji cywilnoprawnych łączących strony zainteresowane danym wpisem w rejestrze. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP - w ramach procedury
-12-
nkt II GSK 579/13
wpisowej objętej art. 229 ust. 2 p.w.p. - bada jedynie, czy złożone dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadająco do formy obowiązującym przepisom.
Urząd Patentowy RP nie może samodzielnie badać prawidłowości i skuteczności dokumentów, jak również umów licencyjnych przedstawionych, jako podstawa do dokonania wpisu w rejestrze patentowym ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2027/07, LEX nr 470040). Urząd Patentowy RP w ramach procedury wpisowej objętej art. 229 ust. 2 p.w.p. bada jedynie, czy złożone dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Urząd nie bada merytorycznych podstaw sporządzenia dokumentów będących podstawą do dokonania wpisu w rejestrze (por. wyrok NSA z 21 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 961/08).
Zakresem kognicji organu nie jest objęta merytoryczna ocena dokumentów pod względem prawidłowości udzielenia przez uprawnionego z patentu dwóch wykluczających się licencji, tj. wyłącznej i niewyłącznej do tego samego wynalazku na rzecz różnych podmiotów, które to sprawy należą do właściwości sądów cywilnych.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie o dokonanie wpisu do rejestru prowadzonego przez Urząd Patentowy RP licencji udzielonych przez uprawnionego z patentu jest zawsze niejako uwieńczeniem innych działań lub postępowań, a decyzja ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający to, co już się w sferze prawnej wydarzyło. Nie jest to stosowna procedura do kwestionowania zdarzeń prawnych, które doprowadziły do konieczności uwzględnienia ich rezultatu w rejestrze. Postępowanie o wpis nabywcy licencji do rejestru patentowego - nie jest tym postępowaniem, w którym zarzuty firmy [...] dotyczące niemożności udzielenia licencji niewyłącznej firmie [...] przez uprawnionego z patentu, tj. [...] w przypadku wcześniejszego udzielenia licencji wyłącznego do tego samego wynalazku na rzecz firmy [...] - mogą być uwzględnione.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż Urząd Patentowy RP uznając, że wnioski o wpis w tym samym rejestrze patentowym dotyczą wykluczających się licencji, ale spełniają równocześnie wymagania z art. 229 ust. 11 i ust. 12 p.w.p. - nie może odmówić rejestracji tych licencji z tego powodu, że istnieje kolizja między tymi prawami. Organ wkracza bowiem w kwestie sporne między podmiotami, zastrzeżone do kognicji sądu cywilnego, stosownie do art. 287 p.w.p. oraz art. 284 p.w.p.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
13-