Orzeczenie · 2025-07-17

II GSK 571/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
wznowienie postępowanianeo KRSskład sąduniezawisłość sędziowskatermindopuszczalność skargisądownictwo administracyjnekontrola sądowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania sądowego. Skarga o wznowienie była oparta na zarzucie, że w postępowaniu, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach, orzekał skład sędziowski powołany w wyniku procedury z udziałem tzw. "neo KRS". WSA w Gliwicach odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący został zawiadomiony o składzie sądu rozpoznającego jego skargę już w sierpniu 2022 r. i miał wówczas możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziów lub skorzystania z możliwości zbadania ich niezawisłości i bezstronności zgodnie z art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Skoro skarżący wniósł o wznowienie postępowania dopiero w lutym 2024 r., uznał WSA, że termin do złożenia skargi został uchybiony. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z oceną WSA. Podkreślił, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące i liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Sąd zaznaczył, że świadomość o istnieniu podstaw wznowienia należy rozumieć jako wiedzę o okolicznościach faktycznych, które mogą mieć prawne znaczenie, a niekoniecznie jako pełną wiedzę prawną o możliwości wznowienia. W ocenie NSA, skarżący powziął wiedzę o składzie sądu już w sierpniu 2022 r., co czyniło jego skargę o wznowienie postępowania wniesioną z uchybieniem terminu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w kontekście zarzutów dotyczących składu sądu (neo-KRS) oraz znaczenia świadomości strony dla biegu tego terminu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w okresie zmian ustrojowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na zarzucie wadliwego składu sądu (powołanego z udziałem neo-KRS), została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem trzymiesięcznego terminu.

Uzasadnienie

Skarżący dowiedział się o składzie sądu już w sierpniu 2022 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg wówczas, a nie w lutym 2024 r., jak twierdził skarżący. Wiedza o faktycznych podstawach wznowienia jest kluczowa dla biegu terminu, a nie pełna wiedza prawna.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ została ona wniesiona z uchybieniem terminu.

Uzasadnienie

Skoro skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu, sąd pierwszej instancji był zobowiązany do jej odrzucenia na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że nie naruszył przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Skarga kasacyjna odrzucona jako bezzasadna.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.

p.p.s.a. art. 277

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

p.p.s.a. art. 280 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Enumeratywne wyliczenie przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 279

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony wskazania w skardze o wznowienie postępowania oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, podstawy wznowienia i jej uzasadnienia, okoliczności stwierdzających zachowanie terminu oraz żądania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Wprowadzenie przepisu art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 5a

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Możliwość zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności powołania i postępowania po powołaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem trzymiesięcznego terminu, ponieważ skarżący dowiedział się o składzie sądu już w sierpniu 2022 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w lutym 2024 r., gdy powziął wiedzę o statusie sędziów. • Zarzuty naruszenia art. 271 pkt 1, art. 280 § 1 i art. 277 p.p.s.a. przez WSA w Gliwicach.

Godne uwagi sformułowania

świadomość o istnieniu podstaw wznowienia należy rozumieć w ten sposób, że strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że wykryte przez nią okoliczności faktyczne mogą mieć prawne znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy prawomocnie zakończonej. • dla oceny rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest natomiast istotna świadomość prawna strony, to jest jej wiedza o prawnej możliwości wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w kontekście zarzutów dotyczących składu sądu (neo-KRS) oraz znaczenia świadomości strony dla biegu tego terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w okresie zmian ustrojowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z "neo-KRS" i jego wpływem na postępowania sądowe, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Czy skarga o wznowienie postępowania z powodu "neo-sędziów" była spóźniona? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst