II GSK 5708/16

Naczelny Sąd Administracyjny2018-05-24
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaprawo UEdyrektywa 98/34/WEprzepisy technicznenotyfikacjaNSAskarga kasacyjnakontrola celna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach, potwierdzając, że przepis nakładający karę nie jest przepisem technicznym wymagającym notyfikacji UE.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Spółka zarzucała naruszenie prawa UE, twierdząc, że przepis nakładający karę jest przepisem technicznym, który nie został notyfikowany Komisji Europejskiej i w związku z tym nie powinien być stosowany. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA, która stwierdziła, że przepis nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy UE.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Kontrola wykazała obecność pięciu automatów, które po uruchomieniu gotówką, oferowały gry o charakterze losowym z możliwością wygranych punktowych. Organy celne nałożyły karę pieniężną, uznając urządzenia za automaty do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i stwierdzając naruszenie przepisów. Spółka w skardze kasacyjnej podnosiła zarzuty rażącego naruszenia prawa UE, w tym dyrektywy 98/34/WE, argumentując, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym, który nie został notyfikowany Komisji Europejskiej i w związku z tym nie może być stosowany. Podnosiła również naruszenie zasady legalizmu oraz art. 267 TFUE, zarzucając sądowi I instancji błędne zastąpienie pytania prejudycjalnego uchwałą NSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16), art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i stanowi samodzielną podstawę do wymierzenia kary. Sąd uznał również, że NSA, jako sąd unijny, ma kompetencję do rozstrzygania kwestii wykładni prawa UE, a w tym przypadku, w świetle wcześniejszego wyroku TSUE i uchwały NSA, kierowanie kolejnego pytania prejudycjalnego byłoby niecelowe. W konsekwencji, sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej na rzecz organu koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA (II GPS 1/16) oraz wyroku TSUE, stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ustanawia warunków dotyczących właściwości lub sprzedaży produktu, a zatem nie jest przepisem technicznym. Jego stosowanie nie jest uzależnione od notyfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Pomocnicze

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 15 § § 1 pkt 2

p.p.s.a. art. 264 § § 1-3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.g.h. art. 2 § ust. 3 i 5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 1 i 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa o grach hazardowych

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TFUE art. 267

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 19

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji. NSA ma kompetencję do samodzielnego rozstrzygania kwestii wykładni prawa UE, gdy odpowiedź wynika z wcześniejszych orzeczeń TSUE lub uchwał NSA. Uchwała siedmiu sędziów NSA (II GPS 1/16) jest wiążąca dla składu orzekającego.

Odrzucone argumenty

Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym, który nie został notyfikowany Komisji Europejskiej i w związku z tym nie może być stosowany. Sąd I instancji naruszył art. 267 TFUE, zastępując pytanie prejudycjalne uchwałą NSA. Stosowanie nienotyfikowanych przepisów technicznych narusza zasadę legalizmu.

Godne uwagi sformułowania

NSA w składzie orzekającym w tej sprawie również nie dostrzega podstaw do odstąpienia od tego poglądu prawnego (art. 269 § 1 p.p.s.a.) Od 1 maja 2004 r., a więc od daty akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Naczelny Sąd Administracyjny jest również sądem unijnym i może rozstrzygać kwestie dotyczące stosowania lub wykładni prawa Unii. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Dorota Dąbek

członek

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gier hazardowych w kontekście prawa UE, w szczególności kwestii 'przepisów technicznych' i obowiązku notyfikacji. Potwierdzenie kompetencji NSA do samodzielnego rozstrzygania kwestii unijnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier na automatach poza kasynem i interpretacji konkretnego przepisu ustawy o grach hazardowych w kontekście dyrektywy UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania prawa UE w polskim porządku prawnym, zwłaszcza w kontekście regulacji hazardowych i potencjalnych naruszeń procedur notyfikacji. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy UE i krajowe.

Czy polskie prawo hazardowe łamie unijne procedury? NSA rozstrzyga spór o 'przepisy techniczne'.

Sektor

gry losowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 5708/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Dorota Dąbek
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Go 884/15 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2016-08-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 89 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Protokolant Paulina Sierkin po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 884/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 884/15, oddalił [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące okoliczności faktyczne i prawne.
I
W dniu 25 lutego 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę w zakresie obejmującym przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h. lub ustawa o grach hazardowych) w lokalu [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że w lokalu znajdowało się pięć włączonych do sieci zasilającej i gotowych do gry automatów HOT SLOT nr [...], HOT SPOT nr [...], BLACK HORSE nr [...], HOT SPOT nr [...] i APEX nr [...], stanowiących zgodnie z tabliczkami znamionowymi własność [...] (dalej: spółka, skarżąca, strona).
W protokole z kontroli wskazano, że na skutek przeprowadzonego i opisanego w nim eksperymentu procesowego kontrolujący stwierdzili, iż automaty w celu uruchomienia zasilane są gotówką, na wynik gry urządzanej na tych automatach gracz nie ma żadnego wpływu, zatem mają one charakter losowy, jak też realizowane są na nich wygrane rzeczowe w postaci punktów umożliwiających dalszą grę bez uiszczenia kolejnej stawki za udział w grze.
Do materiału dowodowego organ włączył opinie biegłego sądowego uzyskane w postępowaniu karnoskarbowym o sygn. [...].
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. - działając na podstawie art. 6 ust. 1, art. 89 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 u.g.h. - wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie 60.000 zł za urządzanie gier poza kasynem.
Zdaniem organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli, wyniki przeprowadzonego eksperymentu procesowego i opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki wskazywały, że zabezpieczone urządzenia to typowe automaty do gry umożliwiające rozgrywanie gier o charakterze losowym, spełniające wymogi z art. 2 ust. 3 u.g.h.
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że gry urządzane na kontrolowanych automatach mają "charakter losowy", ponieważ wygrana punktowa nie zależy od umiejętności uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego nie ma on już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem decyduje o tym oprogramowanie automatów. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w [...] poczynione ustalenia znajdują umocowanie w materiale uzyskanym w wyniku kontroli, w tym przeprowadzonym eksperymencie procesowym oraz korespondują z wnioskami opinii biegłego sądowego.
Wobec uznania zabezpieczonych urządzeń za automaty do gry w rozumieniu u.g.h. i bezspornego ich użytkowania poza kasynem gry bez wymaganego zezwolenia - zaistniała przesłanka do nałożenia na stronę kary pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Organ II instancji podkreślił również, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (dalej: wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.) wbrew opinii strony, nie porusza kwestii przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, dotyczącej wymierzania kary za urządzanie gier z naruszeniem prawa lecz zmiany, wydawania oraz przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z tym tezy sformułowane przez Trybunał nie miały zastosowania w tej sprawie, a TSUE nie przesądził o technicznym charakterze mających zastosowanie w sprawie przepisów, lecz jedynie wskazał na taką możliwość w przypadku ustalenia, że przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalając skargę spółki podzielił stanowisko organów, zgodnie z którym spółka urządzała gry hazardowe na automatach, zawierających element losowości. Powyższa okoliczność pozwoliła zakwalifikować te urządzenia do gry, jako urządzenia do gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.
Sąd I instancji mając na uwadze dokonane w toku postępowania ustalenia przyjął, że stan faktyczny sprawy podlegał subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Ponadto WSA wskazał, że kwestia związana z oceną technicznego charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. została rozstrzygnięta uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów w dniu 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16. W punkcie 1 sentencji przywołanej uchwały stwierdzono, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy".
WSA w pełni podzielił pogląd prawny wyrażony w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów, jak i argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu, a mianowicie, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ustanawia żadnych warunków determinujących skład, właściwości lub sprzedaż produktu, a tym samym, że przepis ten nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Sąd I instancji podzielił również stanowisko prezentowane w przywołanej uchwale odnośnie do oceny charakteru relacji między przepisami art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Samoistny charakter funkcji realizowanej przez ten przepis, nadaje mu samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 u.g.h., co uzasadnia twierdzenie o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
WSA podkreślił, że cytowana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) - jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Wobec tego Sąd I instancji za nieuzasadnione uznał zarzuty odnoszące się do technicznego charakteru przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz zależności jaka zachodzi pomiędzy tym przepisem a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 u.g.h.
II
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka wniosła o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organów I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, t.j. art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11
w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/ WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz. Urz. UE L 1998.204.37 ze zm. – dalej jako dyrektywa 98/34/WE), obecnie ujednolicona tożsamą dyrektywą nr 2015/1535 - mające postać wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepisy art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które mocą wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. uznane zostały wprost za przepisy techniczne, które tym samym, z uwagi na brak ich obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie takim jak niniejsze;
2) rażące naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: o.p.) (zasada legalizmu działania władzy publicznej), a to poprzez oparcie kwestionowanego orzeczenia na przepisach art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które w konsekwencji wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. uznać należy za nieskuteczne w polskim systemie prawa;
3) naruszenie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a to poprzez
niedozwolone, faktyczne zastąpienie przewidzianej tam kompetencji sądu krajowego
do przedstawienia pytania prejudycjainego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii
Europejskiej innym prejudykatem, tj. abstrakcyjną uchwałą składu 7 sędziów NSA
(sygn. I GPS 1/16), podjętą mimo tego, że NSA nie posiada kompetencji do
wypowiadania się w sprawie wykładni aktów prawa unijnego, gdyż jest to zakres
wyłącznej właściwości Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - które to
uchybienie miało oczywisty, fundamentalny wpływ na wynik sprawy, albowiem
doprowadziło Sąd I instancji do przyjęcia i zastosowania w zaskarżanym wyroku
wykładni prawa unijnego sprzecznej z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE,
a w szczególności do zignorowania prawnego obowiązku odmowy zastosowania
nienotyfikowanych przepisów technicznych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały.
Zaskarżony wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim nie narusza prawa w sposób opisany tak w zarzutach naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jak i w zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
Odnosząc się do zarzutów postawionych w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że są one oczywiście chybione, gdyż zostały sformułowane z pominięciem uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16, nie tylko prawidłowo cytowanej przez Sąd I instancji w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku, ale także przez ten Sąd prawidłowo odczytanej, tak co do treści uchwały i płynących z niej konsekwencji prawnych, jak też co do jej mocy wiążącej na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Nie powielając treści powyższej uchwały stwierdzić należy, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE oraz stanowi samodzielną podstawę prawną do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, niezależnie od jego ewentualnych związków z uznanym za "techniczny" art. 14 ust. 1 u.g.h., co NSA wielokrotnie wyjaśniał już w swym orzecznictwie, ukształtowanym jednolicie po podjęciu powyższej uchwały. NSA w składzie orzekającym w tej sprawie również nie dostrzega podstaw do odstąpienia od tego poglądu prawnego (art. 269 § 1 p.p.s.a.) Z tych względów zarzucenie w skardze kasacyjnej naruszenia zasady legalizmu (art. 120 o.p.), skierowane dokładnie wbrew uchwale, uznać należało za oczywiście chybione.
Chybiony jest również zarzut postawiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 267 TFUE. Skarżąca kasacyjnie argumentuje, że Naczelny Sąd Administracyjny naruszył art. 267 TFUE dlatego, że nie miał kompetencji do oceny dokonanej uchwałą z dnia 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16), czy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE. Jej zdaniem, polski NSA nie mógł dokonać wykładni prawa unijnego sprzecznej z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału Sprawiedliwości, a w szczególności nie mógł zignorować obowiązku niestosowania nienotyfikowanego Komisji przepisu technicznego.
Odpowiadając na ten zarzut, wsparty rozbudowaną argumentacją uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazać należy, że od 1 maja 2004 r., a więc od daty akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Naczelny Sąd Administracyjny jest również sądem unijnym i może rozstrzygać kwestie dotyczące stosowania lub wykładni prawa Unii.
Potwierdzeniem tego stanowiska jest m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE (wielkiej izby) z 27 lutego 2018 r. w sprawie Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Contas o sygn. akt C-64/16 (LEX nr 24472252).
W tym wyroku TSUE podkreślił, że Unia jest Unią prawa, w której jednostki mają prawo zakwestionować przed sądem zgodność z prawem każdej decyzji lub każdego innego aktu krajowego dotyczącego zastosowania wobec nich aktu Unii (pkt 31 wyroku). Artykuł 19 TUE, w którym skonkretyzowano afirmowaną w art. 2 TUE wartość państwa prawnego, powierza zadanie zapewniania kontroli sądowej w porządku prawnym Unii nie tylko Trybunałowi, ale również sądom krajowym (pkt 32 wyroku). Sądy te pełnią więc, we współpracy z Trybunałem, wspólne zadania, służące zapewnieniu poszanowania prawa w wykładni i stosowaniu traktatów (pkt 33 wyroku).
Wynika stąd, że każde państwo członkowskie powinno zapewnić, by organy należące – jako "sąd" w rozumieniu prawa Unii – do systemu środków odwoławczych w dziedzinach objętych prawem Unii odpowiadały wymogom skutecznej ochrony sądowej (pkt 37 wyroku). W tej kwestii należy zauważyć, że wśród okoliczności, jakie należy uwzględnić przy ocenie, czy dany organ ma status "sądu", znajdują się: ustawowa podstawa prawna organu, jego stały charakter, obligatoryjny charakter jego jurysdykcji, kontradyktoryjność postępowania, stosowanie przez organ przepisów prawa oraz jego niezawisłość (pkt 38 wyroku). Tym samym, jeżeli sąd krajowy może rozstrzygać – jako "sąd" w znaczeniu wskazanym w pkt 38 niniejszego wyroku – kwestie dotyczące stosowania lub wykładni prawa Unii, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego, to dane państwo członkowskie powinno zapewnić, że organ ten spełnia integralne wymogi skutecznej ochrony sądowej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE (pkt 40 wyroku).
Odnosząc powyższe rozważania Trybunału Sprawiedliwości UE do rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że skoro zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny został powołany do kontroli działalności administracji publicznej, sprawowanej po myśli art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w oparciu o kryterium zgodności z prawem, to jego prawna kompetencja jako sądu krajowego i jako sądu unijnego (ustanowiona z kolei w art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 1-3 p.p.s.a.) do podjęcia uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16) wyjaśniającej rozbieżności powstałe w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wykładni i stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz art. 14 ust. 1 u.g.h., jak również do rozstrzygnięcia tej sprawy, w zakreślonych skargą kasacyjną granicach (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie budzi wątpliwości.
W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny nie naruszył prawa nie korzystając z prerogatywy wynikającej z art. 267 TFUE i nie kierując pytania prejudycjalnego do TSUE, tylko samodzielnie rozstrzygając kwestię "techniczności" art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (stanowiącego podstawę kwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia organu) w uchwale w składzie siedmiu sędziów o mocy wiążącej sądy administracyjne oraz decydując w uchwale, że nie jest to przepis "techniczny". Krajowy sąd kasacyjny związany był punktem 40 wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., w którym TSUE, odpowiadając zresztą na pytania prejudycjalne WSA w Gdańsku, przesądził, iż "(...) art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów.
Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego" i ustalenie to, co do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zostało dokonane przez skład powiększony Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale o sygn. akt II GPS 1/16. Kierowanie kolejnego pytania w trybie art. 267 TFUE, z pominięciem powyższego wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. oraz uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., byłoby oczywiście niecelowe.
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.
Przepis art. 207 § 2 p.p.s.a. pozwala na miarkowanie kosztów, więc odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub części w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu zbadać należy m.in., nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika, Sąd wziął pod uwagę fakt, że na rozprawie dnia 24 maja 2018 r. rozpoznana została, obok niniejszej sprawy, jeszcze jedna sprawa ze skargi kasacyjnej [...]. Zarzuty oraz argumentacja obu rozpoznanych skarg kasacyjnych są zbieżne, co wynika z powtarzalności danego rodzaju spraw. Z uwagi na wskazaną wyżej powtarzalność, przygotowanie do sprawy wymagało od pełnomocnika organu mniejszego niż normalnie nakładu pracy, a zatem NSA uznał, że zastosowanie wspomnianego przepisu jest uzasadnione.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI