II GSK 57/25

II GSK 57/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
V SA/Wa 476/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-29
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2047
art. 10 ust. 1 , art. 24 ust. 14, art. 33a ust. 2 i 4
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7 , art. 8, art. 11 , art. 189d , art. 189f § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Sp. z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 476/24 w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 grudnia 2023 r. nr DNR-1/48/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 476/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 4 grudnia 2023 r., nr DNR-1/48/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W toku kontroli przeprowadzonej w styczniu i lutym 2023 r. w sklepie należącym do spółki N. inspektorzy Inspekcji Handlowej w Krakowie dokonali oceny bezpieczeństwa produktu, w postaci kostek do lodu [...], wyprodukowanego w Chinach, którego importerem była spółka. Na podstawie badań organoleptycznych kontrolujący stwierdzili, że kostki do lodu swoim wyglądem (tj. kolorem, kształtem i rozmiarem) przypominają środki spożywcze i przez to wskazują na inne, niż rzeczywiste przeznaczenie, tzn. są "imitacjami", które mogą być uznane za cukierki, żelki, bądź słodkie galaretki, szczególnie przez osoby o zmniejszonej zdolności poznawczej (tj. głównie małe dzieci). Dodatkowo ustalono, że pojedyncze kostki do lodu mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części, który stanowi urządzenie pomiarowe imitujące przełyk małego dziecka.
Zawiadomieniem z 22 marca 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa spornego produktu oraz nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
W piśmie z 13 kwietnia 2023 r. spółka poinformowała, że jest importerem spornego produktu, który zakupiła od przedsiębiorcy chińskiego w ilości 5700 kompletów. Oświadczyła, że wszystkie posiadane na stanie magazynowym produkty przekazała do utylizacji zewnętrznemu przedsiębiorcy. W załączeniu do pisma z 11 lipca 2023 r. przedstawiła dokumenty dotyczące utylizacji wycofanych z rynku produktów.
Pismem z 17 lipca 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wezwał spółkę do zamieszczenia na stronie internetowej, jak i we wszystkich sklepach, w których oferowany był produkt, ostrzeżenia skierowanego do konsumentów wraz z informacją o możliwości zwrócenia produktu i wskazanie, ile kompletów kostek do lodu zostało przekazanych do utylizacji i przekazanie oświadczenia, że spółka nie będzie w przyszłości wprowadzała na rynek spornego produktu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 1 sierpnia 2023 r. spółka poinformowała, że do utylizacji przekazała 1036 kompletów produktu, zamieściła na własnej stronie internetowej i we wszystkich sklepach ostrzeżenie dla konsumentów oraz oświadczyła, że nie będzie wprowadzała na rynek spornego produktu. Do pisma załączyła dokumentację fotograficzną potwierdzającą zamieszczenie ostrzeżenia w widocznym miejscu przy kasie w jednym z jej sklepów, a także wydruk ze strony internetowej, potwierdzający umieszczenie na niej ostrzeżenia skierowanego do konsumentów.
Pismem z 16 sierpnia 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się do spółki o przekazanie informacji, ile sztuk produktów zostało zwróconych do sklepów przez konsumentów po ukazaniu się ostrzeżenia. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z 19 września 2023 r. spółka przedstawiła dowody utylizacji 5 kompletów produktu, zwróconych przez konsumentów.
Decyzją z dnia 9 października 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działając na podstawie:
1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w zw. z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 222) dalej: u.o.b.p., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu: kostki do lodu [...], wprowadzonego na rynek przez spółkę, stwierdził, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez produkt i umorzył postępowanie administracyjne;
2) art. 33a ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 u.o.b.p. za wprowadzenie na rynek produktu: kostki do lodu [...], niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa, nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wprowadzony na rynek produkt w postaci kostek do lodu nie był produktem bezpiecznym, gdyż swoim wyglądem (tj. kolorem, wielkością i kształtem) przypominał środki spożywcze (cukierki, żelki lub słodkie galaretki) i przez to wypełniał definicję "imitacji", o której mowa § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. z 2004 r. Nr 71, poz. 644)
Spółka nie zakwestionowała powyższego ustalenia i podjęła działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt, a wobec potwierdzonego usunięcia przyczyny zagrożeń zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 u.o.b.p. Jednocześnie, wprowadzając produkt na rynek skarżąca naruszyła obowiązek określony w art. 10 ust. 1 u.o.b.p., co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p.
Wymierzając spółce karę pieniężną w wysokości 10 000 zł organ wziął pod uwagę dyrektywy określone w art. 33a ust. 4 u.o.b.p. Za okoliczności obciążające uznał fakt, że produkt (kostki do lodu) stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia małych konsumentów, jak również znaczną liczbę produktów, które mogą wciąż znajdować się u konsumentów (tj. 4622 komplety). Z kolei za okoliczność łagodzącą uznał, że spółka niezwłocznie po wszczęciu kontroli wycofała ze sklepów zakwestionowane produkty w ilości 1036 kompletów, które przekazała do utylizacji. Pomocniczo organ wziął również pod uwagę wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez spółkę ze sprzedaży produktów będących przedmiotem postępowania (tj. 22 555,36 zł).
Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując powyższą decyzję w zakresie pkt 2, wniosła o jego zmianę polegającą na odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu.
Decyzją z 4 grudnia 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał w mocy własną decyzję z 9 października 2023 r. w zakresie pkt 2 podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
W skardze skierowanej do WSA w Warszawie N. Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie kosztów postępowania.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 29 maja 2024 r. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 4 grudnia 2023 r. podzielając stanowisko organu, że skarżąca dopuściła się deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., tj. wprowadziła na rynek produkt niespełniający wymagań bezpieczeństwa.
Zdaniem Sądu za trafne uznać należało ustalanie organu, oparte na badaniach organoleptycznych przeprowadzonych podczas kontroli spornego produktu, że produkt wypełniał definicję, o której mowa w § 1 rozporządzenia. Sąd podkreślił, że dokonując wykładni tego przepisu należy mieć na względzie, że produkty będące imitacjami środków spożywczych stanowią zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne, niż rzeczywiste przeznaczenie tylko wówczas, gdy próba ich konsumpcji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi.
W ocenie Sądu, organ wykazał zarówno to, że kostki do lodu ze względu na swój wygląd, kształt i kolor przypominają środki spożywcze w postaci cukierków, żelków lub słodkich galaretek, jak również to, że próba ich konsumpcji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, w szczególności dla małych dzieci, gdyż pojedyncze kostki mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części, który stanowi urządzenie pomiarowe imitujące przełyk małego dziecka. Stwierdzone nieprawidłowości stwarzają zatem poważne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów (małych dzieci), z uwagi na możliwość podjęcia próby ich konsumpcji, co z kolei może skutkować ich połknięciem i zadławieniem się. Ponadto połknięta kostka, bądź jej odgryziona część, może utknąć w krtani dziecka, blokując w ten sposób drogi oddechowe i doprowadzając do uduszenia się małego konsumenta.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, materiał fotograficzny zgromadzony w aktach sprawy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że kostki do lodu zostały wykonane w kształcie, jaki tradycyjnie kojarzy się ze środkami spożywczymi takim jak cukierki, żelki i słodkie galaretki, a próba podważania ustaleń co do niespełnienia przez sporny produkt wymagań bezpieczeństwa na etapie skargi do sądu administracyjnego jest, zdaniem sądu spóźniona.
Sąd wskazał, że pismem z 22 marca 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w dwóch sprawach, tj. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa spornego produktu oraz w sprawie nałożenia kary pieniężnej za jego wprowadzenie na rynek. Jakkolwiek postępowanie w tych sprawach pozostawało ze sobą w ścisłym związku, gdyż tylko stwierdzenie, że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa uprawniało do wymierzenia kary pieniężnej za jego wprowadzenia na rynek, to jednak nie może być obojętne dla granic kontroli sądowoadministracyjnej wywołanej skargą spółki zarówno to, że decyzja z 9 października 2023 r., choć jedna w znaczeniu formalnoprawnym, zawierała w istocie dwa orzeczenia w sensie materialnoprawnym, rozstrzygające odrębnie postępowanie prowadzone w obu wskazanych sprawach, jak również to, że spółka wystąpiła ze środkiem odwoławczym wyłącznie w odniesieniu do orzeczenia zawartego w punkcie drugim decyzji z 9 października 2023 r., wnosząc o jego zmianę poprzez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Powoduje to, że zasadnie organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że w części nieobjętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. w zakresie punktu 1, decyzja z 9 października 2023 r. nabrała przymiotu prawomocności i stała się ostateczna. W tym stanie rzeczy, nie można mieć wątpliwości, że spółka zaakceptowała rozstrzygnięcie co do tego, że produkt stwarzał zagrożenie, a tylko z uwagi na usunięcie przyczyn zagrożenia doszło do umorzenia postępowania w sprawie niespełniania przez produkt wymogów bezpieczeństwa.
W konsekwencji, zdaniem Sądu organ był uprawniony do wymierzenia spółce kary pieniężnej, której wysokość (tj. 10 000 zł) nie przekracza górnej granicy określonej w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. Przy wymierzaniu kary organ uwzględnił dyrektywy jej wymiaru, wynikające z art. 33a ust. 4 u.o.b.p., których ocena również nie budzi wątpliwości sądu. Niewątpliwie wprowadzenie na rynek spornego produktu stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa konsumentów, a tym samym stopień naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10 u.o.b.p. był wysoki. Z kolei okoliczności, w jakich doszło do naruszenia zostały uznane przez organ za łagodzące wymiar kary i z tej przyczyny jej wysokość wynosi zaledwie 10% kary możliwej do wymierzenia. Za akceptowalne trzeba również uznać pomocnicze odwołanie się do kryterium w postaci "korzyści majątkowej" rozumianej jako iloczyn sprzedanych sztuk produktu niespełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa i średniej ceny sprzedaży uzyskanej przez stronę postępowania.
Na aprobatę, w ocenie Sądu zasługiwała również konstatacja organu o niespełnieniu przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. O ile bowiem w kontrolowanym przypadku można mówić o zaprzestaniu naruszania prawa, to nie może być mowy o znikomej wadze naruszenia prawa. Spółka wprowadziła na rynek produkty mogące stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, których nie udało się w pełni odzyskać celem utylizacji, to niewątpliwie nie można przyjąć, że waga tego naruszenia prawa była znikoma. Bez znaczenia jest przy tym, że dotychczas nie odnotowano przypadku potwierdzającego nieszczęśliwe następstwa wprowadzenia produktu na rynek w postaci jakiegokolwiek wypadku konsumenckiego, gdyż delikt, za który wymierzono skarżącej karę pieniężną, polega na samym tylko wprowadzeniu na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
Zdaniem sądu organ właściwie zastosował art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., zebrał cały istotny w sprawie materiał dowody, który pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i trafną ocenę przesłanek odnoszących się do wymierzonej kary pieniężnej. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Netto Sp. z o.o., w której zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.o.b.p. oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne, niż rzeczywiste przeznaczenie poprzez błędne uznanie, że produkty, których dotyczy postępowanie stanowią "imitację" w rozumieniu ww. przepisów, bowiem produkt o kształcie kryształu nie stanowi imitacji jakiegokolwiek środka spożywczego, zaś przystąpienie do eliminacji skutków naruszenia prawa i wycofanie ze sprzedaży zakwestionowanego produktu przez skarżącą miało miejsce, wbrew stanowisku sądu, wyłącznie ze względu na brak pełnej informacji na opakowaniu, a nie wobec przyznania, że przedmiotowe produkty stanowią imitację, która to okoliczność, pomimo wielokrotnego podniesienia przez skarżącą, nie została dostrzeżona i rozpatrzona przez sąd;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i sprzeczne z zasadami swobodnej oceny dowodów rozpatrzenie przez organ materiału dowodowego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony poprzez błędne uznanie organu, że produkty, których dotyczy niniejsze postępowanie stanowią "imitację" w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia, jak również poprzez wydanie przez organ, w innych tożsamych sprawach odmiennych decyzji, niż w stosunku do skarżącej, tj. w sprawach dotyczących kostek do lodu mogących stanowić "imitację", tj. odstępowanie od wymierzenia kary wobec znikomej wagi naruszenia, co skutkuje tym, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuzasadnioną zmienność poglądów organu oraz różną interpretację przepisów dokonywaną w takim samym stanie faktycznym przez ten sam organ, zaś uwzględnienie wskazanych błędów organu skutkowałoby uwzględnieniem skargi skarżącej;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 8 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie przez organ, że między sprawą skarżącej, a przytoczonymi przez nią sprawami prowadzonymi przez organ pod nr: [...] występowały różnice na tyle istotne, że uprawniały organ do odstąpienia od przyjętej praktyki orzekania w tego typu sprawach i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za tego samego typu delikt, podczas gdy stan faktyczny wszystkich tych spraw pozostaje tożsamy, bowiem sprowadza się do oferowania w swoich sklepach tych samych produktów i dobrowolnego usunięcia naruszeń i nie ma znaczenia, że podstawą wymierzenia kary było wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, czy dostarczanie produktów, o których podmiot wie, lub o których, zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym powinien wiedzieć, że nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, bowiem obie te sytuacje dotyczą tego samego stanu i przypadku, zaś w każdej z ww. spraw organ jednoznacznie wskazywał, że waga naruszenia prawa jest znikoma, natomiast w identycznej niniejszej sprawie uznał (i powtórzył to sąd), że waga naruszenia nie jest znikoma, zaś uwzględnienie wskazanych błędów organu skutkowałoby uwzględnieniem skargi skarżącej;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 189f § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za nieświadome wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa w sytuacji, gdy waga samego naruszenia prawa jest znikoma, gdyż strona zaprzestała naruszania prawa, a w takich sytuacjach organ obowiązany jest do odstąpienia od nałożenia kary, przy czym nie powinna budzić wątpliwości zarówno znikoma waga naruszenia (gdyż w tożsamych sprawach organ odstępował od wymierzenia kary i poprzestawał na pouczeniu, jednocześnie w uzasadnieniach tych decyzji jednoznacznie organ wskazywał, że waga naruszenia prawa jest znikoma), jak i zaprzestanie naruszenia, gdyż jak przyznaje sam organ, skarżąca wycofała wszystkie egzemplarze produktu ze sprzedaży z uwagi na sygnalizację przez organ o możliwej niezgodności produktu z normami, podjęła współpracę z organem przedstawiając wymagane dokumenty potwierdzające wyeliminowanie zagrożenia stwarzanego przez kwestionowany produkt oraz, co równie istotne, skarżąca nie otrzymała żadnych skarg ani reklamacji, a do organu nie dotarły jakiekolwiek sygnały z rynku, aby zagrożenie stwarzane przez produkt miało swoje nieszczęśliwe następstwa w postaci jakiegokolwiek wypadku konsumenckiego, wobec czego trudno uznać, że waga naruszenia przez stronę postępowania przepisów ustawy nie jest znikoma, co potwierdza sam organ we wcześniejszych swoich decyzjach wydanych wobec innych podmiotów, ale dotyczących tego samego produktu, zaś uwzględnienie wskazanych błędów organu skutkowałoby uwzględnieniem skargi skarżącej;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 189d k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za nieświadome wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, gdyż nawet przy wzięciu pod uwagę braku przesłanek dla odstąpienia od wymierzenia kary, ustalona przez organ kara została wymierzona bez wzięcia pod uwagę ustawowych przesłanek, które wpływają na wysokość wymierzanej przez organy kary, zaś uwzględnienie wskazanych błędów organu skutkowałoby uwzględnieniem skargi skarżącej;
e) art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. poprzez odstąpienie od sporządzenia przez sąd własnych poglądów na niniejszą sprawę, bowiem uzasadnienie skarżonego orzeczenia składa się w przeważającej mierze z przepisania przez sąd uzasadnienia decyzji organu, co oznacza, że uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia, o którym mowa w naruszonym przepisie i tym samym nie pozwala skarżącej na stwierdzenie, czy jej zarzuty (i ich uzasadnienie) zostały w ogóle wzięte przez sąd pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.
W oparciu o sformułowane powyżej zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie ewentualnie, w przypadku uznania przez sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. pełnomocnik oświadczył, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie strona zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Dlatego skarga kasacyjna jest profesjonalnym i sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).
Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc wskazanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienie (por. m.in. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04 dostępne: orzecznia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w przedstawionym powyżej zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jej zarzutów nie można uwzględnić.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzut naruszenia prawa materialnego. Zarzuty te w istocie zmierzają do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów będąc uprawniony na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. do nałożenia w drodze decyzji kary pieniężnej, korzystając z tego uprawnienia nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a ustalając wysokość kary wziął pod uwagę zarówno okoliczności przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącej, w tym prawidłowo uwzględnił wysokość odniesionej korzyści majątkowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają przedstawionego powyżej stanowiska Sądu pierwszej instancji.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do komplementarnych względem siebie zarzutów dotyczących celowości nałożonej kary pieniężnej, a co najmniej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonego, jak twierdzi strona znikomego naruszenia (tj. zarzuty sformułowane w pkt 2 lit. c i d petitum skargi kasacyjnej) należało uznać, że zarzuty te są całkowicie bezzasadne.
Ze stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. wynika, że organ nadzoru może, w drodze decyzji, nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Decyzja ta ma charakter uznaniowy, co oznacza, że ewentualne ukaranie należy do organu, który dokonuje oceny działań producenta, jako zagrażających interesowi publicznemu oraz jego miary, a wymierzając karę pieniężną w określonej wysokości, kieruje się stopniem oraz okolicznościami, w jakich doszło do naruszenia obowiązków, co wynika z art. 33a ust. 4 u.o.b.p. bacząc, by nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że wymienione w art. 33a ust. 4 u.o.b.p. przesłanki mogące mieć wpływ na wymiar kary zostały wymienione przykładowo, o czym świadczy wyrażenie "w szczególności" użyte w omawianym przepisie (por. mi.in. wyrok NSA z 15 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1408/19).
Organ uznał, że był umocowany do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, która miała spełniać swoje ustawowe funkcje, tj. przyczynić się do przestrzegania przepisów u.o.b.p., mając jednocześnie na celu zarówno prewencję - zapobieganie w przyszłości naruszeniom ustawy, jak i represję, a więc stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie.
Niesporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca wprowadziła do obrotu produkt, tj. kostki do lodu (5700 kompletów [...]), wyprodukowany w Chinach, który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa. Na podstawie badań organoleptycznych kontrolujący placówkę handlową stwierdzili, że kostki do lodu swoim wyglądem (tj. kolorem, kształtem i rozmiarem) przypominają środki spożywcze (cukierki, żelki lub słodkie galaretki) i przez to wypełniają definicję "imitacji", o której mowa § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. z 2004 r. Nr 71, poz. 644), tzn. wskazują na inne, niż rzeczywiste przeznaczenie i mogą być uznane za cukierki, żelki, bądź słodkie galaretki, szczególnie przez osoby o zmniejszonej zdolności poznawczej (tj. głównie małe dzieci). Dodatkowo ustalono, że pojedyncze kostki do lodu mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części, który stanowi urządzenie pomiarowe imitujące przełyk małego dziecka, co może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów, a w szczególności małych dzieci.
Istotne w sprawie jest, że w toku postępowania skarżąca nie zakwestionowała powyższych ustaleń faktycznych oraz podjęła natomiast działania w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez produkt, tj. przekazała do utylizacji 1036 kompletów produktu, zamieściła na własnej stronie internetowej i we wszystkich placówkach handlowych ostrzeżenie dla konsumentów. Oświadczyła również, że nie będzie wprowadzała na rynek produktu. Wobec usunięcia przyczyny zagrożeń zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 u.o.b.p., jednak wprowadzając produkt na rynek, który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa skarżąca naruszyła obowiązek określony w art. 10 ust. 1 u.o.b.p., co wyczerpywało przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p.
Sąd pierwszej instancji zasadnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu postępowanie w dwóch sprawach, tj. w sprawie bezpieczeństwa produktu oraz w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu, który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa. Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 9 października 2023 r., pomimo, że jedna w znaczeniu formalnoprawnym, zawierała w istocie dwa rozstrzygnięcia w sensie materialnoprawnym, tj. stwierdzono, że wprowadzony na rynek produkt nie spełniał wymogów bezpieczeństwa i z uwagi na usunięcie przyczyny zagrożeń stwarzanych przez produkt umorzono postępowanie administracyjne (pkt 1); nałożono karę pieniężną za wprowadzenie na rynek produktu, który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa (pkt 2).
Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję wyłącznie w zakresie nałożonej kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu, który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa wnosząc o zmianę decyzji poprzez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji, że w części nieobjętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. w zakresie pkt 1, decyzja z 9 października 2023 r. stała się ostateczna, co oznacza, że skarżąca zaakceptowała stanowisko organu, że wprowadzony do obrotu produkt nie spełniał wymogów bezpieczeństwa.
Zgodzić się także należy ze stanowiskiem WSA, że wymierzona skarżącej kara pieniężna w wysokości 10 000 zł nie przekracza górnej granicy określonej w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p, a przy jej ustalaniu organ uwzględnił dyrektywy wynikające z art. 33a ust. 4 u.o.b.p. Wprowadzony do obrotu produkt (tj. kostki do lodu) nie spełniał wymagań bezpieczeństwa, stwarzał poważne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów, a w szczególności małych dzieci, co oznacza, że stopień naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10 u.o.b.p. nie był, jako twierdzi skarżąca znikomy. Ponadto należy wskazać, że do utylizacji przekazano tylko 1036 kompletów produktu, 5 kompletów produktu zostało zwróconych przez konsumentów, co oznacza, że znaczna liczba produktów (tj. 4622 komplety), które nie spełniają wymagań bezpieczeństwa nadal może pozostawać w obrocie handlowym. Słusznie WSA wskazał, że okoliczności, w jakich doszło do naruszenia zostały zasadnie uznane przez organ za łagodzące wymiar kary i z tej przyczyny wysokość nałożonej kary stanowi zaledwie 10% kary możliwej do wymierzenia. Ustalając wysokość kary pieniężnej nakładanej na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zasadnie posiłkowo posługiwał się pojęciem "korzyści majątkowej", trafnie rozumianej w tej sprawie, jako iloczyn sprzedanych sztuk produktu niespełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa i średniej ceny sprzedaży uzyskanej przez stronę postępowania. W tym przypadku była to kwota 22 555,36 zł.
Zasadnie również Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu o niespełnieniu przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 k.p.a. Warunkiem zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa, jak i zaprzestania naruszenia prawa. Skarżąca zaprzestała naruszania prawa ale waga naruszenia prawa, jak wskazano powyżej, nie była w niniejszej sprawie znikoma. Podkreślić należy, że wprowadzony do obrotu produkt nie spełniał wymagań bezpieczeństwa, stwarzał poważne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów, a w szczególności małych dzieci. Utylizacji poddano jedynie 1036 kompletów, spośród 5700 nabytych kompletów, 5 kompletów produktu zostało zwróconych przez konsumentów, co oznacza, że w obrocie nadal mogą pozostawać 4622 komplety produktu, który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa. Podnoszona natomiast przez skarżącą okoliczność, że dotychczas nie wpłynęły żadne skargi i reklamacje dotyczące ww. produktu i nie odnotowano żadnego przypadku, że wprowadzony do obrotu produkt spowodował lub mógł spowodować zagrożenie życia lub zdrowia konsumentów nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ jak słusznie akcentował Sąd pierwszej instancji delikt, za który wymierzono skarżącej karę pieniężną, polega na samym tylko wprowadzeniu do obrotu produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
W niniejszej sprawie nie zaistniała również przesłanka, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ skarżąca nie została wcześniej ukarana (na drodze administracyjnej), co wykluczało obligatoryjne odstąpienie od nałożenia kary na zasadzie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Formułując zarzut w pkt 2 lit. d petitium skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 189d k.p.a., autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, którą konkretnie jednostkę redakcyjną art. 189d k.p.a., w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji. Przepis ten stanowi, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę okoliczności enumeratywnie wymienione pkt od 1 do 7. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się WSA kontrolując zaskarżoną decyzję. Zakres kontroli wyroku wyznacza sam autor skargi kasacyjnej, na którym ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone zaskarżonym orzeczeniem. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa oznaczonych np. numerem artykułu, a w przypadku przepisów rozbudowanych, konieczne jest wskazanie także kolejnych jednostek redakcyjnych (np. paragrafu, ustępu, punktu, litery, tiretu).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnosząc się do wskazanego powyżej zarzutu jej autor powielając argumentację przedstawioną w ramach zarzutu sformułowanego w pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej wskazał jedynie, że dotychczas nie wpłynęły żadne skargi i reklamacje dotyczące ww. produktu i nie odnotowano żadnego przypadku, że wprowadzony do obrotu produkt spowodował lub mógł spowodować zagrożenie życia lub zdrowia konsumentów. Argumenty w tym zakresie były już przedmiotem rozważań NSA w odniesieniu do zarzutu z pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej.
W kontekście przedstawionych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w wyroku Sądu pierwszej instancji zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 189d k.p.a.
Nie są zasadne również zarzuty sformułowane w pkt 2 lit. a i b petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 8 § 2 k.p.a.
Powołany w zarzucie art. 7 k.p.a. statuuje zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów. Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonywana ma być na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
W celu realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Nie można powołać się na naruszenie zasady z art. 8 § 2 k.p.a. w sytuacji kiedy wydana w sprawie decyzja, choćby była odmienna od innej decyzji, wydanej w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, jest jednak prawidłowa i zgodna z prawem. Wzgląd na zachowanie zasady praworządności ma w tej sytuacji priorytet nad oczekiwaniem strony do otrzymania decyzji takiej samej, jak decyzje uprzednio wydawane w analogicznych stanach faktycznych i prawnych, bowiem oczekiwanie takie nie jest "słuszne" i "uzasadnione" jako naruszające zasadę praworządności.
Kwestia odmienności oczekiwań strony w zakresie podjętego rozstrzygnięcia nie uzasadnia również zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie wymaga od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Zasada przekonywania sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności, mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy faktycznego przekonania strony do prawidłowości podjętej decyzji.
Zarzucając organom administracji naruszenia natury formalnej w zakresie postępowania dowodowego oraz naruszenie zasad oceny zgromadzonych dowodów, skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów wskazujących na wadliwość wyniku dokonanych przez te organy ustaleń faktycznych. W konsekwencji skarżący kasacyjne nie podważył trafności stanowiska Sądu pierwszej instancji, że organ zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowody, który pozwolił na ustalenie stanu faktycznego sprawy i właściwie zastosował art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA dokonał prawidłowej zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie naruszając przy tym żadnych przepisów procesowych.
Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez odstąpienie od sporządzenia przez Sąd pierwszej instancji własnych poglądów w sprawie i powielenie w przeważającej części uzasadnienia decyzji organu.
Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zdanie pierwsze). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy WSA nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi przewidziane w tym przepisie, zawierając wszystkie wymagane nim elementy. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem dokonał oceny przeprowadzonego w tej sprawie postępowania, jak i wykładni § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 i ust. 4 u.o.b.p. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest natomiast możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości wykładni, bądź zastosowania prawa. Kwestionowanie wyrażonej przez organ i Sąd pierwszej instancji oceny prawnej nie może być skuteczne w oparciu o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni zarzut naruszenia tego przepisu we wskazanym zakresie niezasadnym. W kontekście zarzutów dotyczących uzasadnienia wyroku zauważyć również należy, że jeżeli Sąd I instancji zgadza się z argumentacją organu, może dokonując rozstrzygnięcia przywołać stanowisko organu i wskazać, że je aprobuje. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, może bowiem podczas tej oceny, np. w zakresie faktów – dojść do przekonania, że ustalenia faktyczne czy ocena prawna z tymi ustaleniami związana, jest prawidłowa oraz że wskazana argumentacja jest trafna, a wtedy ma pełne prawo do powielenia stanowiska organu. Tym bardziej także w przypadku, gdy dochodzi podczas oceny legalności zakwestionowanego aktu do tych samych rezultatów. Nie dochodzi w takim przypadku, w ocenie NSA, do naruszenia prawa. Jeśli argumentacja jest trafna, a sąd dochodzi do tych samych wniosków, to ma pełne prawo taką argumentację – zaprezentowaną przez jedną ze stron sporu – w pełni przywołać.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego, w ramach którego autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.o.b.p. oraz § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że produkty, których dotyczy postępowanie stanowią "imitację" w rozumieniu ww. przepisów należy w pierwszej kolejności wskazać, że sformułowany zarzut jest nieskuteczny, ponieważ naruszenie przepisów prawa materialnego nie zostało powiązane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (lub także z innymi przepisami p.p.s.a.), a co było konieczne, ponieważ Sąd pierwszej instancji samodzielnie nie stosuje przepisów prawa materialnego, a wyłącznie ogranicza się do oceny wykładni, bądź zastosowania tych przepisów przez organy. Wyłączną podstawę działań i rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd administracyjny stanowią przepisy postępowania sądowoadministracyjnego.
Wskazać w tym miejscu jedynie należy, że analiza art. 4 ust. 1 u.o.b.p. prowadzi do wniosku, że produkt bezpieczny to taki, który nie stwarza żadnego zagrożenia lub stwarza znikome zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 6 kwietnia 2004 r., produkty, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie, zwane "imitacjami", nie mogą posiadać cech i właściwości wywołujących u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenia, że są to środki spożywcze, jeżeli próba konsumpcji imitacji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia.
Wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że produkty – tzw. "imitacje" środków spożywczych stanowią zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne, niż rzeczywiste przeznaczenie tylko wówczas, gdy próba konsumpcji "imitacji" może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi.
W niniejszej sprawie kwestia oceny, czy wprowadzony przez skarżącą do obrotu produkt był produktem bezpiecznym i spełniał definicję "imitacji", o której mowa w § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia nie była przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. Zasadnie wskazał WSA, że skarżąca zaskarżyła decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 9 października 2023 r. wyłącznie w zakresie nałożonej kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu, który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa. W części nieobjętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. w zakresie pkt 1, decyzja z 9 października 2023 r. stała się ostateczna, co oznacza, że skarżąca zaakceptowała stanowisko organu, że wprowadzony do obrotu produkt nie spełniał wymogów bezpieczeństwa.
Organ administracji publicznej związany jest żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści poprzez rozszerzenie zakresu złożonego środka odwoławczego. Skoro skarżąca nie złożyła środka odwoławczego od rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji z 9 października 2023 r., to decyzja ta w tym zakresie stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zasadnie uznał, że jedyna przesłanka warunkująca nałożenie kary na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., tj. wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, została spełniona.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.