II GSK 565/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-09-30
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowysystem SENTkara pieniężnazgłoszenie towarówkontrola celno-skarbowanaruszenie przepisówskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, uznając, że kara pieniężna za niezgodne ze stanem faktycznym zgłoszenie w systemie SENT była zasadna, a sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa.

Spółka A. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących miejsca wjazdu na terytorium Polski w systemie SENT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił jej skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając brak usprawiedliwionych podstaw, w tym wskazując na błędy w sformułowaniu zarzutów przez stronę skarżącą oraz na nieadekwatne zastosowanie przepisów przez sąd pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę A. Sp. z o.o. za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT). Podczas kontroli stwierdzono rozbieżność między zgłoszonym miejscem wjazdu do Polski (Gorzyczki) a faktycznym (Cieszyn). Organ celno-skarbowy nałożył karę 5 000 zł, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki, uznając, że naruszenie art. 6 ust. 3 ustawy SENT było oczywiste i nie ma znaczenia brak ustalenia przyczyn zmiany trasy. Sąd uznał również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT dotyczący odstąpienia od kary, gdyż spółka nie wykazała przesłanek uzasadniających takie odstąpienie, a interes publiczny przemawia za nałożeniem kary. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego (art. 22 ust. 3 ustawy SENT) i przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i musi precyzyjnie wskazywać naruszenia. NSA zauważył, że sąd pierwszej instancji zastosował przepisy (art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d oraz art. 22 ust. 2 i 3 ustawy SENT) w brzmieniu nieobowiązującym w dacie kontroli lub nieadekwatnym do stwierdzonych wad zgłoszenia. Jednakże, strona skarżąca kasacyjnie nie sformułowała wprost zarzutu wadliwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów nieadekwatnych do stanu sprawy. Z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA nie mógł samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kara jest zasadna, ponieważ spółka naruszyła obowiązek wskazania prawidłowych danych, a organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie art. 6 ust. 3 ustawy SENT poprzez podanie niezgodnych danych było oczywiste. Analiza przesłanek odstąpienia od kary (ważny interes przewoźnika, interes publiczny) wykazała, że nie zostały one spełnione, a interes publiczny przemawia za nałożeniem kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

ustawa SENT art. 6 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 24 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Pomocnicze

ustawa SENT art. 22 § ust. 2 i ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej ze względu na jej wady formalne i merytoryczne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 22 ust. 3 ustawy SENT) i przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, w tym powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Granice skargi są bowiem wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy korygowania postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

członek

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej w NSA, wymogi formalne skargi kasacyjnej, zasady kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie skupia się na formalnych aspektach skargi kasacyjnej, a nie na meritum sprawy dotyczącej systemu SENT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego systemu monitorowania przewozu towarów, ale rozstrzygnięcie skupia się na błędach formalnych skargi kasacyjnej, a nie na meritum problemu prawnego związanego z SENT.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 565/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gl 315/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-10-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 6 ust. 3 , art. 24 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 315/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 października 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 315/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. sp. z o.o. (gmina P., miejscowość D.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] marca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji stwierdził, że [...] listopada 2017 r. na drodze [...] w C. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej o nr rej. [...], kierowanym przez kierowcę zatrudnionego przez przewoźnika A. sp. z o.o.
W ramach prowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi zawartymi w zgłoszeniu o numerze referencyjnym SENT[...], a stanem faktycznym w zakresie trasy wjazdu na terytorium Polski. W systemie SENT przewoźnik wpisał jako miejsce wjazdu do Polski Gorzyczki - nr drogi A1, podczas gdy faktycznie wjazd do Polski nastąpił drogą S52 w Cieszynie.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego K. postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. wszczął z urzędu wobec przewoźnika postępowanie w sprawie wymiaru kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm.; dalej: ustawa SENT). Organ poinformował też spółkę o treści art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 24 ust. 3 ustawy SENT, wzywając do nadesłania dokumentacji obrazującej jej sytuację finansową.
Wobec faktu, że przedsiębiorca nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację ekonomiczną, organ I instancji samodzielnie zebrał materiał dowodowy dla ustalenia, czy zaistniały przesłanki, od których uzależniona jest możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego K. – powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 oraz art. 27 ust. 1 ustawy SENT - wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie 5 000 zł z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na nieuzupełnieniu zgłoszenia w zakresie danych, o których mowa w art. 6 ust. 3 powołanej ustawy.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy - powołując art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: o.p.). - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że nie podziela poglądu co do zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy SENT, a zgłoszenie danych (dotyczących miejsca wjazdu na terytorium RP) niezgodnych ze stanem faktycznym winno być sankcjonowane na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy SENT. Dodatkowo organ podał, że nie dopatrzył się okoliczności - o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT - uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Zdaniem organu, z analizy dokumentacji finansowej spółki uzyskanej ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości za 2017 r. i 2018 r. nie wynika, by sytuacja ekonomiczna przewoźnika uniemożliwiała uregulowanie kary pieniężnej. Zgodnie ze sprawozdaniami zarządu z działalności spółki, jej sytuacja finansowa jest stabilna, a działalność jest stale rozwijana. Z informacji uzyskanej od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. organ wywiódł, że wprawdzie na dzień 1 lipca 2019 r. spółka posiadała zaległości w podatkach i innych należnościach publicznoprawnych na łączną kwotę 1.321.256,77 zł, jednakże organ uznał, że konieczność spłacania zadłużenia nie jest wystarczającą podstawą do przyznania ulgi. Z wyjaśnień udzielonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wynika z kolei, że spółka nie wykazuje zaległości wobec Zakładu. Podsumowując organ stwierdził, że nałożona kara pieniężna nie jest niemożliwa do zapłaty i nie zmieni znacząco sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.
Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić, pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, który wymaga, by przypadające budżetowi należności publicznoprawne były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Według organu stawiałoby to ponadto przewoźnika w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w obrocie towarami objętymi systemem monitorowania przewozu, które rzetelnie wypełniają swoje obowiązki.
Skargę na powyższą decyzję i decyzję organu I instancji wniosła spółka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że treść art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i wynika z niej, że przewoźnik zobowiązany jest wskazać w zgłoszeniu miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju. Niewątpliwie też w zgłoszeniu SENT przewoźnik wskazał jako miejsce wjazdu do Polski Gorzyczki. Skoro miejscem wjazdu na terytorium kraju był Cieszyn, to przewoźnik naruszył treść art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT. Nie ma bowiem, zdaniem WSA, znaczenia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że organy nie ustaliły przyczyn zmiany trasy, czy ewentualnie to, że drogi należą do tego samego węzła.
W ocenie Sądu I instancji, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w myśl którego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W art. 26 ust. 3 ustawy zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie.
Sąd miał na uwadze, że spółka została poinformowana przez organ o możliwości wykazania przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary, lecz z tej możliwości w toku prowadzonego postępowania nie skorzystała. Nie przedstawiła żadnego dokumentów, z których wynikałaby niemożność zapłaty kary.
Z kolei, w interesie publicznym leży, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisy prawa, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. Potrzeba zapewnienia środków budżetowych wymaga jednakże jednoczesnego rozważenia ewentualnych wydatków budżetowych, np. na zasiłki dla bezrobotnych, czy pomoc społeczną dla wnioskodawcy. W ocenie Sądu, organ prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego. Rozważania organu w tym zakresie pozwalają zdaniem WSA stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zatem zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, którzy z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. O naruszeniu tej zasady, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika.
Dalej, według WSA, przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT ma charakter uznaniowy i organ nie przekroczył granic tego uznania. Nie mogą stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji obowiązków. Trudno wymagać przy tym od organu, aby szczegółowo rozważał (także z urzędu i w każdym przypadku niezależnie od materiału dowodowego) występowanie w sprawie interesu publicznego w sytuacji, gdy jedynymi, wyłącznymi okolicznościami wskazywanymi przez skarżącą, jako podstawa do odstąpienia od ukarania jest sytuacja jednostkowego naruszenia przepisów i brak zaufania do działania organów. Sąd stwierdził, że strona nie wskazuje na okoliczności związane z jej sytuacją ekonomiczną, ta zaś nie wynika również z materiału dowodowego, który został przez organ zgromadzony z urzędu i przeanalizowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd podzielił ocenę organu, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika umożliwia uregulowanie kary pieniężnej.
Według WSA, po przeanalizowaniu okoliczności sprawy organy zasadnie uznały, że nie można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, gdyż nie wystąpiły wskazane w ustawie przesłanki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organy dokonały prawidłowej wykładni tego przepisu, która skutkowała nieodstąpieniem od wymiaru kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1 i art. 187 § 1 o.p. oraz zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny;
2. art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i art. 187 § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, mimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę interpretacji pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 22 ust. 3 ustawy SENT wskazując go jako podstawę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Spółka zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. w związku z art. 22 ust. 2 i art. 22 ust. 3 ustawy SENT z uwagi na błędne uznanie, że nie doszło do naruszenia ww. przepisów na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że zachodzą podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w przypadku, gdy wszystkie braki formalne zostały usunięte w trakcie kontroli, a jednocześnie nie zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa, podczas gdy organy w sposób niepełny i nieprawidłowy w okolicznościach sprawy zebrały i oceniły materiał dowodowy pozwalający na wymierzenie kary pieniężnej;
2. art. 151 zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli decyzji i w konsekwencji niezasadne utrzymanie ich w mocy, na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że organy dokonały prawidłowej wykładni art. 22 ust. 2 ustawy SENT mimo, że doszło do rozszerzającej wykładni tego przepisu, a w konsekwencji wadliwym uznaniu, że brak było podstawy prawnej do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej;
3. art. 151 w powiązaniu z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli decyzji i w konsekwencji niezasadne utrzymanie ich w mocy na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego określonego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT podczas gdy organy w sposób niepełny i nieprawidłowy zebrały i oceniły te przesłanki, a w konsekwencji wadliwe uznanie przez Sąd, że decyzje wydane zostały z poszanowaniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p.
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie kosztów postępowania, a ponadto o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.
Wobec stawianych Sądowi pierwszej instancji zarzutów i ich uzasadnienia konieczne jest przypomnienie zasad postępowania kasacyjnego. Otóż, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, w tym powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Granice skargi są bowiem wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego - i to w sposób opisany w stawianych zarzutach i ich uzasadnieniu - określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd kasacyjny uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w sposób określony w środku zaskarżenia rzeczywistości zaistniały. NSA nie ma natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Tak więc, nawet gdyby sąd kasacyjny dostrzegł w zaskarżonym wyroku Sądu pierwszej instancji nieprawidłowości, których nie objęła zarzutami strona wnosząca skargę kasacyjną, to wadliwości te nie mogłyby uzasadniać wniosku skargi kasacyjnej o uchylenie kontrolowanego orzeczenia. Zakres kontroli wyznacza - co raz jeszcze wypada podkreślić - tylko autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. W związku z tym to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek jednoznacznego wskazania, które konkretnie przepisy prawa materialnego – z wyraźnym wskazaniem artykułu i jego ewentualnej jednostki redakcyjnej - zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem i w czym to uchybienie się przejawia. W przypadku zarzutu błędnej wykładnia konieczne jest wskazanie na czym polega wadliwe rozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisu i jak prawidłowo winien on być interpretowany. Prawidłowo sformułowany zarzut wadliwego zastosowania przepisu prawa materialnego wymaga wyjaśnienia, w czym strona wnosząca skargę kasacyjną upatruje niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Przy naruszeniu prawa procesowego należy zaś wskazać przepisy postępowania naruszone przez sąd, sposób tego naruszenia i istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy, to jest na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Prawidłowo sformułowana skarga kasacyjna wymaga indywidualnego uzasadnienia każdego zarzutu, wobec każdego z przepisów, które w ocenie strony skarżącej kasacyjnie naruszył Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy korygowania postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z 18 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 12/21 - wydany także w sprawie ze skargi kasacyjnej A. spółki z o.o. i opartej na zarzucie naruszenia tożsamych przepisów; v. też powołane tam orzecznictwo). Brak usprawiedliwionych podstaw w rozpoznawanych skargach kasacyjnych - w rozumieniu art. 184 p.p.s.a. - skutkuje ich oddaleniem.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej - z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego - skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie ma usprawiedliwionych podstaw, z podanych niżej przyczyn.
Na wstępie konieczne jest przypomnienie, że kontrolowaną przez Sąd pierwszej instancji decyzją organ odwoławczy jednoznacznie wskazał, że zastosowanie w sprawie znajdują przepisy materialne ustawy SENT z dnia dokonania kontroli (tj. [...] listopada 2017 r.) Stwierdził przy tym, że z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że przewoźnik zgłoszenie SENT - co do miejsca z daty rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju (art. 6 ust. 3 pkt 1) - uzupełnił, ale dane te były niezgodne ze stwierdzonym stanem faktycznym. W konsekwencji organ drugiej instancji nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji co do zastosowania w sprawie art. 22 ust. 2 i wskazał na zasadność sankcjonowania stwierdzonych nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT karą pieniężną na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Stan faktyczny sprawy - tak co do daty kontroli jak i jej wyniku, w szczególności co do stwierdzonych nieprawidłowości zgłoszenia SENT - nie był i nie jest sporny. Nie ulega też kwestii, że zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie kontroli. Tak więc stwierdzone w zgłoszeniu SENT uchybienie dotyczyło wymogu określonego w art. 6 ust. 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym [...] listopada 2017 r., konsekwencje wskazania danych niezgodnych ze stanem faktycznym (innych niż dotyczące towaru) reguluje art. 24 ust. 1, a materia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej - o której mowa w art. 24 ust. 1 - została unormowana w art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
Tymczasem Sąd pierwszej instancji naruszony w tym przypadku obowiązek wskazania w zgłoszeniu miejsca i daty rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju upatrywał w treści art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT - zatem w regulacji będącej wynikiem nowelizacji art. 6, dokonanej już po dacie kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie. Jako przepis uzasadniający nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie WSA wskazał art. 22 ust. 2 powołanej ustawy. Jako podstawę materialnoprawną rozważań co do istnienia w tej sprawie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary jak i co do interpretacji pojęć ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego Sąd pierwszej instancji przyjął zaś art. 22 ust. 3 tej ustawy.
Nie powinno zatem ulegać kwestii, że Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do stwierdzonych nieprawidłowości zgłoszenia powołał przepis w brzmieniu nieobowiązującym w dacie kontroli, a co do rozważań nad zasadnością odstąpienia od kary przepis nieadekwatny do stwierdzonych wad zgłoszenia.
Strona skarżąca kasacyjnie tych oczywistych uchybień nie dostrzega.
W skardze kasacyjnej nie postawiono Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 przez jego nieprawidłowe zastosowanie tzn. przez zastosowanie w sprawie przepisu, który zastosowania nie mógł znaleźć.
Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT - jak wynika ze sposobu sformułowania całokształtu zarzutów i ich uzasadnienia - skarżąca kasacyjnie spółka wiąże z wykładnią tego przepisu i wadliwym zastosowaniem ale będącym następstwem wadliwej wykładni.
Także zarzuty sformułowane jako zarzuty naruszenia przepisów postępowania - dotyczących postępowania dowodowego (pkt II. 1-3) - zmierzają do kwestionowania zastosowania art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy SENT w kontekście okoliczności faktycznych sprawy w zestawieniu z wykładnią przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.
Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie w żadnej z podstaw kasacyjnych nie sformułowano pod adresem Sądu pierwszej instancji zarzutu wadliwego zastosowania przez ten Sąd przepisów nieadekwatnych do stanu sprawy, nieznajdujących zastosowania w sprawie i niestosowanych przez organ odwoławczy, który wydał skarżoną do WSA i kontrolowaną przez ten sąd decyzję.
Oczywiście Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że ustawodawca pojęciem ważnego interesu przewoźnika i pojęciem interesu publicznego - jako przesłankami odstąpienia od kar przewidzianych w ustawie SENT - posługuje się zarówno w art. 22 ust. 3 jak i art. 24 ust. 3 powołanej ustawy. Nie ulega jednak kwestii, że przepisy art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy SENT to odrębne unormowania, dotyczą przesłanek odstąpienia od nałożenia odrębnych kar, za naruszenia odrębnie uregulowane obowiązków dotyczących zgłoszeń SENT. Skład orzekający NSA nie znajduje zatem podstaw do odstąpienia od zasady, że - ze względu na ograniczenia wynikające z reguł prawnych ustanowionych w art. 183 § 1 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani też w inny sposób uzupełniać, w szczególności modyfikować zarzucanego sposobu/formy naruszenia przepisu objętego podstawami kasacyjnymi.
Za bezprzedmiotowe skład orzekający NSA uznał zatem rozważania co do zasadności zarzutu wykładni a w konsekwencji zastosowania - w okolicznościach faktycznych sprawy - przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT, skoro nie dotyczy on kar za stwierdzone w sprawie zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym (innych niż dane dotyczące towaru), a zatem nie ma podstaw do jego stosowania w sprawie, czego autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że podstawy, na których oparto skargę kasacyjną, nie mogły być ocenione jako usprawiedliwione.
Wobec powyższego, na podstawie art. 184 i 182 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI