II GSK 1767/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zgody na lokalizację nośnika reklamowego w pasie drogowym, potwierdzając, że ciężar dowodu wykazania szczególnych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Sprawa dotyczyła odmowy zgody na umieszczenie nośnika reklamowego w pasie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie zgody. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, która zarzucała m.in. błędną wykładnię art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i przerzucenie ciężaru dowodu na wnioskodawcę. Sąd kasacyjny uznał, że regułą jest zakaz umieszczania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z ruchem drogowym, a odstępstwo jest wyjątkiem, co oznacza, że wnioskodawca musi wykazać szczególne uzasadnienie i brak zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. H. L. A. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zgody na lokalizację obiektu w pasie drogowym. Sprawa dotyczyła wniosku o zezwolenie na umieszczenie nośnika reklamowego w pasie drogowym drogi powiatowej. Organy administracji odmówiły zgody, wskazując na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i brak szczególnie uzasadnionego przypadku. WSA w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję SKO, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i oceniły materiał dowodowy. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, w szczególności dotyczące rozkładu ciężaru dowodu. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 39 ust. 1 u.d.p., zasadą jest zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności zagrażających bezpieczeństwu ruchu, a odstępstwo od tej zasady (art. 39 ust. 3 u.d.p.) wymaga szczególnie uzasadnionych przypadków. Sąd kasacyjny uznał, że ciężar dowodu wykazania tych szczególnych okoliczności i braku zagrożenia spoczywa na wnioskodawcy. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej uznał za nieuzasadnione i oddalił skargę. Sąd odniósł się również do kwestii związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu wykazania szczególnych okoliczności uzasadniających lokalizację reklamy w pasie drogowym oraz braku zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego spoczywa na wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych traktuje zakaz umieszczania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z ruchem drogowym jako zasadę, a zezwolenie na taką lokalizację jako wyjątek. Wnioskodawca ubiegający się o taki wyjątek musi przedstawić dowody na jego uzasadnienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.d.p. art. 39 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 39 § 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu wykazania szczególnych okoliczności uzasadniających lokalizację reklamy w pasie drogowym spoczywa na wnioskodawcy. Lokalizacja reklamy w pasie drogowym na ruchliwym odcinku drogi może zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim prawomocnym orzeczeniu.
Odrzucone argumenty
Ciężar dowodowy w zakresie wykazania szczególnych okoliczności przemawiających za udzieleniem zgody na lokalizację reklamy w pasie drogowym spoczywa także na organie administracji. Organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności, praworządności i pogłębiania zaufania obywateli. Sąd I instancji przekroczył zasadę uznania administracyjnego, przejawiającą się dowolnością w wydaniu decyzji.
Godne uwagi sformułowania
regułą jest zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności niesłużących drodze i urządzeniom związanym z drogą, a mogącym m.in. zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego odstępstwo od tego zakazu jest możliwe tylko wówczas, gdy w ocenie zarządcy drogi zajęcie pasa drogowego nie zagrozi stanowi technicznemu drogi i bezpieczeństwu ruchu drogowego wnioskodawca powinien przedstawić argumenty i dowody na to, że zamieszczenie reklam na obszarze sąsiadującym ze skrzyżowaniem nie spowoduje w konkretnych okolicznościach zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wnioskodawca winien wykazać, że umieszczenie w tym miejscu reklamy jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Krystyna Anna Stec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozkładu ciężaru dowodu przy wnioskach o lokalizację obiektów w pasie drogowym oraz oceny bezpieczeństwa ruchu drogowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o lokalizację nośnika reklamowego w pasie drogowym, ale zasady interpretacji przepisów o pasie drogowym mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpieczeństwa ruchu drogowego i zasad postępowania administracyjnego w kontekście wykorzystania przestrzeni publicznej. Rozstrzygnięcie w sprawie ciężaru dowodu jest kluczowe dla praktyki.
“Kto musi udowodnić, że reklama w pasie drogowym nie zagraża bezpieczeństwu? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1767/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-02-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-10-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż /przewodniczący/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/ Krystyna Anna Stec Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane II SA/Sz 266/12 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2012-05-31 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 19 poz 115 art. 39 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 15, art. 138 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 153, art. 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. H. L. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 266/12 w sprawie ze skargi A. H. L. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zgody na lokalizację obiektu w pasie drogowym oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 266/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. oddalił skargę A. H.L. A. (dalej: wnioskodawca, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. (w skrócie: SKO) z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zgody na lokalizację obiektu w pasie drogowym. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej: "u.d.p."), w wyniku rozpoznania odwołania A. H. L. A. od decyzji Prezydenta Miasta Sz. (dalej też: zarządca drogi) z dnia 1 lutego 2011 r., nie wyrażającej zgody skarżącemu na umieszczenie obiektu niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego w pasie drogowym drogi powiatowej Aleja Piastów w Sz., działka nr 1, obręb 1049 - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wniósł o wydanie zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację obiektu niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj. nośnika reklamowego w formacie "A0" (w formacie 841mm x 1189 mm) umieszczonego na słupie oświetlenia ulicznego (lokalizacja nr 310) w pasie drogowym drogi powiatowej A. P. w Sz., działka nr 1, obręb 1049. Kolegium wskazało również, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2011 r., w których strona nie wzięła udziału, ustalono, że nośnik reklamowy umieszczony byłby na słupie oświetlenia ulicznego zlokalizowanym w pasie drogowym A. P., która na przedmiotowym odcinku jest drogą o przekroju dwujezdniowym ze środkowym pasem dzielącym, z dwoma pasami ruchu przeznaczonymi do jazdy w jednym kierunku. Obowiązująca prędkość na wnioskowanym odcinku wynosi 50 km/h. Ulica ta pełni ważną rolę w układzie komunikacyjnym miasta, a także charakteryzuje się dużym natężeniem ruchu. Nośnik reklamowy usytuowany byłby na odcinku drogi, na którym występują dwa pasy ruchu w jednym kierunku w odległości 0,9 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Zdaniem SKO umieszczenie reklamy (o wymiarach 841 mm x 1189 mm) w tym miejscu negatywnie wpłynie na bezpieczeństwo i organizację ruchu, ponieważ będzie stwarzać zagrożenie dekoncentracji kierowców. Organ wskazał, że artykuł 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. wprost wskazuje, iż zabronione jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w tym lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach zarządca drogi może zezwolić na lokalizację w pasie drogowym obiektu lub urządzenia niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p. Tylko w sytuacji przekonania zarządcy drogi o braku wskazanych powyżej zagrożeń możliwe jest wydanie decyzji przewidzianej w art. 39 ust. 3 u.d.p. W ocenie SKO opinia rzeczoznawcy samochodowego M. M. z dnia [...] sierpnia 2011 r. ma co do zasady mniejszą moc dowodową. W opinii tej stwierdzono, że nie ma przyczyny spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego wskutek umieszczenia nośnika reklamy na słupie oświetleniowym. W ocenie organu, przedmiotowa opinia nie w pełni rozpatruje okoliczności jakie mogą zaistnieć na badanym odcinku drogi, jak chociażby rozproszenie uwagi kierowców podczas zmiany pasa ruchu, czy też wykonywania manewru wyprzedzania. Kolegium uznało, że nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W sprawie zostały przeprowadzone oględziny miejsca ewentualnego umieszczenia nośnika reklamowego, podczas których została wykonana dokumentacja zdjęciowa. Kolegium stwierdziło, że nie jest trafne twierdzenie skarżącego, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia powinien być art. 39 ust. 3 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Kolegium wyjaśniło, iż zajęcie pasa drogowego pod niedozwolony - co do zasady - obiekt, także pod reklamę, wymaga uzyskania dwóch związanych ze sobą rozstrzygnięć: decyzji na lokalizację (art.39 ust. 3 u.d.p.) oraz decyzji na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p.). Decyzje te nie są treściowo tożsame, jednak decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p. wynika niejako z uprzedniej decyzji zezwalającej na lokalizację i jest zależna od istnienia przesłanek niezbędnych dla jej wydania określonych w art. 39 ust. 3 u.d.p. jako "szczególnie uzasadnione przypadki". Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie ma potrzeby przesłuchania M. M. na okoliczność czy istnieją przeciwwskazania do umieszczenia nośnika reklamowego na przedmiotowym słupie oświetlenia ulicznego. Kolegium nie znalazło również podstaw do uwzględnienia wniosku o skonfrontowanie M. M. z D. K. Pełnomocnik nie wskazał z jakich względów taką konfrontację należałoby przeprowadzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wskazał, że nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wbrew bowiem zarzutowi skargi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajdują się zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez organ, jak i ich ocena prawna. Okoliczność, że organ odwoławczy dokonał tych ustaleń i ocen w sposób zbieżny z ustaleniami i oceną organu I instancji nie narusza zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a., jak również nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd powołując się na uregulowania ustawy o drogach publicznych wskazał, że zasadą jest odmowa zgody na umieszczenie w pasie drogowym przedmiotów niezwiązanych z drogą, zaś zgoda na ich umieszczenie jest wyjątkiem od tej zasady. Nadto wyrażenie zgody pozostawiono uznaniu organu. Kontrola sądu polega na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że zarządca drogi przeprowadził postępowanie wyjaśniające i podjął z urzędu czynności dowodowe w celu ustalenia okoliczności, o których mowa powyżej, tj. czy umieszczenie wnioskowanego przez skarżącego nośnika reklamowego nie zagrozi bezpieczeństwu ruchu oraz czy jest ono szczególnie uzasadnione. Postępowanie to, na zlecenie organu odwoławczego, uzupełnione zostało oględzinami przeprowadzonymi w dniu [...] listopada 2011 r. Organ odwoławczy rozważył czy wnioskowana przez skarżącego lokalizacja nośnika reklamowego będzie zagrażała bezpieczeństwu ruchu. Rozważania swoje zawarł w obszernym uzasadnieniu decyzji, wskazując jakie okoliczności wziął pod uwagę i jakimi racjami się kierował wybierając takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Sąd wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że organ w swoich rozważaniach nie odniósł się do treści, rodzaju i kolorystyki nośnika reklamowego. Zarzut taki miałby znaczenie, gdyby skarżący wnioskował o umieszczenie w pasie drogowym konkretnej reklamy. Tymczasem wniosek dotyczy nośnika reklamowego bez wskazania jakichkolwiek treści, czy kolorystyki. Zasadnie zatem organ rozważył jaki wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego ma umieszczanie w pasie drogowym reklam w ogóle, a nie konkretnej reklamy. Skarżący, podnosząc szereg zarzutów, nie przedstawił takich racji, które z jednej strony przemawiałyby za tym, że uznać należałoby, iż wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za udzieleniem zezwolenia, a z drugiej strony pozwoliłyby na przyjęcie, że dokonana przez organy orzekające ocena tych okoliczności z punktu widzenia przesłanek warunkujących udzielenie zezwolenia na lokalizację reklamy w pasie drogowym razi dowolnością, a zatem, że wykracza poza granice uznania administracyjnego. W ocenie Sądu, wydanie decyzji zgodnej z prawem w sprawie wniosku o lokalizację nośnika reklamowego w pasie drogowym, nie wymaga wiadomości specjalnych, a w szczególności posiłkowania się opinią biegłego, ponieważ rozpatrywanie tego rodzaju wniosku wymaga jedynie prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego w odniesieniu do ustalonego prawidłowo stanu faktycznego. W ocenie Sądu I instancji nie było podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o skonfrontowanie D. K. z M. M., skoro żaden z nich nie sporządzał opinii na potrzeby niniejszego postępowania. Słusznie również organ odwoławczy uznał za bezpodstawny wniosek o przesłuchanie M. M., bowiem sporządzenie opinii na potrzeby innego postępowania nie uzasadnia przeprowadzenie dowodu z przesłuchania biegłego w postępowaniu aktualnie prowadzonym przez organ. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. H.L. A. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. poprzez powielenie przez Sąd I instancji naruszenia przepisów postępowania, których naruszenia dopuścił się organ II instancji, poprzez pominięcie przez WSA szeregu zarzutów skargi, a także wydanie zaskarżonego orzeczenia nie dostrzegając naruszenia zasady dwuinstancyjności, praworządności i pogłębiania zaufania obywateli. Na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a zwłaszcza: b) art. 39 ust. 3 u.d.p. poprzez bezzasadne uznanie, iż ciężar udowodnienia wystąpienia szczególnych okoliczności przemawiających za udzieleniem zgody na lokalizację reklamy w pasie drogowym ciąży na tym, kto o takie zezwolenie się ubiega, w sytuacji, gdy ciężar dowodowy spoczywa także na organie administracji prowadzącym postępowanie, a nadto poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji przekroczenia zasady uznania administracyjnego, przejawiającego się dowolnością w wydaniu decyzji o umieszczeniu nośnika reklamowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji uznający za zgodną z prawem decyzję odmawiającą skarżącemu wyrażenia zgody na umieszczenie na słupie oświetlenia ulicznego w pasie drogowym drogi powiatowej (A. P. w Sz.) nośnika reklamowego. Wnioskodawca planował umieścić reklamę ruchliwym na odcinku drogi, na którym są dwa pasy jezdni w jednym kierunku, na słupie oświetleniowym w odległości o,9 m od zewnętrznej skrajni drogi. Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., choć skarżący jako podstawę powoływał w obu przypadkach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazujący na uchybienia w prowadzeniu postępowania administracyjnego przez organy oraz przez Sąd I instancji w konsekwencji zmierza do wykazania, że rozstrzygniecie jest wadliwe i oparte na niepełnym materiale dowodowym. Ponadto skarżący został bezpodstawnie – jego zdaniem – obciążony obowiązkiem udowodnienia wystąpienia szczególnych okoliczności przemawiających za udzieleniem zgody na lokalizację reklamy w pasie drogowym, tymczasem ciężar dowodu spoczywa – według kasatora - także na organie administracji. Co do zarzutu naruszenia art. 39 u.d.p. w kontekście rozkładu ciężaru dowodu, należy zauważyć, że w petitum skargi kasacyjnej skarżący zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 39 ust. 3 u.d.p., natomiast w jej uzasadnieniu – naruszenie przepisu art. 39 ust. 1 u.d.p. W obu przypadkach skarżący wskazał, że naruszenie to polega na bezzasadnym przerzuceniu na niego ciężaru dowodu. Ustosunkowanie się do tego zarzutu wymaga wskazania, że przepis art. 39 ust. 1 zdanie pierwsze u.d.p. formułuje – jako zasadę – zakaz "dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego". W szczególności, zgodnie ze zdaniem drugim powyższego przepisu, zabrania się "lokalizacji (w pasie drogowym) obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego" (pkt 1). Zgodnie zaś z art. 39 ust. 3 zdanie pierwsze u.d.p. "W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.". Zdanie drugie powyższego przepisu odnosi się do infrastruktury telekomunikacyjnej oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją. W odniesieniu do tych obiektów odmowa wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego może nastąpić "wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi". Zagadnienie rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 39 u.d.p. było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 994/09; z dnia 13 stycznia 2010 r., II GSK 293/09 oraz z dnia 3 grudnia 2008 r., II GSK 542/08, z dnia 31 lipca 2013 r.: sygn. akt II GSK 554/12, II GSK 749/12, II GSK 751/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny dotychczas wskazywał, że z art. 39 ust. 1 u.d.p. wynika, że regułą jest zakaz dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom związanym z drogą, a mogącym m.in. zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego. Sąd stał na stanowisku, że odstępstwo od tego zakazu jest możliwe tylko wówczas, gdy w ocenie zarządcy drogi zajęcie pasa drogowego nie zagrozi stanowi technicznemu drogi i bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 39 ust. 1 u.d.p. i art. 39 ust. 3 u.d.p. są nieuzasadnione. Z brzmienia wyżej wskazanych przepisów należy wywieść, że inaczej niż przyjmuje skarżący rozkłada się ciężar dowodu w tego rodzaju sprawach, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Skoro bowiem zakaz umieszczania reklam w pasie drogowym jest zasadą (art. 39 ust. 1 u.d.p.), a odstąpienie od tego zakazu wyjątkiem (art. 39 ust. 3 u.d.p.), to należy uznać, że to wnioskodawca powinien przedstawić argumenty i dowody na to, że zamieszczenie reklam na obszarze sąsiadującym ze skrzyżowaniem nie spowoduje w konkretnych okolicznościach zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto wnioskodawca winien wykazać, że umieszczenie w tym miejscu reklamy jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Przyjęcie takiego stanowiska – inaczej niż twierdzi skarżący kasacyjnie – w żadnym wypadku nie narusza zasady prawdy obiektywnej wyrażonej przez art. 7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie jest nią związany, choć zakres jej zastosowania zdeterminowany jest rozkładem ciężaru dowodu, który wynika z przepisów prawa materialnego stosowanych w analizowanym postępowaniu. Zasada ta realizowana jest więc w nim przede wszystkim przez dokładną analizę i ocenę dowodów przedstawionych przez stronę na poparcie zgłaszanego przez nią żądania. Powinny one znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zarządcy drogi. W tym zakresie organ może także przeprowadzić z urzędu określone dowody, które posłużą weryfikacji materiału przedstawionego przez wnioskodawcę; nie ma jednak co do zasady takiego obowiązku., co w niniejszym wypadku miało miejsce (oględziny przeprowadzone w dniu [...] listopada 2011 r.). Przy takim rozumieniu art. 39 ust. 1 i 3 u.d.p. nie pozostaje w całkowitej opozycji przywoływany przez skarżącego wyrok NSA w sprawie II GSK 152/09, w którym zauważono jednocześnie, że należy mieć na uwadze obowiązek współdziałania strony w wyjaśnianiu sprawy, szczególnie w udostępnieniu materiałów będących w jej wyłącznym posiadaniu. Natomiast kolejny wskazywany przez skarżącego wyrok w sprawie II GSK 738/08 dotyczył zupełnie innych uregulowań. Co do kolejnych zarzutów (z pkt 1 i z pkt 2 – przekroczenia granic uznania administracyjnego) skarżący nie powiązał ich z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Zauważyć należy, że w sprawie tej został wydany wcześniej – w dniu 8 sierpnia 2011r. - przez WSA w Sz. wyrok w sprawie II SA/Sz 515/11, stwierdzający naruszenie art. 15 i 138 k.p.a. (SKO ograniczyło się tylko do kontroli decyzji zarządcy drogi, zamiast ponownie rozpoznać sprawę oraz nie odniosło się do wskazywanej przez wnioskodawcę lokalizacji nośnika reklamowego) i nakazujący SKO poddanie własnej ocenie zebrany w sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy oraz dokonane przez zarządcę drogi ustalenia, a w konsekwencji uchylający na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzję SKO z dnia [...] marca 2011 r. Zaznaczyć należy, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie odwołując się ani do wyroku w sprawie II SA/Sz 515/11, ani bezpośrednio do treści art. 153 p.p.s.a., mówiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, stwierdził jednak, że SKO tym razem nie naruszyło już zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ani nie dopuściło się jakiegokolwiek innego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania (str. 7 uzasadnienia). Należy przyjąć, że w ten sposób odwołał się do zaleceń WSA wynikających z wyroku w sprawie II SA/Sz 515/11 i ocenił, że SKO je wypełniło. Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, albowiem dokonano oględzin miejsca planowanego zajęcia, po czym, w ocenie WSA, SKO dokonało kompleksowej i wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego. Zatem zostały poczynione indywidualne ustalenia co do lokalizacji objętej wnioskiem. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wskazał, że nie było potrzeby zasięgania opinii biegłego (dlatego też nie brał pod uwagę prywatnej opinii M. M. i dołączonej przez organ opinii D. K.). Należy zauważyć, że kwestię nieprzydatności dowodu w postaci opinii biegłego przesądził już ten Sąd w wyroku w sprawie II SA/Sz 515/11 stwierdzając, że dowód z opinii biegłego nie przyczyni się do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz do oceny nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu administracyjnego pierwotnie rozpoznającego sprawę, co do których Sąd ten nie dopatrzył się uchybień w działaniach organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1591/11, Lex nr 1339558, z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, Lex nr 1277944). Oceny zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Sz. w sprawie II SA/Sz 515/11 są także wiążące dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, albowiem w takim przypadku znajduje zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". W tej sytuacji skarżący, formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie wykazał w nich ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że doszło do naruszenia tych przepisów w tym sensie, że nastąpiło to z uchybieniem art. 153 p.p.s.a, jak również mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI