II GSK 5534/16

Naczelny Sąd Administracyjny2019-02-12
NSAtransportoweWysokansa
tachograftransport drogowykara pieniężnaprawo UErozporządzenie 581/2010dni zarejestrowanej działalnościkontrolaobowiązek sczytywania danych

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów w sprawie kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając błędną wykładnię przepisów UE przez Sąd I instancji.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego. Spółka twierdziła, że okres 90 dni na wczytanie danych powinien być liczony tylko od dni zarejestrowanej działalności pojazdu. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że wszystkie dni kalendarzowe powinny być uwzględniane. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację spółki i wskazując na błędną wykładnię przepisów UE przez Sąd I instancji.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. Sp. z o.o. Spółkę komandytową za naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego. Kontrola wykazała, że od ostatniego odczytu danych minęło 102 dni, co naruszało przepisy dotyczące częstotliwości pobierania danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, uznając, że okres 90 dni na wczytanie danych powinien być liczony od dni kalendarzowych, a nie tylko dni zarejestrowanej działalności pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, uchylił wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Sąd kasacyjny uznał, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, które w preambule wyraźnie wskazuje na konieczność uwzględniania wyłącznie dni zarejestrowanej działalności przy określaniu maksymalnych okresów na wczytywanie danych. NSA podkreślił, że kary administracyjne mogą być nakładane tylko za naruszenie wyraźnych norm prawnych, a wymóg rejestracji czasu pracy kierowcy dotyczy tylko dni, w których taka rejestracja jest obowiązkowa. W związku z tym, kara została uznana za niezasadnie nałożoną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Okres 90 dni na wczytanie danych z tachografu cyfrowego powinien być liczony wyłącznie od dni zarejestrowanej działalności pojazdu, zgodnie z preambułą rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy UE, nie uwzględniając preambuły rozporządzenia nr 581/2010, która wyraźnie wskazuje na konieczność liczenia okresu na wczytanie danych tylko od dni zarejestrowanej działalności. Wczytywanie danych jest niezbędne do kontroli czasu pracy kierowców, a kary mogą być nakładane tylko za naruszenie wyraźnych norm prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

rozporządzenie nr 581/2010 art. 1 § ust. 3

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010

Określa maksymalny okres 90 dni na wczytanie danych z jednostki pojazdowej, który należy liczyć wyłącznie od dni zarejestrowanej działalności.

ustawa o transporcie drogowym § załącznik nr 3 Lp. 6.3.12

Ustawa o transporcie drogowym

Określa wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu.

Pomocnicze

rozporządzenie nr 561/2006 art. 10 § ust. 5 lit. a

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Przyznaje państwom członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych, ale z uwzględnieniem przepisów UE.

rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007 r. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Transportu

Określa obowiązek pobierania danych co najmniej raz na 90 dni, ale musi być interpretowane zgodnie z prawem UE.

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy okoliczności wyłączających odpowiedzialność, które nie zaistniały w tej sprawie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada pierwszeństwa prawa unijnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 przez Sąd I instancji, który nie uwzględnił, że okres na wczytanie danych powinien być liczony wyłącznie od dni zarejestrowanej działalności. Naruszenie prawa UE poprzez błędne zastosowanie przepisów krajowych niezgodnych z prawem unijnym.

Godne uwagi sformułowania

nie można pojęcia dni zarejestrowanej działalności zawężać do dni czynnego prowadzenia pojazdu przez kierowców, skoro dla oceny przestrzegania przepisów konieczne jest uwzględnienie całego zarejestrowanego okresu. nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy jedynie z czasem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. przepisy rozporządzenia Komisji nr 581/2010 są bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z traktatami.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Jyż

członek

Cezary Kosterna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących obowiązku wczytywania danych z tachografów cyfrowych, w szczególności zasada liczenia okresu 90 dni od dni zarejestrowanej działalności."

Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów UE i krajowych w zakresie transportu drogowego i tachografów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku w transporcie drogowym, a rozstrzygnięcie NSA zmienia dotychczasową interpretację przepisów UE, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i kierowców.

NSA: Kara za tachograf tylko za dni faktycznej pracy kierowcy, nie za cały okres kalendarzowy!

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 5534/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Kosterna
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriela Jyż
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
III SA/Lu 1760/15 - Wyrok WSA w Lublinie z 2016-06-30
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, uchylono zaskarżoną decyzję organu i poprzedzającą ją decyzję organu
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. Spółki komandytowej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1760/15 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. Spółki komandytowej w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 3. zasądzą od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. Sp. z o.o. Spółki komandytowej w B. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 30 czerwiec 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1760/15 oddalił skargę P. Sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w Białej Podlaskiej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] marca 2015 r. w miejscowości Osjaków przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego składającego się z ciągnika samochodowego marki Mercedes Benz o nr rej. [...] oraz naczepy marki Kaessbohrer o nr rej. [...]. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowy w imieniu i na rzecz P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w B.. W toku kontroli stwierdzono naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego. Kontrolujący ustalili, że ostatni odczyt danych miał miejsce w dniu [...] listopada 2014 r., zatem od ostatniego sczytania danych minęły 102 dni.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] marca 2015 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ, przywołując treść art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, (Dz.U.UE L Nr 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., s. 1), dalej rozporządzenie nr 561/2006, art. 1 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE. L. z 2010 r. Nr 168, str. 16, dalej: rozporządzenie nr 581/2010) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007 r.), organ wskazał, że Spółka zobowiązana była do pobierania danych z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku, co z kolei skutkowało nałożeniem na nią kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 Lp. 6.3.12 ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniały również okoliczności wskazane w art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm., dalej: ustawa o transporcie drogowym.).
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z 30 czerwca 2016 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.
Sąd w uzasadnieniu wyroku podniósł, że z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w przypadku skontrolowanego pojazdu obowiązek pobrania (wczytania) danych z tachografu co najmniej raz na 90 dni, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. nie został przez skarżącą spełniony. Kontrola miała miejsce w dniu 5 marca 2015 r., natomiast ostatni odczyt danych z umieszczonego w pojeździe tachografu miał miejsce w dniu [...] listopada 2014 r.
Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu w zakresie daty wczytania danych z tachografu. Podnosi natomiast, że organ dokonał wadliwej wykładni przepisów rozporządzenia nr 581/2010. Zdaniem skarżącej ustalając termin pobierania danych organ powinien bowiem uwzględnić jedynie dni zarejestrowanej działalności pojazdu.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły zasad dotyczących okresów pobierania danych z urządzenia rejestrującego. Przepis art. 10 ust. 5 litera "a" podpunkt "i" rozporządzenia nr 561/2006 przyznaje państwom członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają terminy pobierania danych z tachografu cyfrowego określone w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. Natomiast rozporządzenie Komisji nr 581/2010 określa jedynie maksymalne, nieprzekraczalne terminy pobierania danych z urządzeń rejestrujących. Określenie maksymalnego okresu w rozporządzeniu unijnym oznacza, że państwa członkowskie nie mogą określić częstotliwości pobierania danych przez ustalenie okresów dłuższych niż wynikające z rozporządzenia nr 581/2010 (czyli dłuższych niż 90 dni w przypadku tachografów cyfrowych), mogą jednak dopuścić pobieranie danych częściej. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określają surowsze wymagania w zakresie wczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne, nie są jednak z nim sprzeczne. Dane z jednostki pojazdowej przedsiębiorca powinien bowiem pobierać co najmniej raz na 90 dni lub częściej w celu uniknięcia utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy, a także przed ustaniem trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych oraz w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określa zatem częstotliwość pobierania danych z zachowaniem maksymalnego terminu określonego w rozporządzeniu nr 581/2010.
Sąd zwrócił uwagę, iż przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia [...] sierpnia 2007 r., jak i przepisy rozporządzenia nr 581/2010 określają terminy pobierania danych w dniach, bez bliższego określenia, czy chodzi o kolejno po sobie następujące dni kalendarzowe czy też inne dni. Skarżąca podnosiła, że rozporządzenie nr 581/2010 wskazuje wyłącznie o dniach zarejestrowanej działalności. Rzeczywiście, w pkt 2 preambuły rozporządzenia zawarta jest wskazówka, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Wskazówka ta odnosi się do art. 1 ust. 3 rozporządzenia, który ustanawia maksymalne okresy wczytania danych, liczone w dniach. Ani jednak preambuła, ani przepisy rozporządzenia nr 581/2010 nie określają, co rozumieć należy pod pojęciem dni zarejestrowanej działalności, ani też nie wskazują sposobu obliczania maksymalnych terminów, określonych w rozporządzeniu.
W ocenie Sądu rozpoznającego skargę wprowadzenie obowiązku pobierania danych z tachografów cyfrowych i regularnego ich odczytywania w celu zapewnienia skuteczniejszej kontroli przestrzegania przez kierowców i przedsiębiorców przepisów nakazuje takie rozumienie pojęcia dni zarejestrowanej działalności, które zapewni realizację celu pobierania danych. W pkt 1 preambuły rozporządzenia nr 581/2010 stwierdza się, że obowiązek regularnego wczytywania danych zarejestrowanych przez tachograf cyfrowy i na karcie kierowcy jest niezbędny dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorcę przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku, ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Tym samym zapis ten wskazuje na wagę regularnego i terminowego pobierania danych z urządzeń rejestrujących. Chodzi zatem o dane dotyczące czynności podlegających obowiązkowi rejestracji, a więc nie tylko czynności polegających na prowadzeniu pojazdu, ale też wszystkich okresów, które mają wpływ na prawidłowe ustalenie czasu pracy kierowców i należnych im przerw w prowadzeniu pojazdu. Przepisy rozporządzenia nr 561/2006 zawierają szczegółowe i rygorystyczne zasady dotyczące prowadzenia pojazdu, dojazdu i powrotu do miejsca postoju pojazdu oraz okresów przerw i odpoczynku kierowców rozliczanych w okresach 24 godzinnych, tygodniowych i dwutygodniowych. Dla prawidłowego ustalenia okresów przerw i odpoczynków konieczne jest rejestrowanie wszystkich działań podejmowanych przez przedsiębiorstwo lub dla niego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu wszystkie dni zarejestrowane przez tachograf powinny być uwzględniane, gdyż wyłączanie niektórych dni (dni odpoczynku czy dni świątecznych) przy obliczaniu maksymalnych terminów na pobieranie danych nie znajduje żadnego uzasadnienia. Okres odpoczynku, nawet trwający kilka dni jest okresem podlegającym rejestracji. Odmienna interpretacja byłaby sprzeczna z celami wprowadzenia obowiązku regularnego wczytywania danych. Zauważyć należy, że preambuła rozporządzenia nr 581/2010 podkreśla wagę regularnego wczytywania danych, czego zaprzeczeniem byłoby wczytywanie danych w różnych okresach, dowolnie obliczonych przez przedsiębiorcę, w szczególności z wyłączeniem poszczególnych dni z okresu 90 dni kalendarzowych. Zatem, nie można pojęcia dni zarejestrowanej działalności zawężać do dni czynnego prowadzenia pojazdu przez kierowców, skoro dla oceny przestrzegania przepisów konieczne jest uwzględnienie całego zarejestrowanego okresu.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły zasad wczytywania danych z tachografu cyfrowego, wynikających z rozporządzenia nr 581/2010 oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. i prawidłowo obliczyły długość okresów na wczytanie danych z urządzenia. Skarżąca nie przedstawiła zaś dowodów mogących podważyć ustalenia organów.
Z danych zebranych w sprawie wynika, że zakres czynności do odczytu obejmował okres od [...] sierpnia 2014 r. do [...] marca 2015 r. Skoro w tym zarejestrowanym okresie dane odczytane zostały w dniu [...] listopada 2014 r., to do chwili kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2015 r. minęło ponad 90 dni, a nie 74 jak twierdzi skarżąca. Nie budzi przy tym wątpliwości, że między [...] listopada 2014 r. a [...] marca 2015 r. dane nie były pobierane. Zasadnie zatem nałożono na skarżącą karę za naruszenie określone w l.p. 6.3.12 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym.
W związku z powyższym, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów w zakresie braku podstaw do zwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, gdyż przepis art. 92c ust.1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła tego rodzaju okoliczność.
Tym samym wbrew twierdzeniom skarżącej organy nie naruszyły również zasad postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zapewniły stronie możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i ustosunkowania się do niego. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik:
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 68 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo braku rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie wykonywania przewozu drogowego oraz dokonywania przez organ administracji błędnej oceny zebranych dowodów, polegającej na uznaniu, że naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego było konsekwencją nieprzestrzegania prawidłowego terminu dokonania odczytów danych przez skarżącego.
II. Naruszenie prawa materialnego:
- art. 1 ust. 3 w zw. z pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów a wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.10.168.16) – poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie maksymalnego okresu wczytywania danych, bez uwzględnienia w tym okresie wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, zgodnie z dyspozycją tego przepisu.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz uchyleniem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2015 roku numer [...] i poprzedzającej ją decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2015 roku numer [...].
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2015 roku numer [...] uznał, że organy nie naruszyły zasad wczytywania danych z tachografu cyfrowego, wynikających z rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 roku w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.2010.168.16) oraz z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia [...] sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U.2007.159.1128). W ocenie Sądu I instancji nie można pojęcia dni zarejestrowanej działalności zawężać do dni czynnego prowadzenia pojazdu przez kierowców, skoro dla oceny przestrzegania przepisów konieczne jest uwzględnienie całego zarejestrowanego okresu.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należy na wstępie zauważyć, że problem prawny, którego one dotyczą, był już przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w wyrokach; z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3715/16, z dnia 9 maja 2017 r. – sygn. akt II GSK 2214/15, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 305/16 i z dnia 21 listopada 2017 r. – sygn. akt II GSK 651/16. Skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie podziela zaprezentowane w tych orzeczeniach stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do norm prawnych dotyczących częstotliwości odczytu danych z tachografu cyfrowego czy kart kierowcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut opisany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.1 ust.3 w związku z pkt 3 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie maksymalnego okresu na wczytywanie danych, bez uwzględnienia w tym okresie wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone przez Sąd I instancji stanowisko w tym zakresie nie jest prawidłowe. Zgodnie z art. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej. Jednak, dokonując wykładni tego przepisu, co podnosiła skarżąca spółka w skardze do Sądu I instancji , należy mieć na uwadze treść pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, który stanowi wyraźnie, że "określając maksymalne okresy na wczytywanie danych, należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności". W świetle pkt 1 tej preambuły regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne do skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega zatem wątpliwości, że dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku składają się na okresy, w których nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, a więc nie są to dni zarejestrowanej działalności w rozumieniu pkt 3 preambuły. Wbrew twierdzeniu organu i Sądu I instancji, przy realizacji obowiązku wczytywania danych, podmiot obowiązany powinien uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać sczytane, nie zaś każdy dzień kalendarzowy. Nie można zatem wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) może wchodzić w grę tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy jedynie z czasem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego też organ winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy (vide wyrok NSA z dnia 3.11. 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14). Odnosząc się do postawionej przez Sąd I instancji tezy, że przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w istocie ustanawiają krótsze terminy wczytywania danych, na co zezwala art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) 561/2006, należy stwierdzić, że o ile faktycznie ustalone w art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 581/2010 okresy do wczytania danych są okresami maksymalnymi, co oznacza, że państwo członkowskie, może ustalić okresy krótsze, to jednak ustalone krótsze okresy muszą uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Organ, dokonując wykładni § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r., w myśl którego dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni, z zastrzeżeniem o którym mowa w ust.2 , nie mógł pominąć treści pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji nr 581/2010 przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał sczytywać dane z kart kierowców (vide wyrok NSA z dnia 3.11.2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14 oraz wyrok NSA z dnia 14.04.2016 r., sygn. akt II GSK 2677/14). Do stosowania przepisów rozporządzenia Komisji zobowiązywała organ treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem unijnym. Według art. 2 rozporządzenia Komisji nr 581/2010, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z traktatami.
W tym stanie rzeczy uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, a Sąd I instancji wadliwie zaakceptował stanowisko organów administracji publicznej Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. oraz art. 185 § 1 p.p.s.a. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI